కల్పనా చావ్లా
| కల్పనా చావ్లా ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ कल्पना चावला |
|
|---|---|
| వ్యోమగామి | |
| జాతీయత | అమెరికా మరియు భారత్ |
| Status | చనిపోయారు |
| జననం | మార్చి 17, 1962 కర్నాల్, హర్యానా, భారతదేశం |
| మరణం | ఫిభ్రవరి 1, 2003 ( 40 సంవత్సరాలు) టెక్సాస్ పై |
| మునుపటి వృత్తి |
విజ్ఞాని1994 NASA Group |
| Space time | 31d 14h 54m |
| Selection | |
| Missions | STS-87, STS-107 |
| Mission insignia |
|
కల్పనా చావ్లా (హిందీ: कल्पना चावला; పంజాబీ: ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ) (మార్చ్ 17, 1962 – ఫిబ్రవరి 1, 2003), ఈమె ఒక ఇండియన్ -అమెరికన్ వ్యోమగామి మరియు వ్యొమనౌక యంత్ర నిపుణురాలు. కల్పనా చావ్లా, భారత దేశం లో హర్యానా లోని కర్నాల్ అనే ఊరులో ఒక పంజాబీ కుటుంబం లో పుట్టారు. కల్పన అంటే సంస్కృతం లో అర్ధం "ఊహ". ఈమెకి ఆకాశంలో విహరించాలనే అభిరుచి, విమాన చోదకంలో మార్గదర్శక పైలట్ మరియు వ్యాపారవేత్త ఐన జే.ఆర్.డి.టాటా నుంచి వచ్చింది.1972లో జులైలో మొట్టమొదటి ఐ పి యస్ గా ఎన్నికైనారు.1973 జనవరి 26న జరిగిన రిపబ్లిక్ డే పెరేడ్ సందర్భంగా మొట్టమొదట మహిళా ఐ పి యస్ ను చూసిన ప్రజలు ఆనందాశ్చర్యాలకి లోనయ్యారు.ఆ మరుసటిరోజే అప్పటి ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ ఈమెను అల్పాహారానికి ఆహ్వానించినది.1982లో ప్రధాని ఇందిరాగాంధి కారుని ప్రవేశంలేని చోట ఆపివుంచిన కారణంతో క్రేన్ సహాయంతో అక్కడనుండి తీయిన్చివేసింది.ఆసమయాన ఆమెచూపిన కర్తవ్యనిర్వాహణపట్ల ముగ్డులైన ప్రజలు ఆమెను క్రేన్ బేడి అని పిలిచేవారు.1987లో నవజ్యోతి ,1994లో ఇండియావిజన్ పౌండేషన్ అనే రెండు స్వచ్చంద సంస్థలను ఏర్పరిచారు.
కొలంబియా వ్యొమనౌక విపత్తు లో చనిపోయిన ఏడుగురి బృందం లో ఈమె కూడా ఒకరు.
విషయ సూచిక |
చిన్ననాటి జీవితం [మార్చు]
కల్పనా చావ్లా, భారత దేశం లో హర్యానా లోని కర్నాల్ అనే ఊరులో ఒక పంజాబీ కుటుంబం లో పుట్టారు.[1] కల్పన అంటే సంస్కృతం లో అర్ధం "ఊహ". ఈమెకి ఆకాశంలో విహరించాలనే అభిరుచి, విమాన చోదకంలో మార్గదర్శక పైలట్ మరియు వ్యాపారవేత్త ఐన జే.ఆర్.డి.టాటా నుంచి వచ్చింది. [2] [3]
చదువు [మార్చు]
