కర్నూలు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
  ?కందనవోలు
కర్నూలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ • భారతదేశం
అక్షాంశరేఖాంశాలు: 15°50′N 78°03′E / 15.83°N 78.05°E / 15.83; 78.05
కాలాంశం భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30)
ప్రాంతం రాయలసీమ
జిల్లా(లు) కర్నూలు జిల్లా జిల్లా

కర్నూలు దక్షిణ భారతదేశములోని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన నగరము మరియు అదే పేరుగల జిల్లా యొక్క ముఖ్య పట్టణం. కర్నూలు నగరము హైదరాబాదు నుండి 212 కి.మీ (అనగా 132 మై.) దూరంలో కలదు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని అత్యధిక జనాభా గల నగరాలలో కర్నూలు ఏడవ స్థానములో నున్నది. రాయలసీమకి కర్నూలు పట్టణం ముఖద్వారముగా ఉంటుంది. ఒకప్పుడు కందెనవోలు గా ప్రసిద్ధి చెందిన పట్టణం ఇప్పుడు కర్నూలుగా మారింది. 1953 అక్టోబరు 1 నుండి 1956 అక్టోబరు 31 వరకు ఆంధ్రరాష్ట్ర రాజధాని గా కొనసాగింది. అక్టోబరు 2, 2009న భారీ వర్షాలు మరియు హంద్రీ, తుంగభద్ర నదుల వరద నీటివల్ల కర్నూలు పట్టణంలో వందల ఇండ్లు మునిగిపోయి వేలాది ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు.

విషయ సూచిక

వ్యుత్పత్తి[మార్చు]

ఇప్పుడు కర్నూలుగా పిలువబడే ఈ నగరం పూర్వ నామధేయం కందెనవోలు. 11వ శతాబ్దిలో ఆలంపూరు లో కడుతున్న ఆలయం కోసం బళ్ల మీద రాళ్లను తరలించే క్రమంలో, ఈ ప్రాంతంలో నదిలోకి బళ్లు దిగేముందు బండి చక్రాలకు కందెన రాయడానికి ఆపేవారట. దీని వల్ల ఈ ప్రాంతానికి కందెనవోలు అనే పేరు వచ్చింది. అదే రానురాను కర్నూలుగా రూపాంతరం చెందింది. కందెన రాయించుకునే ఈ ప్రదేశం పేరు బండ్ల మెట్ట. కాగా ఇప్పటికీ బండి మెట్ట అనబడు ప్రదేశం పాత నగరంలో కలదు.

చరిత్ర[మార్చు]

కర్నూలు పట్టణం నుండి 18 కి.మీ దూరంలో ఉన్న కేతవరం అనే ప్రదేశంలోని శిలలపై అతి ప్రాచీన చిత్రలేఖనాలు వెలువడ్డాయి. జుర్రేరు లోయ, కాతవాని కుంట మరియు యాగంటి లలో కూడా ఇటువంటి 35,000 నుండి 45,000 సంవత్సరాల ప్రాచీన చిత్రలేఖనాలు ఆ చుట్టుప్రక్కల కలవు.

కర్నూలు పట్టణం చుట్టుప్రక్కల కుగ్రామాలు 2,000 ఏళ్ళ క్రితం నుండి వెలిశాయి. చైనీసు ప్రయాణీకుడు హ్యూన్ ట్సాంగ్ కంచికి వెళ్ళే దారిలో కర్నూలు గుండా ప్రయాణించాడు. పదిహేడవ శతాబ్దంలో కర్నూలు బీజాపూరు సుల్తాను యొక్క అధీనంలో ఉండేది. మొగలు సామ్రాజ్యపు చివరి వాడైన ఔరంగజేబు 1687 లో దక్కన్ పీఠభూమిని ఆక్రమించి ఆంధ్రకు చెందిన హైదరాబాదు మరియు కర్నూలు లని తన అధ్యక్షులైన నిజాం లకి వాటి పరిపాలనా బాధ్యతలని అప్పగించాడు. హైదరాబాదు నిజాం, కర్నూలు నవాబు లిరువురూ స్వతంత్ర్యులు గా తమ రాజ్యాలని ఏలుకున్నారు. అలఫ్ ఖాన్ బహదూర్ అనబడే నవాబు కర్నూలు యొక్క మొట్ట మొదటి పరిపాలకుడు కాగా, అతని వంశీకులు 200 ఏళ్ళు కర్నూలు ని పరిపాలించారు. 18 వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలోనే మైసూరు సుల్తానులతో చేతులు కలిపి బ్రిటీషు రాజ్యం పై యుద్ధం చేశారు.

