కానరీ ద్వీపములు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Canary Islands
Islas Canarias
Autonomous Community
Mount Teide (Tenerife), the highest mountain in Spain. Is also the most visited National Park in Spain, Europe and second worldwide.[1][2][3][4]
Flag of Canary Islands
Flag
Canary Islands CoA.svg
Coat of arms
Location of Canary Islands
Country  Spain
Capital
Escudo de armas de Santa Cruz de Tenerife.svg
Santa Cruz de Tenerife
and
Escudolaspalmasgc.png
Las Palmas de Gran Canaria[5]
ప్రభుత్వం
 • President Paulino Rivero (CC)
Area(1.5% of Spain; Ranked 13th)
 • Autonomous Community 7,447
జనాభా (2009)[6]
 • మొత్తం 20,98,593
 • జనసాంద్రత [[C
 • Pop. rank 8
 • Ethnic groups 85.7
Demonym
ISO 3166-2 ES-CN
Anthem Hymn of the Canaries
Official languages Spanish
Statute of Autonomy August 16, 1982
Parliament Cortes Generales
Congress seats 15 (of 350)
Senate seats 13 (of 264)
వెబ్‌సైటు Gobierno de Canarias

కానరీ ద్వీపములు, కానరీలు గా కూడా పిలువబడతాయి; స్పానిష్: Islas Canarias, pronounced: [ˈislas kaˈnaɾjas]; 28°06′N 15°24′W / 28.100°N 15.400°W / 28.100; -15.400Coordinates: 28°06′N 15°24′W / 28.100°N 15.400°W / 28.100; -15.400) ఒక స్పానిష్ ద్వీపసమూహం, ఇది ఆఫ్రికా ప్రధాన భూభాగ వాయవ్య తీరానికి సమీపంలో, మొరాకో మరియు పశ్చిమ సహారా మధ్య సరిహద్దుకు 100 కిమీ పశ్చిమంగా ఉన్నాయి.


కానరీలు ఒక స్పానిష్ స్వతంత్ర సమాజం మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క అత్యంత వెలుపలిప్రదేశం. ఈ ద్వీపాలలో (అతి పెద్ద దాని నుండి చిన్న దానికి): టెనెరిఫే, ఫ్యుఎర్టేవెంచురా, గ్రాండ్ కానరీ, లంజారోట్, లా పాల్మ, లా గోమేరా, ఎల్ హిఎర్రో, మరియు లా గ్రాసియోస, అలెగ్రాంజా మరియు మోంటానా క్లారా ద్వీపికలు ఉన్నాయి.

ఈ ద్వీపాల సముద్ర తీరాలు, మరియు ప్రముఖ ప్రాకృతిక ఆకర్షణలు, ప్రత్యేకించి టెయిడ్ నేషనల్ పార్క్ టెయిడ్ పర్వతం (ప్రపంచంలోని మూడవ పెద్ద అగ్నిపర్వతం), ఈ దీవులను, ప్రత్యేకించి టెనెరిఫే, గ్రాన్ కానరియా మరియు లంజారోట్‌లను, ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా చేసి, ప్రతి సంవత్సరం 12 మిలియన్ల మంది సందర్శించేలా చేస్తున్నాయి.[7][8] ఈ ద్వీపాలు ఉప-అయన శీతోష్ణస్థితిని కలిగి, సుదీర్ఘ పగటి వేసవులు మరియు చల్లటి శీతాకాల దినాలను కలిగిఉన్నాయి.[9]

ఈ స్వతంత్ర సమాజం యొక్క రాజధాని శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే మరియు లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా,[10][11]ల మధ్య పంచుకోబడింది, ఇవి శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే మరియు లాస్ పాల్మాస్ విభాగాల రాజధానులుగా ఉన్నాయి. 1927 వరకు శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే మాత్రమే రాజధానిగా ఉంది.[10][11] టెనెరిఫే ద్వీపంపై ఉన్న కానరీ ద్వీపాల మూడవ అతిపెద్ద నగరం శాన్ క్రిస్టోబల్ డి లా లాగున (ఒక ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం).[12][13][14]

అనుకూలమైన తూర్పు పవనాల కారణంగా కానరీలు స్పానిష్ సామ్రాజ్య కాలంలో స్పానిష్ యుద్ధనౌకలకు వాటి అమెరికా మార్గంలో ప్రధాన విరామంగా ఉన్నాయి.[15]

విషయ సూచిక

పదచరిత్ర[మార్చు]

ఇస్లాస్ కానరియాస్ బహుశా లాటిన్ పదం ఇన్సులా కానరియా నుండి వచ్చి ఉంటుంది, దీనికి అర్ధం "కుక్కల దీవి", ప్రారంభంలో ఈ పేరు గ్రాన్ కానరియాకు మాత్రమే వర్తించబడింది. పేర్కొనబడిన కుక్కలు నిజానికి మాంక్ సీల్స్ (లాటిన్ లో "సముద్రపు కుక్క" )గా ఊహించబడ్డాయి, తీవ్రంగా అంతరించి ప్రస్తుతం కానరీ ద్వీపాలలో ఉనికిలో లేవు.[16] సముద్రం ద్వారా ఈ దీవులతో సంబంధం ఏర్పరచుకున్న కొద్దిమంది పురాతన రోమన్లకు సీల్స్ యొక్క జనాభా సాంద్రత అధికంగా మనసుకు తోచిన లక్షణంగా ఉండవచ్చు. ఈ ద్వీపాల సైనిక దళాల కోటుపై వారి వర్ణనలో కుక్కలతో సంబంధం నిలిచిఉంది (పైన చూపబడింది).

ఈ ద్వీపాల ప్రారంభ నివాసితులైన, గుంచేస్, కుక్కలను పూజించడం మానివేశారు, వాటికి సమాధులు నిర్మించి, కుక్కలను సాధారణంగా పవిత్రమైన జంతువులుగా చూసారు. పురాతన కాలంలో ఈ ద్వీపం కుక్కలను పూజించే తన ప్రజలకు ప్రసిద్ధిచెందింది, రోమన్లు మొదటిసారి ఈ ద్వీపాన్ని దర్శించినపుడు దీనికి ఇచ్చిన పేరు: 'కానారి', దీనికి లాటిన్ అర్ధం: "కుక్కలను పూజించేవారు", లేదా "కుక్కలతో ఉన్నవారు". పురాతన గ్రీకులకు కూడా దూర పశ్చిమంలో నివసించే ప్రజల గురించి తెలుసు, వారు "కుక్క-తల కలిగినవారు", ఒక ద్వీపంపై కుక్కలను పూజించేవారు. కొందరి సిద్ధాంతం ప్రకారం కానరీ ద్వీపాల కుక్క-పూజ మరియు పురాతన ఈజిప్షియన్ పద్ధతి అయిన కుక్క-తల కలిగిన దేవుడు, అనుబిస్ దగ్గరి సంబంధం కలిగిఉన్నాయి, కానీ ఏది మొదటిది అనే దానిపై సరైన వివరణ ఇవ్వబడలేదు.

భౌగోళిక స్థితి[మార్చు]

కానరీ ద్వీపాల యొక్క మాన చిత్రం
హాచ గ్రండే, లంజారోట్ దక్షిణంగా ఒక పర్వతం, ప్లయ డి పపగాయో రహదారి నుండి వీక్షించబడింది.

భౌతిక భూగోళ శాస్త్రం[మార్చు]

ద్వీపాలు మరియు వాటి రాజధానులు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

దీవి రాజధాని
టెనెరిఫే శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే
గ్రాన్ కానరియా లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా
లంజారోట్ అర్రేసిఫే
లా పాల్మ శాంటా క్రుజ్ డి లా పాల్మ
లా గొమేర శాన్ సెబాస్టియన్ డి లా గొమేర
ఎల్ హిఎర్రో వల్వేర్డే
ఫ్యుఎర్టేవెంచురా ప్యుఎర్టో డెల్ రొసారియో

865,070 మంది నివాసితులతో టెనెరిఫే, కానరీ ద్వీపాలు మరియు స్పెయిన్ యొక్క అత్యధిక జనాభా కలిగిన ద్వీపంగా ఉంది. ఈ ద్వీపసమూహంలో టెనెరిఫే అతిపెద్ద దీవి కూడా. ఈ ద్వీపసమూహంలో రెండవ పెద్ద దీవి అయిన ఫ్యుఎర్టేవెంచురా ఆఫ్రికా తీరం నుండి 100 కిమీ దూరంలో ఉంది.

అజోరెస్, కేప్ వెర్డే, మడేయిరా, మరియు సావేజ్ ఐల్స్‌లతో ఈ దీవులు మకారోనేషియా పర్యావరణ ప్రాంతాన్ని ఏర్పరుస్తున్నాయి. ఈ ద్వీపసమూహం అగ్నిపర్వత మూలానికి చెందిన ఏడు పెద్ద మరియు అనేక చిన్న దీవులను కలిగిఉంది.[17] టెనెరిఫేపై ఉన్న టెయిడ్ అగ్నిపర్వతం స్పెయిన్‌లో అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం, మరియు అగ్నిపర్వత మహాసముద్ర ద్వీపంలో భూమిపై మూడవ అతి పెద్ద అగ్నిపర్వతం. లా గొమేర తప్ప మిగిలిన అన్ని ద్వీపాలు గత మిలియన్ సంవత్సరాలలో క్రియాశీలంగా ఉన్నాయి; వాటిలో నాలుగు (లంజారోట్, టెనెరిఫే, లా పాల్మ మరియు ఎల్ హిఎర్రో) ఐరోపా అన్వేషణ తరువాత నమోదు చేయబడిన విస్ఫోటన చరిత్రను కలిగిఉన్నాయి. ఈ ద్వీపాలు జురాసిక్ మహాసముద్ర పటలం నుండి పెరిగి అట్లాంటిక్ యొక్క ప్రారంభంతో సంబంధం కలిగిఉన్నాయి. క్రెటేషియస్‌లో జలాంతర్గ మాగ్మా ఉత్పత్తి ప్రారంభమై, మయోసీన్ కాలానికి మహాసముద్రం యొక్క ఉపరితలానికి చేరింది. ఈ ద్వీపాలు అట్లాస్ పర్వతాల ప్రాంతంలో విభిన్న నైసర్గిక స్వరూపంగా భావించబడతాయి, ఇవి మరొక విధంగా పెద్దదైన ఆఫ్రికన్ ఆల్పైన్ వ్యవస్థా విభాగంలో భాగం.

ఈశాన్య వ్యాపార పవనాలను అనుసరించి ఈ ద్వీపాల యొక్క స్థానం కారణంగా, శీతోష్ణస్థితి మితం మరియు పొడి లేదా తడిగా ఉండవచ్చు. అనేక స్థానిక జాతులు లారిసిల్వా అడవులను ఏర్పరుస్తాయి.

