కవితా కృష్ణమూర్తి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Kavita Krishnamurthy Subramaniam
Kavitha Krishnamurty DSC 0510.JPG
कविता कृष्णमूर्ती , 2012
వ్యక్తిగత సమాచారం
జన్మ నామం Sharada Krishnamurthy
సుపరిచితుడు Kavita Krishnamoorthy, Kavita Krishnamurti
మూలం Delhi, India
రంగం Playback singing, fusion, pop
వృత్తి Playback singer, fusion artiste
క్రియాశీల కాలం 1980–present

కవితా సుబ్రమణ్యం పుట్టింటి పేరు కవితా కృష్ణమూర్తి (హిందీ: कविता कृष्णमूर्ति सुब्रमण्यम; తమిళం: கவிதா கிருஷ்ணமுர்த்தி சுப்பிரமணியம்) భారతీయ చలనచిత్ర నేపథ్య గాయకురాళ్ళలో ఒక ప్రముఖ గాయకురాలు.[1] ఆమె శాస్త్రీయ సంగీత శిక్షణను పొంది వివిధ శాస్త్రీయ-సంగీత ఆధారమైన పాటలను పాడారు. గాయనిగా ఆమె వృత్తి జీవితంలో, వివిధ సంగీత స్వరకర్తలతో పనిచేశారు[2] ఇందులో R.D. బర్మన్ మరియు A.R. రెహమాన్ వంటివారు ఉన్నారు.[3] ఆమె నాలుగు ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయకురాలి పురస్కారాలను పొందారు, వీటిలో 3 పురస్కారాలను 1994-1996 కాలంలో వరుసగా పొందారు.

ప్రారంభ జీవితం[మార్చు]

విద్యాశాఖలోని ఉద్యోగి అయిన T.S. కృష్ణమూర్తి మరియు శారద కృష్ణమూర్తి [4]కి ఈమె భారతదేశంలోని న్యూ ఢిల్లీలో జన్మించారు. ఆమె తన సంగీత శిక్షణను ఆమె పిన్ని భట్టాచార్యతో ఆరంభించారు, ఆవిడ రబీంద్ర సంగీత్‌ను బోధించారు.[3] ఆమె తన శిక్షణను శాస్త్రీయసంగీత గాయకుడు బలరాం పూరీగారి ఆధ్వర్యంలో హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతంతో ఆరంభించారు.

ఎనిమిదేళ్ళ వయసులో కవిత ఒక సంగీత పోటీలో బంగారు పతకాన్ని గెలుచుకున్నారు. తదనంతరం, ఆమె 1960ల మధ్య కాలంలో న్యూ ఢిల్లీలోని అనేక అంతర-మంత్రిత్వశాఖ శాస్త్రీయసంగీత పోటీలలో పాల్గొని అనేక బంగారు పతకాలను గెలిచారు.

గాయనిగా వృత్తిజీవితం[మార్చు]

తొమ్మిదేళ్ళ వయసులో ప్రసిద్ధి గాయని లతా మంగేష్కర్‌తో కలసి సంగీత స్వరకర్త మరియు గాయకుడు హేమంత్ కుమార్ నిర్దేశకత్వంలో టాగోర్ పాటను బెంగాలీలో రికార్డు చేశారు. చిన్న వయసులో ఉన్న శారద భారతీయ విదేశీ సేవలలో పనిచేయాలనుకున్నప్పటికీ, కవిత 14 ఏళ్ళ వయసులో నేపథ్య గాయకురాలిగా ఆమె అదృష్టాన్ని హిందీ పరిశ్రమలో పరీక్షించుకోవటానికి బొంబాయి తరలివెళ్ళారు. ఈమె బొంబాయిలోని St. జేవియర్స్ కళాశాల యొక్క పూర్వ విద్యార్థిని, ఇక్కడ నుండి ఈమె ఆర్థికశాస్త్రంలో Ph.Dను పొందారు. ఆమె కళాశాలలో చదివే రోజులలో జేవియర్స్ యొక్క సంగీత బృందంలో చురుకుగా పాల్గొనేవారు. వార్షిక కళాశాల ఉత్సవం(మల్హర్) సమయంలో, ఆమె హేమంత్ కుమార్ యొక్క కుమార్తె రాణు ముఖర్జీని అనుకోకుండా కలిశారు. కవితను తన తండ్రికి తిరిగి పరిచయం చేయటంలో రాణు ఆసక్తి కనపరచారు.[4] సంగీతంలో ఆమెకున్న నైపుణ్యం ఆయనను హత్తుకుంది, అందుచే అతను అతని ప్రత్యక్ష ప్రదర్శనలలో ఆమెను పాడించటం ఆరంభించారు. అట్లాంటి ఒక ప్రదర్శనలో, నేపథ్య గాయకుడు మన్నా డే ఆమెను గుర్తించారు మరియు జింగిల్స్ ప్రకటనలో పాడటానికి ఆమెను నియమించారు. ఆమె పిన్నికి ఉన్న పరిచయాలతో, ఆమె నటీమణి హేమ మాలిని తల్లి జయా చక్రవర్తిని కలుసుకున్నారు, [4] ఆమె తరువాత కవితను సంగీత దర్శకుడు లక్ష్మీకాంత్‌కు 1976 చివరలో పరిచయం చేశారు (లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్ జంటలో ఈయన ఒకరు).