కొండారెడ్డి బురుజు[మార్చు]

విజయనగర సామ్రాజ్య పాలకులు కొండారెడ్డి బురుజు అనబడు ఒక ఎత్తైన కోటని కట్టించారు. కర్నూలు పట్టణం నుండి 52 కి.మీ ఉన్న గద్వాల్ కి ఈ కోట నుండి స్వరంగ మార్గం ఉన్నది. తుంగభద్ర నది క్రింద నుండి వెళుతూ నల్లా సోమనాద్రి నిర్మించిన గద్వాల్ కోటను అనుసంధానం చేయటం దీని ప్రత్యేకత. ముస్లిం దురాక్రమణదారుల నుండి తప్పించుకొనటానికి 17వ శతాబ్దంలో గద్వాల్ సంస్థానాదీశుడు ఈ స్వరంగాన్ని ఉపయోగించేవాడని వినికిడి. 1901 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ స్వరంగ మార్గాన్ని మూసివేసినది.

బాదామి చాళుక్యులు, తెలుగు చోళులు, కాకతీయులు ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించినట్లుగా చరిత్ర చెబుతోంది. అటు తర్వాత విజయనగర రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని జయించి తమ ఆధీనం లోనికి తెచ్చుకొన్నారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో ప్రస్తుత జిల్లా అంతా ఆయన ఏలుబడి లోనికి వచ్చింది. కర్నూలులో ప్రఖ్యాతి గాంచిన కొండారెడ్డి బురుజు, అచ్యుతదేవరాయలు విజయనగర రాజుగా ఉన్నప్పుడు కట్టబడిన కోటలో ఓ భాగం మాత్రమే, ఆ తర్వాత ఎప్పుడో కొండారెడ్డి అనే విప్లవవీరుణ్ణి అక్కడ బంధించడం వల్ల ఆ పేరు వచ్చింది.

1565లో తళ్ళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సామ్రాజ్య పతనం తర్వాత గోల్కొండ కుతుబ్ షాహీ సుల్తాన్ కర్నూలును వశపరచుకొన్నాడు. 1687లో ఔరంగజేబు కృష్ణానది తీరాన్ని దాటి దండయాత్ర చేసినప్పుడు, గియాసుద్దీన్ అనే సేనాని కర్నూలును జయించాడు. 1733లో ఇక్కడి నవాబు హిమాయత్ ఖాన్, కర్ణాటక యుద్ధాలుగా ప్రసిద్ధి గాంచిన ఆంగ్లేయ-ఫ్రెంచి వారి గొడవల్లో పాలుపంచుకొన్నాడు. 1741లో మరాఠా విజృంభణ కొనసాగినప్పుడు, కర్నూలు వారి హయాంలోనికి వచ్చింది.