స్పెయిన్ యొక్క పదమూడు జాతీయ పార్కులలో నాలుగు కానరీ ద్వీపాలలో ఉన్నాయి, ఇది ఏ ఇతర స్వతంత్ర సమాజం కంటే కూడా ఎక్కువ. స్పెయిన్‌లో అధికంగా సందర్శించబడే టెయిడ్ నేషనల్ పార్క్, కానరీ ద్వీపాలలో అత్యంత పురాతనమైనది మరియు పెద్దది. ఈ పార్కులు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

పార్క్ దీవి
పార్కె నేషనల్ డి లా కాల్డెర డి టబురియెంతే లా పాల్మ
గరజోనాయ్ నేషనల్ పార్క్ లా గొమేర
టెయిడ్ నేషనల్ పార్క్ టెనెరిఫే
టిమంఫాయ నేషనల్ పార్క్ లంజారోటే

క్రింది పట్టిక ప్రతి ద్వీపంలోని ఎత్తైన పర్వతాలను చూపుతుంది;

పర్వతాలు ఎత్తు
టెయిడ్ 3.718 మీటర్లు (టెనెరిఫే)
రోకీ డి లాస్ ముచచోస్


2.426 మీటర్లు (లా పాల్మ)
పికో డి లాస్ నీవెస్ 1.949 మీటర్లు (గ్రాన్ కానరియా)
పికో డి మల్పాసో 1.500 మీటర్లు (ఎల్ హిఎర్రో)
గరజోనాయ్ 1.487 మీటర్లు (లా గొమేర)
పికో డి లా జార్జా 812 మీటర్లు (ఫ్యుఎర్టేవెంచురా)
పెనాస్ డెల్ కాష్ 670 మీటర్లు (లంజారోట్)

శీతోష్ణస్థితి[మార్చు]

Climate data for Las Palmas de Gran Canaria, capital of Gran Canaria island
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Average high °C (°F) 20.6 21.0 21.8 22.1 23.1 24.7 26.5 27.1 27.1 25.8 23.8 21.8 23.7
Daily mean °C (°F) 17.6 17.9 18.6 18.9 20.0 21.7 23.4 24.1 24.1 22.7 20.8 18.7 20.7
Average low °C (°F) 14.7 14.9 15.4 15.7 17.0 18.7 20.4 21.2 21.2 19.7 17.9 15.7 17.7
Precipitation mm (inches) 18 24 14 7 2 0 0 0 10 13 18 27 133
Avg. precipitation days (≥ 1 mm) 3 3 3 1 0 0 0 0 1 2 3 4 21
Mean monthly sunshine hours 191 192 218 224 265 281 304 294 238 218 191 189 2805
Source: World Meteorological Organization (UN),[18] Agencia Estatal de Meteorología[19]
Climate data for Santa Cruz de Tenerife, capital of Tenerife island
Month Jan Feb Mar Apr మే Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Average high °C (°F) 20.6 20.9 21.7 22.3 23.7 25.7 28.3 28.8 27.9 26.0 23.9 21.8 24.3
Daily mean °C (°F) 17.9 18.0 18.7 19.2 20.6 22.4 24.6 25.1 24.6 23.0 21.0 19.0 21.2
Average low °C (°F) 15.1 15.1 15.6 16.2 17.5 19.0 20.8 21.4 21.3 20.0 18.1 16.2 18.0
Precipitation mm (inches) 34 36 29 14 4 1 0 1 6 18 27 44 214
Avg. precipitation days (≥ 1 mm) 5 4 4 3 1 0 0 0 1 3 4 6 31
Mean monthly sunshine hours 178 186 216 226 272 297 330 316 251 219 185 175 2851
Source: Agencia Estatal de Meteorología[20]

భూగర్భ శాస్త్రం[మార్చు]

కానరీ అగ్నిపర్వత ప్రాంతంచే- స్వాభావికంగా అగ్నిపర్వత ద్వీపాలైన ఏడు పెద్ద, మరియు ఒక చిన్న ద్వీపాలు, మరియు అనేక చిన్న ద్వీపికలు ఏర్పరచబడ్డాయి. ఆధునిక యుగంలో స్పెయిన్‌లో అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు నమోదు కాబడిన ఏకైక ప్రాంతం కానరీ ద్వీపాలు, కొన్ని అగ్నిపర్వతాలు ఇప్పటికీ క్రియాశీలకంగా ఉన్నాయి(అయితే ఇటీవల కొన్ని నిద్రాణమయ్యాయి).[21]

రాజకీయ భూగోళశాస్త్రం[మార్చు]

మూస:Wrapper

|

లాస్ పాల్మాస్ విభాగంలోని పురపాలకసంఘాలు.

|-

|

శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే విభాగంలోని పురపాలకసంఘాలు

|}

కానరీ ద్వీపాల మానచిత్రాలు 1699లో న్యూ హాలండ్‌కు తన నౌకాయాన సమయంలో విలియం డంపియర్‌చే గీయబడ్డాయి.

కానరీ ద్వీపాల స్వతంత్ర సమాజం రెండు విభాగాలు, లాస్ పాల్మాస్ మరియు శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫేలను కలిగిఉంది, వీటి రాజధానులు (లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా మరియు శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే) స్వతంత్ర సమాజం యొక్క రాజధానులు. ఏడు ప్రధాన ద్వీపాలలో ప్రతి ఒక్కటీ కాబిల్డో ఇన్సులర్ ‌గా పిలువబడే ద్వీప సంఘంచే పాలించబడుతుంది.

కానరీల యొక్క అంతర్జాతీయ సరిహద్దు స్పెయిన్ మరియు మొరాకోల మధ్య వివాదాస్పద విషయంగా ఉంది. కానరీ ద్వీపాలు స్వతంత్రమైనవి కావడం వలన, కానరీల భూభాగంపై ఆధారపడిన సముద్రసంస్తర సరిహద్దులను స్పెయిన్‌కు చెందినవిగా అనుమతించే ప్రాదేశిక పరిమితుల చట్టాలను మొరాకో అంగీకరించదు. స్పానిష్ సమాజాలలో ప్రతి ఒక్కటీ స్వతంత్ర సమాజంగా భావించబడటం వలన, నిజానికి ఈ ద్వీపాలు ప్రత్యేకంగా పొందుతున్న స్వంతంత్ర్యం ఏమీ లేదు. లా అఫ్ ది సీ ప్రకారం, ప్రాదేశిక జలాలు లేదా ఎక్స్లూసివ్ ఎకనామిక్ జోన్ (EEZ)(ప్రత్యేక ఆర్ధిక మండలి) అనుమతించబడని ద్వీపాలు నివాసయోగ్యం కానివి లేదా తమ స్వంత ఆర్ధిక జీవనం లేనివిగా ఉన్నవి మాత్రమే అయిఉంటాయి, ఇది నిశ్చయంగా కానరీ ద్వీపాలకు వర్తించదు.

ఈ సరిహద్దు సముద్రసంస్తర చమురు నిల్వలు మరియు ఇతర మహాసముద్ర వనరుల సంగ్రహానికి లోనయ్యే సంభావ్యతను కలిగిఉంటుంది. అందువలన మొరాకో ప్రాదేశిక సరిహద్దును పధ్ధతి ప్రకారం గుర్తించదు; ఇది 2002 నాటి ఒక స్పానిష్ ద్వైపాక్షిక ప్రకటనను తిరస్కరించింది.[22]

ఈ ద్వీపాలు స్పానిష్ సెనేట్‌లో 13 స్థానాలను కలిగిఉన్నాయి. వీటిలో, ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోబడిన 11 స్థానాలలో, 3 గ్రాన్ కేనరియా కొరకు, 3 టెనెరిఫే కొరకు, మరియు ఇతర రెండు ద్వీపాలకు 1 చొప్పున ఉన్నాయి; 2 స్థానాలకు ఎన్నిక పరోక్షంగా ప్రాంతీయ స్వతంత్ర ప్రభుత్వంచే జరుపబడుతుంది. స్థానిక ప్రభుత్వం ప్రస్తుత కానరీ ద్వీపాల అధ్యక్షుడు పూలినో రివేరో అధ్యక్షతన పనిచేస్తుంది.[23]

చరిత్ర[మార్చు]

పురాతన మరియు వలస-పూర్వ కాలాలు[మార్చు]

మ్యూసియో డి లా నాచురలీజా వై ఎల్ హోమ్బ్రే (టెనెరిఫే)లో గుంచే మమ్మీ.

ఆదిమవాసుల ప్రవేశానికి పూర్వం, కానరీ ద్వీపాలు పూర్వచారిత్రిక జంతువులతో నిండిఉండేవి; ఉదాహరణకు, రాక్షస బల్లి (గల్లోటియా గోలియత్ ), లేదా రాక్షస ఎలుకలు (కానరియోమిస్ బ్రవోయి మరియు కానరియోమిస్ టమరని ).[24]

ఈ ద్వీపాలు ఫోనీషియన్లు, గ్రీకులు, మరియు కార్థజినియన్లచే దర్శించబడ్డాయి. క్రీపూ 1వ శతాబ్దానికి చెందిన రోమన్ రచయిత మరియు తత్వవేత్త ప్లినీ ది ఎల్డర్ ప్రకారం, ఈ ద్వీప సమూహం హన్నో ది నేవిగేటర్ నేతృత్వంలో సందర్శించబడినపుడు నివాసితులను కలిగిలేదు, అయితే వారు గొప్ప భవనాలకు చెందిన శిధిలాలను కనుగొన్నారు.[25] గుంచేస్‌‌కు పూర్వమే ఈ ద్వీపాలు ఇతర ప్రజల నివాసాలుగా ఉన్నాయని ఈ కథనం సూచించవచ్చు. ఆగస్టస్ యొక్క రోమన్ ఆశ్రితుడైన కింగ్ జుబా, ఈ ద్వీపాలను పశ్చిమ ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన ఘనతను పొందాడు. ఆయన ప్రస్తుత పశ్చిమ మొరాకోలో ఉన్న మొగడోర్ వద్ద రంగు ఉత్పత్తిని పునః-ప్రారంభించడానికి క్రీపూ 1వ శతాబ్దంలో ఒక నావికాదళాన్ని పంపాడు.[26] అదే నావికాదళం కానరీ ద్వీపాల అన్వేషణకు పంపబడి, మొగడోర్‌ను వారి కార్యక్రమ స్థావరంగా వినియోగించుకుంది.

ఐరోపా దేశస్థులు ఈ ద్వీపాన్ని అన్వేషించినపుడు, వారు నవీనశిలాయుగం స్థాయిలోని సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్న అనేక స్థానిక జనాభాలను ఎదుర్కున్నారు. కానరీ ద్వీపాలలో జనావాసాలను గురించిన చరిత్ర ఇప్పటికీ అనిశ్చితంగా ఉన్నప్పటికీ, భాషాపరమైన మరియు జన్యు విశ్లేషణలు, ఈ నివాసితులలో కనీసం కొంతమందైనా ఉత్తర ఆఫ్రికాకు చెందిన బెర్బర్లతో ఉమ్మడి మూలాన్ని కలిగిఉన్నారని సూచిస్తున్నాయి.[27] గుంచెస్ అనేది నిజానికి టెనెరిఫే యొక్క స్థానిక నివాసితుల సహజ నామం అయినప్పటికీ, వలస-పూర్వ నివాసితులు సామూహికంగా గుంచెస్‌గా పిలువబడతారు.

మధ్య యుగాలలో, వాణిజ్య ప్రయోజనాల కొరకు అరబ్‌లు ఈ ద్వీపాలను సందర్శించారు. గ్రనడాకు చెందిన ముస్లిం నావికుడు ఇబ్న్ ఫార్రుఖ్, ఫిబ్రవరి 999న "గండో" (గ్రాన్ కానరియా) చేరి, గుయనారిగాటో అనే పేరు గల రాజుని దర్శించినట్లు చెప్పబడుతుంది.[citation needed] 14వ శతాబ్దం నుండి, మజోర్కా, పోర్చుగల్, మరియు జెనోవాకు చెందిన నావికులచే అనేక సందర్శనలు చేయబడ్డాయి. 1312లో లంజారోట్ ద్వీపంలో లాన్సెలోటో మలోసెల్లో స్థావరం ఏర్పరచుకున్నాడు. మజోర్కాన్లు ఈ ద్వీపంపై ఒక బిషప్‌తో ప్రారంభించిన మిషన్ 1350 నుండి 1400 వరకు కొనసాగింది.

బంధింప బడిన స్థానిక టెనెరిఫే రాజులను ఫెర్డినాండ్ మరియు ఇసబెల్లలకు బహుకరిస్తున్న అలోన్సో ఫెర్నాండెజ్ డి లుగో

కాస్టిలియన్ ఆక్రమణ[మార్చు]

పోర్చుగీస్ కానరీలను 1336లోనే "కనుగొన్నట్లు" ప్రకటించినప్పటికీ, దీనికి సంబంధించిన సాక్ష్యం చాలా తక్కువగా ఉంది.[28] 1402లో, కాస్టిలే యొక్క హెన్రీ IIIకి చెందిన కులీనులు మరియు సామంతులు అయిన, ఫ్రెంచ్ సాహసికులు జీన్ డి బెతేన్కోర్ట్ మరియు గడిఫెర్ డి ల సల్లె, లంజారోట్ ద్వీపానికి దండయాత్ర ప్రారంభించడంతో ఈ ద్వీపం యొక్క కాస్టిలియన్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. అక్కడినుండి, వారు ఫ్యుఎర్టేవెంచురా ( 1405 ) మరియు ఎల్ హిఎర్రోలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. బెతేన్కోర్ట్, కానరీ ద్వీపాల రాజుగా పదవిని పొందాడు, అయినప్పటికీ కింగ్ హెన్రీ IIIని తన ప్రభువుగా గుర్తించాడు.

