సల్ఫర్

వికీపీడియా నుండి
(గంధకము నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
సల్ఫర్
16S
హైడ్రోజన్ (diatomic nonmetal)
హీలియం (noble gas)
లిథియం (alkali metal)
బెరీలియం (alkaline earth metal)
బోరాన్ (metalloid)
కార్బన్ (polyatomic nonmetal)
నైట్రోజన్ (diatomic nonmetal)
ఆక్సిజన్ (diatomic nonmetal)
ఫ్లోరిన్ (diatomic nonmetal)
నియాన్ (noble gas)
సోడియం (alkali metal)
మెగ్నీషియం (alkaline earth metal)
అల్యూమినియం (poor metal)
సిలికాన్ (metalloid)
పాస్పరస్ (polyatomic nonmetal)
సల్ఫర్ (polyatomic nonmetal)
క్లోరిన్ (diatomic nonmetal)
ఆర్గాన్ (noble gas)
పొటాషియం (alkali metal)
కాల్షియం (alkaline earth metal)
Scandium (transition metal)
Titanium (transition metal)
Vanadium (transition metal)
Chromium (transition metal)
Manganese (transition metal)
Iron (transition metal)
Cobalt (transition metal)
Nickel (transition metal)
Copper (transition metal)
Zinc (transition metal)
Gallium (poor metal)
Germanium (metalloid)
Arsenic (metalloid)
Selenium (polyatomic nonmetal)
Bromine (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidium (alkali metal)
Strontium (alkaline earth metal)
Yttrium (transition metal)
Zirconium (transition metal)
Niobium (transition metal)
Molybdenum (transition metal)
Technetium (transition metal)
Ruthenium (transition metal)
Rhodium (transition metal)
Palladium (transition metal)
Silver (transition metal)
Cadmium (transition metal)
Indium (poor metal)
Tin (poor metal)
Antimony (metalloid)
Tellurium (metalloid)
Iodine (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Caesium (alkali metal)
Barium (alkaline earth metal)
Lanthanum (lanthanoid)
Cerium (lanthanoid)
Praseodymium (lanthanoid)
Neodymium (lanthanoid)
Promethium (lanthanoid)
Samarium (lanthanoid)
Europium (lanthanoid)
Gadolinium (lanthanoid)
Terbium (lanthanoid)
Dysprosium (lanthanoid)
Holmium (lanthanoid)
Erbium (lanthanoid)
Thulium (lanthanoid)
Ytterbium (lanthanoid)
Lutetium (lanthanoid)
Hafnium (transition metal)
Tantalum (transition metal)
Tungsten (transition metal)
Rhenium (transition metal)
Osmium (transition metal)
Iridium (transition metal)
Platinum (transition metal)
Gold (transition metal)
Mercury (transition metal)
Thallium (poor metal)
Lead (poor metal)
Bismuth (poor metal)
Polonium (poor metal)
Astatine (metalloid)
Radon (noble gas)
Francium (alkali metal)
Radium (alkaline earth metal)
Actinium (actinoid)
Thorium (actinoid)
Protactinium (actinoid)
Uranium (actinoid)
Neptunium (actinoid)
Plutonium (actinoid)
Americium (actinoid)
Curium (actinoid)
Berkelium (actinoid)
Californium (actinoid)
Einsteinium (actinoid)
Fermium (actinoid)
Mendelevium (actinoid)
Nobelium (actinoid)
Lawrencium (actinoid)
Rutherfordium (transition metal)
Dubnium (transition metal)
Seaborgium (transition metal)
Bohrium (transition metal)
Hassium (transition metal)
Meitnerium (unknown chemical properties)
Darmstadtium (unknown chemical properties)
Roentgenium (unknown chemical properties)
Copernicium (transition metal)
Ununtrium (unknown chemical properties)
Flerovium (unknown chemical properties)
Ununpentium (unknown chemical properties)
Livermorium (unknown chemical properties)
Ununseptium (unknown chemical properties)
Ununoctium (unknown chemical properties)
O

S

Se
ఫాస్ఫరస్సల్ఫర్క్లోరిన్
ఆవర్తన పట్టిక లో సల్ఫర్ స్థానం
రూపం
lemon yellow sintered microcrystals