కల్పనా చావ్లా ముందుగా, కర్నాల్ లో ఉన్న టాగోర్ పబ్లిక్ స్కూల్లో చదువుకున్నారు.1982 లో ఈమె చండీగఢ్ లోఉన్న పంజాబ్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ నుంచి ఏరోనాటికాల్ ఇంజనీరింగ్ సైన్సు పట్టాను సంపాదించారు. 1982 లో ఈమె అమెరికా వెళ్లి అక్కడ ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్ లో మాస్టర్ అఫ్ సైన్సు డిగ్రీని, అర్లింగ్టన్ లో ఉన్న టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి 1984 లో పొందారు.1986 లో, చావ్లా రెండవ మాస్టర్ అఫ్ సైన్సు డిగ్రీని మరియు ఏరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్ లో పిహెచ్ .డి ని బౌల్డెర్ లో ఉన్న కోలోరాడో విశ్వవిద్యాలయం నుంచి పొందారు.ఆ సంవత్సరం లో, NASA ఏమ్స్ పరిశోదనా కేంద్రం లో ఓవర్ సెట్ మేతడ్స్,ఇంక్. కి వైస్ ప్రెసిడెంట్ గా ఉన్నారు, ఇక్కడ ఈమె వి /స్టోల్ మీద సిఎఫ్ డి పరిశోధన చేసారు. [2] చావ్లా విమానాలకు,గ్లైడర్లు లకు మరియు ఒకటి లేదా ఎక్కువ యంత్రాలు ఉండే విమానాలకు, వ్యాపార విమానాలకు శిక్షణ ఇచ్చే యోగ్యతాపత్రం కలిగి ఉన్నారు. ఆమె దగ్గర యఫ్సిసి జారీ చేసే టెక్నికల్ క్లాసు అమెచూర్ రేడియో అనుమతి కాల్ సైన్ KD5ESI ఉంది. ఆమె 1983 లో విమానయాన శిక్షకుడు మరియు విమాన చోదక శాస్త్ర రచయిత ఐన జీన్-పియర్ హారిసన్ ను వివాహం చేసుకున్నారు, 1990 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ దేశ పౌరురాలి గా అయ్యారు.[4]
NASA కెరీర్ [మార్చు]
1995 లో NASA వ్యోమగామి కార్పస్ లో చేరారు మరియు 1996 లో మొదటి సారిగా అంతరిక్షయానం కోసం ఎన్నికైయ్యారు.దాన్ని STS-87 అని, కొలంబియా వ్యొమనౌక అని అంతారు. ఆమె మొదటి స్పేస్ ప్రయాణం 1997 నవంబర్ 19 న స్పేస్ షటిల్ కొలంబియా STS-87 లో ఆరు వ్యోమగాముల సభ్యులతో మొదలైంది చావ్లా భారతదేశం లో పుట్టి అంతరిక్షం లోకి ఏగిన తొలి మహిళ మరియు భారత దేశ సంతతిలో అంతరిక్షయానం చేసిన రెండో మనిషి, ఈమె, 1984 లో సోవియట్ స్పేస్ క్రాఫ్ట్ లో అంతరిక్షయానం చేసిన వ్యోమోగామి రాకేశ్ శర్మాను అనుసరించారు. ఆమె మొదటి విధిలో, చావ్లా భూగ్రహం చుట్టూ 252 సార్లు మొత్తం 10.4 మిలియన్ మైళ్ళ దూరాన్ని 360 గంటలకన్నా ఎక్కువ సేపు ప్రయాణం చేసారు. STS-87 సమయంలో, ఈమె తన భాద్యతను సద్వినియోగం చేస్తూ స్పార్టన్ ఉపగ్రహం వదలగా, అది పనిచేయకపోవటం వల్ల, విన్స్టన్ స్కాట్ మరియు తకౌ డొఇ తప్పని స్థితిలో అంతరిక్షం లో ఉపగ్రహాన్ని పట్టుకోవటానికి నడిచారు. NASA దు నెలల నాసా విచారణ తర్వాత, తప్పులు సాఫ్టవేర్ లో మరియు విమాన సభ్యులకి నిర్వచించిన పద్దతులు ఇంకా భూమి నుండి అదుపు చేయటం లోనే ఉన్నాయని, చావ్లా తప్పేమీ లేదని తేల్చి చెప్పింది.
STS-87 ముగింపు పనులు పూర్తి అయిన తర్వాత, వ్యోమగాముల ఆఫీసులో చావ్లాను సాంకేతిక స్థానంలో నియమించారు. ఇక్కడ ఈమె పనిని గుర్తించి, సహుద్యోగులు ప్రత్యేకమైన బహుమతిని ఇచ్చారు.