బెతేన్కోర్ట్, లా గోమేరా ద్వీపంలో ఒక స్థావరాన్ని కూడా స్థాపించాడు, అయితే దానిని స్థాపించిన చాలా సంవత్సరాల తరువాత మాత్రమే ద్వీపం నిజంగా అక్రమించుకోబడింది. లా గోమేరా, గ్రాన్ కానరియా, టెనెరిఫే, మరియు లా పాల్మల స్థానిక ప్రజలు దాదాపు ఒక శతాబ్దం పాటు కాస్టిలియన్ ఆక్రమణదారులను నిరోధించారు. 1448లో మసియోట్ డి బెతేన్కోర్ట్, లంజారోట్ యొక్క ప్రభువు పదవిని పోర్చుగల్ యువరాజైన హెన్రీ ది నేవిగేటర్‌కు అమ్మివేసాడు, ఈ చర్యను స్థానికులు మరియు కాస్టిలియన్లు ఇద్దరూ కూడా వ్యతిరేకించారు. ఈ సంక్షోభం 1459 వరకు కొనసాగిన తిరుగుబాటుకు దారితీసి చివరకు పోర్చుగీస్ వారి బహిష్కరణతో ముగిసింది. 1479లో, పోర్చుగల్ మరియు కాస్టిలే అల్కాకోవాస్ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసాయి. ఈ ఒప్పందం అట్లాంటిక్ నియంత్రణపై కాస్టిలే మరియు పోర్చుగల్ మధ్య ఉన్న వివాదాలను పరిష్కరించింది, దీనిలో కానరీ ద్వీపాలపై కాస్టిలియన్ నియంత్రణ గుర్తించబడింది, అయితే ఇది అజోరెస్, మదేయిర, మరియు కేప్ వెర్డే పోర్చుగీసు నియంత్రణను ధృవీకరించి, వారికి కనుగొనబడిన మరియు కనుగోనబోయే భూములపై ...మరియు కానరీ ద్వీపాలను దాటి గినియావైపు కనుగొని, ఆక్రమించుకోగలిగిన ఏ ఇతర ద్వీపంపైనైనా హక్కు ఇచ్చింది.

కాస్టిలియన్లు ఈ ద్వీపాలపై ఆధిపత్యం కొనసాగించారు, కానీ స్థలాకృతి మరియు స్థానిక గుంచేస్ యొక్క నిరోధం కారణంగా, 1495లో, టెనెరిఫే మరియు లా పాల్మలు, అలోన్సో ఫెర్నాండేజ్ డి లుగోచే ఆక్రమించబడేవరకు పూర్తి శాంతి సాధించబడలేదు. దీని తరువాత, కానరీలు, కాస్టిలే రాజ్యంలో విలీనం చేయబడ్డాయి.

ఆక్రమణ అనంతరం[మార్చు]

ఆక్రమణ తరువాత, కాస్టిలియన్లు ఒకే-పంటపై ఆధారపడిన ఒక నూతన ఆర్ధిక నమూనాను విధించారు: మొదట చెరకు; తరువాత ఇంగ్లాండ్‌తో ముఖ్య వర్తక వస్తువైన ద్రాక్ష. ఈ కాలంలో, వలస ప్రభుత్వం యొక్క మొదటి సంస్థలు స్థాపించబడ్డాయి. మార్చ్ 6, 1480 నుండి కాస్టిలే వలస అయిన గ్రాన్ కానరియా (1556 నుండి స్పెయిన్ కి చెందినది), మరియు 1495 నుండి ఒక స్పానిష్ వలస అయిన టెనెరిఫే ప్రత్యేక ప్రభుత్వాలను కలిగిఉన్నాయి.

శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే మరియు లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా నగరాలు స్పానిష్ ఆక్రమణదారులు, వర్తకులు, మరియు మిషనరీలకు వారి నూతన ప్రపంచ మార్గాలకు ఒక విశ్రాంతి కేంద్రంగా మారాయి. ఈ వర్తక మార్గం ద్వీపాల సాంఘిక విభాగాలలో కొన్నిటికి గొప్ప సంపదను తీసుకువచ్చింది. ఈ ద్వీపాలు గొప్ప సంపదను కలిగి వెంటనే ఐరోపా అంతటా ఉన్న వర్తకులు మరియు సాహసికులను ఆకర్షించాయి. ఈ సందడితో కూడిన, సంపన్న కాలంలో లా పాల్మ ద్వీపంపై అనేక ఘనమైన భవంతులు మరియు చర్చ్‌లు నిర్మించబడినాయి. ఈ ద్వీపం యొక్క నిర్మాణకళకు చెందిన అత్యుత్తమ ఉదాహరణలలో 16వ శతాబ్దానికి చెందిన ఎల్ సాల్వడార్ చర్చ్ ఇప్పటికీ నిలిచిఉంది.

కానరీల సంపద సముద్రపు దొంగలు మరియు ఆయుధ నౌకలతో ఉన్న వ్యక్తులను ఆకర్షించింది. ఓట్టోమాన్ టర్కిష్ అడ్మిరల్ మరియు ఆయుధనౌకను కలిగి ఉన్న వ్యక్తి అయిన కెమాల్ రీస్ 1501లో కానరీలలో ప్రవేశించగా, మురాట్ రీస్ ది ఎల్డర్ 1585లో లంజారోట్‌ను ఆక్రమించుకున్నాడు.

గ్రాన్ కానరియాలోని చర్చ్ అఫ్ శాన్ యువాన్ బుతిస్తా, అరుకాస్.

అత్యంత తీవ్రమైన దాడి 1599లో, డచ్ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామ సమయంలో జరిగింది. 74 నౌకలు మరియు 12,000 మందితో కూడిన డచ్ సైన్యం, జోహన్ వాన్ డెర్ డస్ నేతృత్వంలో, రాజధాని లాస్ పాల్మాస్ పై దాడి చేసింది (గ్రాన్ కానరియా యొక్క 8,545 నివాసితులలో ఈ నగరం 3,500 మందిని కలిగిఉంది). నౌకాశ్రయానికి రక్షణగా ఉన్న కాస్టిల్లో డి లా లజ్‌పై డచ్ వారు దాడిచేసారు. కానరియన్లు నగరం నుండి పౌరులను వెలుపలికి పంపివేసారు, కాస్టిల్లో లొంగిపోయారు (నగరం మాత్రం కాదు). డచ్ వారు లోపలి ప్రవేశించగా, కానరియన్ పదాతిదళం వారిని నగర సమీపంలోని టమారసెయిటే వరకు తిప్పికొట్టింది.

డచ్ వారు నగరం యొక్క మొత్తం సంపదను అప్పగించవలసిందిగా కోరుతూ, నగరాన్ని ముట్టడిలో ఉంచారు. వారు 12 గొర్రెలను మరియు 3 దూడలను పొందారు. క్రోధంతో, డచ్ వారు, కౌన్సిల్ అఫ్ ది కెనరీస్ ను ముట్టడించడానికి 4,000 మంది సైనికులను పంపగా, వారు శాంటా బ్రిగిడ గ్రామంలో స్థావరం తీసుకున్నారు. 300 కానరియన్ సైనికులు మోంటే లేన్టిస్కాల్ గ్రామంలో డచ్ వారిని ముట్టడించి, 150 మందిని చంపి మిగిలిన వారిని వెనుకకు మరలే విధంగా వత్తిడిచేసారు. డచ్ వారు లాస్ పాల్మాస్ పై దృష్టి కేంద్రీకరించి, దానిని తగులపెట్టడానికి ప్రయత్నించారు. గ్రాన్ కానరియా యొక్క దక్షిణ తీరంలోని మస్పలోమాస్, లా గోమేరాపై ఉన్న శాన్ సెబాస్టియన్ మరియు లా పాల్మపై ఉన్న శాంటా క్రుజ్‌లను డచ్ వారు దౌర్జన్యంగా దోచుకున్నారు, కానీ చివరకు లాస్ పాల్మాస్ యొక్క ఆక్రమణను విడిచిపెట్టి వెనుకకు మరలారు.

మరొక పేర్కొనదగిన దాడి 1797లో, 25 జూలైన భవిష్య ప్రభువు నెల్సన్ నేతృత్వంలో శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫేపై జరిగింది. దాదాపు 400 మందిని పోగొట్టుకొని, బ్రిటిష్ వారు తరిమివేయబడ్డారు. ఈ యుద్ధంలోనే నెల్సన్ తన కుడిచేతిని పోగొట్టుకున్నాడు.

18 నుండి 19వ శతాబ్దం వరకు[మార్చు]

శాన్ టెల్మో పార్క్, లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా వద్ద బస్సు స్టేషన్.

చెరకుపై ఆధారపడిన ఈ ద్వీపాల ఆర్ధికవ్యవస్థ స్పెయిన్ యొక్క అమెరికన్ వలసల నుండి తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కుంది. 19వ శతాబ్దం నాటి చెరకు విపణి సంక్షోభం ఈ దీవులపై తీవ్రమైన తిరోగమనానికి కారణమయ్యాయి. ఈ సమయంలోనే, ద్వీపం యొక్క ఆర్ధికవ్యవస్థను కాపాడుతూ, ఒక నూతన వాణిజ్య పంట మిఠాయిరంగు (కోషినిల్లా )ను సాగుచేయడం మొదలైంది.

18వ శతాబ్ద చివరినాటికి కానరీ ద్వీప వాసులు, స్పానిష్ అమెరికన్ ప్రదేశాలైన హవానా, వెరాక్రుజ్, శాంటో డొమింగో,[29] శాన్ అంటోనియో, టెక్సాస్ [30] మరియు సెయింట్ బెర్నార్డ్ పారిష్, లూసియానా వంటి ప్రాంతాలకు వలసవెళ్ళారు [31][32] ఈ ఆర్ధిక సమస్యలు 19వ శతాబ్దం మరియు 20వ శతాబ్ద ప్రధమార్ధంలో సామూహిక వలసలను, ప్రత్యేకించి అమెరికాలకు, ప్రోత్సహించాయి. 1840 నుండి 1890 వరకు 40,000 మంది కానరీ ద్వీపవాసులు వెనిజులాకు వలస వెళ్ళారు. అంతేకాక, అనేక వేల మంది కానరీ వాసులు ప్యూర్టో రికో తరలివెళ్ళారు; స్పెయిన్ ప్రధాన భూభాగా వలసవాదుల కంటే కానరీ వాసులు ద్వీప జీవనానికి చక్కగా అలవాటు పడతారని స్పెయిన్ రాజరికం భావించింది. హటిల్లో, ప్యూర్టోరికో పట్టణం యొక్క మస్కారాస్ ఫెస్టివల్ వంటి లోతుగా ధృఢపడిన సాంప్రదాయాలు, ప్యూర్టోరికోలో నేటికీ సంరక్షించబడిన కానరియన్ సంస్కృతికి ఉదాహరణలుగా ఉన్నాయి. అదే విధంగా అనేక వేలమంది కానరియన్లు క్యూబా తీరాలకు కూడా వలస వెళ్లారు.[33] 1898 నాటి స్పానిష్-అమెరికన్ యుద్ధంలో, అమెరికా దాడి చేస్తుందని స్పెయిన్ ఈ ద్వీపాల చుట్టూ గోడను నిర్మించింది, కానీ దాడి జరుగలేదు.

కాల్పనిక కాలం మరియు శాస్త్రీయ పరిశోధనలు[మార్చు]

ఎల్ గోల్ఫో తీరం, ఎల్ హిఎర్రో

సిరెర మరియు రెన్ (2004)[34] 1770-1830లలో రెండు విభిన్న రకాల పరిశోధనలను లేదా సముద్రయానాలను విభజించారు, వారు దీనికి "కాల్పనిక కాలం"గా పేరుపెట్టారు:

మొదటివి “ప్రభుత్వాలు నిధులను అందించిన పరిశోధనలు, అధికారిక శాస్త్రీయ సంస్థలతో సమీప సంబంధం కలవి. నిర్దిష్టమైన శాస్త్రీయ లక్ష్యాల (మరియు ప్రేరేపించబడినవి) వివరణలు మరియు అభివృద్ధి ఆసక్తి కలిగినవిగా స్వాభావీకరించబడ్డాయి ”. ఈ విధమైన పరిశోధనలో, సిరెర మరియు రెన్ క్రింది యాత్రికులను చేర్చారు:

  • బ్రిటిష్ పౌరుడు ఎడెన్స్ (1715) టెయిడ్ పర్వతాన్ని అధిరోహించి తన కథను ఫిలసాఫికాల్ ట్రాన్సాక్షన్స్‌లో ప్రచురించుకున్నాడు.
  • లూయిస్ ఫ్యూయిల్లీ (1724), ఎల్ హిఎర్రో యొక్క రేఖాంశాన్ని కొలవడానికి మరియు ద్వీపాల మాన పటాలను రూపొందించడానికి పంపబడ్డాడు.
  • జీన్-చార్లెస్ డి బోర్డా (1771, 1776) ద్వీపాల యొక్క అక్షాంశాలను మరియు టెయిడ్ పర్వత ఎత్తును మరింత ఖచ్చితంగా కొలువగలిగాడు
  • బవుడిన్-లెడ్రు పరిశోధన (1796) విలువైన సహజ చారిత్రిక వస్తువుల సేకరణను తిరిగి కనుగొనే లక్ష్యంతో జరిగింది.