Spectral lines of sulfur
సాధారణ ధర్మములు
మూలకం పేరు, రసాయన సంకేతం, పరమాణు సంఖ్య సల్ఫర్, S, 16
ఉచ్ఛారణ /ˈsʌlfər/ SUL-fər
మూలక వర్గం అలోహము
గ్రూపు, పీరియడ్, బ్లాకు 16 (chalcogens), 3, p
ప్రామాణిక పరమాణు భారం 32.066(1)
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం [Ne] 3s2 3p4
2, 8, 6
Electron shells of సల్ఫర్ (2, 8, 6)
చరిత్ర
ఆవిష్కరణ Chinese[1] (Before 2000BC)
Recognized as an element by Antoine Lavoisier (1777)
భౌతిక ధర్మములు
పదార్థ స్థితి solid
సాంద్రత (near r.t.) (alpha) 2.07 g·cm−3
సాంద్రత (near r.t.) (beta) 1.96 g·cm−3
సాంద్రత (near r.t.) (gamma) 1.92 g·cm−3
ద్రవీభవన స్థానం వద్ద ద్రవరూప సాంద్రత 1.819 g·cm−3
ద్రవీభవన స్థానం 388.36 K, 115.21 °C, 239.38 °F
మరుగు స్థానం 717.8 K, 444.6 °C, 832.3 °F
క్రిటికల్ స్థానం 1314 K, 20.7 MPa
సంలీనం యొక్క ఉష్ణం (mono) 1.727 kJ·mol−1
బాష్పీభవనోష్ణం (mono) 45 kJ·mol−1
మోలార్ హీట్ కెపాసిటీ 22.75 J·mol−1·K−1
బాష్ప పీడనం
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 375 408 449 508 591 717
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు 6, 5, 4, 3, 2, 1, -1, -2
(strongly acidic oxide)
ఋణవిద్యుదాత్మకత 2.58 (Pauling scale)
అయనీకరణ శక్మములు
(మరిన్ని)
1st: 999.6 kJ·mol−1
2nd: 2252 kJ·mol−1
3rd: 3357 kJ·mol−1
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం 105±3 pm
వాండర్ వాల్ వ్యాసార్థం 180 pm
వివిధ విషయాలు
స్ఫటిక నిర్మాణము orthorhombic
సల్ఫర్ has a orthorhombic crystal structure
అయస్కాంత పదార్థ రకం diamagnetic[2]
విద్యున్నిరోధకత్వం మరియు వాహకత్వం (20 °C) (amorphous)
2×1015 Ω·m
ఉష్ణ వాహకత్వం (amorphous)
0.205 W·m−1·K−1
బల్క్ మాడ్యూల్స్ 7.7 GPa
Mohs ధృఢత 2.0
సి.ఎ.యస్ రిజిస్ట్రీ సంఖ్య 7704-34-9
అతి స్థిరమైన ఐసోటోపులు
ప్రధానవ్యాసం: సల్ఫర్ యొక్క ఐసోటోపులు
iso NA అర్థజీవితకాలం DM DE (MeV) DP
32S 95.02% S, 16 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
33S 0.75% S, 17 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
34S 4.21% S, 18 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
35S syn 87.32 d β 0.167 35Cl
36S 0.02% S, 20 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
· సూచికలు


Rough sulfur crystal
Sulfur crystalites at Waiotapu hot springs, New Zealand

సల్ఫర్ లేదా గంధకము (Sulfur), ఒక రసాయన మూలకము. దీని పరమాణు సంఖ్య 16. దీని సంకేతము S. ఇది భూమిపై విరివిగా లభించే ఒక అలోహము. ఇది బహు సంయోజనీయత కలిగిన మూలకము. . ప్రకృతి లో సహజంగా లభ్యమయ్యే సల్ఫర్ పసుపు రంగులో ఉండే స్ఫటిక ఘన పదార్ధము. ఇది మూలక రూపంలోను, సల్ఫైడ్, సల్ఫేటు అనే రసాయన సంయోగరూపంలోను కూడా ప్రకృతిలో లభిస్తుంది. భూమిపై జీవపదార్ధాలకు కావలిసిన అత్యవసర పదార్ధాలలో గంధకం ఒకటి. సిస్టీన్ మరియు మితియోనీన్ అనే రెండు అమినో ఆమ్లాలలో (amino acid) గంధకం అణువులు ఉంటాయి. వాణిజ్య పరంగా గంధకం వినియోగించే పదార్ధాలు - ఎరువులు, గన్ పౌడర్, అగ్గిపుల్లలు, పురుగు మందులు, ఫంగస్ నివారణ పదార్ధాలు (insecticides and fungicides). వ్యవహార ఆంగ్ల భాషలో brimstone అని కూడా అంటారు.


కొన్ని సల్ఫర్ వినియోగాలు
  • gunpowder తయారీలో సల్ఫర్ వాడుతారు
  • మనకు లభించే సల్ఫర్‌లో 85% వరకు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం (sulfuric acid) (H2SO4) తయారీలో వాడుతారు. ప్రపంచంలోని పారిశ్రామిక వ్యవస్థకు ఇది చాలా ముఖ్యమైన పదార్ధం. దేశాల పారిశ్రామిక ప్రగతికి సూచికగా ఆ దేశపు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల వినియోగంను కూడా చెబుతారు. [4] ఎరువుల తయారీ, లోహాల వెలికి తీత, ఖనిజాల శుద్ధి, చమురు శుద్ధి పరిశ్రమలలో ఈ ఆమ్లం వినియోగం ఉంది.


మూలాలు[మార్చు]

  1. "Sulfur History". Georgiagulfsulfur.com. Retrieved 2008-09-12. 
  2. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics. CRC press. 2000. ISBN 0849304814. 
  3. Nehb, Wolfgang; Vydra, Karel (2006). "Sulfur". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley-VCH Verlag. doi:10.1002/14356007.a25_507.pub2. 
  4. Sulfuric Acid Growth

బయటి లింకులు[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=సల్ఫర్&oldid=821092" నుండి వెలికితీశారు