క్రైస్తవుడు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

మూస:Christianity క్రైస్తవమతాన్ని అవలంబించేవాడు క్రైస్తవుడు (pronounced /ˈkrɪstjen'/ ( )),జీసస్ ఆఫ్ నాజరెత్ యొక్క జీవితం మరియు బోధనల మీద ఆధారపడిన అబ్రహమిక్, దేవుడు ఒక్కడే అనే సిద్ధాంతంను కలిగిన మతం, క్రైస్తవులు అది మెసయ్యగా నమ్ముతారు (క్రైస్ట్‌గా స్వీకరించబడిన గ్రీకు పరిభాషలో ఉంది) ఈ కాలజ్ఞానాన్ని హిబ్రూ బైబిల్, మరియు దేవుని బిడ్డలో ఉంది.[1][2] అధిక క్రైస్తవులు ట్రినిటీ ("ట్రి-యూనిటీ"(ముగ్గురి-కలయిక))సిద్ధాంతంను నమ్ముతారు, దేవుడిని తండ్రి, కుమారుడు, మరియు పవిత్రమైన ఆత్మగా భావిస్తారు. ఇందులో రోమన్ కాథలిసిజం, ఆర్థడాక్స్ క్రిస్టియానిటీ, మరియు అధికంగా ప్రొటెస్టంటిజం ఉన్నాయి. బలహీనవర్గంగా నాన్‌ట్రినిటారియన్స్ ఉన్నారు.

"క్రైస్తవుడు" అనే పదాన్ని క్రైస్తవమతంతో సంబంధం ఉన్న దేనినైనా వర్ణించటానికి విశేషంగా లేదా సామెతల ఉద్దేశ్యంలో ఉపయోగించబడింది, దీనిని "ఉన్నతమైన, మరియు మంచి గుణాలతో క్రీస్తు వలే ఉన్నవారి"గా చెప్పబడింది.[3]

పద చరిత్ర[మార్చు]

గ్రీకు పదం Χριστιανός (క్రిస్టియానోస్ )—అర్థం "ఏసుక్రీస్తు అనుచరుడు"—అనేది Χριστόςనుండి వచ్చింది (క్రిస్టోస్ )—దీనర్థం "పవిత్రులు అయినవారు"[4]—బానిస యాజమాన్యంలో వలే అనుసరణీయం లేదా సంబంధం కలిగి ఉండంటం సూచించటానికి విశేషణ సంబంధమైన ముగింపును లాటిన్ నుండి పొందబడింది.[5] గ్రీకు హిబ్రూ బైబిల్‌లో, క్రిస్టోస్ ‌ను హిబ్రూ מָשִׁיחַ (Mašíaḥ,అనువాదకులుగా ఉపయోగించటమైనది మెసయ్య), అర్థం " పవిత్రులుగా[అయినవారు] ఉంది."[6] ఇతర ఐరోపా భాషలలో, 'క్రైస్తవులకు' సమానమైన పదాలను గ్రీకు నుండి పొందబడినాయి, ఇందులో ఫ్రెంచిలోని 'క్రెటీన్' మరియు స్పానిష్ 'క్రిస్టియానో' ఉన్నాయి.

పూర్వ వాడకం[మార్చు]

ఈ పదం యొక్క మొదటి నమోదుకాబడిన వాడకంను (లేదా ఇతర భాషలలో దానియొక్క సంబంధంను కలిగి ఉంది) న్యూ టెస్టమెంట్(క్రైస్తవ బైబిల్ రెండవభాగం), మూస:Bibleref2లో ఉపయోగించబడింది, ఇది "...యాంటియోక్ శిష్యులను ఆరంభంలో క్రైస్తవులుగా పేర్కొంది." రెండవసారి దీనిని మూస:Bibleref2లో పేర్కొనబడింది, ఇక్కడ హెరోడ్ అగ్రిప్ప II పాల్ ది అపోస్ట్‌‌లేకు సమాధానం ఇస్తూ, "అంత తక్కువ సమయంలో నన్ను క్రైస్తవుడిగా సమ్మతింప చేయవచ్చని నీవనుకుంటున్నావా?" అని తెలిపారు. మూడవ మరియు నాల్గవ టెస్టమెంట్ సూచన మూస:Bibleref2లో ఉంది, ఇది నమ్మకస్థులను ప్రోత్సహిస్తుంది, "...ఒకవేళ క్రైస్తవుడిగా నువ్వు బాధపడుతూ ఉంటే, నువ్వు సిగ్గుపడవద్దు, కానీ ఈ పేరును ఇచ్చినందుకు దేవుడిని స్తుతించు" అని ఉంది. మాట్టిసన్ సూచిస్తూ "[t]న్యూ టెస్టమెంట్ ఈ పదాన్ని పరిహాస పదంగా సూచిస్తుంది, ఈ పదాన్ని ఏసుక్రీస్తుని అనుసరించే వారి కొరకు విమర్శకులు ఉపయోగించారు."[7]

