ఆహార సంరక్షణ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
సంరక్షించిన పలు ఆహారాలు
శీతాకాలం కోసం ఆహారాన్ని సంరక్షించుకోమని ప్రోత్సహిస్తున్న కెనడియన్ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం పోస్టర్.

ఆహార సంరక్షణ అనేది సూక్ష్మజీవులు కారణంగా సంభవించే లేదా శీఘ్రంగా చెడిపోయే పరిస్థితిని (నాణ్యత, తినదగిన లేదా పోషక విలువలను కోల్పోవడం) ఆపడానికి లేదా ఆలస్యం చేయడానికి ఆహార నిర్వహణ మరియు వ్యవహార విధానంగా చెప్పవచ్చు. అయితే కొన్ని పద్ధతుల్లో నిర్దిష్ట నాణ్యతలను జోడించడానికి మరియు ఆహారాన్ని రక్షించడానికి (ఉదా. చీజ్, వైన్) నిరపాయమైన బ్యాక్టీరియా, ఈస్టుకిణ్వాలు లేదా శిలీంద్ర సంబంధమైన అంశాలను ఉపయోగిస్తారు. ఆహారం వలె వాటి విలువను రక్షించడంలో పోషక విలువ, నిర్మాణం మరియు రుచిని నిర్వహించడం లేదా సృష్టించడం చాలా ముఖ్యమైన అంశంగా చెప్పవచ్చు. ఇది సంస్కృతి ఆధారంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఒక సంస్కృతిలో మానవులకు ఆహారం వలె భావించే వాటిని మరొక సంస్కృతిలో ఆహారంగా భావించకపోవచ్చు.

సంరక్షణలో సాధారణంగా బ్యాక్టీరియా, ఫంగీ మరియు ఇతర సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను నివారించడం అలాగే దుర్వాసన కారణమైన కొవ్వుల ఆక్సీకరణాన్ని మందగించేలా చేయడం చేస్తారు. వీటిలో యాపిల్‌లను చెట్టు నుండి వేరు చేసిన తర్వాత కిణ్వన చర్య వంటి ఆహార తయారీలో సంభవించే సహజ కాలవ్యవధి మరియు వివర్ణత్వాలను నియంత్రించే విధానాలు కూడా ఉంటాయి. కొన్ని సంరక్షణ పద్ధతుల్లో ఆహారాన్ని సూక్ష్మజీవులతో మళ్లీ పాడవకుండా నివారించడానికి జాగ్రత్తలు తీసుకున్న తర్వాత మూసివేయాలి; ఆరబెట్టడం వంటి ఇతర పద్ధతులు వలన ఆహారాన్ని దీర్ఘకాలం పాటు ఎటువంటి ప్రత్యేక నిరోధక విధానం లేకుండా నిల్వ చేయవచ్చు.

ఈ విధానాల్లో వర్తింపచేసే సాధారణ పద్ధతుల్లో ఆరబెట్టడం, స్ప్రే డ్రైయింగ్, ఫ్రీజ్ డ్రైయింగ్, ఫ్రీజింగ్, వాక్యూమ్-ప్యాకింగ్, క్యానింగ్, సిరప్, చక్కెర స్ఫటీకకరణం ఆహార ఉద్యోతనంలో సంరక్షించడం మరియు సంరక్షణకారులను జోడించడం లేదా కార్బన్ డయాక్సైడ్ వంటి వాయువులను జోడించడం ఉంటాయి. ఆహారాన్ని సంరక్షించడమే కాకుండా, రుచిని కూడా జోడించే ఇతర పద్ధతుల్లో, ఊరబెట్టడం, లవణీకరణ, స్మోకింగ్, సిరప్ లేదా ఆల్కాహాల్‌లో సంరక్షించడం, చక్కెర స్పటీకకరణం మరియు నానబెట్టడం ఉంటాయి.

సంరక్షణ విధానాలు[మార్చు]

అధిక జలస్థితిక ఒత్తిడి యొక్క అనువర్తనం (పాస్కలిజేషన్) మొక్కల పెరుగుదలకు సంబధించి బ్యాక్టీరియా, ఈస్టుకిణ్వాలు మరియు మూసలు యొక్క ఒత్తిడితో నిష్క్రియం
పల్సెడ్ విద్యుత్తు క్షేత్ర విధానం (PEF విధానం9) సూక్ష్మజీవుల నిష్క్రియానికి స్వల్ప విద్యుత్తు బర్స్ట్‌లు

సంరక్షణ విధానాల్లో క్రిందివి ఉన్నాయి:

