కాథలిక్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

కాథలిక్ అనే పదం (లేట్ లాటిన్ కాథలికస్ నుంచి ఉద్భవించడంతో పాటు, గ్రీకు విశేషణమైన καθολικός (కాథలికోస్ ), అర్థం "విశ్వం"[1][2] నుంచి వేరుపడింది) గ్రీకు పదబంధమైన καθόλου (కాథ్'హలౌ ) నుంచి వచ్చింది, "సమస్తం పైన", "సమస్తం ప్రకారం" లేదా "సమస్తంలో" అని దీని అర్థం, అలాగే ఈ పదం రెండు గ్రీకు పదాల- κατά అర్థం "చుట్టుపక్కల" మరియు όλος అర్థం "సమస్తం" కలయికగా ఉంటోంది.[3][4] ఇక ఆంగ్లంలో ఈ పదానికి అర్థం, విస్తృతమైన విభిన్న అంశాలతో సహా; సకలం- స్వీకరించు" లేదా "రోమన్ కాథలిక్ విశ్వాసం యొక్క" అని ఏదో ఒకటిగా ఉంటుంది. ఇది వెస్ట్రన్ చర్చ్ యొక్క చారిత్రక సిద్ధాంతం మరియు ఆచరణకు సంబంధించినదిగా ఉంటుంది.[5]

క్రైస్తవ చర్చి‌ని అభివర్ణించడంతో పాటు దాని ప్రపంచవ్యాప్త పరిధిని నొక్కి చెప్పడం కోసం 2వ శతాబ్దంలో ఈ పదం మొదటిసారిగా ఉపయోగించబడింది. క్రైస్తవ ఎక్లెసియాలజీ ప్రకారం, ఇది ఒక సమృద్ధికరమైన చరిత్రను మరియు అనేక ఉపయోగాలను కలిగివుంటుంది. అయితే క్రైస్తవ మతంతో సంబంధం లేని ఉపయోగంలో, ఈ పదం దాని ఆంగ్ల అర్థమూలం నుంచి ఉత్పన్నం కావడంతో పాటు ప్రస్తుతం అది కింది విధమైన అర్థం కోసం ఉపయోగించబడుతోంది

  • సార్వత్రిక లేదా సాధారణ ఆసక్తి యొక్క; లేదా
  • ఔదార్యం, విశాల దృక్పథాలు, లేదా విశాల సానుభూతులు.[6]
  • బలమైన ఎవాంజలిజంసహితంగా, ఆహ్వానిస్తూ మరియు దాన్ని కలిగి ఉండడం.

మొత్తంమీద ఈ పదం అతిపెద్ద క్రైస్తవ సమాజమైన కాథలిక్ చర్చి యొక్క పేరులో కలిసి ఉంటుంది, ఈ కాథలిక్ చర్చి అనేది రోమ్ యొక్క బిషప్‌తో ముడిపడిన ఫుల్ కమ్యూనియన్ (పూర్తి సమాజం) 23 చర్చిల సుయ్ ఐరిస్‌ గా ఉంటుంది. ఇందులోని అత్యధిక భాగం లాటిన్ రైట్‌ (లాటిన్ మతాచారం) కలిగి ఉండడంతో పాటు, దాదాపు 95% కాథలిక్ చర్చిలను కలిగి ఉంటాయి. మిగిలిన 5% 22 తూర్పు కాథలిక్ చర్చిలును కలిగి ఉంటాయి.

విస్తృతస్థాయిలో క్రిస్టియన్ చర్చి అనే పదాన్ని సూచించడం కోసం అనేకమంది ప్రొటెస్టంట్లు కొన్నిసార్లు "కాథలిక్ చర్చి " అనే పదాన్ని ఉపయోగించడంతో పాటు అనుబద్దత లెక్కింపును పరిగణలోకి తీసుకోకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరియు అన్ని సమయాల్లో వీరంతా యేసు క్రీస్తు విషయంలో విశ్వాసపాత్రులై ఉంటారు.[7] [8] సాధారణంగా, ఈ భావన మరియు పైన పేర్కొన్న కాథలిక్ చర్చి మధ్య ఉన్న తికమకను తొలగించడం కోసం క్రైస్తవ మతవాదులు (ఆంగ్లంలో) చిన్న అక్షరాలను ఉపయోగించి చర్చి కాథలిక్ అని రాస్తుంటారు.

అయితే ఈస్ట్రన్ ఆర్థోడాక్స్, ఓరియంటల్ ఆర్థోడాక్స్, ఏంజలికన్స్, లుథెరన్‌లు మరియు కొంతమంది మెథడిస్టులు మాత్రం తామంతా అపోస్తలుల ద్వారా స్థాపితమైన విశ్వవ్యాప్త చర్చితో కొనసాగుతుండడం వల్ల తమ చర్చిలన్నీ కాథలిక్‌లేనని విశ్వసిస్తుంటారు. అంతేకాకుండా రోమన్ కాథలిక్, ఈస్ట్రన్ ఆర్థోడాక్స్, మరియు ఓరియంటల్ ఆర్థోడాక్స్ చర్చిలన్నీ తమ చర్చి మాత్రమే అసలైన మరియు విశ్వవ్యాప్త చర్చి అని కూడా విశ్వసిస్తుంటాయి. "కాథలిక్ క్రిస్టెన్‌డోమ్‌"లో (ఏంజెలికన్ సమాజంతో సహా), బిషప్‌లనేవారు క్రైస్తవ మత పరిథిలో అత్యున్నత అధికారం కలిగిన మంత్రులుగా ఉంటారు, సదరు మొత్తం చర్చి మరియు దాని సనిహిత చర్చిల పరిథిలోని బృందాన్ని కాపుకాసే కాపరుల తరహాలో వీరు ఈరకమైన అధికారాన్ని కలిగిఉంటారు.[9] కాథోలిసిటీ అనేది ఫోర్ మార్క్స్ ఆఫ్ ది చర్చి (చర్చి యొక్క నాలుగు సంకేతాలు)లో ఒకటిగా భావించబడుతోంది, ఐక్యత, పవిత్రత, మరియు అపోస్టోలిసిటీ (మత ప్రబోధంపై మక్కువ) అనేవి ఇందులోని మిగిలిన మూడు సంకేతాలు.[10] నైసేన్ క్రీడ్ 381: ప్రకారం "ఒక పవిత్రమైన కాథలిక్ మరియు అపోస్టోలిక్ చర్చి అనే విషయంలో నేను విశ్వాసం కలిగి ఉన్నాను" అని చెప్పబడింది.