2000 లో, STS-107 ఈమెను రెండవసారి అంతరిక్ష యానం చేయటానికి మిగిలిన సభ్యులతోపాటు ఎన్నుకున్నారు. ఈ క్షిపణి, నిర్ణీత కాలం నిశ్చయించటంలో విభేదాలు మరియు సాంకేతిక సమస్యలు, ఎలాంటివంటే 2002 లో గుర్తించిన నౌకా ఇంజనులో బీటలు వంటివాటివల్ల పలుమార్లు ఆలస్యం జరిగింది. 2003 జనవరి 16, చివరగా చావ్లా తిరిగి కొలంబియా , విధివంచితమైన STS-107 క్షిపణి లో చేరారు.చావ్లా భాద్యతలలో SPACEHAB/BALLE-BALLE/FREESTAR మైక్రో గ్రావిటీ ప్రయోగాలు ఉన్నాయి, వీటి కోసం భూమీ ఇంకా అంతరిక్ష విజ్ఞానం, నూతన సాంకేతిక అభివృద్ధి మరియు వ్యోమగాముల ఆరోగ్యం ఇంకా వారి జాగ్రత మీద సభ్యులు 80 ప్రయోగాలు చేసారు. [5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16]
1991 లో భర్త తో కలసి చావ్లా, తన కుటుంభ సభ్యులతో సెలవలు గడపటానికి చివరిసారిగా భారతాదేశం వచ్చారు. వివిధ కారణాలవల్ల, చావ్లా వ్యోమగామి ఐన తర్వాత భారతదేశం రమ్మని ఆహ్వానించినప్పటికి ఆమె దానిని అనుసరించ లేక పోయారు.
అవార్డులు [మార్చు]
మరణానంతర గౌరవాలు;
- కాంగ్రెషనల్ స్పేస్ మెడల్ అఫ్ ఆనర్
- NASA స్పేస్ ఫ్లైట్ మెడల్
- NASA విశిష్ట సేవా మెడల్
- డిఫెన్స్ విశిష్ట సేవా మెడల్
జ్ఞాపకార్ధం [మార్చు]
- కల్పనా చావ్లా స్మృతిచిహ్న విద్యార్ధి వేతనం , ఎల్ పసో(UTEP) లో ఉన్న టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం లోని భారతదేశ విద్యార్ధుల సంఘం ప్రతిభావంతులై పట్టా పుచ్చుకున్న విద్యార్ధులకు విద్యార్ధి వేతనం కార్యక్రమాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. [17]
- కొలంబియా సభ్యులు ఏడుగురిలో గ్రహశకలం 51826 కల్పనాచావ్లా గా ఉదాహరించారు.[18]
- 2003 ఫిబ్రవరి 5 న, భారతదేశ ప్రధానమంత్రి వాతావరణ క్రమం తెలిపే గ్రహాలు, METSAT కు కల్పనా అని పేరుమార్చి పెట్టారు. METSAT క్రమం లోని మొదటి గ్రహం ను, భారతదేశం సెప్టెంబర్ 12, 2002 లో ఆరంభించింది, దీనిని ఇప్పుడు "కల్పనా-1 గా పిలవబడుతోంది. "కల్పనా -2" 2007 లో ఆరంభించ వచ్చని ఆశిస్తునారు. [19]
- న్యూయార్క్ సిటీ లోని క్వీన్స్ ప్రాంతం లో 74 జాక్సన్ హైట్స్ వీధిని ఇప్పుడు ఆమె గౌరవార్ధమ్ 74 వ కల్పనా చావ్లా వీధి మార్గం అనిపేరు పెట్టారు.
- 2004 సంవత్సరంలో అర్లింగ్టన్ లో ఉన్న టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం (ఇక్కడ నుంచే చావ్లా కు 1984 లో మాస్టర్ అఫ్ సైన్సు డిగ్రీ ఇన్ ఎరోస్పేస్ ఇంజనీరింగ్ లో వచ్చింది) చావ్లా గౌరవార్ధమ్ వసతి గృహాన్ని ఆమె పేరు మీద, 2004 లో కల్పనా చావ్లా హాల్ ను ఆరంభించారు. [20]
- 2004 వ సంవత్సరం లో 'కల్పనా చావ్లా అవార్డు ఈ బహుకరణను యువ మహిళా శాస్త్త్రవేత్తల కోసం కర్ణాటక ప్రభుత్వము ఆరంభించింది. [21]
- చావ్లా పోయింతర్వాత పంజాబ్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ లోని ఆడపిల్లల హాస్టల్ కు కల్పనా చావ్లా అని పేరు పెట్టారు. దానితోపాటు, ఏరోనాటికాల్ ఇంజనీరింగ్ డిపార్టుమెంటు లో ఉత్త్తమ విద్యార్ధికి ఇరవై ఐదు వేల రూపాయలు, ఒక పతకము, మరియు ఒక యోగ్యతాపత్రం ఇవ్వటం ఆరంభించారు. [22]
- NASA ఒక సూపర్ కంప్యూటర్ ని కల్పనా కి అంకిత మిచ్చింది.[23]
- ఫ్లోరిడా ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ టెక్నాలజీ కొలంబియా విలేజ సూట్,లో ఉన్న విద్యార్ధుల అపార్ట్మెంట్ ఆవరణలోని హాళ్ళకి ఒకొక్క వ్యోమగామి పేరు ఒకొక్కదానికి పెట్టారు, చావ్లా పేరు కూడా ఉంది దీన్లో.