కర్నూలు mandal map[1]

1751 లో సలాబత్ జంగ్, ఫ్రెంచి జనరల్ బుస్సీ (పిల్లల పాటల్లోని బూచాడు) కర్నూలును ముట్టడించారు. 1755 లో మైసూరుకు చెందిన హైదర్ అలీ ఈ ప్రాంతాన్ని వశపరచుకొన్నాడు. 1799లో శ్రీరంగపట్టణంలో జరిగిన యుద్ధంలో టిప్పు సుల్తాన్ మరణించగా అప్పుడు ఈ జిల్లా హైదరాబాద్ నిజాం నవాబు సొంతం అయింది. తన రక్షణ కోసం బ్రిటిషు సైనికులని ఉపయోగించుకొన్నందుకు ప్రతిగా 1800లో ఈ ప్రాంతాన్ని బ్రిటిషు వారికి దత్తత ఇచ్చాడు నిజాం నవాబు. అందుకే ఈ ప్రాంతాన్ని అప్పటి నుంచి 'దత్తమండలం' (సీడెడ్) అనేవారు. 1928 లో ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు ఇప్పటి రాయలసీమ అనే పేరు పెట్టాడు. ఇప్పటికీ సినీపరిభాషలో 'సీమ'ను సీడెడ్ అనే పిలుస్తారు.

18వ శతాబ్ధం లో కర్నూలు, అర్ధ స్వత్రంత్రుడైన పఠాన్‌ నవాబు యొక్క జాగీరు లో భాగముగా ఉండేది. 1838 లో ఈ నవాబు యొక్క వారసుని, బ్రిటీషు ప్రభుత్వము రాజద్రోహ నేరంమోపి గద్దె దింపినది. నవాబు యొక్క జాగీరు కర్నూలు రాజధానిగా మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో ఒక జిల్లా అయినది. జిల్లా మధ్యలో బనగానపల్లె సంస్థానము నలువైపులా కర్నూలు జిల్లాచే చుట్టబడి ఉన్నది. 1947లో భారత దేశ స్వాతంత్రానంతరము కర్నూలు, పూర్వపు మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీనుండి ఏర్పడిన మద్రాసు రాష్ట్రములో భాగమైనది. బనగానపల్లె సంస్థానము జిల్లాలో విలీనమైనది. 1953లో మద్రాసు రాష్ట్రములోని పదకొండు ఉత్తర జిల్లాలు కలసి ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు కర్నూలు ఆంధ్ర రాష్ట్ర తొలి రాజధాని అయినది. 1956లో ఆంధ్ర రాష్ట్రము విస్తరించి, పూర్వపు హైదరాబాద్ రాష్ట్రములో భాగమైన తెలంగాణ ప్రాంతమును కలుపుకొని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరించినది. కొత్తగా ఏర్పడిన ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి హైదరాబాదును రాజధానిగా చేశారు.

కర్నూలు ఎ.పి.ఎస్.ఆర్.టీ.సీ బస్టాండు రాష్ట్రములో మూడో పెద్ద బస్టాండు. కర్నూలు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి రాష్ట్రములో రెండో పెద్ద ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి.

పరిపాలన[మార్చు]

కర్నూలు పట్టణం, మండల కేంద్రము మరియు ఆదాయ విభాగము. 1953 లోమద్రాసు రాష్ట్రం నుండి వేరు చేయబడ్డ ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి 1-అక్టోబరు-1953 నుండి 31-అక్టోబరు-1956 వరకు కర్నూలు రాజధానిగా వ్యవహరించినది. ఆ సమయంలో టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నారు. ఈ నాటి జిల్లా కోర్టు భవన సమూహాలు అప్పటి శాసన సభ గా వాడుకునేవారు.

భౌగోళిక మరియు వాతావరణ వివరాలు[మార్చు]

కర్నూలు 15°50′00″N 78°03′00″E / 15.8333°N 78.05°E / 15.8333; 78.05తుంగభద్ర నదీ తీరాన ఉన్నది. హంద్రీ, నీవా నదులు కూడా కర్నూలు గుండా పారుతాయి. డచ్ దేశస్తులచే ప్రయాణ సౌకర్యార్థం నిర్మిచబడ్డ కె సి కెనాల్ (కర్నూలు - కడప కాలువ) ప్రస్తుతము నీటి పారుదలకి వినియోగించబడుతున్నది.