"కాథలిక్" యొక్క మతపరమైన ఉపయోగం యొక్క చరిత్ర[మార్చు]

ఇగ్నేషియస్ ఆఫ్ ఆంటియోచ్[మార్చు]

స్మైర్నా[11]లోని క్రైస్తవులకు ఇగ్నేషియస్ ఆఫ్ ఆంటియోచ్ ద్వారా 106లో రాయబడిన లేఖలో ఉపయోగించబడిన కాథలిక్ చర్చి అనే పదం ఇప్పటివరకు లభించిన అతి పురాతన సాక్ష్యాధారంగా ఉంటోంది (లెటర్ టు ది స్మైర్‌నేయియన్స్ , 8). కాథలిక్ చర్చి అనే మాట ఉపయోగించడం ద్వారా ఇగ్నేషియస్ విశ్వవ్యాప్త చర్చి అనే భావాన్ని గుర్తించాడు. దీంతోపాటు ఆకాలంలో మత విభేదం కలిగిన వారు చెప్పిన మాటలను ఇగ్నేషియస్ గట్టిగా ఖండించాడు, కష్టాలు అనుభవించి మరణించిన జీసస్ సైతం సాధారణ మనిషేనని వాదించిన మత వ్యతిరేకుల మాటలకు ఇగ్నేషియస్ స్పందిస్తూ, "కష్టపడిన విషయాన్ని మాత్రమే చూసిన వారు" (స్మైర్‌నేయియన్స్, 2), నిజమైన క్రైస్తవులు కారు అని అన్నారు.[12] ఇగ్నేషియస్‌ మాత్రమే కాకుండా కాథలిక్ అనే పదం 155లో మార్టైర్‌డోమ్ ఆఫ్ పోలీకార్ప్‌ లోనూ మరియు 177లో మురటోరియన్ భాగంలోనూ ఉపయోగించబడింది.

సిరిల్ ఆఫ్ జెరుసలేం[మార్చు]

సిరిల్ ఆఫ్ జెరుసలేం (c. 315-386)ను రోమన్ కాథలిక్ చర్చి, ఈస్ట్రన్ ఆర్థడక్స్ చర్చి, మరియు ఏంజలికన్ కమ్యూనియన్‌లు దైవ సమానుడు గా భావించేవి, "నగరాల్లో నివాసముండడం ఎల్లవేళలా మీ కళ అయినట్టైతే, దేవుని గృహం ఎక్కడ అని (అపవిత్రత యొక్క ఇతర శాఖల మరియు వారి స్వంత గృహాలైన "దేవుని యొక్క గృహం" కోసం కూడా ప్రయత్నించండి), లేదా కేవలం చర్చి ఎక్కడ అని మాత్రమే గట్టిగా అన్వేషించండి, అంతే తప్ప కాథలిక్ చర్చి ఎక్కడ అని మాత్రం కాదు. ఎందుకంటే ఈ పవిత్రమైన చర్చికి ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పేరు, అంతేకాకుండా దేవుని యొక్క ఏకైక కుమారుడైన మన దేవుడు జీసస్ క్రైస్తుకు భాగస్వామి" (కాటెచిటికల్ బోధనలు, XVIII, 26) అని ఆయన క్రైస్తవ మత విశ్వాసంలో బోధించేవారు.[13]

థియోడోసియస్ I[మార్చు]

కాథలిక్ క్రైస్తవులు అనే పదం 379 నుంచి 395 మధ్య కాలంలో రోమన్ సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన థియోడోసియస్ I చక్రవర్తి కాలంలో రోమన్ సామ్రాజ్య చట్టంలోకి ప్రవేశించింది, అథెరెన్‌ట్ల కోసం ఈ పేరు ప్రత్యేకించబడింది, "విశ్వాసవంతమైన సంప్రదాయం ద్వారా సంరక్షించిబడిన రూపంలో దైవ సమానుడైన అపోస్టల్ పీటర్ ద్వారా రోమన్లకు ఈ పదం అందించబడింది, అలాగే ప్రస్తుతం ఇది పాంటిఫ్ (పోప్) దామసస్ ద్వారా మరియు పీటర్, అలెగ్జాండ్రియా యొక్క బిషప్ ద్వారా విశ్వసించబడుతోంది ...ఇక ఇతరుల ప్రకారం, వారు మూఢత్వం కలిగిన పిచ్చివారు, మత వ్యతిరేకులనే నీచమైన గుర్తింపును సాధించుకున్న వారని మనం ఆజ్ఞ జారీచేయడంతో పాటు వారి మతవ్యతిరేక సభలకు చర్చిలనే పేరు ఇచ్చేందుకు మనం సాహసించం." 27 ఫిబ్రవరి 380లో ఏర్పచిన ఈ చట్టం కోడెక్స్ థియోడోసియానస్‌ యొక్క బుక్ 16లో జతపర్చబడింది.[14] దీంతో కాథలిక్ క్రైస్తవ మతం అనేది రోమన్ సామ్రాజ్యం యొక్క అధికారిక మతంగా స్థాపించబడింది.