  • సూక్ష్మజీవులను నాశనం చేయడానికి లేదా సహజ గుణాన్ని పోగొట్టడానికి వేడి చేయడం (e.g. మరగించడం)
  • ఆక్సీకరణం (ఉదా. సల్ఫర్ డయాక్సైడ్ ఉపయోగించడం)
  • విషపూరిత నిరోధం (ఉదా. స్మోకింగ్, కార్బన్ డయాక్సైడ్, వెనీగర్, ఆల్కాహాలు మొదలైన వాటిని ఉపయోగించడం.)
  • నిర్జలీకరణం (ఆరబెట్టడం)
  • ద్రవాభిసరణ నిరోధం (ఉదా. సిరప్‍‌లను ఉపయోగించడం)
  • అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత నిష్క్రియం (ఉదా. ఘనీభవనం)
  • అతివాద అధిక జల ఒత్తిడి (ఉదా. తాజాగా ఉంచడం, ఇది ఒక "చల్లని" శుద్ధి రకం, ఈ ఒత్తిడి ఆహార క్షయాన్నికి కారణమయ్యే మరియు ఆహార సంరక్షణను ప్రభావితం చేసే సహజంగా సంభవించే రోగాణువులను నాశనం చేస్తుంది.)
  • పలు పద్ధతులను కలిపి ఉపయోగించడం
  • చెలాటీ

ఆరబెట్టడం[మార్చు]

ఆహార సంరక్షణలోని పురాతన పద్ధతుల్లో ఒక పద్ధతిలో ఆరబెట్టడం ద్వారా సంరక్షిస్తారు, ఇది బ్యాక్టీరియా అభివృద్ధిని నిరోధించడానికి లేదా మందగించడానికి అనుకూలిత నీటి చర్యను నియంత్రిస్తుంది.[citation needed] ఆరబెట్టడం వలన బరువు కూడా తగ్గుతుంది

హిమీకరణం[మార్చు]

హిమీకరణం అనేది కూడా తయారుకాని స్థితిలో హిమీకరణం అవసరం లేని, వండిన ఆహార పదార్ధాలతో సహా విస్తృతి పరిధిలోని ఆహారాన్ని సంరక్షించడానికి వ్యాపారపరంగా మరియు స్థానికంగా ఉపయోగించే విధానాల్లో ఒకటిగా చెప్పవచ్చు. ఉదాహరణకు, బంగాళదుంప ముక్కలను ఫ్రీజర్‌లో నిల్వ ఉంచుతారు, కాని బంగాళదుంపలు పలు నెలలపాటు నిల్వ ఉండటానికి ఒక చల్లని చీకటి ప్రదేశంలో ఉంచితే సరిపోతుంది. హిమీకరణ ప్రదేశాలు పలు దేశాల్లో అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఉపయోగించడానికి వ్యూహాత్మక ఆహార నిల్వల కోసం భారీ మొత్తంలో, దీర్ఘ కాలం పాటు ఆహారాన్ని నిల్వ చేస్తాయి.

వాక్యూమ్ ప్యాకింగ్[మార్చు]

వాక్యూమ్-ప్యాకింగ్ ఆహారాన్ని ఒక శూన్య వాతావరణంలో నిల్వ చేస్తుంది, సాధారణంగా గాలి చొరబడిన సంచి లేదా సీసాలో ఉంచుతారు. శూన్య వాతావరణం బ్యాక్టీరియా మునుగడకు అవసరమైన ఆక్సిజన్‌ను ఖాళీ చేస్తుంది, పాడయ్యే అవకాశాన్ని తగ్గిస్తుంది. వాక్యూమ్-ప్యాకింగ్ అనేది సాధారణంగా ఆక్సీకరణం నుండి రుచిని కోల్పోకుండా గింజలను నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.

లవణం[మార్చు]

లవణీకరణ లేదా ఊరబెట్టడం వలన ద్రవాభిసరణ విధానం ద్వారా మాంసం నుండి తేమను తొలగిస్తారు. మాంసాన్ని ఉప్పు లేదా చక్కెర లేదా ఈ రెండింటి మిశ్రమంతో ఊరబెడతారు. నైట్రేట్స్ మరియు నైట్రిట్స్‌ను కూడా తరచూ మాంసాన్ని ఊరబెట్టడానికి ఉపయోగిస్తారు మరియు ఇవి గులాబీ రంగులోకి మారుస్తాయి అళాగే క్లోస్ట్రిడియమ్ బోటులినమ్‌ను నిరోధిస్తాయి.