సిరెర మరియు రెన్ లచే గుర్తించబడిన రెండవ రకపు పరిశోధన వ్యక్తిగత ప్రోత్సాహకాల వలన ప్రారంభించబడినది. వీటిలో, ఈ క్రిందివారు ముఖ్యమైన పరిశోధకులు:

  • అలెక్జాండర్ వాన్ హుమ్బోల్ట్ (1799)
  • వాన్ బుచ్-స్మిత్
  • బ్రౌస్సోనేట్
  • వెబ్
  • బెర్తోలెట్.

సిరెర మరియు రెన్ 1770-1830ల మధ్య కాలాన్ని “అప్పటివరకు ఫ్రాన్స్ మరియు ఇంగ్లాండ్‌ల ఆధిపత్యంలో ఉన్న దృశ్యంలో కాల్పనిక కాలానికి చెందిన జర్మనీ, శక్తి మరియు ప్రభావంతో ప్రవేశించింది, దీని ఉనికి ఈ ద్వీపంలో పెరుగుతుంది” అని గుర్తించారు.

20వ దశాబ్ద ప్రారంభం[మార్చు]

కాస డి కొలోన్ యీ పిలర్ న్యూవో (గ్రాన్ కానరియా)

20వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో, బ్రిటిష్ నూతన వాణిజ్య పంట, అరటిని ప్రవేశపెట్టారు, దీని ఎగుమతి ఫిఫ్ఫెస్ వంటి సంస్థలచే నియంత్రించబడేది.

ద్వీపాల యొక్క రాజధాని కొరకు లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా మరియు శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫేల కులీనుల మధ్య శత్రుత్వం, 1927లో ఈ ద్వీపసమూహాన్ని రెండు ప్రాంతాలుగా విభజించింది. అది ఈ రెండు నగరాల మధ్య శత్రుత్వం తొలగిపోవడానికి దారితీయలేదు, అది ఈ నాటికీ కొనసాగుతోంది.

రెండవ స్పానిష్ గణతంత్ర కాలంలో, జోస్ మిగ్యుఎల్ పెరెజ్ మరియు గుయిల్లెర్మో అస్కానియో వంటి వ్యక్తుల నేతృత్వంలో మార్క్సిస్ట్ మరియు అరాచక కార్మికుల ఉద్యమాలు అభివృద్ధి చెందటం మొదలైంది. ఏదేమైనా, కొన్ని నగరాల వెలుపల, ఈ సంస్థలు అల్పసంఖ్యాకంగా ఉంది స్పానిష్ పౌర యుద్ధ సమయంలో జాతీయవాద దళాల చేతిలో తేలికగా ఓడిపోయాయి.

ఫ్రాంకో పాలన[మార్చు]

1936లో, ఫ్రాన్సిస్కో ఫ్రాంకో కానరీల యొక్క సైన్యాధ్యక్షుడిగా నియమించబడ్డాడు. ఆయన స్పానిష్ పౌరయుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన జూలై 17 నాటి సైనిక తిరుగుబాటులో చేరాడు. లా పాల్మ ద్వీపం మరియు వల్లేహేర్మోసో పట్టణం మరియు లా గోమెరపై కొన్ని కేంద్రాలలో నిరోధం తప్ప, ఫ్రాంకో వెంటనే ద్వీపసమూహం యొక్క నియంత్రణను చేపట్టారు. ఈ ద్వీపాలలో ఎప్పుడూ సరైన యుద్ధం జరగనప్పటికీ, కానరీస్ పై యుద్ధ-అనంతర తిరోగమన ప్రభావం అత్యంత తీవ్రంగా ఉంది. [citation needed]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, విన్స్టన్ చర్చిల్, ఒకవేళ స్పానిష్ ప్రధాన భూభాగం నుండి జిబ్రాల్టర్ ఆక్రమించబడితే, కానరీ ద్వీపాలను నావికా స్థావరంగా బ్రిటిష్ వారు ఆక్రమించుకోవడానికి ప్రణాళికలు రూపొందించారు.

1950ల చివరి వరకు ఫ్రాంకో పాలనకు వ్యతిరేకత వ్యవస్థీకృతం కావడం మొదలవలేదు, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ అఫ్ స్పెయిన్ మరియు అనేక జాతీయవాద, వామపక్ష పార్టీల ఏర్పాటుతో ఇది ఆకస్మికంగా పెరిగింది.

ప్రస్తుతం[మార్చు]

ఆడిటోరియో డి టెనెరిఫే, కానరీ ద్వీపాలలో ఆధునిక నిర్మాణకళకు చిహ్నం[35] (శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే).

ఫ్రాంకో మరణం తరువాత, అల్జీరియా స్థావరంగా స్వాతంత్ర-అనుకూల సాయుధ పోరాటం MPAIAC మొదలైంది. ప్రస్తుతం CNC మరియు పాపులర్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ ది కానరీ ఐలాండ్స్ వంటి కొన్ని స్వతంత్ర-అనుకూల రాజకీయ పార్టీలు ఇక్కడ ఉన్నాయి, కానీ వీరిలో ఎవ్వరూ సాయుధ పోరాటానికి పిలుపు ఇవ్వడం లేదు. స్వతంత్ర పార్లమెంట్ లేదా కబిల్డోస్ ఇన్సులేర్స్ రెండిటిలోనూ ఉనికిలో లేకపోవడం కారణంగా, వారి ప్రజా మద్దతు అంతగా గుర్తింపును పొందలేదు.

కానరీ ద్వీపాల యొక్క పార్లమెంట్ (శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే)

స్పెయిన్‌లో ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగబద్ధమైన రాచరికం ఏర్పడిన తరువాత, 1982లో ఆమోదించబడిన ఒక చట్టం ద్వారా కానరీస్‌కు స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి కల్పించబడింది. 1983లో, మొట్టమొదటి స్వతంత్ర ఎన్నికలు జరిగాయి. స్పానిష్ సోషలిస్ట్ వర్కర్స్' పార్టీ (PSOE) గెలుపొందింది. ఇటీవలి కాలంలో జరిగిన ఎన్నికలలో (2007), PSOE అనేక స్థానాలను గెలుపొందింది, కానీ జాతీయవాద కానరియన్ కోయలిషన్ మరియు సాంప్రదాయవాద పార్టిడో పాపులర్ (PP) సంకీర్ణ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటుచేసాయి.[36] 1977లో గ్రాన్ కానరియా-గండో విమానాశ్రయంలోని ఒక పూల దుకాణంలో బాంబు ప్రేలుడు, మరొక బాంబు బెదిరింపు రెండూ స్వతంత్ర-అనుకూల సమూహాలచే జరిపినవిగా ఆరోపించబడ్డాయి, ఇవి టెనెరిఫేలోని లాస్ రోడియోస్ విమానాశ్రయంలో పెద్ద విమాన విధ్వంసానికి దారితీసాయి, అనేక వందలమంది దీనికి బలయ్యారు, 2009 వరకు మరే ఇతర స్వతంత్ర సమూహం యొక్క బాంబుదాడి ఇంత దారుణమైన ఫలితాలను ఇవ్వలేదు.[citation needed]

జనాభా[మార్చు]

జనాభా చరిత్ర [37]
సంవత్సరం జనాభా
155,763
168,928
173,865
241,266
237,036
301,983
364,408
488,483
687,937
966,177
1,367,646
1,589,403
1,716,276
2,075,968
2,098,593
1768-2008 మధ్య సంఖ్యలు.
కానరీ ద్వీపాల యొక్క జనాభా(2009) [38]
జాతీయత జనాభా శాతం

1,547,611 73.7%
178,613 12.0%
1,802,788 85.7%
1,726,315 85.7%
301,204 14.3%
377,677 14.3%

2,103,992 100%

కానరీ ద్వీపాలు 2,098,593 నివాసిత జనాభాను కలిగి, దీనిని స్పెయిన్ యొక్క ఎనిమిదవ అత్యధిక జనాభా కలిగిన స్వతంత్ర సమాజంగా చేస్తున్నాయి, దీని జనసాంద్రత చదరపు కిమీకి 281.8గా ఉంది. ఈ ద్వీపసమూహం యొక్క మొత్తం వైశాల్యం 7447 కిమీ².[39]

కానరియన్ జనాభా దీర్ఘ-కాలిక నివాసితులతో పాటు స్పానిష్ వలసవాదుల కొత్త తరంగాలను కూడా కలిగిఉంది(వీరిలో గలిసియన్లు, కాస్టిలియన్లు, కాటలన్లు, బస్కీలు), వారితో పాటు పోర్చుగీస్, ఇటాలియన్లు, ఫ్లెమింగ్‌లు మరియు బ్రిటన్ దేశీయులు ఉన్నారు. 2009లోని మొత్తం కానరియన్ జనాభాలో (2,098,593) 1,799,373 స్పానిష్ ప్రజలు (1,547,611 స్థానిక కానరియన్‌లు మరియు 178,613 మంది స్పానిష్ ప్రధాన భూభాగానికి చెందినవారు) 299,220 విదేశీయులు. ఐరోపా దేశస్థులు అత్యధికంగా ఉన్న ఈ జనాభాలో (55%), జర్మన్లు (39,505), బ్రిటిష్ (37,937) మరియు ఇటాలియన్లు (24,177) ఉన్నారు. 86,287 నివాసితులు అమెరికా నుండి కూడా ఉన్నారు, ప్రధానంగా కొలంబియన్లు (21,798), వెనిజులన్లు (11,958), క్యూబన్లు (11,098) మరియు అర్జెంటైన్లు (10,159). 28,136 మంది ఆఫ్రికన్ నివాసితులు ఉండగా, వీరిలో అత్యధికులు మొరాకన్లు (16,240).[40]

ప్రత్యేక ద్వీపాల జనాభా[మార్చు]

2010 సమాచారం ప్రకారం ఈ ద్వీపాల జనాభా:[41]

  • టెనెరిఫే - 906,854
  • గ్రాన్ కానరియా - 845,676
  • లంజారోట్ - 141,437 (లా గ్రసియోస జనాభాతో కలుపుకొని)
  • ఫ్యుఎర్టేవెంచురా - 103,492
  • లా పాల్మ - 86,324
  • లా గోమేరా - 22,776
  • ఎల్ హిఎర్రో - 10,960

మతం[మార్చు]

Basilica of Candelaria (Patroness of the Canary Islands)[42],[43],[44],[45],,[46] in Candelaria (టెనెరిఫే).

స్థానిక కానరియన్లలో అత్యధికులు రోమన్ కాథలిక్‌లు, విదేశాలలో జన్మించిన ఇతర చిన్న జనసమూహాలు ప్రొటెస్టంట్ వంటి క్రైస్తవ విశ్వాసాలు కలిగిన ఉత్తర ఐరోపావాసులు మరియు ఇస్లాంను అనుసరించే ఆఫ్రికన్లు. ది చర్చ్ అఫ్ జీసస్ క్రైస్ట్ అఫ్ లాటర్-డే సెయింట్స్ వంటి ఇతర రిస్టోరేషనిస్ట్(స్వస్థత) క్రైస్తవ మతాలకు కూడా ప్రాతినిధ్యం ఉంది. హిందువుల యొక్క ప్రముఖ సమాజం కూడా ఉంది. మరొక అల్ప సంఖ్యాక మతం చర్చ్ ఆఫ్ ది గుంచే పీపుల్, నూతన-విగ్రహారాధక మతంగా వర్గీకరించబడింది. వర్జిన్ ఆఫ్ కాండిలేరియా (కానరీ ద్వీపాల పాట్రన్ సెయింట్)[42],[43],[44],[45],[47] దర్శనం కానరీ ద్వీపాలను క్రైస్తవంవైపు మరల్చిన ఘనతను పొందింది.

కానరీ ద్వీపాలు రెండు కాథలిక్ విభాగాలుగా విభజించబడి, ప్రతి ఒక్కటీ ఒక బిషప్ యొక్క పాలనలో ఉన్నాయి:

  • డియోసిస్ కానరిఎన్స్:తూర్పు విభాగంలోని ద్వీపాలను కలిగిఉంది: గ్రాన్ కానరియా, ఫ్యుఎర్టేవెంచురా మరియు లంజారోట్. దీని రాజధానిగా టెల్డే (1351), శాన్ మార్సియల్ ఎల్ రుబికోన్ (1404) మరియు లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా (1483–ప్రస్తుతం) ఉన్నాయి.
  • డియోసిస్ నివారిఎన్స్: పశ్చిమ విభాగంలోని ద్వీపాలను కలిగిఉంది: టెనెరిఫే, లా పాల్మ, లా గోమేరా మరియు ఎల్ హిఎర్రో. దీని రాజధాని శాన్ క్రిస్టోబల్ డి లా లగున (1819–ప్రస్తుతం).