అగస్టీన్ అఫ్ హిప్పో[మార్చు]

అగస్టీన్ ద్వారా గుర్తించబడిన మత విభేదం కలిగిన బృందాల నుంచి "నిజమైన" చర్చిలకు సంబంధించి స్పష్టమైన వేర్పాటు ప్రదర్శించడం కోసం కూడా కాథలిక్ అనే పదం ఉపయోగించబడింది, ఈ విషయమై అగస్టీన్ కింది విధంగా రాశారు:

"కాథలిక్ చర్చిలోని అనేక ఇతర అంశాలు దాదాపు నాకు ఆమె (చర్చిని క్రీస్తు యొక్క వధువుగా భావించడం వల్ల మహిళను సంబోధించిన విధంగా చర్చిని కూడా ఆమె అని సంబోధించడం జరుగుతోంది) గుండెలపై స్థానాన్ని కల్పించాయి. ప్రజల ఆమోదంతో దేశాలు నన్ను చర్చిలో నియమించాయి; కాబట్టే ఆమె అధికారం, అద్భుతాల ద్వారా ఆవిష్క్రుతమైంది, విశ్వాసం ద్వారా సంరక్షించబడింది, ప్రేమ ద్వారా వ్యాపించబడింది, వయసు ద్వారా స్థాపించబడింది. తర్వాత వచ్చే మతాధికారులు నన్ను గుర్తుంచుకుంటారు, మొట్టమొదటి అపోస్టెల్ పీటర్ నాటి నుంచి ప్రస్తుత ఎపిస్కోపేట్ (రోమ్‌లో; పోప్ వారసుడిగా పెట్రైన్‌ను అగస్టీన్ సూచించాడు) ఎవరైతే దేవుని పునర్జీవనం తర్వాత కూడా ఆయన్ని గుర్తించారో అలాంటి వారికే డేవుడు తన గొర్రెలకు పోషణ జరిపే పనిని అప్పగించాడు (Jn 21:15-19).
"కాబట్టే, చివరకు "కాథలిక్" అనే పేరు కారణమేదీ లేకుండానే అనేక మత విరోధ సిద్ధాంతాల మధ్య నిల్చిపోయింది; కాబట్టి మత వ్యతిరేకత కలిగిన అందరూ కాథలిక్‌లని పిలిపించుకోవాలని ఆశపడినప్పటికీ, ఇప్పటికి కూడా ఎవరైనా వ్యక్తి కాథలిక్ చర్చి సమావేశాలు ఎక్కడ అని అడిగిన సందర్భంలో, ఏ మత వ్యతిరేకి కూడా తమకు సంబంధించిన ప్రార్థనా మందిరం లేదా గృహాన్ని చూపించేందుకు సాహసించడు.
"అందువలన సంఖ్య మరియు ప్రాముఖ్యతలు క్యాథలిక్ చర్చిలో ఒక విశ్వాసిని నిలిపివుంచే క్రైస్తవ పేరుకు సంబంధించిన విలువైన సంబంధాలుగా ఉంటాయి ... వీటిలో ఏ విషయం నన్ను ఆకర్షించకపోయినా లేదా నిలిపివుంచలేకపోయినా... క్రైస్తవ మతంతో నా మనస్సును అనేక బంధాలతో మరియు బాగా బలంగా కట్టిపడేసిన విశ్వాసం నుంచి ఎవరూ నన్ను బయటకు తీసుకురాలేరు... నా విషయంలో, కాథలిక్ చర్చి అధికారిక యంత్రాంగం ప్రోత్సహించిన విధంగా దైవ వాక్యాన్ని నేను విశ్వసించను."
— సెయింట్ అగస్టీన్ (354–430): అగైనెస్ట్ ది ఎపిస్టెల్ ఆఫ్ మానిచాయిస్ కాల్డ్ ఫండమెంటల్ , అధ్యాయం 4: కాథలిక్ విశ్వాసం యొక్క ఆధారాలు.[15]

సెయింట్ విన్సెంట్ ఆఫ్ లెరిన్స్[మార్చు]

అగస్టెయిన్‌కు సమకాలీకుడైన సెయింట్ విన్సెంట్ ఆఫ్ లెరిన్స్ 434లో (పెరెగ్రీనస్ అనే మారుపేరుతో) కామనిటోరియా ("మెమొరాండ") పేరుతో సుపరిచితమైన ఒక పని గురించి రచించాడు. మానవ దేహం లాగే చర్చి ప్రబోధకుడు అభివృద్ధి చెందడంతో పాటు అదేసమయంలో చర్చి అస్తిత్వాన్ని నిజంగా ఉంచాలి (సెక్షన్లు 54-59, అధ్యాయం XXIII) అని తన రచనలో ఆయన నొక్కి చెప్పారు, "కాథలిక్ చర్చిలో వీలైన అన్ని జాగ్రత్తలు తప్పకుండా తీసుకోవాలి, అంటే దాని అర్థం ప్రతిచోటా, ప్రతిసమయంలో, అందరి చేత నమ్మబడే విశ్వాసాన్ని మనం నిలిపి ఉంచాలి. ఇందుకోసం వాస్తవమైన మరియు ఖచ్చితమైన దృష్టిలో 'కాథలిక్', ఈ పేరే స్వయంగా మరియు ఇది ప్రకటించే విషయం కారణంగా, సమస్త ప్రపంచాన్ని ఇముడ్చుకొనివుంటుంది. మనం సార్వజనికత, పురాతనత్వం, సమ్మతిని పాటించినట్లయితే మనం ఈ నియమాన్ని గ్రహించవచ్చు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొత్తం చర్చిలు అంగీకరించిన ఒక విశ్వాసాన్ని మనం వాస్తవంగా అంగీకరించినట్లయితే, మనం సార్వజనికతను పాటించవచ్చు; పవిత్రమైన మన పూర్వీకులు మరియు తండ్రులు పాటించిన ప్రసిద్ధ అంశాలు వ్యక్తపరిచే అర్థవివరణలను ఏ విధంగానూ మనం విడిచిపెట్టనట్లయితే పురాతనత్వాన్ని పాటించవచ్చు; ఇదే విధంగా, మనం పురాతనత్వంలో అందరు లేదా కనీసం దాదాపుగా అందరు మత గురువులు మరియు బిషప్‌ల యొక్క ఏకగ్రీవ నిర్వచనాలు మరియు నిర్ధారణలను పాటించినట్లయితే సమ్మతిని ఆచరించవచ్చు (భాగం 6, IIవ అధ్యాయం ముగింపు).