ఈ పదం యొక్క ఆరంభ వాడకాలను క్రైస్తవేతర సాహిత్యంలో చూడవచ్చును, ఇందులో జోసెఫస్ "క్రైస్తవుల తెగ క్రైస్ట్ పేరు మీద ఉన్నట్టు" సూచించబడింది[8] టాసిటస్ మరియు ట్రాజన్‌తో ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలలో ప్లినీ ది యంగర్ మొదటి శతాబ్దం ముగింపులో వ్రాశారు. అన్నాల్స్ ‌లో దానిని "అసభ్యమైన పేరుతో[ఉపయోగించబడినాయి] క్రైస్తవులను పిలవబడుతుంది"[9] మరియు క్రైస్తవులను గ్రేట్ ఫైర్ ఆఫ్ రోమ్ కొరకు నేరో యొక్క బలిపశువులుగా గుర్తించారు.[10]

ఆధునిక వాడకం[మార్చు]

తమని తాము క్రైస్తవులుగా పిలవబడే వారిలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తారమైన నమ్మకాలు మరియు అభ్యాసాలు కనుగొనబడతాయి. తత్వశాస్త్రవేత్త మైఖేల్ మార్టిన్ అతని పుస్తకం ది కేస్ ఎగైనస్ట్ క్రిస్టియానిటీ లో ప్రాధమిక ఊహల సమూహాన్ని ఏర్పరచటానికి మూడు చారిత్రాత్మక క్రైస్తవ మతాల విలువను నిర్ణయించబడింది, ఇందులో థీయిజంలో విశ్వాసం, ఏసుప్రభువు చరిత్ర, భగవంతుని అవతారం, మోక్షం ద్వారా ఏసుప్రభువు మీద విశ్వాసం, మరియు నీతివంతమైన ఆదర్శపురుషునిగా ఏసుప్రభువును భావించటం ఉన్నాయి.[11] అతని విశ్లేషణలో అపోస్ట్‌లెస్' మతం, నిసేన్ మతం, మరియు అతనాసియన్ మతం ఉన్నాయి.

హిబ్రూ పదాలు[మార్చు]

జుడాయిజంలో (జీసస్)ఏసుప్రభువుతో మేసయ్య యొక్క పోలికను ఆమోదించక పోవటంచే, హిబ్రూలో క్రైస్తవుల కొరకు ఉన్న తాల్మూడిక్ పదం నాట్జ్రిం ("నజారెన్లు"), ఏసుప్రభువు ఇజ్రాయల్‌లోని నజారెత్ గ్రామం నుండి వచ్చాడనే మూలం నుండి వాస్తవానికి పొందబడింది.[12] అయినప్పటికీ, మెస్సియానిక్ యూదులను ఆధునిక హిబ్రూలోיהודים משיחיים (Yehudim Meshihi'im) గా సూచించబడింది.

అరబిక్ పదాలు[మార్చు]

అరబిక్-మాట్లాడే సంస్కృతులలో, క్రైస్తవుల కొరకు రెండు మాటలను సాధారణంగా ఉపయోగిస్తారు: అవి నస్రాని (نصراني), బహువచనం "నసారా"ను (نصارى) నజారెత్ [13] నుండి సిరియక్ (అరమైక్)ద్వారా పొందబడిందని సాధారణంగా భావించబడింది; మసిహి (مسيحي) అర్థం మెసయ్య అనుచరులని అర్థం.[13][14]

నస్రాని అనే పదం క్రైస్తవ సంస్కృతిలోని ప్రజలను సూచిస్తుంది మరియు మసిహి అర్థం ఏసుప్రభువు మీద మతసంబంధ విశ్వాసంతో ఉన్న ప్రజలుగా ఉంది.[15] కొన్ని దేశాలలో నస్రాని అనే పదం ముస్లిమేతర శ్వేతజాతీయుల కొరకు ఉద్దేశింపబడింది.[15] ముఖ్యంగా రాజకీయ సందర్భాలలో క్రైస్తవుల కొరకు కొన్నిసార్లు ఉపయోగించే అరబిక్ పదం, సాలిబి; ఇది తిరుగుబాటుదారులను సూచిస్తుంది మరియు ప్రతికూలమైన అర్థాలను కలిగి ఉంది.[14][16]

