ఘనీభవించిన భుజం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Adhesive capsulitis of shoulder
వర్గీకరణ & బయటి వనరులు
m:en:ICD-10 {{{m:en:ICD10}}}
m:en:ICD-9 {{{m:en:ICD9}}}
DiseasesDB 34114
m:en:MedlinePlus 000455
m:en:eMedicine {{{m:en:eMedicineSubj}}}/{{{m:en:eMedicineTopic}}} 

ఘనీభవించిన భుజం (Frozen Shoulder), వైద్యశాస్త్రపరంగా అడెసివ్ కాప్సులైటిస్ (అసంజిత గుళిక), అనేది భుజం యొక్క గ్లెనోహుమరల్ జాయింట్ (అంసదండఎముకకీలు) చుట్టూ ఉండేటి కలిపే కణజాలమైన భుజ కాప్సుల్ (గుళిక), వాస్తుంది మరియు బిరుసుబారి, కదలికను తీవ్రంగా నిరోధించి దీర్ఘకాలిక నొప్పిని కలిగించే జాడ్యం.

అడెసివ్ కాప్సులైటిస్ (అసంజిత గుళిక) అనే నొప్పిని కలిగించే మరియు దుర్బలపరచు స్థితిలో, అతినెమ్మదిగా చేకూరే స్వస్థత వలన రోగి మరియు సంరక్షకులు నిరుత్సాహపడతారు. భుజం యొక్క కదలిక తీవ్రంగా నిర్బంధించబడుతుంది. నొప్పి సాధారణంగా నిలకడగా ఉండి, వాతావరణం చల్లగా ఉన్న రాత్రి సమయంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది మరియు నిర్బందిత కదలిక తోపాటుగా, చిన్న చిన్న పనులు చేయుట కూడా అసాధ్యంగా మారుతుంది. కొన్ని కదలికలు లేదా తట్టుకొనుట వలన హఠాత్తుగా విపరీతమైన నొప్పి కలిగి చాలా సేపు వరకు మొద్దుబారిపోయినట్లుగా ఉంటుంది.

ఈ స్థితికి గల ఖచ్చితమైన కారణం తెలియదు, మరియు ఇది ఐదు నెలల నుంచి మూడేళ్ళు లేదా ఇంకా ఎక్కువ కొనసాగి కొన్నిసందర్భాలలో ఆ ప్రాంతానికి గాయం లేదా స్థాపం(ట్రామా)ని కలుగజేయవచ్చు. గుళికలోని ఆరోగ్య కణజాలంపై శరీరం దాడి చేయుటతో, స్వాయుత్త మాపు అంశాన్ని ఇది కలిగి ఉందని భావించడమైనది. కీలులోని ద్రవం కూడా లోపించుటతో, కదలిక ఇంకా నిర్బంధించబడుతుంది.

దినచర్యలు కష్టమగుటయే కాక, అసంజిత గుళికతో బాధపడువారు సాధారణంగా, రాత్రి సమయంలో నొప్పి తీవ్రమగుట వలన మరియు నిర్బందిత కదలిక/భంగిమ వలన గాఢనిద్రను పొందుటలో సమస్యలను ఎదుర్కొంటారు. ఈ పరిస్థితి, మెడ మరియు వెన్నులో నొప్పికి మరియు సమస్యలకు, వ్యాకులతకు కూడా దారి తీయవచ్చు.

ఘనీభవించిన భుజం కలిగించే హాని కారకాలు, మధుమేహం, ఆఘాతం, ప్రమాదాలు, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు, కలిపే కణజాల జాడ్యాలు, మరియు గుండె వ్యాధులు వంటివి. ఈ స్థితి 40 కంటే తక్కువ వయసువారిలో అత్యంత అరుదుగా కనబడుతుంది.

చికిత్స, నొప్పితో కూడుకున్నది, ఖరీదైనది మరియు వ్యాయామ (భౌతిక) చికిత్సా విధానం, ఔషధ ప్రయోగం, మర్దనతో చేసే చికిత్సా విధానం, జల విస్ఫారణ వైద్య విధానం లేదా శస్త్ర చికిత్సలను కలిగి ఉంటుంది. వైద్యుడు, మత్తు ఇచ్చి తన సంధాన చాతుర్యంతో (చేతితో పని చేసి)కూడా, కీలులోని అసంజనాలను మరియు మచ్చ కణజాలాన్ని విచ్చిన్నం చేయుట వలన కొంతవరకు కదలికను తీసుకురావడానికి సహాయపడుతుంది. నొప్పి మరియు వాపుని బాధానివారక మందులు మరియు NSAID యొక్క వాడుకతో నియంత్రించవచ్చు. ఈ స్థితి స్వీయ మితమైనది: సాధారణంగా దీర్ఘకాలంలో శస్త్రచికిత్స లేకుండానే నయమయినా, దీనికి 2 ఏళ్ళు కాలం పడుతుంది. చాలా మందికి దీర్ఘకాలం తరువాత 90% భుజం కదలిక తిరిగి సాధించగలుగుతారు. అడెసివ్ కాప్సులైటిస్ తో బాధపడుతున్నవారికి పలు నెలలు లేదా ఇంకా ఎక్కువ కాలం తమ దినచర్యలోని సాధారణ పనులను చేసుకొనుట చాలా కష్టంగా ఉంటుంది.