పాశ్చాత్య మరియు తూర్పు కాథలిక్‌లు[మార్చు]

గతంలోని చర్చి ఫాదర్‌లు ద్వారా తరాలుగా అందుకుంటున్న రూపంలో తాము నిరంతరం అనుసరించడంతో పాటు కాథలిక్ సంప్రదాయాన్ని పరిరక్షిస్తున్నట్టు కాథలిక్ చర్చి యొక్క లాటిన్ రైట్ (లాటిన్ ఆచారం) మరియు ఇరవై-రెండు తూర్పు కాథలిక్ చర్చిలు భావిస్తున్నాయి. తూర్పు కాథలిక్ చర్చిలు పర్టికులర్ చర్చిలుగా ఉంటాయి, ఇవి రోమ్ యొక్క బిషప్‌తో పూర్తి సమూహంగా ఉంటాయి — అదేసమయంలో ఈ పోప్ - స్వయంప్రతిపత్తి (లాటిన్‌లో సుయ్ ఐయురిస్ )ని కలిగి ఉండడంతో పాటు, వివిధ తూర్పు క్రైస్తవ చర్చిలు కలిగిఉన్న సామూహిక ప్రార్థన, వేదాంతపరమైన మరియు దైవ సంబంధిత సంప్రదాయాలను పరిరక్షించడం చేస్తారు. ఉక్రైనియన్, గ్రీకు, గ్రీకు మెల్‌కైట్, మారోనిట్, రుథేనియన్ బైజాన్టిన్, కాప్టిక్ కాథలిక్, సైరో-మలబార్, సైరో-మలన్కారా, చల్డియన్ మరియు ఇథియోపిక్ ఆచారాలను సైతం ఇవి కలిగి ఉంటాయి. పోప్ జాన్ పాల్ II నేతృత్వంలో కాటెచిసమ్ ఆప్ ది కాథలిక్ చర్చి పేరుతో విస్వాసాలకు సంబంధించిన ఒక పుస్తకాన్ని కాథలిక్ చర్చి జారీ చేసింది, "చర్చి అనేది 'పవిత్రమైనది' మరియు 'కాథలిక్ అని నమ్మేందుకు మరియు ఆమె 'ఏకైక' మరియు 'గురు సంబంధమైన' (నైసేన్ క్రీడ్ యాడ్స్ రూపంలో) దేవుని యందు, తండ్రి, కుమారుడు, మరియు పవిత్ర ఆత్మ లాంటి అంశాల నమ్మకం నుంచి విడదీయరానిదిగా ఉంటుంది" అని ఆ పుస్తకం చెబుతుంది.[16]

కాథలిక్ చర్చి అనే పదం రోమన్ పాంటిఫ్ నాయకత్వం వహించే మొత్తం చర్చితో సంబంధం కలిగినదై ఉంటుంది, ప్రస్తుతం రోమన్ పాంటిఫ్‌గా పోప్ బెనెడిక్ట్ XVI బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు, ఒక అంచనా ప్రకారం మొత్తం 2.1 బిలియన్‌ క్రైస్తవులు ఉండగా అందులో ఒక బిలియన్ పైగా క్రైస్తవులు పోప్‌కి మద్దతుదారులుగా ఉన్నారు. ఇతర క్రైస్తవ చర్చిలు సైతం క్రైస్తవ ధర్మశాస్త్రం నాణ్యత రూపంలో కాథలిక్ అనే వర్ణనను సొంతం చేసుకున్నాయి, ఈస్ట్రన్ ఆర్థోడక్స్ చర్చ్‌తో సహా అలాంటి చర్చిలన్నీ సొంతంగా చారిత్రక ఎపిస్కోపేట్ (బిషప్‌లు)లను కలిగి ఉన్నాయి, ఇలాంటివన్నీ ఏంజెలికన్ సమాజంలో కనిపిస్తాయి. వాటిలో కొన్నింటి ప్రకారం, ఈ రకమైన చర్చిల నుంచే నిజమైన కాథలిక్ చర్చి వచ్చింది, ఈ చర్చిలకు చెందినవారి దృష్టిలో పోప్‌ని అనుసరించే సమాజంతో సహా ఇతర క్రైస్తవులు కాథలిక్ నుంచి దూరంగా వెళ్లిపోయినవారు.[17][18]