జనాభా జన్యుశాస్త్రం[మార్చు]

ద్వీపాలు[మార్చు]

టెనెరిఫే[మార్చు]

1880లో శాన్ క్రిస్టోబల్ డి లా లగున (టెనెరిఫే)

టెనెరిఫే 2,034 కిమీ² వైశాల్యంతో, కానరీ ద్వీపాలలో అత్యంత విస్తృతమైన ద్వీపంగా ఉంది. దీనికి తోడు, 906.854 నివాసితులతో ఇది స్పెయిన్ యొక్క అత్యధిక జనాభా కలిగిన దీవిగా ఉంది. ఈ ద్వీపాల యొక్క రెండు ముఖ్యమైన నగరాలు దీనిపై ఉన్నాయి: శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే మరియు శాన్ క్రిస్టోబల్ డి లా లగున (ఒక ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం). శాంటా క్రుజ్, టెనెరిఫే యొక్క రాజధాని మరియు కానరీ ద్వీపాల పార్లమెంట్ ఇక్కడే ఉంది. శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే, లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియాతో పాటు కానరీల యొక్క రాజధాని హోదా పొందుతోంది. ద్వీపం యొక్క రెండవ పెద్ద నగరమైన శాన్ క్రిస్టోబల్ డి లా లగున, కానరీ ద్వీపాల అత్యంత పురాతన విశ్వవిద్యాలయానికి స్థావరంగా ఉంది. టెయిడ్, 3,718 మీ ఎత్తుతో స్పెయిన్‌లో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం మరియు ప్రపంచ వారసత్వ స్థలంగా కూడా ఉంది. ఈ ద్వీపం శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే యొక్క విభాగం.

గ్రాన్ కానరియా[మార్చు]

రోకీ నుబ్లో, గ్రాన్ కానరియా.

గ్రాన్ కానరియా 829,597 నివాసితులతో, అత్యధిక జనాభా కలిగిన రెండవ ద్వీపంగా ఉంది. రాజధాని, లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా (377,203 నివాసితులు), అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరం మరియు కానరీస్ రాజధాని నగర హోదాను శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫేతో కలసి పంచుకుంటుంది. గ్రాన్ కానరియా యొక్క ఉపరితల వైశాల్యం 1,560 కిమీ². ఈ ద్వీపం యొక్క మధ్యభాగంలో రోకి నుబ్లో (1,813 మీ) మరియు పికో డి లాస్ నీవ్స్ ("మంచు శిఖరం") (1,949 మీ) ఉన్నాయి.

లా పాల్మ[మార్చు]

లా పాల్మ, తన 86,528 నివాసితులతో, 708.32 కిమీ² వైశాల్యాన్ని కలిగి సంపూర్ణ జీవావరణ రిజర్వుగా ఉంది. టేనేగుయ అగ్నిపర్వత చివరి విస్ఫోటనం 1971లో సంభవించినప్పటి నుండి, ఇది ఏ విధమైన అగ్నిపర్వత క్రియాశీల సూచనలు చూపలేదు. దీనికి తోడు, రోకి డి లాస్ ముచచోస్ (2,423 మీ) అత్యున్నత కేంద్రంగా, ఇది కానరీల యొక్క రెండవ అత్యంత-ఎత్తైన ద్వీపం. శాంటా క్రుజ్ డి లా పాల్మ (ద్వీపవాసులు దీనిని "లా పాల్మ"గా వ్యవహరిస్తారు) దీని రాజధాని.

లంజారోట్[మార్చు]

లంజారోట్, తూర్పు ప్రాంతంలో చివరన ఉన్న ద్వీపం మరియు ఈ ద్వీప సమూహంలోని అత్యంత పురాతనమైన వాటిలో ఒకటి, మరియు ఇక్కడి అగ్నిపర్వతాలు ఇటీవలి కాలంలో క్రియాశీలంగా ఉన్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. దీని ఉపరితల వైశాల్యం 845.94 కిమీ², మరియు పొరుగున ఉన్న చినిజో ద్వీప సమూహం యొక్క ద్వీపికలతో కలుపుకొని నివాసితుల జనాభా 139,506. దీని రాజధాని అర్రేసిఫే, 56,834 నివాసితులను కలిగిఉంది.

చినిజో ద్వీపసమూహం[మార్చు]

చినిజో ద్వీపసమూహంలో, లా గ్రసియోస, అలెగ్రాన్జా, మోంటానా క్లారా, రాకీ డెల్ ఎస్టే మరియు రాకీ డెల్ ఒఎస్తె ద్వీపాలు ఉన్నాయి.

లా గ్రాసియోస, కానరీల యొక్క అత్యంత చిన్న నివాసిత ద్వీపం, మరియు చినిజో ద్వీపసమూహం యొక్క ప్రధాన ద్వీపం. మొత్తం ద్వీపసమూహం లంజారోట్ చే పరిపాలించబడుతుంది. దీని ఉపరితల వైశాల్యం 29.05 km2 (11 sq mi), మరియు నివాసితులు 658 మంది. రాజధాని కాలెట డి సెబో, 656 మంది నివాసితులను కలిగిఉంది.

ఎల్ హిఎర్రో[మార్చు]

పశ్చిమం వైపు చివరన ఉన్న ఎల్ హిఎర్రో, 268.71 కిమీ² వ్యాపించి, ప్రధాన దీవులలో అత్యంత చిన్నదిగా మరియు 10,753 నివాసితులతో అతి తక్కువ జనభా కలిగినదిగా ఉంది. 2000వ సంవత్సరంలో మొత్తం ద్వీపం జీవావరణ రిజర్వ్ గా ప్రకటించబడింది. దీని రాజధాని వాల్వెర్డే, శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే. ఫెర్రోగా కూడా పిలువబడే ఇది, ఒకప్పుడు పశ్చిమం వైపు చివరన ఉన్న భూమిగా నమ్మబడేది.

ఫ్యుఎర్టేవెంచురా[మార్చు]

ఫ్యుఎర్టేవెంచురా ద్వీపాలు

ఫ్యుఎర్టేవెంచురా, 1,659 కిమీ² ఉపరితల వైశాల్యంతో, ద్వీప సమూహం యొక్క రెండవ అత్యంత విస్తృతమైన ద్వీపం, మరియు దానితో పాటు రెండవ అత్యంత తూర్పున ఉన్నది. ఇది యునెస్కోచే ఒక జీవావరణ రిజర్వుగా ప్రకటించబడింది. దీని జనాభా 100,929. ఇది ఈ ద్వీపాలలో అత్యంత పురాతనమైనది కూడా కావడం వలన, ఎక్కువ క్రమక్షయానికి గురైంది: దీని ఎత్తైన శిఖరం పీక్ అఫ్ ది బ్రామ్బుల్, 807 మీ ఎత్తులో ఉంది. దీని రాజధాని ప్యూర్టో డెల్ రోసారియో.

లా గోమేరా[మార్చు]

లా గోమేరా, 369.76 కిమీ² వైశాల్యం కలిగిఉంది మరియు 22,622 నివాసితులతో మూడవ అత్యల్ప జనాభా కలిగిన ద్వీపం. భౌగోళికంగా ఇది అత్యంత పురాతన ద్వీప సమూహాలలో ఒకటి. ఈ ద్వీప రాజధాని శాన్ సెబాస్టియన్ డి లా గోమేరా. గరజోనాయ్ నేషనల్ పార్క్ ఇక్కడే ఉంది.

ద్వీపాల సమాచారం[మార్చు]

పతాకం సైనికుల కోట్ దీవి రాజధాని వైశాల్యం (కిమీ²) జనాభా (2010)
Flag of El Hierro with CoA.svg Escudo de El Hierro.svg ఎల్ హిఎర్రో వల్వెర్డే 268.71 10,960
Flag of Fuerteventura.svg Escudo de Fuerteventura.svg ఫ్యుఎర్టేవెంచురా ప్యోర్టో డెల్ రోసారియో 1,659 103,492
Flag of Gran Canaria.svg Escudo de Gran Canaria.svg గ్రాన్ కానరియా లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియా 1,560.1 845,676
Bandera La Gomera.PNG Escudo de La Gomera.svg లా గోమేరా సాన్ సెబాస్టియన్ డి లా గోమేరా 369.76 22,776
Flag of Lanzarote.svg Escudo de Lanzarote.svg లంజారోట్ అర్రేసిఫే 845.94 141.437
Flag of La Palma with CoA.svg Escudo de La Palma.svg లా పాల్మ శాంటా క్రుజ్ డి లా పాల్మ 708.32 86,324
Flag of Tenerife.svg Escudo de Tenerife.svg టెనెరిఫే శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే 2,034.38 906,854

ఆర్థికవ్యవస్థ[మార్చు]

కానరీ ద్వీపాలలో పర్యాటకం [48]
సంవత్సరం సందర్శకులు

4,002,013
9,210,509
9,326,116
9,530,039
9,276,963
9,427,265
9,836,785
9,778,512
10,137,202
9,975,977
6,545,396
అత్యంత పెద్దవి
దేశం (2008)
జనాభా
2,498,847
3,355,942
మస్పలోమాస్ దిబ్బలు (గ్రాన్ కానరియా), ఒక పర్యాటక ఆకర్షణ.

ఆర్ధికవ్యవస్థ ప్రధానంగా పర్యాటకంపై ఆధారపడింది, ఇది GDPలో 32% అందిస్తుంది. కానరీస్ ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 10 మిలియన్ల మంది పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి. నిర్మాణం GDPలో 20% ఉంటుంది మరియు ఉష్ణమండల వ్యవసాయం, ప్రధానంగా అరటి మరియు పొగాకు ఐరోపా మరియు అమెరికాలలో ఎగుమతి కొరకు పండించబడతాయి. పర్యావరణవేత్తలు వనరుల గురించి ఆందోళన చెందుతున్నారు, ప్రత్యేకించి అధిక శుష్క ద్వీపాలు అతి దోపిడీకి గురవుతున్నాయి అయితే ఇంకా అక్కడ అనేక వ్యవసాయ వనరులైన టొమాటోలు, బంగాళ దుంపలు, ఉల్లిపాయలు, మిఠాయి రంగు, చెరకు, ద్రాక్షలు, సారాయి, ఖర్జూరాలు, కమలాలు, నిమ్మకాయలు, అత్తి పండ్లు,గోధుమ, బార్లీ, మొక్కజొన్న, ఆప్రికాట్లు (జల్దరు పండు), పీచ్‌లు మరియు బాదం కాయలు ఉన్నాయి.

ఈ ఆర్ధికవ్యవస్థ 25 బిలియన్లులు (2001 GDP సంఖ్యలు)గా ఉంది. ఈ ద్వీపాలు 2001 వరకు 20 సంవత్సరాల కాలంలో నిరంతర అభివృద్ధిని పొందాయి, సాంవత్సరికంగా ఈ రేటు సుమారు 5%గా ఉంది. ఈ పెరుగుదల ప్రధానంగా పెద్ద మొత్తాలలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి కారణంగా ఏర్పడింది, ప్రధానంగా పర్యాటక రియల్ ఎస్టేట్‌ను (హోటళ్ళు మరియు అపార్ట్మెంట్ లు) అభివృద్ధి పరచడం, మరియు యూరోపియన్ ఫండ్స్ (2000 నుండి 2007 మధ్య కాలంలో సుమారు € 11 బిలియన్ యూరో), దీనికి కారణం కానరీ ద్వీపాలు రీజియన్ ఆబ్జెక్టివ్ 1 గా గుర్తించబడటం (యూరో నిర్మాణ నిధులకు అర్హమైనవి). అదనంగా, జోనా ఎస్పెషల్ కానరియా (ZEC) వ్యవస్థ క్రింద స్థాపించి 5 కంటే ఎక్కువ ఉద్యోగాలను కల్పించిన వ్యవస్థాపకులకు కానరీ ద్వీపాల ప్రభుత్వం ప్రత్యేక పన్ను మినహాయింపులను ఇవ్వడానికి EU అనుమతిస్తుంది.