చక్కెర[మార్చు]

చక్కెర అనేది పళ్లను నిల్వ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు, దీనిని ద్రవరూపంలో ఆపిల్‌లు, బేరీ పళ్లు, ఆప్రికాట్‌లు, రేగు పళ్లు వంటి పళ్లతో లేదా స్ఫటిక రూపంలో నిల్వ చేస్తారు, ఈ స్పటికీకరణ విధానంలో నిల్వ చేయదల్చిన పదార్ధాన్ని స్ఫటిక రూపంలో మారే వరకు చక్కెరతో వండుతారు మరియు ఫలితంగా వచ్చిన పదార్ధాన్ని పొడి ప్రదేశంలో నిల్వ చేస్తారు. ఈ పద్ధతిని సిట్రస్ పళ్లు (స్పటిక రూపంలో తొక్క), యాంజెలికా మరియు అల్లం తొక్కలు కోసం ఉపయోగిస్తారు. ఈ విధానం యొక్క సవరించిన పద్ధతి గ్లాసే చెర్రీస్ వంటి గ్లాసే పండును ఉత్పత్తి చేస్తుంది, దీనిలో పళ్లను చక్కెరలో నిల్వ చేస్తారు కాని తర్వాత దానిని ద్రవం మరియు ఘన పదార్ధం నుండి వేరు చేస్తారు, దాని సంరక్షణను పళ్ల యొక్క చక్కెర పదార్ధం మరియు ద్రవం యొక్క ఉపరితల పూతలు నిర్వహిస్తాయి. చక్కెర వినియోగం అనేది బ్రాందీ లేదా ఇతర మధ్యసారాల్లో పళ్లు వంటి విలాస వస్తువులను నిల్వ చేయడానికి తరచూ ఆల్కాహాల్‌తో కలుపుతారు. ఇవి చెర్రీ బ్రాందీ లేదా సోల్ జిన్ వంటి పళ్ల రుచి గల మధ్యసారాలకు వ్యత్యాసంగా ఉంటాయి.

పిక్లింగ్[మార్చు]

పిక్లింగ్ (ఊరబెట్టడం) అనేది తినదగిన సూక్ష్మజీవుల నిరోధక ద్రవంలో ఆహారాన్ని నిల్వ చేయడానికి ఒక పద్ధతిగా చెప్పవచ్చు. ఊరబెట్టడం అనేది రసాయనిక పిక్లింగ్ (ఉదాహరణకు, ఉప్పునీటిలో ఉంచడం) మరియు కిణ్వన పిక్లింగ్ (ఉదాహరణలు, సౌర్క్రాట్ తయారీ) వలె వర్గీకరించవచ్చు.

రసాయనిక పిక్లింగ్‌లో, ఆహారాన్ని బ్యాక్టీరియా మరియు ఇతర సూక్ష్మజీవులను నిరోధించే లేదా నాశనం చేసే ఒక తినదగిన ద్రవంలో ఉంచుతారు. సాధారణంగా పిక్లింగ్ చేసే పదార్ధాల్లో ఉప్పునీరు (ఉప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది), వెనీగర్, ఆల్కాహాల్ మరియు మొక్కల నూనె, ముఖ్యంగా ఆలివ్ నూనె కాని పలు ఇతర నూనెలు కూడా ఉంటాయి. పలు రసాయనిక పిక్లింగ్ విధానాల్లో వేడి చేయడం లేదా ఉడకపెట్టడం చేస్తారు, దీని వలన సంరక్షిస్తున్న ఆహారం ఊరబెట్టే ఉపకరణంతో నిండుతుంది. సాధారణ రసాయనిక పిక్లింగ్ ఆహార పదార్ధాల్లో దోసకాయలు, మిరియాలు, లవణీకర గొడ్డు మాంసం, హెర్రింగ్ మరియు గుడ్లు అలాగే పికాలిలి, చౌ-చౌ, గియార్డినియెరా మరియు అచార్ వంటి మంచి మిశ్రమ కాయగూరలు ఉంటాయి.

క్విణన పిక్లింగ్ విధానంలో, ఆహారమే సంరక్షణ ఉపకరణాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది, సాధారణంగా లాక్టిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి చేసే ఒక విధానం ద్వారా జరుగుతుంది. క్విణన ఊరగాయల్లో సౌర్క్‌క్రాట్, నుకాజుకే, కించే, సుర్‌స్ట్రోమింగ్ మరియు కర్టిడూలు ఉన్నాయి. కొన్ని రసాయనిక పిక్లింగ్ దోసకాయలను కూడా క్విణన ప్రక్రియ ద్వారా సంరక్షిస్తారు.

వాణిజ్య ఊరగాయాల్లో, నిల్వ ఉండగల కాలపరిమితిని పెంచడానికి సోడియం బెంజోయేట్ లేదా EDTA వంటి ఒక సంరక్షణకారిని జోడించవచ్చు.

లై[మార్చు]

సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ (లై) బ్యాక్టీరియా అభివృద్దికి ఆహారాన్ని చాలా క్షారంగా మారుస్తుంది. లై ఆహారంలోని కొవ్వును సర్జీకరిస్తుంది, ఇది దాని రుచి మరియు ఆకృతిని మారుస్తుంది. ల్యూట్‌ఫిస్క్ తయారీలో లైని ఉపయోగిస్తారు, అలాగే కొన్ని ఆలివ్ వంటకాలతో ఉపయోగిస్తారు. సెంచరీ గుడ్లు కోసం ఆధునిక వంటకాల్లో కూడా లైను ఉపయోగిస్తారు. [[]] మాసా హారినా మరియు హోమైన్‌ల తయారీలో వ్యవసాయ నిమ్మను ఉపయోగిస్తారు మరియు దీనిని తరచూ 'లై' అని తప్పుగా పిలుస్తారు.