ఎలాంటి విచక్షణ లేకుండా "కాథలిక్ చర్చి" అనే పదాన్ని క్రైస్తవులందరికీ ఆపాదించే చాలామంది వారు దర్శించే "సమస్త" కాథలిక్ చర్చి‌ పరిధిలో ఒకే ఒక చర్చి‌ అనే దృష్టితో చూచేందుకు మాత్రమే పరిమితం చేయడాన్ని తిరస్కరించారు. అయితే, రోమ్ యొక్క బిషప్‌తో కొనసాగే సమాజంలోని చర్చికి సంబంధించిన పాశ్చాత్య రూపం మరియు తూర్పు కాథలిక్ చర్చిలు రెండూ కూడా ఎల్లప్పుడు అవి మాత్రమే కాథలిక్ చర్చి‌గా భావించడమే కాకుండా మిగిలినవన్నీ "నాన్-కాథలిక్" అని మరియు సొంత విషయంలో మాత్రం "కాథలిక్ చర్చి" అని సూచిస్తుంటాయి. క్రైస్తవులని చెప్పుకునే వారంతా కాథలిక్ చర్చిలో భాగం కాదనే విశ్వాసానికి ఈరకమైన విధానం అనేది ఒక దరఖాస్తు లాంటిది, "కాథలిక్ చర్చి" అనే పదాన్ని ఉపయోగించిన మొట్టమొదటి ప్రముఖ రచయిత అయిన ఇగ్నేషియస్ ఆఫ్ ఆంటియోచ్ ప్రకారం, తమకితాము క్రైస్తవులుగా చెప్పుకునే కొందరు మతవ్యతిరేకులు మాత్రమే ఈవిధమైన వారుగా చూడబడుతారు.[19]

ఇతర చర్చి‌ల నుంచి భేదం ప్రదర్శించడానికి వీలుగా "కాథలిక్ చర్చి" అని పిల్చినప్పటికీ, "రోమన్ కాథలిక్ చర్చి" అని అభివర్ణించడం కూడా జరుగుతుంటుంది. ఇతర చర్చి‌లతో కలిసి సంయుక్తంగా విడుదల చేసిన పత్రాల్లో కాకుండా, కొన్ని సమయాల్లో, కేంద్రీయ స్థానం యొక్క దృష్టి కోణంలో అది సీ ఆఫ్ రోమ్‌కు ఆరోపించినదైనా, సమస్త చర్చి కోసం "రోమన్" అనే విశేషణాన్ని తెచ్చుకోవడం జరుగుతోంది, తూర్పుతో పాటు పాశ్చాత్యంలోనూ కనిపించే ఈ ధోరణి పోప్‌లకు సంబంధించిన మత గ్రంధాలైన డివిని ఇల్లియస్ మెజిస్ట్రీ మరియు హుమని జెనెరిస్ లోనూ కనిపిస్తుంది. "హోలీ, కాథలిక్, అపోస్టోలిక్ మరియు రోమన్ చర్చ్"[20] అనే పదాలు 24 ఏప్రిల్ 1870న విడుదలైన డాగ్‌మ్యాటిక్ కాన్సిట్యూషన్ ఆన్ ది కాథలిక్ ఫెయిత్ ఆఫ్ ది ఫస్ట్ వ్యాటికన్ కౌన్సిల్‌లో చోటు చేసుకోవడం ఇందుకు మరో ఉదాహరణ. ఈ రకమైన అన్ని పత్రాల్లో అది కాథలిక్ చర్చి మరియు ఇతర పేర్లతో రెండు రకాలుగా సూచించబడుతుంది. అదేసమయంలో ఈస్ట్రన్ కాథలిక్ చర్చి‌లు, విశ్వాసం విషయంలో రోమ్‌తో సంయుక్తమైనవి తమదైన సొంత సంప్రదాయాలు మరియు చట్టాలు కలిగి ఉంటాయి, లాటిన్ రైట్ మరియు ఇతర ఈస్ట్రన్ కాథలిక్ చర్చిల నుంచి వైవిద్యాన్ని ప్రదర్శించడం కోసం అవి ఈ రకమైన అంశాలను కలిగి ఉంటాయి.

విభిన్న ఉపయోగాలు[మార్చు]

ది లాంగర్ కాటెచిజమ్ ఆఫ్ ది ఆర్థడాక్స్, కాథలిక్, ఈస్ట్రన్ చర్చ్ అనే పేరు రూపంలో ఈస్ట్రన్ ఆర్థడాక్స్ చర్చి సైతం తనను తాను కాథలిక్‌ గా గుర్తించుకుంటుంది. ఈ చర్చ్ మరియు ఓరియంటల్ ఆర్థోడాక్సీ మరియు అస్సైరియన్ చర్చ్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్ లాంటివన్నీ తమని తాము నైసిన్ క్రీడ్ యొక్క "ఒక పవిత్రమైన కాథలిక్ మరియు అపోస్టోలిక్ చర్చి" (ఒకదాని నుండి ఒకటి బేధాన్ని ప్రదర్శించేందుకే తప్ప సంయుక్తంగా కాదు)గా దర్శించుకుంటాయి.

ఏంజెలికన్లు మరియు పురాతన కాథలిక్‌లు తమనితాము ఒకే చర్చిలో భాగాలుగా చూసుకుంటాయి, అలాగే లూథెరన్లు తమనితాము "గ్రేటర్ చర్చ్ కాథలిక్‌ లోపల జనించిన ఒక సంస్కరణ ఉద్యమం"గా భావిస్తాయి.

రోమన్ కాథలిక్ సమాజంలో కొన్ని చర్చి‌లు తమ సాధారణ పరిపాలన కోసం వేర్వేరు పాస్టర్ అధిపతులను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, మొత్తంమీద రోమన్ కాథలిక్‌లన్నీ బిషప్ ఆఫ్ రోమ్‌ని "పీటర్ వారసుడిగా" చూడడంతో పాటు మొత్తం చర్చికి సేవచేసే విశ్వవ్యాప్త పాస్టర్‌గా చూస్తాయి. అన్ని ఆదిమ జాతులుకు మధ్య బిషప్ ఆఫ్ రోమ్ ప్రీమస్ ఇంటర్ పరేస్[citation needed] (సమకాలీకుల మధ్య మొదటి) అని కొన్ని ఏంజలికన్‌లు మరియు పురాతన కాథలిక్‌లు అంగీకరిస్తాయి, అయితే అల్ట్రామాంటనిజం "అధికం" అని వారు భావించడం వల్ల దానిపై ఒక తప్పనిసరి తనిఖీ కోసం వారు కౌన్సిలరిజంను అక్కున చేర్చుకుంటారు.