ఆసియా పదాలు[మార్చు]

నస్రాని లేదా నశ్రానీ కూడా సిరియన్ మలబార్ నస్రాని ప్రజలను సూచిస్తుంది, ఇది భారతదేశంలోని కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన క్రైస్తవ మతసంబంధ తెగ, ఇందులో చాల్డియన్, మలయాళీ బ్రాహ్మణులు, సిరియాక్, యూదుల వంటి మిశ్రమ జాతులు ఉన్నాయి మరియు ఇతర మలయాళీ హిందూ కులాల వంశాలు తిరోగమిస్తున్నాయి.

భారతదేశంలో క్రైస్తవులు తమనితాము "ఇసాయిలు" అని పిలుచుకుంటారు, మరియు దక్షిణ ఆసియాలో హిందువులు ఇంకా ఇతరులలో కూడా ప్రముఖంగా ఉంది.[17] ఇది వారు జీసస్ ను పిలిచే పేరు "ఇసా మేసి" తో సంబంధం కలిగి ఉంది.

గతంలో, మలేషియాలో నివసించేవారు పోర్చుగీసులను సెరాని అని పిలిచేవారు, దీనర్థం "నజరేన్ అనుచరులు". సెరాని అనే పదాన్ని ఈనాడు మలేషియాలోని క్రెయోల్ క్రైస్తవ సమాజం కొరకు ఉపయోగించబడుతోంది.

చైనీయుల పదం మూస:Linktext (పిన్‌యిన్: jīdū tú)యొక్క సాహిత్యపరమైన అర్థం "ఏసుప్రభువు అనుచరుడు."

క్రైస్తవ దేశం[మార్చు]

ఆండర్సన్ కూపర్ సంయుక్త రాష్ట్రాల గురించి తెలుపుతూ, "85 శాతం మంది మరియు మూడింట రెండు వంతులు [అమెరికన్లు] క్రైస్తవులు, ఈ సంఖ్య పెరుగుతూ ఉంది మరియు అమెరికాను క్రైస్తవ దేశంగా భావించబడుతుంది. జనాభాలో మిగిలిన వారు ఏ వర్గానికి చెందినవారనేది స్పష్టంగా తెలియదు."[18]

జనాభా[మార్చు]

మూస:Main article 21వ శతాబ్దం ఆరంభంనాటికి, క్రైస్తవమతాన్ని అవలంబించేవారి సంఖ్య 2.2 బిలియన్లకు చేరింది.[19][20][21] ప్రపంచ జనాభాలో మూడింట నాల్గవవంతులో ఈ విశ్వాసం ప్రతిబింబిస్తుంది మరియు ఇది దాదాపు 38,000 క్రైస్తవ వర్గాలతో ప్రపంచంలో అతిపెద్ద మతంగా ఉంది.[22] ఇంచుమించు 100 సంవత్సరాల నుంచి క్రైస్తవులు ప్రపంచ జనాభాలో 33 శాతం మంది ఉన్నారు. రోమన్ కాథలిక్ చర్చిలో అత్యధిక క్రైస్తవ తరగతులు ఉన్నాయి, మొత్తం క్రైస్తవులలో సగం మందికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ ఇక్కడ 1.166 బిలియన్ల మంది ఉన్నారు.[23]


అధిక క్రైస్తవులు ఉన్న ఇరవై దేశాలు
దేశం క్రైస్తవులు క్రైస్తవ
 United States (వివరాలు) 243,186,000 40.4%
 Brazil (వివరాలు) 174,700,000 40.4%
 Mexico (వివరాలు) 105,095,000 94.5%
 Russia (వివరాలు) 99,775,000 70.3%
 Philippines (వివరాలు) 90,530,000 40.4%
 Nigeria (వివరాలు) 76,281,000 48.2%
మూస:Country data China, People's Republic of (వివరాలు) 66,959,000 5.0%
మూస:Country data Congo, Democratic Republic of (వివరాలు) 63,825,000 90.0%
 Italy (వివరాలు) 55,070,000 91.1%
 Ethiopia (వివరాలు) 54,978,000 64.5%
 Germany (వివరాలు) 49,400,000 59.9%
 Colombia (వివరాలు) 44,502,000 97.6%
 Ukraine (వివరాలు) 41,973,000 91.5%
 South Africa (వివరాలు) 39,843,000 79.7%
 Argentina (వివరాలు) 37,561,000 92.7%
 Poland (వివరాలు) 36,526,000 95.7%
 Spain (వివరాలు) 35,568,000 77.2%
 France (వివరాలు) 35,014,000 53.5%
 Kenya (వివరాలు) 34,774,000 [౮౫] ౧౯౯౮–
 Uganda (వివరాలు) 29,943,000 88.6%