రాయలసీమ లోనే అతిపెద్ద జిల్లా అయినా, కర్నూలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో బాగా వెనుకబడ్డ ప్రాంతాలలో ఒకటి.

కర్నూలుది ఉష్ణ మండల వాతావరణం. వేసవులలో 26 నుండి 45 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడు, చలికాలం 12 నుండి 31 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడు నమోదవుతుంది. వార్షిక సరాసరి వర్షపాతం 30 inches (762 mm) గా నమోదవుతుంది.

కర్నూలు పట్టణం లోని ప్రదేశాలు[మార్చు]

నంద్యాల చెక్ పోస్టు వద్ద నుండి రాజవిహార్ హోటల్ కూడలి వరకు ఉన్న రోడ్డు కర్నూలు పట్టణము కు వెన్నెముక వంటిది. రాజవిహార్ కూడలి వద్ద కుడి వైపు వెళ్ళే రోడ్డు కొండారెడ్డి బురుజు, పాత బస్టాండు, పెద్ద పార్కు వద్దకి దారి తీయగా, ఎడమ వైపు వెళ్ళేరోడ్డు రైల్వే స్టేషన్, కొత్త బస్టాండు లకి దారి తీస్తాయి.

మాధవి నగర్[మార్చు]

జయరాం నగర్[మార్చు]

టెలికాం నగర్[మార్చు]

ఆరోరా నగర్[మార్చు]

వెంకటాద్రి నగర్[మార్చు]

ఎన్ సి సి నగర్[మార్చు]

సలాం నగర్[మార్చు]

శ్రీ రామ నగర్[మార్చు]

శ్రీ వెంకటేష్ నగర్[మార్చు]

అబ్బాస్ నగర్[మార్చు]

షరీన్ నగర్[మార్చు]

===కృష్ణ నగర్== ఇప్పుదు ఇక్కద కొత్తగ బిర్ల కాంపౌంద్ లొ ఐమ్యాక్ష్, హస్పత్రి,మంతపలు,కె.ఎఫ్.సి,మెక్.దొనల్ద్స్,మెట్రొ

న్యూ కృష్ణ నగర్[మార్చు]

మద్దూర్ (సుబ్బారెడ్డి) నగర్[మార్చు]

సి క్యాంప్[మార్చు]

బి క్యాంప్[మార్చు]

ఏ క్యాంప్[మార్చు]

దేవ నగర్[మార్చు]

గాయత్రి ఎస్టేట్[మార్చు]

లక్ష్మీ నగర్[మార్చు]

గణేష్ నగర్[మార్చు]

సంపత్ నగర్[మార్చు]

అల్లూరి సీతారామరాజు నగర్[మార్చు]

బుధవార్ పేట్[మార్చు]

బాకర్ కట్ట[మార్చు]

కేవీఆర్ గార్డెన్ కాలనీ[మార్చు]

ఖడక్ పుర[మార్చు]

బొంగుల బజార్[మార్చు]

పూలబజార్[మార్చు]

గని గల్లి[మార్చు]

వాసవీ నగర్[మార్చు]

చూడదగ్గ ప్రదేశాలు[మార్చు]

కర్నూల్ జిల్లా లో చూడదగిన ప్రదేశాలలో ఒకటి బెలూంగుహలు. ఇవి కర్నూలు జిల్లాలో యాగంటి పుణ్య క్షేత్రానికి దగ్గరలో కొలిమిగుండ్ల దగ్గర ఉన్నాయి. ఇక్కడ గుహలను చూడడానికి ప్రజలు దూరప్రాంతాల నుంచి వస్తుంటారు. ఆ గుహలు చాల చీకటిగాను లోతు గాను వుంటాయి. ఇప్పుడు వాటికీ ఎన్నో మార్పులను చేసి గాలి , వెలుతురు సదుపాయాలు కల్పించారు. కర్నూలు లో పుల్లారెడ్డి నేతిమిఠాయిలు ప్రఖ్యాతి గాంచినవి. . శ్రీశైలం కూడా చాలా ప్రసిద్ది చెందినది. షిర్ది తరువాత కట్టిన సాయిబాబ గుడి ఇక్కడ ఉంది.