క్యానింగ్ మరియు బాట్లింగ్[మార్చు]

సంరక్షించబడిన ఆహారం
గృహ క్యానింగ్‌ను కూడా చూడండి

క్యానింగ్‌లో వండిన ఆహారాన్ని శుభ్రమైన క్యాన్‌లు లేదా జారుల్లో మూసివేసి, వాటిని క్రిమిరహితం చేసే పద్ధతి ద్వారా ఏదైనా ఇతర బ్యాక్టీరియాలను నాశనం చేయడానికి లేదా నిర్వీర్యం చేయడానికి ఉడికిస్తారు. దీనిని నికోలస్ అపెర్ట్ కనుగొన్నాడు [1]. ఆహారాలను పాడవుకుండా సంరక్షించేందుకు వేర్వేరు స్థాయిలో సహజ సంరక్షణ అవసరమవుతుంది మరియు అలాగే ప్రెజర్ కుక్కర్‌లో ఆఖరి దశ అవసరం కావచ్చు. స్ట్రాబెర్రీస్ వంటి అధిక-ఆమ్ల పళ్లకు క్యాన్‌లో ఉంచడానికి ఎటువంటి సంరక్షణకారులు అవసరం లేదు మరియు తక్కువస్థాయిలో ఉడకబెడితే సరిపోతుంది, అయితే టమోటా వంటి ఉపాంత పళ్లను ఎక్కువసేపు ఉడికించాలి మరియు ఇతర ఆమ్ల అంశాలను జోడించాలి. కాయగూరలు మరియు మాంసాలు వంటి స్వల్ప ఆమ్ల ఆహారాలకు ఒత్తిడితో కూడిన క్యానింగ్ అవసరమవుతుంది. క్యానింగ్ లేదా బాట్లింగ్ ద్వారా నిల్వ చేసిన ఆహారాలు, క్యాన్ లేదా బాటిల్‌ను తెరిచినప్పుడు వెంటనే పాడయ్యే ప్రమాదం ఉంది.

క్యానింగ్ విధానం సరైన నాణ్యత లేకపోవడం వలన నీరు లేదా సూక్ష్మజీవులు ప్రవేశించవచ్చు. ఇటువంటి ఎక్కువ వైఫల్యాల్లో క్యాన్‌లోని వియోగం వలన వాయువు ఉత్పత్తి అవుతుందని మరియు క్యాన్ ఉబ్బవచ్చు లేదా పేలవచ్చు. అయితే, చౌకైన తయారీ (విధానంలో ఉన్న) మరియు చౌకైన పారిశుద్ధ్యం కారణంగా క్యాన్‌లోని ఆహారం వాయు నిరపేక్షి క్లోస్ట్రిడియమ్ బోటులినమ్‌ చే పాడవుతుంది, ఇది ఆహారాన్ని ప్రమాదకరమైన విషంగా మారుస్తుంది, వీటి వలన తీవ్ర అనారోగ్యం లేదా మరణం సంభవించవచ్చు. ఈ జీవి ఎటువంటి వాయువు లేదా స్పష్టమైన రుచి ఉత్పత్తి చేయదు మరియు రుచి లేదా వాసనచే గుర్తించడం సాధ్యం కాదు. అయితే, దీని విషం వండటం ద్వారా గుణాన్ని కోల్పోతుంది. అశుభ్రంగా వండిన పుట్టగొడుగులను క్యాన్‌లో ఉంచడం వలన స్టాఫిలోకస్ యారెస్ అభివృద్ధి కావచ్చు, ఇది క్యానింగ్ లేదా ఇంకా మళ్లీ ఉడికించడం వలన నాశనం కాని విషాన్ని ఉత్పత్తి చేసింది.

జెల్లింగ్[మార్చు]

ఆహారాన్ని ఒక జెల్ రూపంలో ఘనీభవించే ఒక పదార్ధంలో వండటం ద్వారా సంరక్షించవచ్చు. ఇటువంటి పదార్ధాల్లో జెలాటైన్, అగార్, మొక్కజొన్న పిండి మరియు యారోరూట్ పిండి ఉంటాయి. ఈల్‌లు మరియు ఎల్వెర్‌లు మరియు సిపుంకులిడ్ పురుగులు వంటి వాటిని కొన్ని ఆహార పదార్ధాలు వండినప్పుడు సహజంగా ఒక మాంసకృత్తుల జెల్ వలె మారతాయి, ఇవి పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాలోని ఫ్యూజియాన్ ప్రావెన్సీలో ఎక్సియామెన్ నగరంలో ఒక చాలా రుచికరమైన ఆహార పదార్ధాలుగా చెప్పవచ్చు. జెల్లీయెడ్ ఈల్స్ అనేవి లండన్‌లోని ఈస్ట్ ఎండ్‌లో చాలా రుచికరమైన ఆహార పదార్ధంగా చెప్పవచ్చు, ఇక్కడ వీటిని బంగాళాదుంప గుజ్జుతో తింటారు. 1950లు వరకు UKలో మాంసపు ముక్కలను అందించడానికి ఆస్పిక్‌ రూపంలో మాంసాన్ని ఇచ్చేవారు. పలు పాత్రల్లో ఉంచిన మాంసాలు కూడా జెల్లీ చేసేవారు.

