అల్యూమినియం

వికీపీడియా నుండి
(అల్యూమినియమ్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
13 మెగ్నీషియం ← అల్యూమినియం → సిలికాన్
బోరాన్
↑
Al
↓
గాలియం
Al-TableImage.png
సాధారణ లక్షణాలు
పేరు, సంకేతము, పరమాణు సంఖ్య అల్యూమినియం, Al, 13
రసాయన సిరీస్ poor metalలు
గ్రూపు, పీరియడ్, బ్లాక్ 13, 3, p
స్వరూపం gray
Al,13.jpg
ప్రామాణిక పరమాణు భారం 26.9815386(8) g·mol−1
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం [Ne] 3s2 3p1
Electrons per shell 2, 8, 3
భౌతిక లక్షణాలు
స్థితి solid
సాంద్రత (r.t. దగ్గర) 2.70 g·cm−3
Liquid సాంద్రత at ద్ర.స్థా. 2.375 g·cm−3
ద్రవీభవన స్థానం 933.47 K
(660.32 °C, 1220.58 °F)
Boiling point 2792 K
(2519 °C, 4566 °F)
Heat of fusion 10.71 kJ·mol−1
Heat of vaporization 294.0 kJ·mol−1
Heat capacity (25 °C) 24.200 J·mol−1·K−1
Vapor pressure
P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T/K 1482 1632 1817 2054 2364 2790
Atomic properties
Crystal structure face centered cubic
0.4032 nm
Oxidation states 3
(amphoteric oxide)
Electronegativity 1.61 (Pauling scale)
Ionization energies
(more)		 1st: 577.5 kJ·mol−1
2nd: 1816.7 kJ·mol−1
3rd: 2744.8 kJ·mol−1
Atomic radius 125 pm
Atomic radius (calc.) 118 pm
Covalent radius 118 pm
ఇతరత్రా
Magnetic ordering paramagnetic
Electrical resistivity (20 °C) 26.50 nΩ·m
Thermal conductivity (300 K) 237 W·m−1·K−1
Thermal expansion (25 °C) 23.1 µm·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod) (r.t.) (rolled) 5000 m·s−1
Young's modulus 70 GPa
Shear modulus 26 GPa
Bulk modulus 76 GPa
Poisson ratio 0.35
Mohs hardness 2.75
Vickers hardness 167 MPa
Brinell hardness 245 MPa
CAS registry number 7429-90-5
ముఖ్యమైన ఐసోటోప్‌లు
Main article: అల్యూమినియం ఐసోటోప్‌లు
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
26Al syn 7.17×105y β+ 1.17 26Mg
ε - 26Mg
γ 1.8086 -
27Al 100% Al, 14 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
మూలాలు
ఈ పెట్టె: చూడు • చర్చ • మార్చు

అల్యూమినియమ్ (ఆంగ్లం: Aluminium) ఒక గ్రూపు III మూలకము మరియు వెండిలా మెరిసే తేలికైన లోహము. దీని సంకేతం Al; పరమాణు సంఖ్య 13. మొట్టమొదటిసారిగా 1823 లో వోలర్ అల్యూమినియమ్ క్లోరైడ్ ను పొటాషియమ్ తో వేడిచేసి అల్యూమినియమ్ ను వేరుచేసాడు. భూతలంలో సమృద్ధిగా దొరికే మూలకాలలో ఆక్సిజన్, సిలికాన్ ల తరువాత మూడవ స్థానం మరియు లోహాలన్నింటిలో మొదటి స్థానం లో ఉంటుంది. భూమి పొరలలో 7.28 శాతం అల్యూమినియమ్ ఉంటుంది. ప్రకృతిలో అల్యూమినియమ్ స్వేచ్ఛా స్థితిలో దొరకదు. ఇది సంయోగస్థితిలో ఇంచుమంచు 270 వివిధరకాల లోహాలతో కలిసి ఎక్కువగా లభిస్తుంది. వీటిలో అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది బాక్సైట్ ఖనిజం. దీని మిశ్రమాలు విమానాలు, కట్టడాలు తయారీలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.

విషయ సూచిక

భౌతిక ధర్మాలు [మార్చు]

  • అల్యూమినియమ్ వెండిలాగా మెరిసే తెల్లని లోహం.
  • ఇది మంచి ఉష్ణ, విద్యుద్వాహకం.
  • ఇది మెత్తని, సాగే, పటుత్వమున్న లోహం. దీని గట్టితనాన్ని ఇనుము, రాగిలతో పోల్చవచ్చు.
  • ఇది అనేక మిశ్రమ లోహాలను ఇస్తుంది. పాదరసంలో కరిగి ఎమాల్గమ్ ఇస్తుంది.
  • దీనితో తేలికగా వెల్డింగ్ చేయవచ్చు, పోత పోయవచ్చు. కాని టంకం చేయడం కష్టం.

ఉపయోగాలు [మార్చు]

అల్యూమినియమ్ లోహం [మార్చు]

  • విద్యుత్ రవాణాకోసం కేబుల్ లను తయారు చేయడానికి వాడుతారు.
  • లోహ సంగ్రహణంలో డీఆక్సిడైజర్ గా అల్యూమినియమ్ ను బ్లో హోల్స్ ని తీసివేయడానికి వాడుతారు.
  • మిశ్రమ లోహాలు తయారు చేయడంలో వాడుతారు. ఇవి విమాన భాగాలు, ఆటోమొబైల్, భారీ వాహనాలు, స్పీడ్ బోట్ లు, సైకిల్ భాగాలు తయారుచేయటంలో ఉపయోగపడతాయి.
  • ఇనుము పరికరాల ఉపరితలాలకు పెయింట్ చేయడానికి టిన్, జింక్ బదులు అల్యూమినియమ్ వాడుతారు.
  • థెర్మిట్ వెల్డింగ్ లో అల్యూమినియమ్ పొడిని వాడుతారు.
  • సిగరెట్ లు, తినుబండారాలను చుట్టి ఉంచడానికి, చల్లని పానీయాల ప్యాకింగ్ చేయడంలో అల్యూమినియమ్ రేకు (foil), రేకుడబ్బా (cans) ను వాడుతారు.
  • నీరు శుద్ధి చేయడంలో వాడుతారు.
  • కిటికీలు, తలుపులు, కుర్చీలు, వంటసామానులు మొదలైన గృహోపకరణాలు తయారుచేయడంలో వాడుతారు.
  • పరిశుద్ధమైన అల్యూమినియమ్ ను ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, సీ.డీ. లు తయారీలో వాడుతారు.
  • నాటకాలలో వాడే కృత్రిమమైన కత్తులు, కఠారులు తయారీలో వాడతారు.

అల్యూమినియమ్ మిశ్రమాలు [మార్చు]

  • అల్యూమినియమ్ బోరేట్ (Al2O3 B2O3) గాజు మరియు పింగాణీ తయారుచేయడంలో వాడుతారు.
  • అల్యూమినియమ్ క్లోరోహైడ్రైడ్ కొన్ని వ్యాధులలో చెమటను తగ్గించడానికి వాడతారు.
  • అల్యూమినియమ్ లవణాలు టీకాలు తయారీలో రోగనిరోధక శక్తని పెంపొందించడానికి వాడతారు.


"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=అల్యూమినియం&oldid=809481" నుండి వెలికితీశారు