- NASA మార్స్ యక్సప్లోరేషన్ రోవేర్ సంస్థ కొలంబియా కొండల లోని ఏడు శిఖరాలకి కొలంబియా వ్యోమనుక దుర్ఘటన లో పోయిన ఏడు వ్యోమగాముల పేర్లు పెట్టారు, కల్పనా చావ్లా పేరును చావ్లా కొండ అని పెట్టారు.
- కొలంబియా దుర్ఘటన జ్ఞాపకార్ధం మరియు బేండ్ మీద ఉన్న మమకారం తో డీప్ పర్పుల్ బెండ్ నుండి Steve Morseస్టీవ్ మోర్స్ "కాంటాక్ట్ లాస్" అనే పాటను సృష్టించాడు.బనానాస్ అనే ఆల్బం లో ఈ పాట ఉంది..[24]
- ఆమె సోదరుడు, సంజయ్ చావ్లా, "నా సోదరి నా దృష్టిలో చనిపోలేదు. ఆమె మరణానికి అతీతమైనది. ఇదే కదా నక్షత్రం అంటే?ఈమె, ఆకాశం లో ఒక శాశ్వత మైన నక్షత్రం.ఆమె ఎప్పటికి ఆకాశం లోనే ఉంటారు, ఆమె అక్కడికి చెందినదే."[25]
- 2007 లో నవలారచయిత పీటర్ డేవిడ్ తన నవల స్టార్ ట్రెక్ లో ఒక వ్యొమనౌకకు చావ్లా అని పేరు పెట్టారు. స్టార్ ట్రెక్: ది నెక్స్ట్ జనరేషన్:బిఫోర్ డిజానర్ .[26]
- హర్యానా ప్రభుత్వము, కురుక్షేత్రా లోఉన్న జ్యోతిసర్ లో ఒక నక్షత్ర శాలను ఏర్పాటు చేసి దానికి కల్పనా చావ్లా నక్షత్ర శాలగా పేరుపెట్టారు.[27]
- ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ టెక్నాలజీ , ఖరగ్పూర్ వారు ఆమె గౌరవార్ధమ్ కల్పనా చావ్లా స్పేస్ టెక్నాలజీ సెల్ ను ఆరంభించారు. [28][29]
- మరీల్యాండ్ , నావల్ ఎయిర్ స్టేషన్ పటుక్సేంట్ రివెర్ , లోఉన్న మిలటరీ ఇళ్ళను అభివృద్ధి చేసేవారు ఈప్రాంతానికి కొలంబియా కాలనీ అని పేరు పెట్టారు. దీనిలో ఒక వీధి చావ్లా మార్గం అని ఉంది.
ఇది కూడా చూడండి [మార్చు]
ఇంకా చదవడానికి [మార్చు]
- అమాంగ్ ది స్టార్స్ -లైఫ్ అండ్ డ్రీమ్స్ అఫ్ కల్పనా చావ్లా రాసినవారు గుర్దీప్ పందేర్
- ఇండియా'స్ 50 మోస్ట్ ఇల్లసట్రి యస్ వొమెన్ (ISBN 81-88086-19-3) రాసినవారు ఇంద్ర గుప్త
- కల్పనా చావ్లా, ఏ లైఫ్ (ISBN 0-14-333586-3) రాసినవారు అనిల్ పద్మనాభన్
సూచనలు /రేఫెరెన్సెస్ [మార్చు]
- ↑ "Tragedy of Space Shuttle Columbia". Space Today. Retrieved 2007-06-08.
- ↑ 2.0 2.1 "Astronaut Biography, Kalpana Chawla". Space.com. Retrieved 2007-06-02.