జెల్లీ చేయడం ద్వారా సంరక్షించే పళ్లను జెల్లీ, మార్మాలాడే లేదా పళ్ల సంరక్షణ అని పిలుస్తారు. ఈ సందర్భంలో, జెల్లీ చేయడానికి ఉపయోగించే ఉపకరణం సాధారణంగా పెక్టిన్ అవుతుంది, దీనిని వండే సమయంలో జోడిస్తారు లేదా పళ్ల నుండి సహాజంగా ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఎక్కువగా సంరక్షించబడిన పళ్లను కూడా జార్‌ల్లో చక్కెరలో ఉంచుతారు. వేడి చేసి, ప్యాకింగ్ చేయడం మరియు ఆమ్లం మరియు చక్కెర సంరక్షణను అందిస్తాయి.

పాటింగ్[మార్చు]

మాంసాన్ని సంరక్షించడానికి ఒక సాంప్రదాయిక బ్రిటీష్ విధానంలో దానిని ఒక కుండలో ఉంచి, ఒక కొవ్వు పొరతో మూసివేస్తారు. అలాగే కోడి కాలేయాన్ని కూడా కుండలో మూసి ఉంచుతారు; pâtéతో పోల్చండి.

జగ్గింగ్[మార్చు]

మాంసాన్ని కూజాలో ఉంచడం ద్వారా సంరక్షించవచ్చు, ఈ విధానంలో మాంసాన్ని (సాధారణంగా వేటాడిన జంతు మాంసం లేదా చేప) మట్టితో చేసిన కూజా లేదా కాసేరోల్‌లో నింపి, వాటిని మూసివేసి ఉడకబెడతారు. సాధారణంగా కూజాలో ఉంచే జంతువు మాంసాన్ని ముక్కలు చేసి, ఉప్పునీరు లేదా గ్రేవీతో గట్టిగా మూసివేసిన కూజాలో ఉంచుతారు మరియు ఉడికిస్తారు. కొన్నిసార్లు ఎరుపు వైన్ మరియు/లేదా జంతువు యొక్క రక్తాన్ని వంట ద్రవంలో జోడిస్తారు. జగ్గింగ్ అనేది 20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు మాంసాన్ని సంరక్షించడానికి చాలా ప్రముఖ పద్ధతిగా చెప్పవచ్చు.

ఉద్యోతనం[మార్చు]

ఆహార ఉద్యోతనం[2] అనేది ఆహారాన్ని శకలీకరణ వికిరణానికి గురి చేస్తారు; యాక్సిలరేటర్లు నుండి అధిక-శక్తి ఎలక్ట్రాన్‌లు లేదా X-కిరణాలు లేదా గామా కిరణాలు (కోబాల్ట్-60 లేదా కాయిసిమ్-137 వంటి రేడియాక్టివ్ మూలాల నుండి విడుదలైన) ఉపయోగిస్తారు. ఈ విధానం వలన పలు ప్రభావాలు ఉంటాయి, దీని వలన బ్యాక్టీరియా, సూక్ష్మజీవులు మరియు క్రిమి తెగుళ్లు నాశనమవుతుంది, పళ్ల పాడవటం లేదా కుళ్లిపోవటాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు అధిక మోతాదులో స్వచ్ఛతను ప్రేరేపిస్తుంది. ఈ సాంకేతికతను శుద్ధీకరణతో పోల్చవచ్చు; ఉత్పత్తిని వేడి చేయని కారణంగా కొన్నిసార్లు దీనిని 'చల్లని శుద్ధి'గా పిలుస్తారు. ఉద్యోతనం అనేది వైరస్‌లు లేదా పిరోన్‌లపై ప్రభావం చూపదు, ఇది అప్పటికే సూక్ష్మజీవులచే ఏర్పడిన విషాన్ని తొలగించదు మరియు ఉన్నత ప్రారంభ నాణ్యత గల ఆహారాన్నికి మాత్రమే ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