వీటిని కూడా చూడండి.[మార్చు]

Script error

  • క్రిస్టెన్డం
  • క్రిస్టియన్ చర్చ్
  • క్రైస్తవమత మార్పిడి
  • క్రైస్తవుల సంస్కృతీ
  • క్రైస్తవుల జాబితా
  • నామమాత్రపు క్రైస్తవులు
  • రైస్ క్రైస్తవుడు, వస్తు లాభం కోసం క్రైస్తవమత మార్పిడి చేసినవారిని ఈ విధముగా పిలువబడును

సూచికలు[మార్చు]

  1. "Definition of Christian". Cambridge Advanced Learner's Dictionary. Cambridge University Press. Retrieved 2010-01-18. 
  2. "BBC — రెలిజియన్ & ఎథిక్స్ — క్రిస్టియానిటి ఏట్ ఏ గ్లాన్స్ ", BBC
  3. Schaff, Philip. "V. St. Paul and the Conversion of the Gentiles (Note 496)". History of the Christian Church. 
  4. క్రీస్ట్ ఎథిమోలజి ఆన్ లైన్ లో
  5. Bickerman, Elias J. (April, 1949). "The Name of Christians". The Harvard Theological Review 42 (2): 109–124. "Generally, the formations derive from a proper name or title and denote the followers, supporters, adherents, or partisans of a person, as in Brutianus, Augustianus, Caesarianus, and so on." 
  6. మెస్సయ్యా ఎథిమోలజి ఆన్ లైన్ లో
  7. Mattison, Mark M. "What is a Christian?". True Grace Ministries. 
  8. Josephus. "Antiquities of the Jews - XVIII, 3:3". 
  9. Tacitus, Cornelius; Murphy, Arthur (1836). The works of Cornelius Tacitus: with an essay on his life and genius, notes, supplements, &c. Thomas Wardle. p. 287. 
  10. Bruce, Frederick Fyvie (1988). The Book of the Acts. Eerdmans. p. 228. ISBN 0802825052. 
  11. Martin, Michael (1993). The Case Against Christianity. Temple University Press. p. 12. ISBN 1566390818. 
  12. నజారెన్ ఎథిమోలజి ఆన్ లైన్ లో
  13. 13.0 13.1 ఖలేద్ అహ్మద్, పాకిస్తాన్ డైలీ టైమ్స్.
  14. 14.0 14.1 సొసైటి కోసం ఇంటర్నెట్ రీసర్చ్, ది హమాస్ చార్టర్, గమనిక 62 (పొరబాటుగా, "సలిది").
  15. 15.0 15.1 జేఫ్ఫ్రి టేలర్, ట్రెక్కింగ్ త్రూ ది మొరోకన్ సహారా.
  16. అక్బర్ S. అహ్మద్, ఇస్లాం, గ్లోబలైజేషన్ మరియు పోస్ట్మోడర్నిటి, పే 110.
  17. "Catholic priest in saffron robe called 'Isai Baba'". The Indian Express. December 24, 2008. 
  18. Cooper, Anderson (December 14, 2006). "What is a Christian?; New Moral Values; Evangelicals and Israel; End of Days; Capitalist Christian; The Seekers". Anderson Cooper 360 Degrees. CNN.com. 
  19. 6.7 బిలియన్ ప్రపంచ జనాబా లో 33.2% (అండర్ "పీపుల్") "World". CIA world facts. 
  20. "The List: The World's Fastest-Growing Religions". foreignpolicy.com. 2007-03. Retrieved 2010-01-04. 
  21. "Major Religions Ranked by Size". Adherents.com. Retrieved 2009-05-05. 
  22. హింనేల్ల్స్, ది రూట్లేద్జ్ కంపానియన్ టు ది స్టడి అఫ్ రిలీజియన్ , పే. 441.
  23. http://www.catholicnewsagency.com/news/universal_church_sees_increase_in_seminarians_reports_pontifical_yearbook/