నేపథ్య గానం[మార్చు]

ఆ పిమ్మట నేపథ్య గాయకురాలిగా లేదా డబ్బింగ్ ఆర్టిస్ట్‌గా పనిచేయటానికి, లక్ష్మీకాంత్ ఆమెకు ఎంచుకునే అధికారంను ఇచ్చారు. కవిత మొదటి దాన్ని ఎంచుకున్నారు మరియు హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతం మీద ఉన్న అమితమైన గ్రహింపుశక్తిని చూసి లక్ష్మీకాంత్ ముగ్దులయ్యారు. ఆరంభంలో, ఆమె పాటలను రికార్డు చేసేవారు మరియు లతా మంగేష్కర్ ఇంకా ఆశా భోంస్లే పాడబోయే పాటలను ఈమె ముందస్తుగా పాడి వినిపించేవారు. ఆమె వృత్తిపరంగా కష్టతరంగా ఉన్న స్థితిలో, సంగీత స్వరకర్తలు లక్ష్మీకాంత్—ప్యారేలాల్ ఆమెకు సంపూర్ణ సహకారంను అందించారు, వారు అందించిన బలమైన సహకారంకు "LP-క్యాంపువాలీ"గా పేరుపొందారు, దీనిని ఆమెతో పనిని చేయకుండా తప్పించుకోవటానికి అనేకమంది సంగీత దర్శకులు కారణంగా తెలిపారు.

1980లో, ఆమె మాంగ్ భరో సజనా చిత్రంలోని "కాహే కో భ్యాహి" అనే పాటను మొదటిసారి పాడారు, తన స్వరంతో పాడటాన్ని చిత్రీకరణను కూడా చేశారు. దురదృష్టవశాత్తు, చిత్రం యొక్క అంతిమ కూర్పులో ఈ పాటను తొలగించారు. 1985లో, ఆమె గానవృత్తి అతిపెద్ద విజయంతో ఆరంభించింది, అది ప్యార్ ఝుక్తా నహీ చిత్రంలోని "తుమ్సే మిల్కర్ న జానే క్యోం" పాట. ఈ పాట విజయానంతరం లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్ శిబిరం బయట కూడా ఈమె అనేక అవకాశాలను పొందారు. అయినను, "హవా హవాయీ" మరియు "కర్తే హై హమ్ ప్యార్ Mr. ఇండియా సే" అనే రెండు ప్రముఖ గీతాలను విజయవంతమైన చిత్రం Mr. ఇండియా (1987)లో పాడారు, ఇది ఆమె వృత్తిజీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపుగా నిలిచింది. (ఈ పాటలను సంగీత స్వరకర్తలు లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్ స్వరపరిచారు మరియు రెండవపాటను కిషోర్ కుమార్‌తో పాడిన యుగళగీతం మరియు దీనికి చిత్రంలో అభినయం శ్రీదేవి చేశారు). ఆమె లక్ష్మీకాంత్-ప్యారేలాల్‌తో కలసి పాడిన పాటలు అత్యంత విజయవంతమైనాయి.