ఉద్యోతన విధానం అనేది అణు శక్తికి సంబంధించినది కాదు, కాని ఇది అణు రియాక్టర్‌ల్లో ఉత్పత్తి అయ్యే రేడియా ధార్మిక న్యూక్లిడెస్ నుండి వచ్చే వికిరణాలను ఉపయోగించవచ్చు. అయానైజింగ్ రేడియేషన్ అనేది ప్రాణానికి హానికరమైనది (అయితే ఇది శుద్ది చేసే విధానంలో ఉపయోగపడుతుంది); ఈ కారణంగా, ఉద్యోతన విధానం కోసం ఒక భారీ కవచాలు గల ఉద్యోతన గది ఉంటుంది. వికిరణ భద్రతా విధానాలు ఇటువంటి ప్రాంతాల్లో పనిచేసే కార్మికులు లేదా పర్యావరణంలో ఏదైనా వికిరణ మోతాదు ఉండదని నిర్ధారిస్తాయి. ఉద్యోతన ఆహార మోతాదు రేడియాధార్మికత కాదు మరియు జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ నిపుణులు ఆహార ఉద్యోతనాన్ని ఆరోగ్యవంతంగా నిర్ధారించారు. అయితే, ఇటువంటి ఆహారాన్ని తీసుకోవడం వలన ఆరోగ్యవంతం అనే అంశం ప్రత్యర్థులు[3] మరియు వినియోగదారు సంస్థలు వివాదస్పందంగా మార్చాయి.[4] జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ నిపుణుల వర్గం ఆహార ఉద్యోతనం అనేది 'ఆరోగ్యకరం'గా నిర్ధారించారు; WHO మరియు FAO వంటి UN-సంస్థలు ఆహార ఉద్యోతనాన్ని ఉపయోగించడాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయ రాజ్యాంగం ప్రకారం ఆహారాన్ని ఉద్యోతనం చేయవచ్చు లేదా పూర్తి నిషేధానికి ఎటువంటి నియమాల ప్రపంచ వ్యాప్తంగా వ్యత్యాసంగా లేవు.[5]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 40 దేశాల్లో సంవత్సరానికి సుమారు 500,000 టన్నుల ఆహార పదార్ధాలు ఉద్యోతనం చేయబడుతున్నాయని అంచనా వేస్తున్నారు. వీటిలో ప్రధానంగా సుగంధ ద్రవ్యాలు మరియు మసాలాలు ఉన్నాయి, వీటితో పాటు పళ్ల రవాణా సంసర్గ నిషేధం కోసం తాజా పళ్ల ఉద్యోతనం విభాగం వృద్ధి చెందుతుంది[6][7].

పల్సెడ్ విద్యుత్తు క్షేత్ర విధానం[మార్చు]

పల్సెడ్ విద్యుత్తు క్షేత్ర (PEF) విధానం అనేది బలమైన విద్యుత్తు క్షేత్రంలోని తీవ్ర తరంగాలుచే కణాలను ప్రాసెస్ చేసే ఒక పద్ధతిగా చెప్పవచ్చు. PEF అనేది ఆహార ఉత్పత్తులను శుద్ధి చేయడానికి అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత ప్రత్యామ్నాయ శుద్ధి విధాన రకం వలె చెప్పవచ్చు. PEF విధానంలో, ఒక పదార్ధాన్ని రెండు ఎలక్ట్రోడ్‌ల మధ్య ఉంచుతారు, తర్వాత పల్సెడ్ విద్యుత్తు క్షేత్రాన్ని వర్తింపచేస్తారు. విద్యుత్తు క్షేత్రం కణాల పొరలోని కణాలను చంపి, వాటి అంశాలను విడుదల చేసే సూక్ష్మరంధ్రాలను విస్తరిస్తుంది. ఆహార విధానం కోసం PEF అనేది ఒక అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక ప్రక్రియగా చెప్పవచ్చు, ఇప్పటికీ పరిశోధించబడుతుంది. పళ్ల రసాలను శుద్ది చేయడానికి పరిమిత PEF విధానాల పారిశ్రామిక అనువర్తనాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

వాతావరణం మార్పిడి[మార్చు]