ప్రజెంటేషన్[మార్చు]

భుజం యొక్క కదలిక తీవ్రంగా నిర్బంధించబడుతుంది. ఈ పరిస్థితి కొన్నిసార్లు గాయం వలన కలిగే నొప్పితో వాడుక లోపించిన కారణంగా రావచ్చు, కానీ తరచుగా స్పష్టమైన పూర్వపు మీట కారకం (కారణం తెలియని ఘనీభవించిన భుజం) లేకుండానే తనకుతానే ఉత్పన్నమౌతుంది. కీళ్ళ వాపు వ్యాధి గమనం మరియు ఇటీవలి భుజ శస్త్రచికిత్సల వలన కూడా ఘనీభవించిన భుజం మాదిరి నొప్పి మరియు నిర్బంధతకు దారి తీయవచ్చును. అప్పుడప్పుడూ వాడుట వలన వాపు/శోధ వస్తుంది.

ఘనీభవించిన భుజంలో, సాధారణంగా భుజ కీలు కదలికలో దండ ఎముక (పై చేయి ఎముక) మరియు అంశ ఫలకంలోని గూడు మధ్య నున్న వెలితిలో రాపిడిని తగ్గించుటకు సహాయపడే సైనోవియల్ ద్రవం లోపిస్తుంది. దండ ఎముక యొక్క కీలుబంతి మరియు గుళికకి మధ్యనున్న ఈ నిర్బందిత వెలితి అడెసివ్ కాప్సులైటిస్ మరియు స్వల్పమైన నొప్పి, బిరుసుతనం కలిగిన భుజ అవలక్షణానికి మధ్య తేడాని చూపుతుంది. మధుమేహం, అఘాతం, శ్వాసకోస వ్యాధులు, కీళ్ళ వాతం, మరియు గుండె వ్యాధులతో బాధపడువారు, లేదా ప్రమాదాలకు గురైనవారు ఘనీభవించిన భుజ జాడ్య ప్రమాదానికి ఎక్కువ చేరువలో ఉంటారు. ఆంటీరెట్రోవైరల్ చికిత్స (HAART) లోని కొన్ని అత్యంత చురుకైన విధానాల యొక్క ప్రతికూల పర్యవసానాన్ని అడెసివ్ కాప్సులైటిస్ గా సూచించడమైనది.

ఈ క్రమభంగం 40 ఏళ్ళ వయసు కంటే తక్కువ ఉన్నవారిలో అరుదుగా కనబడుతుంది, మరియు దీని యొక్క ఇడియోపతిక్ ఫాం (కారణం తెలియని రూపం), పురుషులలో కంటే మహిళల్లో అత్యంత సాధారణంగా కనబడుతుంది (70% మంది రోగులు 40-60 మధ్య వయసులో ఉన్న మహిళలు. మధుమేహ వ్యాధిలేని జనాలలో కంటే వ్యాధిగ్రస్తులలో, ఘనీభవించిన భుజం సాధారణంగా ఎక్కువగా బాధపెడుతుంది, మరియు కోలుకొనుటకు దీర్ఘకాలం పడుతుంది.[1]

కొన్ని సందర్భాల్లో, రొమ్ము మరియు శ్వాసకోస శస్త్ర చికిత్స తరువాత కూడా ఈ పరిస్థితి నమోదైనది.

నివారణ[మార్చు]

ఈ సమస్యను నివారించుటకు, భుజ కీలుని పూర్తిగా కదిలిస్తూ ఉండుటతో ఘనీభవించిన భుజం నివారించవచ్చను సలహా సాధారణంగా ఇస్తారు. తరచుగా భుజం ఘనీభవించుట మొదలుపెట్టినపుడు గాయపడుతుంది. నొప్పి కదలికను ఆటంకిస్తుండుటతో, కదలికను నిర్బంధించే అసంజనం యొక్క పురోభివృద్ధి కీలు మొత్తం అన్ని వైపులలో (అపవర్తనం, అభివర్తనం, సులభంగా వంగుట, భ్రమణం, మరియు విస్తరించటం) తిప్పగలుగుట కొనసాగినపుడు మాత్రమే జరుగుతుంది. వ్యాయామ (భౌతిక)చికిత్స విధానం కదలికను కొనసాగించుటకు సహాయపడుతుంది.