ఉన్నత విద్యా సంస్థలు[మార్చు]

  • ఉస్మానియా డిగ్రీ కళాశాల
  • రాయలసీమ యూనివర్సిటి
  • గవర్నమెంట్ డిగ్రీ కాలేజ్ (పురుషులు)
  • మాంటిస్సోరి విద్యాసంస్థలు
  • కర్నూలు వైద్య కళాశాల
  • పుల్లారెడ్డి ఇంజినీరింగ్ కళాశాల
  • సిల్వర్ జూబిలీ డిగ్రీ కళాశాల
  • కె.వి.ఆర్ డిగ్రీ కళాశాల (కశిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి)
  • యస్.టి.బి.సి.కళాశాల,
  • బాలశివ డిగ్రీ కళాశాల
  • వాసవి డిగ్రీ కళాశాల,
  • కర్నూలు డిగ్రీ కళాశాల, కర్నూలు,
  • రవి జూనియర్ కళాశాల ,తిప్పా రెడ్డి పల్లె
  • కేశవ రెడ్డి విద్యాసంస్థలు, కర్నూలు
  • సెయింట్ జోసెఫ్ కాలేజీ, కర్నూల్.
  • ఉషొదయ బి.ఈడి కళశాల,ఎమిగనూరు
  • శ్రి వైష్ణవి జూనియర్ కళాశాల,కర్నూలు
  • రామక్రిష్న డీగ్రీ కళాశాల,నంద్యాల
  • పుల్లారెడ్డి వైద్య కళాశాల
  • శ్రీ గాయత్రి జూనియర్ కళాశాల

కర్నూలు పట్టణ చిత్రమాలిక[మార్చు]

సిల్వర్ జుబిలీ ప్రభుత్వ కళాశాల[మార్చు]

సిల్వర్ జూబిలీ డిగ్రీ కళాశాల భవన ప్రవేశ ద్వారము

నగరంలోని బ్-క్యాంప్ లో సిల్వర్ జుబిలీ ప్రభుత్వ కళాశల కలదు. 1972 లో స్వతంత్ర్య ప్రాప్తి రజతోత్సవ సంబరాల సందర్భంలో ఈ కళాశాలని ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం స్థాపించినది. ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైన బాలురకి మాత్రం ఇందులో స్థానం దక్కేది. వేర్పాటు (తెలంగాణ, ఆంధ్ర) ఉద్యమాల నేపథ్యంలో, రాష్ట్రం లోని మూడు ప్రాంతాల నుండి విద్యార్థులకు ప్రవేశం కల్పించి ప్రాంతీయ సయోధ్య కుదర్చాలనే తాపత్రయంతో అప్పటి ప్రధాని పి.వి.నరసింహారావు, ఐ ఏ ఎస్ అధికారి శ్రీ ఎం వి రాజగోపాల్ లు ఈ కళాశాల విద్యార్థులకు ఉచిత భోజన, ఉచిత విడిది మరియు ఉచిత బోధన అందించేవిధంగా రూపకల్పన చేశారు. ఆంధ్ర రాష్ట్రం యొక్క మొదటి రాజధానిలో ఈ స్వప్నం సాకారమైనది. 42:36:22 నిష్పత్తి లో ఆంధ్ర ప్రాంతం, తెలంగాణ ప్రాంతం మరియు రాయలసీమ ప్రాంతంలో రాష్ట్ర వ్యాప్త ప్రవేశ పరీక్ష లో ప్రతిభ ఆధారంగా ప్రవేశం కల్పించేవారు. 2005 లో యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ ఈ కళాశాల యొక్క స్వయంప్రతిపత్తిని ప్రదానం చేసినది. బెంగుళూరు కి చెందిన నేషనల్ అక్రెడిషన్ అండ్ అసెస్ మెంట్ కౌన్సిల్ విద్యా సంబంధిత, మౌలిక సదుపాయాల పరీక్షించి . "ఏ" గ్రేడుని ప్రదానం చేసినది. ఈ కళాశాల ప్రారిశ్రామిక రసాయన శాస్త్రము, ఔషధ రసాయన శాస్త్రము, సూక్ష్మ జీవ శాస్త్రము, జీవ రసాయన శాస్త్రము, కంప్యూటర్ సైన్స్ మరియు ట్రావెల్ అండ్ టూరిజం వంటి వృత్తి విద్యా కోర్సులని పరిచయం చేసినది. ఆంగ్లం, తెలుగు, భౌతిక శాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, గణితం మరియు అర్థ శాస్త్రం లో పోస్టు గ్రాడ్యుయేషన్ కోర్సులని అందిస్తుంది.