- ↑ "India mourns space heroine". CNN. Retrieved 2007-06-02.
- ↑ "She lived her dream". The Hindu newspaper, India. Retrieved 2007-06-08.
- ↑ కల్పనా చావ్లా ఫ్యామిలీ ఫౌండేషన్ ఫర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ది ఎన్విరాన్మెంట్
- ↑ యాన్ యక్ష్క్లుజివె వెబ్సైటు ఆన్ కల్పనా చావ్లా
- ↑ NASA బైఒగ్రఫికాల్ డేటా - కల్పనా చావ్లా, పిహెచ్ .డి.
- ↑ స్పేస్ ఫేక్ట్స్ బయోగ్రఫి అఫ్ కల్పనా చావ్లా
- ↑ కల్పనా చావ్లా STS-107 క్రూ మెమోరియల్
- ↑ కల్పనా చావ్లా -- మిషన్ స్పెషలిస్ట్
- ↑ ఇండియా రీనేమ్స్ శాటిలైట్ ఇన్ మెమరీ అఫ్ కొలంబియా అస్ట్రోనాట్
- ↑ సెవెన్ హీరోస్ , సెవెన్ ఫైథ్స్
- ↑ రిపోర్టర్ టిప్స్, Dr. కల్పనా సి. చావ్లా , ఆస్ట్రోనాట్
- ↑ పిక్చర్స్ ఆఫ్ కల్పనా చావ్లా
- ↑ ది చావ్లాస్ ' ఒడిస్సీ
- ↑ ఆస్ట్రోనాట్ మెమోరియల్ ఫౌండేషన్ వెబ్ పేజ్
- ↑ "Kalpana Chawla Memorial Scholarship". UTEP. Retrieved 2008-06-10.
- ↑ "Tribute to the Crew of Columbia". NASA JPL. Retrieved 2007-06-10.
- ↑ "ISRO METSAT Satellite Series Named After Columbia Astronaut Kalpana Chawla". Spaceref.com. Retrieved 2007-06-10.
- ↑ "More about Kalpana Chawla Hall". University of Texas at Arlington. Retrieved 2007-06-10.
- ↑ "Kalpana Chawla Award instituted". The Hindu. Retrieved 2007-06-10.
- ↑ Script error
- ↑ "NASA Names Supercomputer After Columbia Astronaut". About.com. Retrieved 2007-06-10.
- ↑ హాబీ స్పేస్ - స్పేస్ మ్యూజిక్ - రాక్ /పాప్
- ↑ "'COLUMBIA IS LOST' A Muse for Indian Women". LA Times (reprint on IndianEmbassy.org). Retrieved 2007-06-02.
- ↑ డేవిడ్ , పీటర్ ; స్టార్ ట్రెక్: నెక్స్ట్ జనరేషన్ : బిఫోర్ డిస్ఆనర్ ; పేజ్ 24.
- ↑ http://ibnlive.in.com/news /planetarium -in-kalpana-chawlas-memory/36993-11.html IBN News
- ↑ http://www.flickr.com/photos/ambuj/421069342/
- ↑ http://www.kcstc.iitkgp.ernet.in/
బాహ్య లింకులు [మార్చు]
| Wikimedia Commons has media related to: Kalpana Chawla |
మూస:Congressional Space Medal of Honor మూస:STS-107 మూస:NASA Astronaut Group 14
- Pages with script errors
- 1961 లో పుట్టుకలు
- 2003 లో చావులు
- అమెరికన్ ఏరోస్పస్ ఇంజనీర్లు
- అమెరికా వ్యోమగాములు
- అమెరికా లోఉన్న హిందువులు
- యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో విమాన దుర్ఘటనలో చనిపోయిన విమాన చోదకులు మరియు ఆ సంఘటనలు
- మహిళా వ్యోమగాములు
- భారత సంతతికి చెందిన అమెరికన్లు
- భారత అమెరికా వ్యోమగాములు
- భారతీయ ఇంజనీర్లు
- కర్నాల్ ప్రజలు
- పంజాబ్ ప్రజలు
- వ్యోమ కార్యక్రమాల్లో దుర్మరణాలు
- కోలోరాడో విశ్వవిద్యాలయం పూర్వవిద్యార్డుల సంఘం
- అర్లింగ్టన్ లోని టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్ధుల సంఘం
- పంజాబ్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీ పూర్వవిద్యార్ధుల సంఘం