అనేది ఆహారం ఉన్న వాతావరణాన్ని నిర్వహించడం ద్వారా దానిని సంరక్షించే విధానంగా చెప్పవచ్చు. పోషకాల ప్రకారం సంరక్షించడం క్లిష్టమైన సలాడ్ పంటలను ప్రస్తుతం ఆక్సిజన్ (O2) సాంద్రీకరణను తగ్గించడానికి మరియు కార్బన్ డయాక్సైడ్ (CO2) సాంద్రీకరణను పెంచడానికి సవరించిన వాతావరణంతో మూసివేసిన సంచుల్లో ప్యాక్ చేస్తున్నారు. సలాడ్ కాయగూరలు ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో వారి కనిపించే తీరు మరియు ఆకృతిని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఈ సంరక్షణ పద్ధతి వలన పోషకాలు ప్రత్యేకంగా విటమన్లు నిల్వ ఉండవు. - - ధాన్యాలను కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను ఉపయోగించి సంరక్షించవచ్చు. క్యాన్ అడుగున పొడి ఐస్ ముక్కను ఉంచుతారు, తర్వాత దానిని ధాన్యంతో నిండుతున్నారు. తర్వాత ఈ క్యాన్‌ను అధిక వాయువులో "ఉంచుతారు". పొడి ఐస్ యొక్క ఉత్పతనం నుండి వచ్చిన కార్బన్ డయాక్సైడ్ ధాన్యాన్ని పాడుచేసే పురుగులు, సూక్ష్మజీవులు మరియు ఆక్సీకరణాలను నిరోధిస్తుంది. ఈ రకం సంరక్షించబడిన ధాన్యాలను ఐదు సంవత్సరాలు పాటు తినవచ్చు. - ధాన్యంలోని పురుగులను చంపడానికి హైపోక్సియా ద్వారా 98% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సాంద్రీకరణ వద్ద నైట్రోజన్ (N2) వాయువును ఉపయోగిస్తారు. అయితే, ఈ పద్ధతిలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ అధిక సౌలభ్యాలను కలిగి ఉంది ఎందుకంటే ఇది హైపోక్సియా మరియు హైపర్‌కార్బియాలు రెండింటి ద్వారా సూక్ష్మజీవులను చంపుతుంది, దీనికి 80% లేదా సమాన సాంద్రీకరణ మాత్రమే సరిపోతుంది. దీని వలన కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఒక గాలి అంటు సోకని మూసివేతను నిర్వహించవల్సిన సందర్భంలో ధూపనానికి ఉపయోగపడుతుంది.

భూమిలో పాతిపెట్టడం[మార్చు]

ఆహారాన్ని భూమిలో పాతిపెట్టడం వలన పలు కారకాలు కారణంగా సంరక్షించబడుతుంది: కాంతి లేమి, ఆక్సిజన్ లేమి, చల్లని ఉష్ణోగ్రత, pH స్థాయి లేదా మట్టిలోని డిసెకాంట్. పాతిపెట్టే విధానంలో లవణీకరణ లేదా కిణ్వనం వంటి ఇతర పద్ధతులను ఉపయోగించవచ్చు.

పలు కాండం కూరగాయలు పాడవకుండా మంచి నిరోధక శక్తిని కలిగి ఉంటాయి మరియు వాటికి చల్లని చీకటి ప్రాంతాల్లో నిల్వ చేయడానికి మినహా ఎటువంటి సంరక్షణలు అవసరం లేదు, ఉదాహరణకు ఒక నిల్వ ఇటుకుల కుప్ప వలె భూమిలో పాతిపెట్టాలి.

సెంచరీ గుడ్లను ఆల్కాలైన్ మట్టిలో (లేదా ఇతర ఆల్కాలైన్ పదార్ధం) గుడ్లను ఉంచడం ద్వారా తయారు చేస్తారు, దీని వలన సంభవించే వాటి "అకర్బన" కిణ్వనం ద్వారా pH పెరగడంతో పాడుకావు. ఈ కిణ్వనం వాటిని సంరక్షిస్తుంది మరియు కొన్ని క్లిష్టమైన, తక్కువ అనుకూలత ప్రోటీన్లను తగ్గించి, కొవ్వులను మరింత అనుకూలమైన అంశాలుగా మారుస్తుంది.

చాలా పొడి మరియు లవణం (కనుక ఒక డెసికాంట్) కలిగిన మట్టిలో లేదా ఘనీభవించిన మట్టిలో అత్యధిక ఆహారాలను సంరక్షించవచ్చు.

క్యాబేజీని USAలో సంరక్షణ కోసం ఉత్తర వ్యవసాయ ప్రాంతాల్లో వర్షకాలంలో సాంప్రదాయికంగా పాతిపెడతారు. కొన్ని పద్ధతులు వీటిని పెళుసుగా ఉంచుతాయి, ఇతర పద్ధతులు సౌయెర్క్రాట్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి[citation needed]. ఇదే విధమైన ఒక విధానాన్ని సాంప్రదాయిక కించీ ఉత్పత్తిలో ఉపయోగిస్తారు.

కొన్నిసార్లు మాంసాన్ని సందర్భానుసారంగా భూమిలో పాతిపెడతారు, ఇది సంరక్షణగా చెప్పవచ్చు. వెచ్చని బొగ్గు లేదా బూడిదలపై పాతిపెట్టినట్లయితే, ఆ వేడి రోక వికాసాన్ని చంపుతుంది, పొడి బూడిద డిసెకేట్ వలె పనిచేస్తుంది మరియు భూమి ఆక్సిజన్‌ను మరియు తదుపరి కాలుష్యాన్ని నిరోధిస్తుంది. భూమి చాలా చల్లనిగా ఉన్న ప్రాంతంలో పాతిపెట్టినట్లయితే, భూమి ఒక రిఫ్రిజిరేటర్ వలె పనిచేస్తుంది.