అక్టోబరు 2009 వరదలు[మార్చు]

వరదల అనంతరం కర్నూలు పట్టణ దృశ్యం

అక్టోబరు 2, 2009న భారీ వర్షాలు మరియు హంద్రీ, తుంగభద్ర నదుల వరద నీటివల్ల కర్నూలు పట్టణంలో వందల ఇండ్లు మునిగిపోయి వేలాది ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు.[2] హంద్రీ మరియు తుంగభద్ర నదుల తీరప్రాంతాలలోని ఇండ్లు రెండు అంతస్థులు పూర్తిగా నీటిలో మునిగిపోయాయి. శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు బ్యాక్‌వాటర్ వల్ల ముంపుసమస్య మరింతగా పెరిగింది. రెండు నదులు పట్టణాన్ని రెండువైపున నుంచి ఉధృతరూపంలో ప్రవహించి పట్టణాన్ని చుట్టుముట్టడంతో ప్రజలు భీతిల్లిపోయారు. వరదనీరు చారిత్రక కొండారెడ్డి బురుజు వరకు వచ్చిచేరింది.[3] అక్టోబరు 1 తేది అర్థరాత్రికి మొదలైన వరద సమస్య తెల్లవారుజాము వరకు తీరప్రాంతాలకు వ్యాపించింది. రెండవ తేది మధ్యాహ్నం వరకు వరద నీరు ఉధృతరూపం దాల్చి దాదాపు 65 వేల ప్రజలు శిబిరాలలో తలదాచుకున్నారు.[4] అక్టోబర్ 3 సాయంత్రం తరువాత నీటిమట్టం తగ్గింది. ప్రాణనష్టంతో పాటు అపార ఆస్తినష్టం జరిగింది. రోడ్లపై చనిపోయిన పశువుల కళేబరాల దుర్గంధం, నిలిచిపోయిన విద్యుత్ సరఫరా, నీటి సరఫరా మరియు పూర్తిగా మునిగిన ఇండ్లలోని సామాగ్రి, దుస్తులు పనికిరాకుండా పోవడంతో పట్టణ వాసులు తీవ్ర పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నారు.

రవాణా[మార్చు]

బస్టాండు ఎదుట కర్నూలు పట్టణం దృశ్యం

హైదరాబాదు నుండి రాయలసీమలో ఏ జిల్లాకు వెళ్ళాలన్నా కర్నూలు గుండా ప్రయాణించవలసిందే! అందుకే దీనిని రాయలసీమ ముఖద్వారాము గా వ్యవహరిస్తారు. హైదరాబాదు, విజయవాడ ల తర్వాత కర్నూలు లో మూడవ అతిపెద్ద బస్టాండు కలదు. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ చే మరియు కర్ణాటక రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ చే ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని అనేక కేంద్రాలతో బాటుగా బెంగుళూరు మరియు చెన్నై లకి కర్నూలు నుండి ప్రయాణ సౌకర్యాలు కలవు.