చిహ్నాలు మరియు రోగ నిర్ణయం[మార్చు]

కీలు గట్టిగా మరియు బిరుసుగా మారుట వలన చేతిని పైకెత్తుట వంటి చిన్నపాటి కదలికలు చేయటం కూడా దరిదాపు అసాధ్యమగుట ఘనీభవించిన భుజం యొక్క ఒక చిహ్నం. భుజం యొక్క కదలికల్లో తీవ్రంగా నిర్బంధించబడినది బాహ్య భ్రమణ కదలిక.

రాత్రి సమయంలో బిరుసుతనం మరియు నొప్పి మరీ ఎక్కువ అవుతుందని రోగులు చెబుతారు. ఘనీభవించిన భుజం కలిగించే నొప్పి సాధారణంగా మొండి లేదా బాధాకరంగా ఉంటుంది. కదలించుటకు ప్రయత్నించుట లేదా తట్టుకొన్నా నొప్పి అధికమవుతుంది. రోగిని వ్యాయామ(భౌతిక)పరీక్ష చేసినపుడు పరిమితమైన భుజ కదలిక ఉంటే అతనికి ఘనీభవించిన భుజం ఉన్నట్లుగా వ్యాయామ చికిత్సా వైద్యుడు అనుమానిస్తాడు. ఘనీభవించిన భుజ జాడ్యం, కదలిక యొక్క చురుకైన శ్రేణి అవధులు (కండరాల యొక్క చురుకైన వాడుకతో వచ్చిన కదలిక శ్రేణి) కదలిక యొక్క నిష్క్రియ శ్రేణి అవధులతో (చెయ్యి మరియు భుజ సంధాన చాతుర్యత కలిగిన వ్యక్తి యొక్క కదలిక శ్రేణి) సరితూగుట లేదా దాదాపుగా సరితూగినా, నిర్ధారించబడుతుంది. ఆర్థ్రోగ్రామ్ (ఎక్స్-రే) లేదా MRI స్కాన్ రోగాన్ని నిర్ధారిస్తుంది, అయితే ఇది వైద్య విధానంలో అరుదుగా అవసరమౌతుంది.

ఘనీభవించిన భుజం యొక్క సాధారణ గతిని మూడు దశలలో వర్ణించడమైనది:[2]

  • మొదటి దశ: "ఘనీభవిస్తున్న" లేదా నొప్పిదాయకమైన దశ, ఆరు వారాల నుంచి తొమ్మిది నెలల వరకు కొనసాగుతుంది, మరియు రోగికి నొప్పి నెమ్మదిగా ఆరంభమౌతుంది. నొప్పి అధికమౌతుండటంతో భుజం కదలికను కోల్పోతుంది.
  • రెండవ దశ: "ఘనీభవించిన" లేదా అసంజిత (అడెసివ్) దశలో నొప్పి నెమ్మదిగా అధికమౌతుంది కానీ బిరుసుతనం నిలిచి ఉంటుంది. ఈ దశ సాధారణంగా నాలుగు నుంచి తొమ్మిది నెలలు కొనసాగుతుంది.
  • మూడవ దశ: "కరగుట" లేదా కోలుకొనుట, భుజ కదలిక నెమ్మదిగా సాధారణ స్థితికి తిరిగి వచ్చినపుడు. ఇది సామాన్యంగా 5 నుంచి 26 నెలలు ఉంటుంది.

నిర్వహణ[మార్చు]

కీలు కదలికని తిరిగి సాధారణ స్థితికి తెచ్చుట మరియు భుజం నొప్పిని తగ్గించుటలోఈ జాడ్యం యొక్క నిర్వహణ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. సామాన్యంగా, ఇది స్టిరాయిడ్ కాని వాపు/శోధ నివారక మందులు (NSAID) లతో మరియు వేడిని ప్రయోగించి, దాని తరువాత చిన్నపాటి సాగదీసే అభ్యాసాలతో, వ్యాయామ చికిత్సా వైద్యుడు సహాయంతో ఇంటిలోనే మొదలుపెడతారు. కొన్ని సందర్భాల్లో, చిన్న బ్యాటరీతో పనిచేసే పరికరంతో ట్రాన్స్ క్యుటేనియస్ ఎలక్ట్రికల్ నర్వ్ స్టిములేషన్ (చర్మాంతర విద్యుత్ నాడీ ఉద్దీపన)(TENS) కలిగించి నాడీ ప్రచోదనాలను ఆపివేసి, నొప్పిని తగ్గించవచ్చు.

