అమరావతి జిల్లా

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
ఈ వ్యాసం the district గురించినది. its eponymous headquarters కొరకు, Amravati చూడండి.
Amravati district
district
A road in the Amravati district headquarters
అమరావతి జిల్లా is located in Maharashtra
Amravati district
Location in Maharashtra, India
Coordinates: 20°56′N 77°45′E / 20.93°N 77.75°E / 20.93; 77.75Coordinates: 20°56′N 77°45′E / 20.93°N 77.75°E / 20.93; 77.75
Country  India
State Maharashtra
Headquarters Amravati
Area
 • district 12
జనాభా (2011)
 • మొత్తం 28
 • జనసాంద్రత 213
Languages
 • Official Marathi
టైమ్‌జోన్ IST (UTC+5:30)
వెబ్‌సైటు amravati.nic.in

Amravati district (మరాఠీ: अमरावती जिल्हा) is a district of Maharashtra state in central India. Amravati is the administrative headquarters of the district.

The district is situated between 20°32' and 21°46' north latitudes and 76°37' and 78°27' east longitudes. The district occupies an area of 12,235 km². The district is bounded by Betul District of Madhya Pradesh state to the north, and by the Maharashtra districts of Nagpur to the northeast, Wardha to the east, Yavatmal to the south, Washim to the southwest, and Akola and Buldhana districts to the west.

History[మార్చు]

In 1853, the present-day territory of Amravati district as a part of Berar Province was assigned to the British East India Company, following a treaty with the Nizam of Hyderabad. After the Company took over the administration of the province, it was divided into two districts. The present-day territory of the district became part of North Berar district, with headquarters at Buldhana. Later, the province was reconstituted and the territory of the present district became part of East Berar district, with headquarters at Amravati. In 1864, Yavatmal District (initially known as Southeast Berar district and later Wun district) was separated. In 1867, Ellichpur District was separated but in August, 1905, when the whole province was reorganized into six districts, it was again merged into the district. In 1903, it became part of the newly constituted province of Central Provinces and Berar. In 1956, Amravati district became part of Bombay State and after its bifurcation in 1960, it became part of Maharashtra state.[1][2]

Geography[మార్చు]

The climate is tropical and most people wear cotton clothes. In summer temperatures can go up to higher than 47 °C (117 °F).

Economy[మార్చు]

In 2006 the Ministry of Panchayati Raj named Amravati one of the country's 250 most backward districts (out of a total of 640).[3] It is one of the twelve districts in Maharashtra currently receiving funds from the Backward Regions Grant Fund Programme (BRGF).[3]

Agriculture[మార్చు]

Amravati is the main growing region for the Ellachipur Sanman Chili pepper.[4] Anjangaon Surji & Achalpur is famous for growing betel leaves, piper longum, orange and banana. Warud, Morshi, Chandur bazar and Achalpur are famous for growing Nagpuri oranges.

Rivers[మార్చు]

The Wardha River forms the eastern boundary of the district, and the eastern portion of the district lies within its watershed. The Purna River drains the southwestern portion of the district, while the northwest is drained by the Tapti River. Other important rivers are Shahanoor and Chandrabhaga.

The Purna, rises near Bhainsdehi in Betul district of Madhya Pradesh in the Satpudas. After flowing for about 50 km in a general southerly and south-easterly direction enters the district. It travels across the district in a south-westerly direction dividing it into two halves, first through the Achalpur taluka and then along the boundary between the Amravati and Daryapur talukas. Finally, it turns due westwards forming the boundary of the district and continues further to join the Tapti near Muktainagar in Jalgaon district. The only significant left bank tributary of the Purna is the Pedhi. The first of the principal right bank tributaries is the Arna. The next is a small river known as the Bodi. The next tributary, the Chandrabhaga is a very important one, flowing in a general south-westerly direction to join the Purna. The principal right bank affluent of the Chandrabhaga is the Bhuleshwari. The westernmost tributary of the Purna of some significance within the district is the Shahanur, with its tributary, the Bordi.[5]

The following are some of the other rivers in Amravati District, with their tributaries.