1990లలో వివాదరహితంగా కవిత ప్రధానమైన నేపథ్య గాయకురాలిగా పేరుపొందారు.[citation needed] 1994లో, R.D. బర్మన్ కొరకు పాడిన గాయనీమణులలో లతామంగేష్కర్ మరియు ఆషా భోంస్లే తరువాత పాడినవారిలో కవిత ఒక్కరే ఉన్నారు. R.D.బర్మన్ స్వరపరచిన 1942: A Love Story చిత్రంలో గాయనిగా ఆమె ప్రదర్శనను ప్రముఖంగా శ్లాఘించబడింది. ఆమె తదనంతరం 1990లలోని హిందీ చిత్రాల యొక్క అనేకమంది సంగీత దర్శకులతో పనిచేశారు, అందులో ఆనంద్-మిలింద్, A.R. రెహమాన్, ఇస్మాయిల్ దర్బార్, నదీమ్-శ్రవణ్, జతిన్-లలిత్ మరియు అనూ మలిక్ వంటివారు ఉన్నారు. ఆమె నేపథ్య గాయనిగా ఉన్న సమయంలో, యుగళగీతాలను అలనాటి ప్రముఖ గాయకులతో కలసి పాడారు, వారిలో కుమార్ సాను, అభిజీత్ భట్టాచార్య, ఉదిత్ నారాయణ్, మహమ్మద్.అజీజ్ మరియు షబ్బీర్ కుమార్ ఉన్నారు.

వయలిన్ విద్యాంసుడు Dr. L. సుబ్రమణియంతో 11 నవంబర్ 1999లో వివాహం అయినతరువాత, కవిత ఆమె చిత్ర గానంను అమితంగా ఎంచుకొని దాని సంఖ్యను బాగా తగ్గించారు. ఇంతక్రితం ఎన్నడూ అన్వేషింపని రంగాలలో ఆమె తన కళాత్మక పరిధిని విస్తరించటం ఆరంభించారు. వార్నర్ బ్రోస్. విడుదుల చేసిన గ్లోబల్ ఫ్యూజన్ ఆల్బంలో ప్రధానంగా చిత్రీకరించిన సోలోయిస్ట్‌లలో ఒకరుగా ఉన్నారు, ఐదు ఖండాలలోని సంగీతకారులను ఇందులో ప్రదర్శించారు. ఆమె చురుకుగా ఫ్యూజన్ సంగీతాన్ని అన్వేషిస్తున్నప్పుడు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలను చుట్టివచ్చారు, అందులో US, UK, యూరోప్, ఆఫ్రికా, ఆస్ట్రేలియా, దూర ప్రాచ్యం, మధ్య ప్రాచ్యం మరియు దక్షిణ అమెరికా ఉన్నాయి. ఆమె లండన్‌లోని రాయల్ ఆల్బర్ట్ హాల్, వాషింగ్టన్ D.Cలోని ది కెన్నెడీ సెంటర్, మాడిసన్ స్క్వేర్ గార్డెన్, న్యూ యార్క్‌లోని ది లింకన్ సెంటర్, బీజింగ్‌లోని జోంగ్షాన్ మ్యూజిక్ హాల్, సింగపూర్‌లోని ది ఎస్ప్లానడే, కౌలాలంపూర్‌లోని ది పుత్ర జయ వరల్డ్ ట్రేడ్ సెంటర్ మరియు గెవాదౌస్ లీప్జిం సభామందిరాలలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు.

ప్రధానంగా నేపథ్య గాయని అయినప్పటికీ, కవిత సోలో గాయనిగా ఆర్కెస్ట్రాలతో కూడా పాడారు; ఆమె జాజ్, పాప్ మరియు శాస్త్రీయ సంగీతానికి చెందిన పాశ్చాత్య కళాకారులతో కలసి పనిచేశారు. ఆమె అనేక గజల్ మరియు భక్తి సంబంధ సంగీత సంకలనాలకు తన గాత్రాన్ని అందించారు. ఫ్యూజన్ గాయనిగా మరియు నేపథ్య గాయనిగా కవిత భారతదేశం అంతటా ప్రదర్శనలను అందించారు.