తరువాతి అడుగులో తరుచుగా ఒకటి లేదా వరుస స్టెరాయిడ్ ఇంజక్షన్స్ (6 వరకు), మెతైల్ ప్రేడ్నిసోలోన్ వంటివి వుంటాయి. చికిత్స అవసరం కొన్ని నెలల వరకు ఉండవచ్చు. కిరానా ప్రసార వైద్య విభాగ (రేడియాలజి) ఆధ్వర్యంలో, ఫ్లోరోస్కోపి, అల్ట్రా సౌండ్ లేదా కంప్యుటేడ్ టోమోగ్రాఫి(CT) ద్వారా ఇంజక్షన్లు ఇవ్వబడతాయి. భుజపు కీలులోకి, సూదిని జాగ్రత్తగా మరియు ఖచ్చితంగా పంపడానికి రేడియాలజి ఆధ్వర్యం ఉపయోగపడుతుంది. కీలులోకి కార్టిసోన్ ను సూది మందుగా ఇవ్వడం ద్వారా, ఈ పరిస్థితి యొక్క లక్షణమైన వాపును తగ్గించవచ్చు. సాధారణ ఉప్పు ద్రవాన్ని (సెలైన్) సూది మందుగా ఇవ్వడంద్వారా, భుజపు గుళికను సాగదీసి, పగులు వరకు చేయడం ద్వారా, నొప్పిని తగ్గించవచ్చు మరియు దాని యొక్క సంకోచం వలన కోల్పోయిన కదలికను తెప్పించవచ్చు(హైడ్రోడైలెటెషన్ (జలవిస్ఫారణ చికిత్సా విధానం) లేదా డిస్టెన్షన్ ఆర్థ్రోగ్రఫి); అయితే 2008లో జరిగిన పరిశోధన, కార్టిసోన్ ఒక్కదాన్నే సూది మందు ద్వారా ఇవ్వడం వలన కలిగే ఉపయోగం కంటే, హైడ్రోడైలెటెషన్ ను వాడటం వలన పొందే గణాంక ఉపయోగాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది.[3]

ఈ పద్ధతులు విజయవంతం కాకపోతే, అసంజితాలను విడగొట్టడానికి వైద్యుడు, సాదారణ మత్తులో, భుజంలోని కీలు యొక్క ఒక రకమైన నిస్చేష్టితాంగ చలనాన్ని సిఫారుసు చేయవచ్చు. దీర్ఘకాలికమైన మరియు తీవ్ర సందర్భాల్లో, అసంజితాలను విడగొట్టడానికి (కాప్సులర్ రిలీజ్) శస్త్రచికిత్సా విధానాన్ని సూచిస్తారు; ఈ విధానాన్ని సాధారణంగా ఆర్థ్రోస్కోపి[4]తో చేస్తారు. భుజానికి వున్న ఇతర ఇబ్బందులను సవరించుటకు శస్త్రచికిత్సా విధానాన్ని వాడవచ్చు, ఉదాహరణకు సబ్ ఆక్రోమియల్ ఇమ్పింజ్మెంట్ లేదా రోటేటర్ కఫ్ రప్చర్ (భుజకండరాల మరియు వాటి స్నాయు బంధనాలను విడగొట్టడం).

కొన్నిసార్లు భుజాన్ని వెచ్చచేయడం/కాచడం తరువాత, వ్యాయామ(భౌతిక)చికిత్స, మర్దనా చికిత్సావిధానాన్ని మరియు రోజూ విస్తారంగా సాగాదీయడాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు.

ప్రత్యామ్నాయ వైద్య విధానాలు:

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • కాల్సిఫిక్ టెన్డినైటిస్ (కాల్సీకరిత స్నాయుబంధనం)

సూచనలు[మార్చు]

ఈ వ్యాసం, కీళ్ళ సంబంధిత శత్రచికిత్స నిపుణుల యొక్క అమెరికా పాఠశాల వారి బహిరంగ డొమైన్ పత్రం "ఫ్రోజెన్ షోల్డర్" నుంచి తీసుకొనబడినది మరియు దానిని ఈ URL ద్వారా చూడవచ్చు. http://orthoinfo.aaos.org/fact/thr_report.cfm?Thread_ID=162&topcategory=Shoulder.

బాహ్య లింకులు[మార్చు]