7వ జాతీయ రహదారి పై కర్నూలు నుండి హైదరాబాదు (210 కి.మీ ,4.5 గంటలు), అనంతపురము (140 కి.మీ, 3 గంటలు), హిందూపురం (245 కి.మీ, 5.5 గంటలు) మరియు బెంగుళూరు (360 కి.మీ, 6.5 గంటలు) గలవు. 18 వ జాతీయ రహదారిపై కర్నూలు-చిత్తూరు లకు మార్గంలో పాణ్యం, నంద్యాల, ఆళ్ళగడ్డ, అహోబిలం, మహానంది, మైదుకూరు, కడప, రాయచోటి, పీలేరు గలవు.

51వ రాష్ట్రీయ రహదారిపై కర్నూలుతో బాటు శ్రీశైలం, వినుకొండ, గుంటూరు, విజయవాడలు గలవు.

హైదరాబాదు-గుంతకల్లు రైలు మార్గంలో కర్నూలు పట్టణం కలదు. హైదరాబాదు, ఢిల్లీ, చెన్నై, చిత్తూరు, తిరుపతి, జైపూర్, మదురై, షిరిడీ మరియు బెంగుళూరు లకి ఎక్స్ప్రెస్ రైళ్ళు గలవు. హైదరాబాదు, గుంతకల్లు మరియు గుంటూరు లకి ప్యాసింజర్ రైళ్ళు కూడా కలవు.

కర్నూలు పట్టణం కాకుండా జిల్లాలోని ఆదోని, నంద్యాల మరియు డోన్(కూడలి)లలో రైల్వే స్టేషన్లు గలవు. ఆదోని చెన్నై-ముంబయి రైలు మార్గంలో గలదు. ప్రతి రోజు ఈ నగరాలతో బాటు న్యూ ఢిల్లీ కి పలు రైళ్ళు గలవు. గలవు. నంద్యాల గుంతకల్లు-విజయవాడ రైలు మార్గంలో కలదు. నంద్యాల నుండి ప్రతిరోజు హైదరాబాదు, విజయవాడ, బెంగుళూరు, విశాఖపట్టణం మరియు హౌరా లకి రైళ్ళు గలవు. డోన్ కూడలి గుంతకల్లు-సికింద్రాబాదు/విజయవాడ రైలు మార్గంలో కలదు. నంద్యాల, కర్నూలు గుండా వెళ్ళే ప్రతి రైలు ఈ కూడలి నుండి వెళ్ళవలసిందే.

కర్నూలు పట్టణానికి అతి సమీప విమానాశ్రయము హైదరాబాదు లోని శంషాబాదు లో గల రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయము.

కర్నూలు పట్టణంలో చలనచిత్ర ప్రదర్శనశాలలు[మార్చు]

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోనే అతి పెద్ద ఆరు(6) థియేటర్లు గల హాల్ ఆనంద్ సినీ కాంప్లెక్స్ కర్నూల్లో ఉంది.

కర్నూలులో చూడవలసినవి[మార్చు]

ఇతర వివరాలు[మార్చు]

  • కర్నూలు యొక్క పిన్ కోడు: 518001
  • కర్నూలు యొక్క ఎస్ టీ డీ కోడు: 08518

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. http://asihyd.ap.nic.in/kurnool/index.htm
  2. ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక, తేది 03-10-2009
  3. ఈనాడు దినపత్రిక, తేది 03-10-2009
  4. ఈనాడు దినపత్రిక, తేది 04-10-2009

బయటి లింకులు[మార్చు]

మూసలు, వర్గాలు[మార్చు]


"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కర్నూలు&oldid=1098606" నుండి వెలికితీశారు