సల్ఫర్
వికీపీడియా నుండి
(గంధకము నుండి దారిమార్పు చెందింది)
 |
ఈ వ్యాసం లేదా వ్యాసభాగాన్ని విస్తరించవలసి ఉంది. వివరాలకు జాబితా లేదా ఈ వ్యాసపు చర్చా పేజీ చూడండి. విస్తరణ పూర్తయిన తర్వాత, ఈ నోటీసును తొలగించండి. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| సాధారణ లక్షణాలు | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| పేరు, సంకేతము, పరమాణు సంఖ్య | సల్ఫర్, S, 16 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| రసాయన సిరీస్ | అలోహములు | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| గ్రూపు, పీరియడ్, బ్లాక్ | 16, 3, p | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| స్వరూపం | lemon yellow brick |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ప్రామాణిక పరమాణు భారం | 32.065(5) g·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం | [Ne] 3s2 3p4 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electrons per shell | 2, 8, 6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| భౌతిక లక్షణాలు | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| స్థితి | solid | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| సాంద్రత (r.t. దగ్గర) | (alpha) 2.07 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| సాంద్రత (r.t. దగ్గర) | (beta) 1.96 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| సాంద్రత (r.t. దగ్గర) | (gamma) 1.92 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Liquid సాంద్రత at ద్ర.స్థా. | 1.819 g·cm−3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ద్రవీభవన స్థానం | 388.36 K (115.21 °C, 239.38 °F) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Boiling point | 717.8 K (444.6 °C, 832.3 °F) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Critical point | 1314 K, 20.7 MPa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Heat of fusion | (mono) 1.727 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Heat of vaporization | (mono) 45 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Heat capacity | (25 °C) 22.75 J·mol−1·K−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomic properties | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Crystal structure | orthorhombic | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oxidation states | −1, ±2, 4, 6 (strongly acidic oxide) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electronegativity | 2.58 (Pauling scale) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ionization energies (more) |
1st: 999.6 kJ·mol−1 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2nd: 2252 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3rd: 3357 kJ·mol−1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomic radius | 100 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Atomic radius (calc.) | 88 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Covalent radius | 102 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Van der Waals radius | 180 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ఇతరత్రా | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Magnetic ordering | no data | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Electrical resistivity | (20 °C) (amorphous) 2×1015Ω·m |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Thermal conductivity | (300 K) (amorphous) 0.205 W·m−1·K−1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bulk modulus | 7.7 GPa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Mohs hardness | 2.0 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| CAS registry number | 7704-34-9 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ముఖ్యమైన ఐసోటోప్లు | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| మూలాలు | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
సల్ఫర్ లేదా గంధకము (Sulfur), ఒక రసాయన మూలకము. దీని పరమాణు సంఖ్య 16. దీని సంకేతము S. ఇది భూమిపై విరివిగా లభించే ఒక అలోహము. ఇది బహు సంయోజనీయత కలిగిన మూలకము. . ప్రకృతి లో సహజంగా లభ్యమయ్యే సల్ఫర్ పసుపు రంగులో ఉండే స్ఫటిక ఘన పదార్ధము. ఇది మూలక రూపంలోను, సల్ఫైడ్, సల్ఫేటు అనే రసాయన సంయోగరూపంలోను కూడా ప్రకృతిలో లభిస్తుంది. భూమిపై జీవపదార్ధాలకు కావలిసిన అత్యవసర పదార్ధాలలో గంధకం ఒకటి. సిస్టీన్ మరియు మితియోనీన్ అనే రెండు అమినో ఆమ్లాలలో (amino acid) గంధకం అణువులు ఉంటాయి. వాణిజ్య పరంగా గంధకం వినియోగించే పదార్ధాలు - ఎరువులు, గన్ పౌడర్, అగ్గిపుల్లలు, పురుగు మందులు, ఫంగస్ నివారణ పదార్ధాలు (insecticides and fungicides). వ్యవహార ఆంగ్ల భాషలో brimstone అని కూడా అంటారు.
- కొన్ని సల్ఫర్ వినియోగాలు
- రబ్బర్ వల్కనైజేషన్లో సల్ఫర్ ఒక ముఖ్యమైన పదార్ధం. ఈ ప్రక్రియలో పాలీ సల్పైడులు ఆర్గానిక్ పాలీమర్తో crosslink అవుతాయి.
- gunpowder తయారీలో సల్ఫర్ వాడుతారు
- సల్ఫర్, మిథేన్ల మధ్య రసాయనిక ప్రక్రియ వలన కార్బన్ డై సల్పైడ్ తయారవుతుంది. దీనిని సెల్లోఫేన్ (cellophane) మరియు రేయాన్ (en:rayon) తయారీలో వాడుతారు.[1]
- మనకు లభించే సల్ఫర్లో 85% వరకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం (sulfuric acid) (H2SO4) తయారీలో వాడుతారు. ప్రపంచంలోని పారిశ్రామిక వ్యవస్థకు ఇది చాలా ముఖ్యమైన పదార్ధం. దేశాల పారిశ్రామిక ప్రగతికి సూచికగా ఆ దేశపు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల వినియోగంను కూడా చెబుతారు. [2] ఎరువుల తయారీ, లోహాల వెలికి తీత, ఖనిజాల శుద్ధి, చమురు శుద్ధి పరిశ్రమలలో ఈ ఆమ్లం వినియోగం ఉంది.
- డిటర్జెంటులు, పెస్టిసైడులు, ఫంగిసైడులు, వ్యవసాయ రసాయనాలు, రంగు పదార్ధాలు, ఫొటోగ్రఫీ వంటి పదార్ధాలు, పనులలో సల్ఫర్ వినియోగం ఉంటుంది.
- కొన్ని ఔషధులలో, ముఖ్యంగా చర్మవ్యాధుల వివారణలలో సల్ఫర్ ఉపయోగపడుతుంది.
- Magnesium sulfate, better known as Epsom salts, can be used as a laxative, a bath additive, an exfoliant, a magnesium supplement for plants, or a desiccant.
మూలాలు[మార్చు]
- ↑ Nehb, Wolfgang; Vydra, Karel (2006). "Sulfur". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley-VCH Verlag. DOI:10.1002/14356007.a25_507.pub2.
- ↑ Sulfuric Acid Growth