కానరీ ద్వీపాలు, ఈ దీవులను ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా చేసే గొప్ప ప్రాకృతిక ఆకర్షణలు, శీతోష్ణస్థితి, మరియు సముద్ర తీరాలను కలిగి, ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 12 మిలియన్ల మంది ప్రజలు సందర్శించే విధంగా ఉన్నాయి (2007లో సందర్శించిన 11,986,059 మందిలో, 29% మంది బ్రిటన్ దేశీయులు, 22% స్పానిష్, కానీ కానరీస్ యొక్క నివాసితులు కానివారు, మరియు 21% జర్మన్లు) ఉన్నారు. ఈ ద్వీపాలలో, టెనెరిఫే ప్రతి సంవత్సరం పెద్ద సంఖ్యలో పర్యాటకులను ఆకర్షించగా, తరువాత స్థానంలో గ్రాన్ కానరియా మరియు లంజారోట్ ఉన్నాయి.[7][8] ఈ ద్వీప సమూహం యొక్క ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణ అయిన టెయిడ్ నేషనల్ పార్క్ (టెనెరిఫేలో ఉంది), స్పెయిన్ యొక్క అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం మరియు ప్రపంచంలోని మూడవ అతిపెద్ద అగ్నిపర్వతాన్ని (మౌంట్ టెయిడ్) కలిగి, ప్రతి సంవత్సరం 2.8 మిలియన్ల పైన సందర్శకులను పొందుతుంది.[49]

ఎత్తైన పర్వతాలు, ఐరోపాకు సమీపంగా ఉండటం, మరియు శుభ్రమైన గాలుల సమ్మేళనం రోకీ డి లాస్ ముచచోస్ శిఖరాన్ని (లా పాల్మ ద్వీపంలో ఉంది) గ్రాన్టేకాన్ వంటి దూరదర్శినులకు ప్రధాన స్థావరంగా చేసాయి.

ఈ ద్వీపాలు రాజకీయంగా EUలో ఉన్నప్పటికీ, యూరోపియన్ యూనియన్ కస్టం ప్రాంతానికి మరియు VAT ప్రాంతానికి వెలుపల ఉన్నాయి. VATకు బదులుగా స్థానిక అమ్మకపు పన్ను (IGIC) ఉంది, దీని సాధారణ రేటు 5%, పెంచిన పన్ను రేటు 12%, తగ్గించిన పన్ను రేటు 2% మరియు కొన్ని నిర్దిష్ట కనీస అవసరాల ఉత్పత్తులు మరియు సేవలపై (ఉదా. టెలి కమ్యూనికేషన్స్) పన్ను ఉండదు.

కానరియన్ టైం వెస్ట్రన్ యూరోపియన్ టైం (WET) (లేదా GMTతో సమానంగా ఉంటుంది; వేసవిలో GMT కంటే ఒక గంట ముందు ఉంటుంది). అందువలన కానరియన్ టైం స్పెయిన్ యొక్క ప్రధాన భూభాగా టైం కంటే ఒక గంట వెనుక మరియు UK; ఐర్లాండ్ మరియు పోర్చుగల్‌లతో సంవత్సరమంతా సమానంగా ఉంటుంది.

రవాణా[మార్చు]

గ్రాన్ కానరియా విమానాశ్రయం.

కానరీ ద్వీపాలు మొత్తం ఎనిమిది విమానాశ్రయాలను, స్పెయిన్ యొక్క రెండు ప్రధాన నౌకాశ్రయాలను, ఆటోపిస్టల (ప్రధాన రహదారుల) మరియు ఇతర రహదారుల విస్తృత అనుసంధానాన్ని కలిగిఉన్నాయి. రహదారి మాన చిత్రం కొరకు మల్టిమ్యాప్ చూడుము.[50]

ద్వీపాలను కలిపే పెద్ద ఫెర్రీలతో పాటు అధిక భాగం ద్వీపాలను కలిపే వేగవంతమైన ఫెర్రీలు కూడా ఉన్నాయి. రెండు రకాలు పెద్ద సంఖ్యలో ప్రయాణికులను మరియు సరుకు రవాణా చేయగలవు(వాహనాలను కూడా). వేగవంతమైన ఫెర్రీలు అల్యూమినియంతో తయారుచేయబడి ఆధునిక మరియు సమర్ధవంతమైన డీజిల్ ఇంజన్ల శక్తిని కలిగిఉంటాయి, సాంప్రదాయక ఫెర్రీలు ఉక్కు చట్రం కలిగి భారీ చమురు శక్తిని కలిగిఉంటాయి. వేగవంతమైన ఫెర్రీలు సాపేక్షంగా వేగవంతమైనవి (30 నాట్ల కన్నా అధికం ) మరియు సాంప్రదాయ ఫెర్రీల కన్నా వేగవంతమైన రవాణా పద్ధతి(కొన్ని గంటకు 20 నాట్లు) కలవి. లా పాల్మ మరియు టెనెరిఫేల మధ్య ఒక మాదిరి ఫెర్రీ ప్రయాణం ఎనిమిది గంటలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయాన్ని తీసుకోగా, ఒక వేగవంతమైన ఫెర్రీ రెండున్నర గంటలు తీసుకుంటుంది మరియు టెనెరిఫే మరియు గ్రాన్ కానరియా మధ్య ఒక గంట పడుతుంది.

సుమారు 10,000,000 మంది ప్రయాణికులతో గ్రాన్ కానరియా విమానాశ్రయం అతిపెద్ద విమానాశ్రయం. ఇది స్పెయిన్‌లోని 5వ పెద్ద విమానాశ్రయం. అత్యంత పెద్ద నౌకాశ్రయం లాస్ పాల్మాస్. ఇది ఐరోపా, ఆఫ్రికా మరియు అమెరికాలతో వాణిజ్యానికి ముఖ్యమైన నౌకాశ్రయం. 1,400,000 కంటే ఎక్కువ TEUలతో ఇది స్పెయిన్‌లోని 4వ పెద్ద వాణిజ్య నౌకాశ్రయం. ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద వాణిజ్య సంస్థలు, MSC మరియు మేర్స్క్ ఇక్కడినుండే పనిచేస్తున్నాయి. ఈ నౌకాశ్రయంలో ఒక అంతర్జాతీయ రెడ్ క్రాస్ స్థావరం ఉంది, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఈ విధమైన నాలుగు స్థావరాలలో ఒకటి. టెనెరిఫే రెండు విమానాశ్రయాలను కలిగిఉంది, టెనెరిఫే నార్త్ ఎయిర్‌పోర్ట్ (4,048,281 ప్రయాణికులు) మరియు టెనెరిఫే సౌత్ ఎయిర్‌పోర్ట్ (6,939,168 ప్రయాణికులు).[51]

కానరీ ద్వీపాలు 16,874,532 ప్రయాణికుల సామర్ధ్యాన్ని కలిగిఉన్నాయి. రెండు ప్రధాన ద్వీపాలు (టెనెరిఫే మరియు గ్రాన్ కానరియా) అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రయాణికులను ఆకర్షిస్తాయి; టెనెరిఫే 6,204,499 ప్రయాణికులు మరియు గ్రాన్ కానరియా 5,011,176 ప్రయాణికులు.[52]

స్పానిష్ ప్రభుత్వ ప్రచురణ అయిన స్టాటిస్టికల్ ఇయర్ బుక్ అఫ్ స్టేట్ పోర్ట్స్ ప్రకారం పోర్ట్ అఫ్ లాస్ పాల్మాస్ ఈ ద్వీపాలలో సరుకు రవాణాలో ప్రధమ స్థానంలో ఉన్న నౌకాశ్రయం,[53] పోర్ట్ అఫ్ శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే సుమారు 7,500 టన్నుల వేటాడబడిన చేపలతో, చేపల రవాణాకు మొదటి నౌకాశ్రయంగా ఉంది. అదేవిధంగా, నౌకల రాకపోకలకు సంబంధించి ఇది స్పెయిన్‌లోని రెండవ నౌకాశ్రయం, కేవలం పోర్ట్ అఫ్ అల్గేసిరాస్ బే మాత్రమే దీనిని అధిగమించింది.[54] ఈ నౌకాశ్రయం యొక్క సౌకర్యాలలో యూరోపియన్ యూనియన్‌చే అనుమతించబడిన బోర్డర్ ఇన్స్పెక్షన్ పోస్ట్ (BIP) ఉంది, ఇది మూడవ ప్రపంచ దేశాల నుండి వచ్చే అన్ని రకాల దిగుమతులను లేదా యూరోపియన్ ఆర్ధిక ప్రాంతం వెలుపలి దేశాలకు ఎగుమతులను పరిశీలిస్తుంది. లాస్ క్రిస్టియనోస్ నౌకాశ్రయం (టెనెరిఫే) కానరీ ద్వీపాలలో అత్యధిక సంఖ్యలో ప్రయాణికుల నమోదును కలిగిఉంది, దీని తరువాత స్థానంలో శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే ఉంది.[55] ప్రయాణికుల సంఖ్యలో లాస్ పాల్మాస్ నౌకాశ్రయం మూడవ స్థానంలోను మరియు రవాణా చేయబడిన వాహనాల సంఖ్యలో ప్రధాన స్థానంలోను ఉంది.[55]

విమానాశ్రయాలు[మార్చు]

  • గ్రాన్ కానరియా ఎయిర్‌పోర్ట్ - గ్రాన్ కానరియా
  • టెనెరిఫే సౌత్ ఎయిర్‌పోర్ట్ - టెనెరిఫే
  • లంజారోట్ ఎయిర్‌పోర్ట్ - లంజారోట్
  • ఫ్యుఎర్టేవెంచురా ఎయిర్‌పోర్ట్ - ఫ్యుఎర్టేవెంచురా
  • టెనెరిఫే నార్త్ ఎయిర్‌పోర్ట్ - టెనెరిఫే
  • లా పాల్మ ఎయిర్‌పోర్ట్ - లా పాల్మ
  • లా గోమేరా ఎయిర్‌పోర్ట్ - లా గోమేరా
  • ఎల్ హిఎర్రో ఎయిర్‌పోర్ట్ - ఎల్ హిఎర్రో

[56]

నౌకాశ్రయాలు[మార్చు]

  • పోర్ట్ అఫ్ లాస్ క్రిస్టియనోస్ - టెనెరిఫే
  • పోర్ట్ అఫ్ అగాటే - గ్రాన్ కానరియా
  • పోర్ట్ అఫ్ అర్రేసిఫే - లంజారోట్
  • పోర్ట్ అఫ్ శాన్ సెబాస్టియన్ డి లా గోమేరా - లా గోమేరా
  • పోర్ట్ అఫ్ లాస్ పాల్మాస్ - గ్రాన్ కానరియా
  • పోర్ట్ అఫ్ ప్యూర్టో డెల్ రోసారియో - ఫ్యుఎర్టేవెంచురా
  • పోర్ట్ అఫ్ శాంటా క్రుజ్ డి లా పాల్మ - లా పాల్మ
  • పోర్ట్ అఫ్ లా ఎస్టకా - ఎల్ హిఎర్రో
  • పోర్ట్ అఫ్ శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే - టెనెరిఫే

రైలు రవాణా[మార్చు]

టెనెరిఫే ట్రామ్ 2007లో ప్రారంభించబడింది మరియు ఇది కానరీ ద్వీపాలలో ఈ విధమైన ఏకైక వ్యవస్థ, ఇది శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే మరియు శాన్ క్రిస్టోబల్ డి లా లగున నగరాల మధ్య ప్రయాణిస్తుంది. ప్రస్తుతం కానరీ ద్వీపాలలో మూడు రైళ్ళ నిర్మాణం కొరకు ప్రణాళికలు రచించబడ్డాయి (రెండు టెనెరిఫేలో మరియు ఒకటి గ్రాన్ కానరియాలో). టెనెరిఫే రైళ్ళు ద్వీపంలో ఉత్తర మరియు దక్షిణాలుగా ప్రయాణిస్తాయి. ఇవి శాంటా క్రుజ్ (రాజధాని) మరియు లాస్ క్రిస్టియనోస్ (దక్షిణం), మరియు శాంటా క్రుజ్ మరియు లాస్ రియలేజోస్ (ఉత్తరం) నగరాలను కలుపుతాయి. ఈ రైలు గ్రాన్ కానరియా దూరాన్ని లాస్ పాల్మాస్ నుండి మస్పలోమాస్ (దక్షిణం) వరకు ప్రయాణిస్తుంది. అత్యంత అధునాతనమైన ప్రాజెక్ట్ టెనెరిఫే ట్రైన్ సౌత్.[57][58]

వన్యప్రాణులు[మార్చు]

కానరీ ద్వీపాలతో ప్రకృతికి చెందిన అధికారిక చిహ్నాలు సెరినస్ కానరియా (కానరీ) పక్షి మరియు ఫోనిక్స్ కానరీయన్సిస్ పామ్.[59]

భౌమ వన్యప్రాణులు[మార్చు]

లా గోమెర ద్వీపంలోని గరజోనాయ్ నేషనల్ పార్క్ యొక్క లౌరిసిల్వ (తేమ ఉపఆయన అరణ్యం).