సూక్ష్మజీవుల పరిమిత వినియోగం[మార్చు]

పలు చీజ్‌లు, వైన్‌లు మరియు బీర్‌లు వంటి కొన్ని ఆహారాలు ఎక్కువకాలం పాడవుకుండా ఉంటాయి, ఎందుకంటే వాటి తయారీలో ఇతర తక్కువ హితకరమైన సూక్ష్మజీవుల నుండి పాడవుకుండా పోరాడే నిర్దిష్ట సూక్ష్మజీవులను ఉపయోగిస్తారు. ఈ సూక్ష్మజీవులు వాటి కోసం మరియు ఇతర సూక్ష్మజీవులు కోసం ఆమ్లం లేదా ఆల్కాహాల్‌ను ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా ఒక పర్యావరణ విషాన్ని రూపొందించుకుని వ్యాధిజననాన్ని నియంత్రణలో ఉంచుతాయి. మానవుల ఉపయోగించే విధంగా ఆహారాన్ని సంరక్షించడానికి అవసరమైన సూక్ష్మజీవులకు అనుకూలమైన నిర్దిష్ట పరిస్థితులను సృష్టించడానికి ప్రారంభ సూక్ష్మజీవులు, లవణం, హోప్స్, నియంత్రిత (సాధారణంగా చల్లని) ఉష్ణోగ్రతలు, నియంత్రిత (సాధారణంగా అత్యల్ప) ఆక్సిజన్ స్థాయిలు మరియు/లేదా ఇతర పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు.

అత్యధిక పీడన ఆహార సంరక్షణ[మార్చు]

అత్యధిక పీడన ఆహార సంరక్షణ అంటే ఆహార సంరక్షణ కోసం అధిక పీడనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. "చదరపు అంగుళం లేదా ఎక్కువ స్థలానికి 70,000 పౌండ్ల అమలులో ఉన్న ఒక పాత్రలో పీడనంతో, ఆహారాన్ని ప్రాసెస్ చేస్తారు, దీని వలన హానికరమైన సూక్ష్మజీవులు మరియు పాడయ్యే పరిస్థితులను మందగించడం ద్వారా అది దాని తాజా స్థితిని, రుచిని, ఆకృతి మరియు పోషకాలను కలిగి ఉంటుంది." 2001 నాటికి, తగిన వాణిజ్య యంత్రాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి, దీని వలన 2005 నాటికి, ఆరెంజ్ జ్యూస్ నుండి గ్యాయాకామోల్ నుండి డెలీ మాంసం వరకు ఉత్పత్తులు ఉపయోగించగల విధానాలు రూపొందించబడ్డాయి మరియు విస్తృతంగా అమ్ముడయ్యాయి.[8]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

గమనికలు[మార్చు]

సంరక్షించబడిన ఆహార పదార్ధాలు.
  1. జీయాన్-పౌల్ బార్బెయిర్, ప్యారిస్, 1994చే Nicolas Appert inventeur et humaniste మరియు http://www.appert-aina.com
  2. anon., ఆహార ఉద్యోతనం - ఆహార సంరక్షణకు మరియు ఆహార భద్రతను మెరుగుపరిచే ఒక సాంకేతికప్రక్రియగా చెప్పవచ్చు, WHO, జెనీవా, 1991
  3. హౌథెర్,W. & వర్త్, M., జ్యాపెడ్! ఇరేడియన్ అండ్ ది డెత్ ఆఫ్ ఫుడ్, ఫుడ్ & వాటర్ వాచ్ ప్రెస్, వాషింగ్టన్, DC, 2008
  4. కన్జ్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ - హోమ్
  5. NUCLEUS - ఆహార ఉద్యోతన స్పష్టత
  6. ఆహార ఉద్యోతనం - పొజిషన్ ఆఫ్ ADA J యామ్ డెయిట్ అసోసి. 2000;100:246-253
  7. C.M. డీలే, M. గాయో, R. హంటర్, D.A.E. ఎహ్లెర్మాన్, ది డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ ఫుడ్ ఇరేడియేషన్ ఇన్ ది ఆసియా పసిఫిక్, ది అమెరికాస్ అండ్ యూరోప్; రేడియేషన్ ప్రాసెసింగ్‌పై అంతర్జాతీయ సమావేశంలో సమర్పించిన ట్యూటోరియల్, కౌలాలంపూర్, 2006. http://www.doubleia.org/index.php?sectionid=43&parentid=13&contentid=494
  8. "High-Pressure Processing Keeps Food Safe". Military.com. Retrieved 2008-12-16. "Pressed inside a vessel exerting 70,000 pounds per square inch or more, food can be processed so that it retains its fresh appearance, flavor, texture and nutrients while disabling harmful microorganisms and slowing spoilage." 

సూచనలు[మార్చు]

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Food preservation