నదుల జాబితా[మార్చు]

  • బుర్షి నది
  • సుర్ఖి నది
  • తిగ్రీ నది
  • ఖాండు నది
  • ఖప్ర నది
  • సంగియ నది
  • గదగ నది
  • వాన్ నది
  • వార్ధా నది
  • విదర్భ నది
  • బోర్ నది
  • పాక్ నల
  • మేరు నది
  • నర్హ నది
  • చర్గర్ నది
  • షహనుర్ నది

Divisions[మార్చు]

The district consists of six sub-divisions, which are further divided into 14 talukas. Amravati sub-division is divided into three talukas: Amravati, Bhatukali and Nandgaon Khandeshwar. Daryapur sub-division is further divided into two talukas: Anjangaon and Daryapur. Achalpur sub-division also consists of two talukas: Achalpur and Chandur Bazar. Morshi sub-division has also two talukas: Morshi and Warud. Dharni sub-division is also divided into two talukas: Dharni and Chikhaldara. Finally, Chandur (Railway) sub-division is divided into three taulkas: Chandur (Railway), Tiosa and Dhamangaon.[6]

There are eight Vidhan Sabha constituencies in this district. Six of these, Badnera, Amravati, Teosa, Anjangaon-Daryapur (SC), Melghat (ST) and Achalpur are part of Amravati Lok Sabha constituency. The other two constituencies, Dhamangaon Railway and Morshi are part of Wardha Lok Sabha constituency.[7]

Major towns[మార్చు]

Achalpur, Paratwada, Anjangaon, Chandur railway, Dhamangaon Railway, Ambada (Morshi), Chikhaldara, Warud, Morshi, Shendurjana Ghat, Chandurbazar, Daryapur, Nandgaon Khandeshwar, Badnera, Dharni, Tivasa, Ashtgaon

Demographics[మార్చు]

2001 లో గణాంకాలు[మార్చు]

విషయాలు వివరణలు
జిల్లా జనసంఖ్య .
ఇది దాదాపు. దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
అమెరికాలోని. నగర జనసంఖ్యకు సమం.
640 భారతదేశ జిల్లాలలో. వ స్థానంలో ఉంది.
1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
అక్షరాశ్యత శాతం.
జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.

According to the 2011 census Amravati district has a population of 2,887,826,[8] roughly equal to the nation of Jamaica[9] or the US state of Arkansas.[10] This gives it a ranking of 131st in India (out of a total of 640).[8] The district has a population density of 237 inhabitants per square kilometre (610 /sq mi) .[8] Its population growth rate over the decade 2001-2011 was 10.77%.[8] Amravati has a sex ratio of 947 females for every 1000 males,[8] and a literacy rate of 88.23%.[8]

Languages[మార్చు]

Vernaculars include Bhalay, spoken by about 9000 in the district.[11]

Transport[మార్చు]

Important railway stations are Badnera and Amravati under Bhusawal-Badnera Section of Bhusawal Division of Central Railway. The other stations under meter gauge are Wan Road Dhulghat and Dabka. These are under Purna - Khandwa Section of South Central Railway. The stations under narrow gauge are Achalpur, Anjangaon Surji and Daryapur under Narrow Gauge Branch lines viz Murtajapur-Achalpur of Bhusawal Division of Central Railway.

Amravati Airport is located at Belora, 15 kilometres South of Amravati on NH-6 towards Akola.

ప్రముఖ వ్యక్తులు[మార్చు]

  • గాడ్గే మహారాజ్ (1876-1956), సాంఘిక సంస్కర్త
  • రాస్ట్ర సంత్ తుక్డోజి మహారాజ్ (1900-1968), సాంఘిక సంస్కర్త
  • భారతదేశం యొక్క ప్రతిభా పాటిల్, మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు (2008-2012).
  • డాక్టర్ పంజాబ్రావు దేశ్ముఖ్ (1888-1965) సంఘ సంస్కర్త, విద్యావేత్త, కేంద్ర వ్యవసాయమంత్రి.
  • డాక్టర్ గోపాల్రావ్ ఖెద్కర్: మహారాష్ట్ర ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ, మొదటి అధ్యక్షుడు.
  • సురేష్ భట్ 1932-2003, మరాఠీ కవి - మరాఠీ గజల్ సామ్రాట్
  • హేమంత్ కనిత్కర్, భారత క్రికెటర్ - 1974