పాశ్చాత్య ("కాథలిక్") మరియు తూర్పు ("ఆర్థడాక్స్") మధ్య ఉన్న అంతరాలను రూపుమాపడం కోసం కాథలిక్ చర్చ్ యొక్క ఇటీవలి చారిత్రక క్రైస్తవ సంబంధిత ప్రయత్నాలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఇందులో భాగంగానే కాథలిక్ చర్చి "మరోసారి రెండు ఊపిరితిత్తులతోనూ శ్వాసించనుంది" అని తన గొప్ప కోరికను వెలిబుచ్చే రీతిలో పోప్ జాన్ పాల్ II తరచూ వ్యాఖ్యానించారు,[21][22] వేరుచేయబడిన తూర్పు చర్చిలతో పూర్తి సమాజాన్ని పునఃస్థాపించేందుకు రోమన్ కాథలిక్ చర్చి మార్గాలను అన్వేషిస్తోందని ఆవిధంగా నొక్కిచెప్పడం జరుగుతోంది.[23]

మరోవైపు తూర్పు-పాశ్చాత్య విభేదం తర్వాత, సంప్రదాయకంగా 1054లో రెండు వర్గాల మధ్య పునరేకీకరణ కోసం కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫ్లోరెన్స్ వద్ద పోప్ మరియు అనేక ఈస్ట్రన్ ఆర్థడాక్స్ బిషప్‌ల మధ్య ఒప్పందం కుదిరింది. అయితే, ప్రస్తుత EO బిషప్‌లలో ఒకరైన మార్క్ ఆఫ్ ఇఫెసస్ ద్వారా ఈ ఒప్పందం తిరస్కరించబడింది, అలాగే EOC యొక్క సాధారణ ప్రజానీకం సైతం ఈ ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించింది. అయితే, ప్రస్తుత పోప్ అయిన బెనెడిక్ట్ XVI మాత్రం ఆర్థడాక్స్‌తో పూర్తి సమైక్యత కోరుకుంటున్నట్టు తెలిపారు. అంతేకాకుండా దాదాపు అన్ని పురాతన మత సంబంధమైన విబేధాలను సంతృప్తకర స్తాయిలో ప్రస్తావించడం (ఫిలియోక్యూ వర్గం, పర్గాటరీ స్వభావం మొదలుగునవి) జరుగుతుందని రోమన్ కాథలిక్ చర్చి చెప్పడంతో పాటు తామంతా ఏకమయ్యేందుకు సంప్రదాయ పద్ధతులు, ఆచారాలు మరియు క్రమశిక్షణ లాంటివేవీ అడ్డంకులు కాబోవని ప్రకటించింది.[24]

ఇతర పాశ్చాత్య క్రైస్తవులు[మార్చు]

  • సంఖ్యాపరమైన ఎలాంటి విబేధాలకు తావులేకుండా క్రైస్తవులందరూ ఒక చర్చిలో భాగం అని భావించే అనేక పునరుద్ధరణ మరియు పునరుద్ధరణ తర్వాతి చర్చిలన్నీ కాథలిక్ (ఆంగ్లంలో ఈ పదం రాసే సమయంలో తరచూ అవి 'సి ' అక్షరాన్ని చిన్న అక్షరంతో రాస్తుంటాయి) అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తుంటాయి; ఉదాహరణకు వెస్ట్‌మినిస్టర్ కాన్‌ఫెసన్ ఆఫ్ ఫెయిత్ యొక్క చాప్టర్ XXV కాథలిక్ లేదా విశ్వవ్యాప్త చర్చ్‌ అని పేర్కొంటుంది. ఈ రకమైన వివరణతో ఉండడం వల్ల కాథలిక్ (విశ్వవ్యాప్త) అనే పదాన్ని ఇది ఏ వర్గానికీ ఆపాదించదు, అలాగే ఈ పదాన్ని అవి నైసేన్ క్రీడ్‌లో "ఒక పవిత్ర కాథలిక్ మరియు అపోస్టోలిక్ చర్చ్‌"గానూ అథనాసియన్ క్రీడ్‌లోని కాథలిక్ ఫెయిత్‌‌ గానూ మరియు అపోస్ట్‌లెస్ క్రీడ్‌లోని హోలీ కాథలిక్ చర్చ్ పదంగానూ అర్థం చేసుకుంటాయి.
  • తమ ఎపిస్కోపేట్ అపోస్ట్‌లెస్‌కు ట్రేస్డ్ అన్‌బ్రోకెన్లీ బ్యాక్‌గా ఉండడంతో పాటు తమని తాము కాథలిక్ (విశ్వవ్యాప్త) దేహంలో భాగంగా విశ్వసించే వారు నిర్వహించే క్రైస్తవ చర్చిలను నిర్వహించేందుకు కూడా ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తుంటారు. దీంతోపాటు రోమన్ కాథలిక్ (పెద్ద అక్షరం "సి") కాకుండా, తమనితాము కాథలిక్ (చిన్న అక్షరం "సి") అని పరిగణించే ఏంజెలికన్‌లు మరియు బ్రేక్‌వే కాథలిక్ చర్చిలు అయిన పోలిష్ నేషనల్ కాథలిక్ చర్చ్, ఇండిపెండెంట్ కాథలిక్‌లు, యాన్సియెంట్ కాథలిక్‌‌లు మరియు లిబరల్ కాథలిక్ చర్చిలతో పాటుగా లూథెరెన్స్‌ (చిన్న అక్షరం "సి"ని ఉపయోగించేందుకే తరచూ మక్కువ చూపినప్పటికీ, తాము ప్రొటెస్టెంట్ మరియు కాథలిక్ అని నొక్కి చెప్పేవారు) ఇందులో భాగమై ఉంటారు. పాత కాథలిక్ చర్చిలు మరియు సంప్రదాయక కాథలిక్‌లు (ఇవి రోమ్‌తో సంబంధం కలిగినవై ఉండవచ్చు లేదా లేకపోవచ్చు) లాంటి 19వ మరియు 20వ శతాబ్దానికి చెందిన కొన్ని చర్చిలు తమని తాము కాథలిక్ మరియు "నిజమైన" కాథలిక్‌లుగా భావించుకుంటాయి.
  • ఈ పదం ఒక (ఏక సంఖ్య) చర్చి గురించి చెప్పగలదు,Matthew 16:18-19 ప్రకారం, ఆ చర్చిని అపోస్టెల్ పీటర్ నిర్మించగలడని జీసస్ అతనికి చెప్పాడు: " నేను నీకు చెబుతున్నాను నీవు כיפא (కెఫా ) ("శిల" కోసం అరామిక్), మరియు ఆ రాతిపై నేను నా చర్చి నిర్మిస్తాను, అలాగే మరణం యొక్క శక్తులను దానికి వ్యతిరేకంగా వ్యాపింపజేయను. స్వర్గ సామ్రాజ్యం యొక్క తాళాలను నీకు ఇస్తాను, అలాగే భూమిపై నీవు దేనినైతే బంధిస్తావో అది స్వర్గంలోనూ బంధించబడుతుంది, అలాగే భూమిపై నీవు దేనినైతే కోల్పోతావో స్వర్గంలోనూ దాన్ని కోల్పోతావు" అని తెలిపాడు.
  • పునరుద్ధరించబడిన ప్రొటెస్టాంటిజమ్ నుంచి వచ్చిన కాల్వినిస్ట్ లేదా పురిటన్ నుంచి తమ స్థానాన్ని వేరుచేసి చూపడం కోసం కొందరు కాథలిక్ అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తుంటారు. తరచూ ఆంగ్లో-కాథలిక్స్ అని కూడా పిలవబడే హై చర్చ్ ఏంజెలికన్స్, 19వ శతాబ్దానికి చెందిన నియో-లూథెరన్స్, 20వ శతాబ్దానికి చెందిన హై చర్చ్ లూథెరెన్‌లు లేదా ఎవెంజెలికల్-కాథలిక్‌లు మరియు ఇతర చర్చిలను ఇది కలిగి ఉంటుంది.