అనేక రకాల నివాసాలతో, కానరీ ద్వీపాలు విభిన్న వృక్షజాతులను ప్రదర్శిస్తాయి. పక్షి జాతులలో ఐరోపా మరియు ఆఫ్రికా జాతులైన, బ్లాక్-బెల్లీడ్ సాండ్ గ్రౌస్; మరియు (స్థానిక) స్థల విశిష్ట జాతులలో యీ క్రిందివి ఉన్నాయి:

  • కానరీ
  • గ్రాజ (లా పాల్మకు స్థానికమైనది)
  • బ్లూ చఫ్ఫించ్ (టెనెరిఫే మరియు గ్రాన్ కానరియాలకు స్థానికమైనది)
  • కానరీ ఐలాండ్స్ చిఫ్ఫ్చాఫ్ఫ్
  • ఫ్యుఎర్టేవెంచురా చాట్
  • టెనెరిఫే గోల్డ్ క్రెస్ట్
  • లా పాల్మ చఫ్ఫించ్
  • కానరియన్ ఈజిప్షియన్ వల్చర్
  • బొల్లె'స్ పావురం
  • లారెల్ పావురం
  • ట్రోకాజ్ పావురం
  • ప్లెయిన్ స్విఫ్ట్
  • హుబర బస్టర్డ్

భౌమ జీవాలలో గెకోలు (గీతలతో కూడిన కానరీ ద్వీపాల గెకో వంటివి) మరియు గోడ బల్లులు, మరియు ఇటీవల కనుగొనబడిన మూడు స్థానిక జాతులు మరియు తీవ్ర ఆపదలో ఉన్న రాక్షస బల్లి: ది ఎల్ హిఎర్రో జెయింట్ లిజార్డ్ (లేదా రోకి చికో డి సల్మోర్ జెయింట్ లిజార్డ్), లా గోమెర జెయింట్ లిజార్డ్, మరియు లా పాల్మ జెయింట్ లిజార్డ్ ఉన్నాయి. క్షీరదాలలో కానరియన్ ష్రూ, కానరీ పెద్ద-చెవుల గబ్బిలం, అల్జీరియన్ హెడ్జ్ హాగ్ (ప్రవేశపెట్టినదై ఉండవచ్చు) మరియు ఇటీవల ప్రవేశపెట్టబడిన మౌఫ్లాన్ ఉన్నాయి. కొన్ని స్థానిక క్షీరదాలు, లావా చిట్టెలుక, టెనెరిఫే రాక్షస ఎలుక మరియు గ్రాన్ కానరియా రాక్షస ఎలుక, అంతరించిపోయాయి, వాటితో పాటే కానరీ ద్వీపాల క్వైల్, పొడవు-కాళ్ళ బంటింగ్, మరియు తూర్పు కానరీ ద్వీపాల చిఫ్ఫ్ చాఫ్ఫ్ కూడా.

సముద్ర జీవనం[మార్చు]

లాగర్ హెడ్ సముద్ర తాబేలు, కానరీ ద్వీపాలలో అతి సాధారణంగా ఉండే సముద్ర తాబేలు.

కానరీ ద్వీపాలలో కనుగొనబడే సముద్ర జీవవం కూడా, ఉత్తర అట్లాంటిక్, మధ్యధరా మరియు స్థల విశిష్ట జాతుల మిశ్రమంగా వైవిద్యంగా ఉంది. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, స్కూబా డైవింగ్ మరియు జలాంతర్గ ఫోటోగ్రఫిలకు పెరుగుతున్న ప్రజాదరణ జీవశాస్త్రవేత్తలకు ఈ ద్వీపం యొక్క సముద్ర జీవనం గురించి మరింత నూతన సమాచారం అందించింది.

ఈ ద్వీపాలలో కనుగొనబడే చేప జాతులలో షార్క్, రే, మోరే ఈల్, బ్రీమ్, జాక్/5}, గ్రంట్, స్కార్పియన్ ఫిష్, ట్రిగ్గర్ ఫిష్, గ్రూపర్, గోబీ, మరియు బ్లెన్నీ ఉన్నాయి. వీటికి తోడు, అనేక అకశేరుక జాతులైన స్పంజీ, జెల్లీఫిష్, అనెమని, ఎండ్రకాయ, మొలస్క్, సీ ఆర్చిన్, స్టార్ ఫిష్, సముద్ర దోసకాయ మరియు పగడం ఉన్నాయి.

ఇక్కడ ఉన్న 5 విభిన్న జాతుల సముద్ర తాబేళ్లు ఈ ద్వీపాలలో కాలానుగుణంగా కనిపిస్తుంటాయి, వాటిలో అత్యంత సాధారణమైనది అపాయ స్థితిలో ఉన్న లాగర్ హెడ్ సముద్ర తాబేలు.[60] మిగిలిన నాలుగు ఆకుపచ్చ సముద్ర తాబేలు, హాక్స్ బిల్ సముద్ర తాబేలు, లెదర్ బాక్ సముద్ర తాబేలు మరియు కెంప్స్ రిడ్లే సముద్ర తాబేలు. ప్రస్తుతం, ఈ ద్వీపాలలో ఏ ఒక్క జాతి సంతానోత్పత్తి చేసే సూచనలు కనిపించడం లేదు, అందువలన ఇప్పుడు కనిపిస్తున్నవి వలసపోతున్నాయి. ఏదేమైనప్పటికీ, ఈ జాతులలో కొన్ని గతంలో ఈ ద్వీపాలలో పుట్టి ఉండవచ్చని నమ్ముతారు, ఫ్యుఎర్టేవెంచురాలోని తీరాలపై లెదర్ బాక్ సముద్ర తాబేలు యొక్క అనేక దృశ్యాల నమోదులు ఈ సిద్ధాంతానికి విశ్వసనీయతను కలిగిస్తున్నాయి.

సముద్ర క్షీరదాలలో షార్ట్-ఫిన్డ్ పైలట్ వేల్, సాధారణ మరియు బాటిల్ నోస్ డాల్ఫిన్లు ఉన్నాయి. కానరీ ద్వీపాలు గతంలో ప్రపంచంలో అత్యంత అరుదైన పినిపెడ్, మధ్యధరా మాంక్ సీల్ జనాభాకు స్థావరంగా ఉండేవి.

కానరీ ద్వీపాల యొక్క జాతీయ ఉద్యానవనాలు[మార్చు]

కాల్డెరా డి టబురిఎంటే నేషనల్ పార్క్ (లా పాల్మ).

కానరీ ద్వీపాలు అధికారికంగా నాలుగు జాతీయ ఉద్యానవనాలను కలిగిఉన్నాయి, వీటిలో రెండు UNESCOచే ప్రపంచ వారసత్వ స్థలాలుగా ప్రకటించబడగా, మిగిలిన రెండు ప్రపంచ జీవావరణ రిజర్వులుగా ప్రకటించబడ్డాయి, ఈ జాతీయ ఉద్యానవనాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి:[61]

  • కాల్డెర డి టబురిఎంటే నేషనల్ పార్క్ (లా పాల్మ): 1954లో సృష్టించబడింది మరియు 2002లో ప్రపంచ జీవావరణ రిజర్వుగా ప్రకటించబడింది. ఇది ప్రస్తుతం 46.9 కిమీ²ల వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉంది.
  • గరజోనాయ్ నేషనల్ పార్క్ (లా గోమేరా): 1981లో సృష్టించబడింది మరియు 1986లో ప్రపంచ సాంస్కృతిక స్థలంగా ప్రకటించబడింది. కీలక ప్రాంతం మరియు ద్వీపం యొక్క ఉత్తరాన కొన్ని ప్రదేశాలలో దీని వైశాల్యం 3986 హెక్టార్లు.
  • టిమన్ఫాయ నేషనల్ పార్క్ (లంజారోట్): 1974లో సృష్టించబడింది మరియు 1993లో మొత్తం ద్వీపంతో కలిపి జీవావరణ రిజర్వుగా ప్రకటించబడింది. 51.07 కిమీ² వైశాల్యాన్ని ఆక్రమించి, ద్వీపం యొక్క నైరుతిభాగంలో ఉంది.
  • టెయిడ్ నేషనల్ పార్క్ (టెనెరిఫే): 1954లో ప్రారంభించబడింది, 2007లో ప్రపంచ వారసత్వ స్థలంగా ప్రకటించబడింది. 18,990 హెక్టార్ల వైశాల్యాన్ని ఆక్రమించి, కానరీ ద్వీపంలోని అత్యంత పురాతన మరియు అతిపెద్ద జాతీయ ఉద్యానవనంగా మరియు స్పెయిన్ లోని పురాతనమైన వాటిలో ఒకటి. 2010లో టెయిడ్ ఐరోపాలో అత్యధికంగా సందర్శించబడిన జాతీయ ఉద్యానవనం మరియు ప్రపంచ స్థాయిలో రెండవది.[1][2] ద్వీపం యొక్క భూభాగ కేంద్రంలో స్పెయిన్ లో అత్యధికంగా సందర్శించబడే జాతీయ పార్క్ ఉంది. టెయిడ్ యొక్క ఆకర్షణ దాని 3,718 మీటర్ల ఎత్తు, ఇది దేశంలో అత్యంత ఎత్తైనది మరియు దాని మట్టం నుండి భూమిపై మూడవ అతిపెద్ద అగ్నిపర్వతం. టెయిడ్ నేషనల్ పార్క్ 2007లో 12 ట్రెజర్స్ అఫ్ స్పెయిన్ లో ఒకటిగా ప్రకటించబడింది.

క్రీడలు[మార్చు]

గ్రాన్ కానరియా స్టేడియం, కానరీ ద్వీపాలలో అతి పెద్ద క్రీడా కేంద్రం.[62]

కానరియన్ రెజ్లింగ్ (లుచ కానరియా)గా పిలువబడే ఒక ప్రత్యేక కుస్తీ పద్ధతిలో ప్రత్యర్ధులు "టెర్రెరో"గా పిలువబడే ఒక ప్రత్యేక ప్రదేశంలో నిలబడి బలం మరియు వేగవంతమైన కదలికలను ఉపయోగించి ఒకరినొకరు నేలపై విసరడానికి ప్రయత్నిస్తారు.[63]

మరొక క్రీడ అయిన "కర్రల ఆట"లో ప్రత్యర్ధులు పొడవాటి కర్రలతో సాము చేస్తారు. వారి పొడవాటి నడక కర్రల ద్వారా ఒకరినొకరు సవాలు చేసుకునే ఈ ద్వీపాల యొక్క గొర్రెల కాపరుల నుండి ఇది వచ్చి ఉండవచ్చు.[63]

మరొక క్రీడ షెపర్డ్స్ జంప్ గా పిలువబడుతుంది. దీనిలో ఒక బహిరంగ ప్రదేశంలో కర్రపై నుండి దూకటం ఉంటుంది. గొర్రెలను కాస్తున్నపుడు అప్పుడప్పుడూ బహిరంగ ప్రదేశాన్ని దాటే గొర్రెల కాపరి అవసరం నుండి ఈ క్రీడ ఉద్భవించి ఉండవచ్చు.[63]

ఈ ద్వీప సమూహం యొక్క రెండు ప్రధాన ఫుట్ బాల్ జట్లు: CD టెనెరిఫే (1912 లో స్థాపించబడింది) మరియు UD లాస్ పాల్మాస్ (1949లో స్థాపించబడింది).

ప్రసిద్ధ క్రీడాకారులు[మార్చు]

కానరీ ద్వీపాల యొక్క స్థానిక జాతీయుడు మేజర్ లీగ్ బేస్ బాల్ ఆడాడు: ఆల్ఫ్రెడో కాబ్రెర, 1881లో ఇక్కడ జన్మించాడు; అతను 1913లో సెయింట్ లూయిస్ కార్డినల్స్ కొరకు షార్ట్‌స్టాప్ ఆడాడు.

కానరీ ద్వీపాల మరొక స్థానికుడు ప్రస్తుతం నేషనల్ బాస్కెట్ బాల్ అసోసియేషన్‌కు ఆడుతున్నాడు: సెర్గియో రోడ్రిగ్జ్, 1986లో అక్కడ జన్మించాడు; అతను న్యూ యార్క్ నిక్స్ కొరకు పాయింట్ గార్డ్ ఆడతాడు.