స్థలాలను[మార్చు]

  • మేల్ ఘాట్ టైగర్ రిజర్వ్ యొక్క ప్రాజెక్ట్ టైగర్
  • దార హిల్ స్టేషన్ 85 అమరావతి నుండి ద్వారా పరత్వద
  • మేల్ ఘాట్ : గుగర్నల్ నేషనల్ పార్క్
  • మేల్ ఘాట్ : వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
  • మేల్ ఘాట్ : గవిల్గర్హ్ ఫోర్ట్
  • అంబాదేవి దేవాలయం - హిస్టారిక్ ప్రదేశం మరియు అది రుఖ్మినిహరన్ సంబంధించిన పురాతన
  • మంజర్ఖెద్ కస్బ, హిస్టారిక్ ప్రదేశం ఇది పురాతన ఆలయం, తీర్థ క్షేత్ర శ్రీ పటాలేశ్వర వ్ గుప్తెష్వర్ దెఒస్తన్ ఉంది.
  • సవంగ విఠోబా, అవధుత్ మహారాజ్ దేవాలయం.
  • హనుమాన్ వ్యయం ప్రసరక్ మండల (హెచ్.వి.పి.ఎం) ఇన్స్టిట్యూట్ - భారతదేశం బిగ్గెస్ట్ స్పోర్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్
  • కౌదన్యపుర్ రుక్మిణి యొక్కబర్త్ ప్లేస్
  • షహనుర్ ఆనకట్ట, అంజంగఒన్ సుర్జి
  • సింభొర ఆనకట్ట, మొర్షి
  • కుష్టు వ్యాధి మిషన్ కమ్యూనిటీ హాస్పిటల్, కొథర, పరత్వద
  • డిసెం -ఫెబ్ లో బహిరం ఫేర్, పరత్వద
  • ధర్ఖొర జలాశయం పరత్వద సమీపంలో
  • బకదరి జలాశయం పరత్వద సమీపంలో
  • దత్తజిరి & అష్తమహసిద్ధి ఆలయం పరత్వద
  • వ్యాఖ్యలు కతొర, అచల్పుర్]] - పరత్వద
  • చంద్రభాగా ఆనకట్ట, పరత్వద
  • వజ్జర్ ఆనకట్ట, పరత్వద
  • షా దుల్హా రెహ్మాన్ గాజీ దర్ఘ, అచల్పుర్ - పరత్వద
  • గాయత్రీ ఆలయం పరత్వద
  • ముక్తగిరి ఆలయం పరత్వద
  • దేవ్నాథ్ మఠం, అంజంగఒన్ సుర్జి
  • ఏక్వీర ఆలయం, ముర్హ, అంజంగొన్ సుర్జి
  • విఠల్ మందీర్, అంజంగొన్ సుర్జి
  • బెత్త్లె లీవ్ సేద్యం, అంజంగొన్ సుర్జి
  • సెయింట్ గులాబ్ బాబా ఆశ్రమం, తకర్ఖెద, అంజంగొన్ సుర్జి
  • ఖందెష్వర్ భగవాన్ ఆలయం నంద్గొన్ ఖందెష్వర్
  • రస్త్రసంత్ తుక్దొజి మహారాజ్ జన్మభుమి, మొజరి గురుకుంజ్
  • రిద్ధపుర్
  • గులబ్రొ మహారాజ్ మందిర్, చందుర్ బజార్

అమరావతి జిల్లాలో ఎడ్యుకేషన్[మార్చు]

ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు[మార్చు]