మెథడిస్ట్‌లు మరియు ప్రెస్బైటేరియన్‌ల విశ్వాసం ప్రకారం వారి తెగలు అపోస్టెల్స్‌కు మరియు ప్రాచీన చర్చికి చెందిన వారి మూలాలకు రుణపడి ఉంటాయని విశ్వసిస్తారు, అయితే ఎపిస్కోపేట్ లాంటి పురాతన చర్చి నిర్మాణాల నుంచి వచ్చినట్టుగా వారు చెప్పుకోరు. అయినప్పటికీ, తాము కాథలిక్ (విశ్వవ్యాప్త) చర్చిలో భాగమని ఈ రెండు చర్చిలు చెప్పుకుంటాయి. హార్పెర్స్ న్యూ మంత్లీ మేగజైన్ ప్రకారం:

The various Protestant sects can not constitute one church because they have no intercommunion...each Protestant Church, whether Methodist or Baptist or whatever, is in perfect communion with itself everywhere as the Roman Catholic; and in this respect, consequently, the Roman Catholic has no advantage or superiority, except in the point of numbers. As a further necessary consequence, it is plain that the Roman Church is no more Catholic in any sense than a Methodist or a Baptist.[25]

Henry Mills AldenHarper's New Monthly Magazine Volume 37, Issues 217-222

ఆవిధంగా, ఒక దృష్టి కోణం ప్రకారం, "చర్చికి చెందిన" మెథడిస్ట్ కాథలిక్, లేదా ప్రెస్బైటేరియన్ కాథలిక్, లేదా బాప్టిస్ట్ కాథలిక్ పదం రోమన్ కాథలిక్ అనే పదానికి చక్కగా సరిపోతాయి.[26] సాధారణంగా చెప్పాలంటే, తమ మతపరమైన అభిప్రాయాలు అంగీకరించేవారు మరియు ఒకేరకమైన మత రూపాలను ఆమోదించే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న క్రైస్తవ మత విశ్వాసకులు అని దీని అర్థం.[26]

ఉపయోగాన్ని తప్పించడం[మార్చు]

కొన్ని ప్రొటెస్టంట్ చర్చిలు ఈ పదాన్ని పూర్తిగా ఉపయోగించకుండా తప్పిస్తుంటాయి, కాథలిక్ అనే చోట క్రిస్టియన్ అనే పదాన్ని ఉపయోగించడానికి ఇష్టపడే అనేకమంది లూథెరన్ల మధ్య విస్తరించడం కోసం ఆ చర్చిలు ఈ విధంగా చేస్తుంటాయి.[27][28][29] రోమన్ కాథలిక్ పోపులు ప్రస్తావించే అంశాల్లో కొన్నింటిని ఆర్థోడక్స్ చర్చిలు పంచుకున్నప్పటికీ, చర్చి స్వభావాన్ని ఒకే దేహంగా భావించే విషయంలో అవి కొందరు ప్రొటెస్టంట్ల నుంచి విబేధిస్తుంటాయి.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • ఏంజెలికన్ కాథలిక్ చర్చి
  • ఏంజెలికన్ ఉపయోగం
  • [66] ^ కాటేచిజం ఆఫ్ ది కాథలిక్ చర్చి.
  • కాథలిక్ చర్చి
  • కాథలిక్‌యిజం
  • క్రిస్టియాన్టీ
  • స్వతంత్ర కాథలిక్ చర్చిలు
  • ఔదార్య కాథలిక్ చర్చి
  • పాత క్యాథలిక్ చర్చి
  • యూనివర్సల్ కాథలిక్ చర్చి