కొంతమంది ప్రముఖ బాలీవుడ్ తారామణులకు ఆమె తన స్వరాన్ని అందించారు, ఇందులో శ్రీదేవి, మాధురీ దీక్షిత్, మనీషా కొయిరాలా మరియు ఐశ్వర్యారాయ్ ఉన్నారు.

పాప్ మరియు భక్తి పాటలు[మార్చు]

ఆమె ఫ్యూజన్ మరియు పాప్ సంగీతంలో శిక్షణ పొందటం వలన, కవిత తన గాత్రాన్ని అనేక పాప్ మరియు భక్తి పాటలకు అందించారు. అందులో ప్రముఖమైనవి:

  • కోయి అకేలా కహా
  • మీరా కా రామ్
  • మహాలక్ష్మీ స్తోత్రం
  • పాప్ టైం
  • సాయి కా వర్దాన్
  • శాగుఫ్తాగి
  • దిల్ కీ అవాజ్ (2006)
  • ఏథెన్స్
  • అస్మిత
  • మాహియ

టీవీ[మార్చు]

నేపథ్య గాయనిగా తనకున్న పేరు ప్రాముఖ్యతలను ఉపయోగించి కవిత సుబ్రమణ్యం అనేక సంగీత ఆధారమైన రియాలిటీ ప్రదర్శనలలో ఉత్తమ అతిథి న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరించారు. ఆమె ప్రస్తుతం ఐడియా: భారత్ కీ షాన్ న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమం దూరదర్శన్‌లో ప్రధాన సమయంలో ప్రసారం అవుతుంది.

వ్యక్తిగత జీవితం[మార్చు]

కవితా కృష్ణమూర్తి వయలిన్ విద్వాంసుడు Dr. L. సుబ్రమణియంను 11 నవంబర్ 1999న బెంగుళూరులో వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి పిల్లలు లేరు. సుబ్రమణ్యం ముగ్గురు సంతానాన్ని మొదటి భార్య ద్వారా కలిగి ఉన్నారు,[3] కానీ కవితా ఆమె వారిని తన సొంత పిల్లల వలెనే చూసుకుంటారు. వారి కూతురు సీతా లా డిగ్రీని కలిగి ఉన్నారు మరియు ప్రస్తుతం ఆంగ్ల సంకలనం మీద పనిచేస్తున్నారు. ముగ్గురి పిల్లలలో మధ్యవాడు నారాయణన్ ఒక నైపుణ్యమైన వైద్యుడుగా పనిచేస్తున్నారు. ఆఖరి సంతానమయిన అమ్బి సుబ్రమణ్యం బెంగూళూరులోని బ్యాండ్ "ఆస్ట్రల్ సింఫనీ"లో సోలో ప్రదర్శనను ఇచ్చారు మరియు తల్లితండ్రులతో కలసి అనేక సంగీత కచేరీలను అందించారు మరియు రికార్డు చేశారు.

బెంగుళూరులో ఒక సంగీత కళాశాలను స్థాపించటానికి కవితా మరియు ఆమె భర్త యోచిస్తున్నారు. ఆ కళాశాలకు ఆమె భర్త గురవు మరియు మామగారు అయిన లక్ష్మీనారాయణ పేరును పెడతారు. దీనిని విశ్వవ్యాప్తమైన కళాశాలగా చేయాలనే అభిప్రాయంను కలిగి ఉన్నారు. ఈ కళాశాలలో భారతీయ మరియు పాశ్చాత్య సంగీతంను బోధించబడుతుంది. మోజార్ట్ నుండి నేర్చుకోవటానికి అంకితభావంతో ఉండే విద్యార్థులను ఆమె కోరుతున్నారు, దానివల్ల భారతదేశానికి పర్యటనకు వచ్చే పాశ్చాత్య సంగీతకారులతో వారు కలసి ప్రదర్శించగలరు. దీనికి అంకురార్పణ వయలిన్ తరగతులతో చేయాలి. ఆమె అనేక తరగతులను తీసుకోబోవట్లేదని తెలిపారు. బోధనా పద్ధతిని పర్యవేక్షించటం మరియు ఏ విధంగా పాటను అన్వయించాలనే దాని గురించి వర్క్‌షాపులను నిర్వహించటంలో ఆమె పాత్ర వహిస్తారు. భారతదేశంలో గతంలో ఎన్నడూ లేని సంగీత గ్రంథాలయంను ఏర్పరచాలనేది ఆమె రహస్య కోరిక, ఇందులో ప్రపంచ సంగీతంలోని విస్తారమైన రకాలుగా కూడా ఉంటాయి. ఏ అంశంలో బోధకులు, అంకితభావంతో ఉన్న విద్యార్థులు మరియు ఔత్సాహికులు కావాలనే దాని గురించి సుబ్రమణ్యం ఇప్పటికే చాలా సమాచారంను సేకరించారు.