  • అన్మోల్ కంప్యూటర్ ఇన్స్టిట్యూట్ గోపాల్ నగర్ అమరావతి
  • గవర్నమెంట్ కాలేజీ అఫ్ ఇంజనీరింగ్, అమరావతి
  • పి విద్యాసంస్థల ఆర్ పాటిల్ గ్రూప్
  • గడ్గా శిక్షణ్ ప్రసరక్ మండలాల్లో కాలేజ్ ఇంజినీరింగ్ అమరావతి
  • ఫ్రొఫ్.ఋఅం మేఘే ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ అండ్ రీసెర్చ్, బడ్నేర
  • ఇంజనీరింగ్, అమరావతి హెచ్.వి.పి.ఎం కాలేజ్
  • ఇంజనీరింగ్, అమరావతి ఈబ్స్స్ కాలేజ్
  • ఇంజనీరింగ్, అమరావతి జి.హెచ్.రైసొని కాలేజ్
  • ఇంజనీరింగ్, షెగఒన్ శ్రీ సంత్ గజనన్ మహారాజ్ కాలేజ్
  • ఇంజనీరింగ్, పుసద్ యొక్క బాబాసాహెబ్ నాయక్ కాలేజ్
  • ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ, అమరావతి శ్రీ దాదాసాహెబ్ గవై చారిటబుల్ ట్రస్ట్ డాక్టర్ శ్రీమతి కమల్తై గవై ఇన్స్టిట్యూట్
  • ఇంజనీరింగ్ అండ్ టెక్నాలజీ, అకోలా కాలేజ్

పాలిటెక్నిక్ కళాశాల[మార్చు]

  • గవర్నమెంట్ పాలిటెక్నిక్ అమరావతి
  • ఎన్.పి.టి.ఎన్.పరత్వద-సెమీ అటానమస్ ఇన్స్టిట్యూట్
  • పంజాబ్రావు దేశ్ముఖ్ పాలిటెక్నిక్ శివాజీ నగర్ అమరావతి
  • డాక్టర్. రాజేంద్ర జిఒదె పాలిటెక్నిక్ అమరావతి
  • పి. అర్. పొతె (పాటిల్) పాలిటెక్నిక్ అమరావతి
  • డాక్టర్. పంజాబ్రావు దేశ్ముఖ్ పాలిటెక్నిక్ అమరావతి
  • డాక్టర్. రామ్ మేఘే పాలిటెక్నిక్ అమరావతి
  • గ్రా. హెచ్. రైసొని పాలిటెక్నిక్, అమరావతి
  • బి.జె.ఎ.ఎస్ యొక్క అమరావతి పాలిటెక్నిక్ భంఖెద.
  • కీర్తి పాలిటెక్నిక్, ఉత్తమ్ నగర్, అమరావతి

ఇతర కళాశాలలు[మార్చు]

  • మహిళా మహావిద్యాలయ, జోగ్ ఛౌక్, అమరావతి
  • ఇందిరా మేఘే మహిళా మహావిద్యాలయ, అమరావతి
  • శ్రీ. రామకృష్ణ క్రీడా విద్యాలయ మరియు కాలేజ్
  • భారతీయ మహవిధ్యలయ, అమరావతి
  • సైన్స్ అండ్ హ్యుమానిటీస్ (విష్) విదర్భ ఇన్స్టిట్యూట్ (గతంలో విదర్భ మహా విద్యాలయ (వి.ఎం.వి))
  • శ్రీ శివాజీ సైన్స్ అండ్ ఆర్ట్స్ కాలేజ్
  • బ్రిజ్లాల్ బియాని సైన్స్ కాలేజ్
  • గ్రా. ఎస్ తొంపె ఆర్ట్స్, కామర్స్ & సైన్స్ కాలేజ్, చందుర్ బజార్
  • రూరల్ ఇన్స్టిట్యూట్, అమ్రవ్తి
  • విద్యభరతి మహావిద్యాలయ, సి.కె. నాయుడు రోడ్ క్యాంప్, అమరావతి
  • శ్రీ. వ్యవసాయం బయోటెక్నాలజీ శివాజీ కాలేజ్
  • ప్రభుత్వ కళాశాలలో కతొర నక, అమరావతి ఫార్మసి
  • డాక్టర్ గోపాల్రావ్ ఖెద్కర్ మహావిద్యాలయ ఖేడ్.
  • బార్. రమ్రఒ దేశ్ముఖ్ ఆర్ట్స్, సంత్. ఇందిరజి ఈపదియ కామర్స్ అండ్ న్యయ్ముర్థి కృష్ణారావు దేశ్ముఖ్ సైన్స్ కాలేజ్, బడ్నేర
  • వినాయక్ విద్యామందిర్, ఛత్రి తలావ్, అమరావతి
  • ఎన్.ఎ.డి.చల్లెగె, చాందుర్ బజార్.
  • ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ డిగ్రీ కాలేజ్.
  • వ్యవసాయం శ్రీ శివాజీ కళాశాల, అమరావతి
  • మహారాష్ట్ర తంత్ర శిక్షణ్ విద్యాలయ [మహతంత్ర], ప్రశాంత్ నగర్, అమరావతి
  • మహారాష్ట్ర వ్యవసయ్ ప్రశిక్షణ్ కేంద్ర, భంబొర, తాలూకా-మొర్షి డిస్త్. అమరావతి
  • మహారాష్ట్ర తంత్ర శిక్షణ్ విద్యాలయ, యవకర్ వాడి వరుద్ సెంటార్ -మహేష్ నగర్,ఎస్.టి శ్తన్ వరు బెహైండ్