అర్గ్వినేగ్విన్ (గ్రాన్ కానరియాకు దక్షిణంగా, మోగాన్)లో జన్మించిన డేవిడ్ సిల్వ, మాంఛస్టర్ సిటీ FC కొరకు ఆడతాడు. సిల్వ, స్పానిష్ ఫస్ట్ డివిజన్‌లో ఉత్తమంగా దాడి చేసే మిడ్‌ఫీల్డర్లలో ఒకరిగా భావించబడతాడు, 2008 UEFA యూరోపియన్ ఫుట్ బాల్ ఛాంపియన్ షిప్‌లో స్పానిష్ ఫుట్‌బాల్ జట్టు విజేతగా నిలవడానికి సహాయపడిన అతని అద్భుత ఫుట్‌బాల్ ప్రదర్శనకు గుర్తింపుపొందాడు.

టెనెరిఫేలో జన్మించిన పెడ్రితో, FC బార్సిలోన కొరకు ఆడతాడు. అతను దక్షిణ ఆఫ్రికాలో 2010 FIFA వరల్డ్ కప్‌లో స్పానిష్ ఫుట్‌బాల్ జట్టు కొరకు ఆడతాడు.

కార్ల సుయరేజ్ నవర్రో ఒక టెన్నిస్ ఆటగాడు, లాస్ పాల్మాస్ డి గ్రాన్ కానరియాలో జన్మించాడు

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

Lua error in package.lua at line 80: module `Module:Portal/images/s' not found.

చరిత్ర[మార్చు]

గుయ్మార్ యొక్క పిరమిడ్లు(టెనెరిఫే)
  • గ్యుమార్ యొక్క పిరమిడ్లు
  • అసెంటేజో యొక్క మొదటి యుద్ధం
  • అసెంటేజో యొక్క రెండవ యుద్ధం
  • శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే యొక్క పోరాటం (1797)
  • టనౌసు
  • టెనెరిఫే ఆపద; 9/11 దాడులకు పూర్వం, చరిత్రలో అత్యంత భయంకరమైన వాణిజ్య వైమానిక ఆపద.
  • శాన్ ఆండ్రీస్

భౌగోళిక స్థితి[మార్చు]

  • లా మతంజా డి అసెంటేజో, శాంటా క్రుజ్ డి టెనెరిఫే
  • లాస్ లానోస్ డి అరిడేన్
  • ఒరోటావా వాలీ
  • గువటిజా (లంజారోట్)
  • కుంబ్రె విఎజ, లా పాల్మలో ఒక అగ్నిపర్వతం

సంస్కృతి[మార్చు]

  • కానరియన్ వంటలు
  • కానరీ ద్వీపాల సైనిక వ్యవస్థ
  • వర్జిన్ అఫ్ కాన్డెలారియా (కానరీ ద్వీపాల పాట్రన్ సెయింట్)[42]
  • సాల్టో డెల్ పాస్టర్ (కానరీ ద్వీపాల పర్వత కసరత్తు జానపద క్రీడ)
  • సిల్బో గోమేరో భాష, ఒక ఈల భాష, ఒక దేశీయ భాషగా దీని ఉనికి రోమన్ కాలాల నుండి ఉంది.
  • ఇస్లెనోస్
  • కానరీ ద్వీపాల సంగీతం
  • కాపిల్ల కేరాస్కో & కామేరట కేరస్కో, dir. ఎలిగియో లూయిస్ క్విన్టేయిరో; కాల-పరికరం పునరుజ్జీవన కాలం నుండి కాల్పనిక యుగం వరకు కానరియన్ సంగీతంలో ప్రావీణ్యతకు సమిష్టిగా ఉంటుంది.

పొరుగుప్రాంతాలు[మార్చు]

వివరాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 Canaria de Avisos S.A. (2010-07-30). "El Teide, el parque más visitado de Europa y el segundo del mundo". Diariodeavisos.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-20. 
  2. 2.0 2.1 "El parque nacional del Teide es el primero más visitado de Europa y el segundo del mundo". Sanborondon.info. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-20. 
  3. "El Teide (Tenerife) es el parque nacional más visitado de Canarias con 2,8 millones de visitantes en 2008". Europapress.es. 2009-08-31. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  4. "Official Website of Tenerife Tourism Corporation". Webtenerife.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  5. "Estatuto de Autonomía de Canarias en la Página Web Oficial del Gobierno de Canarias". .gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-20. 
  6. "Official Population Figures of Spain. Population on the 1 January 2009". Instituto Nacional de Estadística de España. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-03. 
  7. 7.0 7.1 Página web del ISTAC sobre entrada de turistas en Canarias.
  8. 8.0 8.1 Principal'!A1 Estadísticas de Turismo de టెనెరిఫే[dead link]
  9. "Canary Islands Weather and Climate". Worldtravelguide.net. Archived from the original on May 31, 2008. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  10. 10.0 10.1 Real Decreto de 30 de noviembre de 1833 en wikisource
  11. 11.0 11.1 Real Decreto de 30 de noviembre de 1833 en el sitio web oficial del Gobierno de Canarias
  12. Publiceuta S.L. (2009-01-05). "La Laguna. Guía turística de Tenerife. Tenerife, la isla de la eterna primavera". Tenerife2.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  13. "cache:tCsGMRr9ya4J:www.tenerife.es/planes/PTEOSistemaViarioAMetro/adjuntos/II0206a.pdf tenerife unico casco urbano unidas santa cruz la laguna - Buscar con Google". google.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  14. "Dracma". Dracma. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  15. "ViSioN BeTa: “Cualquier cosa que flote arrojada al mar desde Canarias, llegará a América”". Matiascallone.blogspot.com. 2006-07-11. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  16. "Seals and Sea Lions Endangered Species Handbook". Endangeredspecieshandbook.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  17. (Universidad de Las Palmas de Gran Canaria,) José Mangas Viñuela, "ది కానరీ ఐలాండ్స్ హాట్ స్పాట్" దీనిని అనుసరించిన భౌగోళిక చరిత్రకు ఇది ఆధారంగా ఉంది.
  18. "Weather Information for Las Palmas". 
  19. "Valores Climatológicos Normales. Gran Canaria". 
  20. "Valores Climatológicos Normales. Santa Cruz De Tenerife". 
  21. "Instituto Geográfico Nacional". Fomento.es. 1949-11-10. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  22. "CIA World Factbook". 
  23. "Gobierno de Canarias". 
  24. Según la Página Web del Gobierno de Canarias[dead link]
  25. Galindo, Juan de Abreu. "VII". The History of the Discovery and Conquest of the Canary Islands. Adamant Media Corporation. పేజీ. 173. ISBN 1-4021-7269-9. 
  26. "C.Michael Hogan, ''Chellah'', The Megalithic Portal, ed. Andy Burnham". Megalithic.co.uk. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  27. "Old World Contacts/Colonists/Canary Islands". 
  28. B. W. డిఫ్ఫీ, ట్రియటీ అఫ్ అల్కాకవాస్ ఇన్ 1479 బిట్వీన్ పోర్చుగల్ అండ్ స్పెయిన్. ఫౌండేషన్స్ అఫ్ ది పోర్చుగీస్ ఎంపైర్, 1415 -1580 , మినియాపోలిస్, యూనివర్సిటీ అఫ్ మిన్నెసోట ప్రెస్, పేజీ. 28.
  29. "www.personal.psu.edu "The Spanish of the Canary Islands"". Personal.psu.edu. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  30. "www.tshaonline.org "Handbook of Texas Online - Canary Islanders"". Tshaonline.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  31. "www.losislenos.org "Los Isleños Heritage & Cultural Society website"". Losislenos.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  32. "www.americaslibrary.gov "Isleños Society of St. Bernard Parish"". Americaslibrary.gov. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  33. "The Spanish of the Canary Islands". 
  34. "Montesinos Sirera, Jose Luis and Jurgen Renn (2004) ''Expeditions to the Canary Islands in the romantic period (1770-1830)''". Humboldt.mpiwg-berlin.mpg.de. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  35. ఆడిటోరియ టెనెరిఫే, సమాచారం(స్పానిష్ లో)
  36. "Website of the Canaries Parliament". 
  37. "Official census statistics of the Canary Islands population". Gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  38. "Native and foreign residents in Canary Islands (Spanish) 2009". .gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  39. "Estadísticas de la Comunidad Autónoma de Canarias". Gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  40. "Native and foreign residents in Canary Islands (Spanish)". Gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  41. జనవరి 1, 2010 జనాభా సూచించబడింది
  42. 42.0 42.1 42.2 Patrona del archipiélago Canario Sitio web de las Siervas de los Corazones Traspasados de Jesús y María.
  43. 43.0 43.1 Pregón de las fiestas de la Virgen del Pino de 2004 a cargo de Juan Artiles Sánchez, Vicario de la Diócesis Canariense
  44. 44.0 44.1 Noticias breves en el sitio web de la Conferencia Episcopal Española
  45. 45.0 45.1 Historia ampliada del municipio de Candelaria en el sitio web del Gobierno de Canarias
  46. Nota de prensa de Bernardo Álvarez Afonso, Obispo de la Sede Episcopal de San Cristóbal de La Laguna
  47. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; obispadodetenerife.es అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  48. "www.gobiernodecanarias.org Statistics". Gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  49. "Página Web Oficial de Turismo de Tenerife; El Teide". Webtenerife.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  50. "Canary Islands road map: Spain - Multimap". Multimap.de. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  51. విమానాశ్రయ రాకపోకలు
  52. విమానాశ్రయాలలో ప్రయాణికులు
  53. సరుకు వర్తకం
  54. "04-CAPITULO 4-2006" (PDF). Archived from the original on 2010-03-31. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-20. 
  55. 55.0 55.1 "TRÁFICO DE PASAJE REGISTRADO EN LOS PUERTOS. 1996-2007". .gobiernodecanarias.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-09-20. 
  56. ప్రయాణికుల రాకపోకలను అనుసరించి విమానాశ్రయాలు, 2010, జూలై
  57. "Canary Islands travel guide". Wikitravel. 2010-01-06. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 
  58. "Gran Canaria Train". Playa-del-ingles.biz. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  59. "Ley 7/1991, de 30 de abril, de símbolos de la naturaleza para las Islas Canarias - in Spanish". Gobcan.es. 1991-05-10. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  60. Groombridge, Brian; Wright, Lissie (1982-12). The IUCN Amphibia-reptilia Red Data Book, Brian Groombridge and Lissie Wright. IUCN. ISBN 9782880326012. 
  61. "Parques Nacionales de Canarias". Pueblos10.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-04-26. 
  62. [111]
  63. 63.0 63.1 63.2 "The Canary Islands". Ctspanish.com. 1971-10-21. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-01-21. 

సూచనలు[మార్చు]

  • అల్ఫ్రెడ్ క్రోస్బీ, ఎకలాజికల్ ఇమ్పీరియలిజం: ది బయోలాజికల్ ఎక్స్‌పాన్షన్ అఫ్ యూరప్, 900-1900 (కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్) ISBN 0-521-45690-8
  • ఫెలిపే ఫెర్నాండెజ్-అర్మేస్టో, ది కానరీ ఐలాండ్స్ ఆఫ్టర్ ది కాంక్వెస్ట్: ది మేకింగ్ అఫ్ ఎ కొలోనియల్ సొసైటీ ఇన్ ది ఎర్లీ-సిక్స్టీన్త్ సెంచరీ , ఆక్స్ఫర్డ్ U. ప్రెస్, 1982. ISBN 978-0-19-821888-3; ISBN 0-19-821888-5
  • సెర్గియో హంక్వేట్, డైవింగ్ ఇన్ కానరీస్ , లితోగ్రఫియ A. రోమేరో, 2001. ISBN 84-932195-0-9
  • మార్టిన్ వీమర్స్: ది బటర్ ఫ్లైస్ అఫ్ ది కానరీ ఐలాండ్స్. - ఎ సర్వే ఆన్ దెయిర్ డిస్ట్రిబ్యూషన్, బయాలజీ అండ్ ఎకాలజి (లేపిడోప్టెర: పపిలియోనోఐడియా అండ్ హేస్పెరియోఐడియా) - లిన్నేయన బెల్గికా 15 (1995): 63-84 & 87–118 pdf

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • బోర్గేసేన్, F. 1929. మరైన్ ఆల్గే ఫ్రం ది కానరీ ఐ లాండ్స్. III రోడోఫిసే. పార్ట్ II. క్రిప్టోనేమియలేస్, గిగార్టినలేస్, అండ్ రోడిమేనియలేస్. Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Biologiske

Meddelelser. 8 : 1 — 97.

  • పఎగేలో, క్లాస్: బిబ్లియోగ్రఫీ కానరీ ఐలాండ్స్, 2009, ISBN 978-3-00-028678-6

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

వికీవాయేజ్ కోసం ఒక ట్రావెల్ గైడ్ ఉంది Canary Islands.

మూస:Administrative divisions of Spain మూస:EU Outermost regions మూస:Islands and provinces of the Canary Islands మూస:Geography of Africa