పురస్కారాలు[మార్చు]

కవితా కృష్ణమూర్తి అనేక పురస్కారాలను మరియు గౌరవాలను పొందారు. ఆమె 1995–1997 సమయంలో మూడు సార్లు వరుసగా ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలను పొందారు.

పౌర పురస్కారాలు:

  • 2005 - పద్మశ్రీ - భారతదేశం యొక్క నాల్గవ అతిపెద్ద పౌర పురస్కారం

ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలు

  • 2002 - ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం(శ్రేయా ఘోషల్‌తో పంచుకున్నారు) - డోలా రే డోలా (దేవదాస్)
  • 1997 - ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ మహిళా గాయని పురస్కారం - ఆజ్ మై ఊపర్ (Khamoshi: The Musical)
  • 1996 - ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం - మేర పియ ఘర్ ఆయ (యారానా)
  • 1995 - ఫిలింఫేర్ ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం - ప్యార్ హువా చుప్కే సే (1942: A Love Story)[3]

స్టార్ స్క్రీన్ పురస్కారాలు

  • 1997 - ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా స్టార్ స్క్రీన్ పురస్కారం - ఆజ్ మై ఊపర్ (Khamoshi: The Musical)

జీ సినీ పురస్కారాలు

  • 2003 - ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా జీ సినీ పురస్కారం (శ్రేయ ఘోషల్‌తో పంచుకున్నారు) - డోలా రే ( దేవదాస్)
  • 2000 - ఉత్తమ నేపథ్య గాయనిగా జీ సినీ పురస్కారం - నింబుడ (హమ్ దిల్ దే చుకే సనం)

ఐఐయఫ్ఎ అవార్డులు

  • 2003 - IIFA ఉత్తమ నేపథ్య గాయని పురస్కారం (శ్రేయ ఘోషల్‌తో పంచుకున్నారు) - డోలా రే (దేవదాస్)

ఇతర అవార్డులు

  • స్వరాలయ నుండి ఏసుదాస్ పురస్కారం (2008)ను భారతీయ సంగీతంకు అసాధారణ సహకారం అందించారు.
  • కలకత్తాలో (2002) కిషోర్ కుమార్ విలేఖరులు/విమర్శకుల పురస్కారం
  • బాలీవుడ్ పురస్కారం, న్యూ యార్క్ (2002)లో నిర్వహించారు
  • బాలీవుడ్ పురస్కారం, న్యూ యార్క్ (2000)లో నిర్వహించారు

సూచనలు[మార్చు]

  1. Priyanka Dasgupta (19 December 2009). "Kavita Krishnamurthy conquering global shores". Times of India. సంగ్రహించిన తేదీ 27 January 2010. 
  2. Pallab Bhattacharya (3 December 2009). "Solidarity against terror through music and poetry". Daily Star. సంగ్రహించిన తేదీ 27 January 2010. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 Rupa Damodaran (8 May 2004). "Bollywood Kavita trills for good lyrics". News Straits Times. సంగ్రహించిన తేదీ 27 January 2010. 
  4. 4.0 4.1 4.2 Amit Puri (23 August 2003). "...kehte hain mujhko Hawa Hawaii". The Tribune. సంగ్రహించిన తేదీ 27 January 2010. 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]