మెడికల్ కళాశాలలు[మార్చు]

  • పంజాబ్రావు దేశ్ముఖ్ మెమోరియల్ మెడికల్ కాలేజ్
  • తఖత్మల్ ష్రివల్లభ్ హోమియోపతిక్ మెడికల్ కాలేజ్ & హాస్పిటల్
  • వి.వై.డబ్ల్యూ. ఏస్. డెంటల్ కాలేజ్ & హాస్పిటల్
  • హోమియోపతిక్ మెడికల్ సైన్సెస్ పండిట్ జవహర్లాల్ నెహెరు మెమోరియల్ ఇన్స్టిట్యూట్
  • విదర్భ ఆయుర్వేద కాలేజ్, హెచ్.వి.పి.ఎం, అమరావతి

జానపద కళలు[మార్చు]

  • దందర్
  • పౌఅద
  • భజన
  • కీర్తన్
  • కొర్కు నృత్య
  • హోలీ ఆఫ్ కొర్కు స్

References[మార్చు]

  1. "Gazeteers of the Bombay Presidency-Amraoti district-History and Archaeology". Amravati district website. Retrieved 2009-03-24. 
  2. "Amravati District Gazeteer-General Introduction". Amravati district website. Archived from the original on 10 April 2009. Retrieved 2009-03-24. 
  3. 3.0 3.1 Ministry of Panchayati Raj (September 8, 2009). "A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme". National Institute of Rural Development. Retrieved September 27, 2011. 
  4. "Indian Chilli Varieties". Retrieved February 21, 2011. 
  5. "Amravati District Gazetteer-General-Rivers". Amravati district website. Archived from the original on 10 April 2009. Retrieved 2009-03-23. 
  6. "About Amravati District". Amravati district website. Archived from the original on 6 April 2009. Retrieved 2009-03-23. 
  7. "Districtwise List of Assembly and Parliamentary Constituencies". Chief Electoral Officer, Maharashtra website. Archived from the original on 25 February 2009. Retrieved 2009-03-23. 
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 "District Census 2011". Census2011.co.in. 2011. Retrieved 2011-09-30. 
  9. US Directorate of Intelligence. "Country Comparison:Population". Retrieved 2011-10-01. "Jamaica 2,868,380 July 2011 est" 
  10. "2010 Resident Population Data". U. S. Census Bureau. Retrieved 2011-09-30. "Arkansas 2,915,918" 
  11. M. Paul Lewis, ed. (2009). "Bhalay: A language of India". Ethnologue: Languages of the World (16th edition ed.). Dallas, Texas: SIL International. Retrieved 2011-09-28. 

External links[మార్చు]

మూస:Districts of Maharashtra

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]