సూచనలు[మార్చు]

  1. మూస:OED
  2. [[4] ^] ^ cf. హెన్రీ జార్జ్ లిడ్డెల్, రాబర్ట్ స్కాట్, ఏ గ్రీక్-ఇంగ్లీష్ లెక్సికాన్ )
  3. http://www.etymonline.com/index.php?term=catholic
  4. "ఆన్ బీయింగ్ కాథలిక్, క్లైర్ ఆండర్సన్ M.డివ్ ద్వారా".
  5. http://www.oxforddictionaries.com/search?searchType=dictionary&isWritersAndEditors=true&searchUri=All&q=catholic&contentVersion=WORLD
  6. American Heritage Dictionary (4th ed.). 
  7. "Beliefs and Social Issues, FAQ". United Methodist Church. Retrieved December, 2009. 
  8. "ELCA Terminology". Evengelical Lutheran Church in America. Retrieved December 2009. 
  9. F.L. క్రాస్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ డిక్షనరీ అఫ్ ది క్రిస్టియన్ చర్చ్ , 1977:175.
  10. క్రిస్టిల్క్ రిలీజియన్, ఓస్కర్ సిమ్మెల్ రుడాల్ఫ్ స్టాలిన్, 1960, 150
  11. J. H. Srawley (1900). "Ignatius Epistle to the Smyrnaeans". Retrieved 2007-06-24. 
  12. "కొందరు అవిశ్వాసుల ప్రకారం ఎవరైతే హింస పొందుతారో వారే క్రైస్తవులుగా ఉంటారు". ఈ సందేహపరులు హింస నొంది మరల పునరుత్థానము పొందిన క్రీస్తును నమ్మరు: అలాగే "మహాప్రసాదమనేది మన సంరక్షకుడైన యేసు క్రీస్తు దేహ మాంసమని, మన పాపముల ప్రక్షాళన కోసం ఆయన బాధలు అనుభవించాడని, అలాగే అతని మంచితనముకు ఆయన తండ్రి అని, ఆయన మరల వచ్చెనని" (స్మైర్‌నియేన్స్, 7) మరియు "స్వీకరించకుండా ఉండిపోయిన వారిని, వీలైతే కనీసం కలవకుండా ఉండిపోయిన వారిని మానవ రూపంలో ఉన్న మృగాలుగా" పిలిచెనని వారు విశ్వసించరు (స్మైర్‌నియేన్స్, 4) అని ఇగ్నేషియస్ తెలిపెను.
  13. "Catechetical Lecture 18 (Ezekiel xxxvii)". Trinity Consulting. Retrieved 2007-06-24. 
  14. Paul Halsall (June 1997). "Banning of Other Religions Theodosian Code XVI.i.2". Internet Medieval Sourcebook. Retrieved 2007-06-24. 
  15. Augustine of Hippo (397). "Against the Epistle of Manichaeus called Fundamental". Christian Classics Ethereal Library. Retrieved 2007-06-24. 
  16. కేట్‌చిజమ్ ఆఫ్ ది కాథలిక్ చర్చ్, 750
  17. స్టీవెన్ కోవాసేవిచ్, అపోస్టోలిక్ క్రిస్టియాన్టీ అండ్ ది 23,000 వెస్ట్రన్ చర్చస్, ప్రత్యేకించి పుట. 15
  18. బేసిక్ ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ ది యాటిట్యూడ్ ఆఫ్ ది రష్యన్ ఆర్థోడక్స్ చర్చ్ టువర్డ్స్ ది అదర్ క్రిస్టియన్ కాన్ఫెసన్స్, అడాప్టెడ్ బై ది జూబ్లీ బిషప్స్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ది రష్యన్ ఆర్థోడక్స్ చర్చ్, 14 ఆగస్ట్ 2000
  19. స్మైర్‌నియేన్స్, 2
  20. Pope Pius IX; Vatican (1870-04-24). "First Vatican Council – Session 3: Dogmatic constitution on the Catholic faith". Retrieved 2007-06-24. 
  21. ఎన్‌సైకిక్లికల్ అట్ యునమ్ సింట్ , 54
  22. అపోస్టోలిక్ కాన్సిట్యూషన్శాక్రి క్యానోన్స్
  23. ఒబిట్యూరీ అఫ్ పొప్ జాన్ పాల్ II
  24. సెకండ్ వాటికన్ కౌన్సిల్ డిక్రీ ఆన్ ఎకుమీనిజం, 16
  25. Alden, Henry Mills (1868). Harper's new monthly magazine, Volume 37, Issues 217-222. Harper's Magazine Co. Retrieved 2007-03-25. "The various Protestant sects can not constitute one church because they have no intercommunion...each Protestant Church, whether Methodist or Baptist or whatever, is in perfect communion with itself everywhere as the Roman Catholic; and in this respect, consequently, the Roman Catholic has no advantage or superiority, except in the point of numbers. As a further necessary consequence, it is plain that the Roman Church is no more Catholic in any sense than a Methodist or a Baptist." 
  26. 26.0 26.1 Harper's magazine, Volume 37. Harper's Magazine Co. 1907. Retrieved 2007-03-25. "For those who "belong to the Church," the term Methodist Catholic, or Presbyterian Catholic, or Baptist Catholic, is as proper as the term Roman Catholic. It simply means that body of Christian believers over the world who agree in their religious views, and accept the same ecclesiastical forms." 
  27. "Nicene Creed". The Lutheran Church, Missouri Synod. Retrieved 2007-06-24. 
  28. "Nicene Creed". Wisconsin Evangelical Lutheran Synod. Retrieved 2007-06-24. 
  29. "Nicene Creed". International Lutheran Fellowship. Archived from the original on 2007-09-28. Retrieved 2007-06-24. 
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=కాథలిక్&oldid=1172247" నుండి వెలికితీశారు