చైనీస్ భాష

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
విశేషంగా చెప్పబడిన సందర్భాల్లో మినహా, ఈ వ్యాసంలోని చైనీస్ వాక్యాలు (సరళీకృతం చేసిన చైనీస్/సాంప్రదాయక చైనీస్; పిన్యిన్) రూపంలో ఉన్నాయి. సరళీకృతం చేసిన మరియు సాంప్రదాయక చైనీస్ లేఖనాలు సర్వసమానంగా ఉన్న సందర్భాల్లో, చైనీస్ పదం ఒక్కసారి మాత్రమే రాయబడింది.
Chinese
汉语/漢語, 华语/華語 or 中文 
Zhōngwén (Chinese) written in Chinese characters:
Zhongwen.svg
మాట్లాడే దేశాలు: People's Republic of China (PRC, commonly known as mainland China), Republic of China (ROC, commonly known as Taiwan), Hong Kong, Singapore, Malaysia, Macau, the Philippines, the United States of America, Australia, Indonesia, Mauritius, Peru, Canada, and other regions with Chinese communities 
ప్రాంతం: (majorities): Mainland China, Hong Kong, Taiwan, Singapore
(minorities): Southeast Asia, and other regions with Chinese communities
మాట్లాడేవారి సంఖ్య: approx 1.3 billion 
ర్యాంకు: Chinese, all: 1

Mandarin: 1
Wu: 12
Cantonese: 18
Min: 22
Hakka: 33
Gan: 42

భాషా కుటుంబము: Sino-Tibetan
 Sinitic
  Chinese 
వ్రాసే పద్ధతి: Chinese characters, zhuyin fuhao, pinyin, Xiao'erjing 
అధికారిక స్థాయి
అధికార భాష:  United Nations

 People's Republic of China
 Hong Kong
 Macau
 Republic of China (Taiwan)
 Singapore (official, but not national language)

Recognized as a regional language in
 Mauritius
 United States (minority and auxiliary)

నియంత్రణ: In the PRC: National Language Regulating Committee[1]
In the ROC: National Languages Committee
In Singapore: Promote Mandarin Council/Speak Mandarin Campaign[2]
భాషా సంజ్ఞలు
ISO 639-1: zh
ISO 639-2: chi (B)  zho (T)
ISO 639-3: variously:
zho — Chinese (generic)
cdo — Min Dong
cjy — Jinyu
cmn — Mandarin
cpx — Pu Xian
czh — Huizhou
czo — Min Zhong
gan — Gan
hak — Hakka
hsn — Xiang
mnp — Min Bei
nan — Min Nan
wuu — Wu
yue — Yue
och — Old Chinese
ltc — Late Middle Chinese
lzh — Literary Chinese 
New-Map-Sinophone World.PNG
Map of the Sinophone world .

Information:

  Countries identified Chinese as a primary, administrative, or native language
  Countries with more than 5,000,000 Chinese speakers w/ or w/o recognition
  Countries with more than 1,000,000 Chinese speakers w/ or w/o recognition
  Countries with more than 500,000 Chinese speakers w/ or w/o recognition
  Countries with more than 100,000 Chinese speakers w/ or w/o recognition
  Major Chinese speaking settlements

మూస:Fix bunching మూస:Chinese మూస:Fix bunching మూస:Chinese మూస:Fix bunching

సైనో-టిబెటన్ భాషా కుటుంబం

మూస:Fix bunching

తూర్పు చైనా మరియు తైవాన్‌లలో మాట్లాడే చైనీస్ యొక్క వైవిద్యాలు

మూస:Fix bunching చైనీస్ లేదా సైనిటిక్ భాష(లు) (汉语/漢語 Hànyǔ; 华语/華語 Huáyǔ; 中文 Zhōngwén) అనేది ఒక భాషా కుటుంబం, దీనిలో ఎక్కువగా వివిధ స్థాయిల్లో పరస్పర అర్థ విరుద్ధ భాషలు ఉంటాయి.[3] చైనాలో మొదట స్వదేశీ భాషలను హాన్ చైనీయులు మాట్లాడేవారు, ఇది సైనో-టిబెటన్ కుటుంబం భాషల్లోని రెండు విభాగాల్లో ఒక దానిని సృష్టించింది. ప్రపంచంలో ఐదింట ఒక వంతు మంది ప్రజలు లేదా ఒక బిలియన్ మంది ప్రజలు ఏదో ఒక రకమైన చైనీస్‌ను తమ మాతృ భాషగా మాట్లాడుతున్నారు. చైనీస్‌లో అంతర్గత విభాగాలను సాధారణంగా వాటి స్థానిక వాచకులు ఒక చైనీస్ భాష (చైనీయుల భాష) యొక్క మాండలికంగా అర్థం చేసుకుంటారు, దీనిని వారు మరో భాషగా పరిగణించరు, అయితే ఈ గుర్తింపు సరికాదని కొందరు భాషావేత్తలు మరియు చైనీస్ భాషా పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు.[4]

మాట్లాడే చైనీస్ భాషను దాని యొక్క అధిక స్థాయి అంతర్గత వైవిద్యం చేత వేరుచేస్తారు, అయితే చైనీస్‌లోని అన్ని మాట్లాడే భాషా శైలులు వైవిద్యభరితంగా మరియు విశ్లేషణాత్మకంగా ఉంటాయి. (వివిధ రకాల వర్గీకరణల ఆధారంగా) చైనీస్‌లో ఏడు నుంచి పదమూడు ప్రధాన ప్రాంతీయ వర్గాలు ఉన్నాయి, వీటిలో ఎక్కువ మంది మాట్లాడే భాష మాండరిన్ (సుమారుగా 859 మిలియన్లు మంది దీనిని మాట్లాడతారు), తరువాతి స్థానాల్లో వు (90 మిలియన్లు), కాంటోనీస్ (యు) (70 మిలియన్లు) మరియు మిన్ (70 మిలియన్లు) ఉన్నాయి. అనేక ఈ వర్గాలు పరస్పర అర్థ విరుద్ధతతో ఉంటాయి, అయితే జియాంగ్ మరియు ఆగ్నేయ మాండరిన్ మాండలికాలు వంటి కొన్ని భాషలు ఉమ్మడి పదాలను మరియు కొంత వరకు పొందికను పంచుకుంటున్నాయి. చైనీస్‌లో వివిధ రకాలను బహుళ "భాషలు"గా లేదా ఒకే భాషకు చెందిన "మాండలికాలు"గా గుర్తించడం వివాదాస్పద అంశంగా ఉన్నప్పటికీ, ISO 639-3లో చైనీస్‌‍ను 13 ఉప-భాషలు గల ఒక మహాభాషగా వర్గీకరించారు.

ప్రామాణిక మాండరిన్ (పుటోన్‌గువా / గువాయు / హువాయు) అనేది మాట్లాడే చైనీస్ యొక్క ఒక ప్రామాణిక రూపం, ఇది బీజింగ్ మాండలికం ఆధారంగా ఉంటుంది, బీజింగ్ మాండలికాన్ని తరచుగా ఒక ప్రత్యేక భాషగా పరిగణిస్తున్నారు, ఇది ఈశాన్య మరియు నైరుతీ మాండలికాల ఒక అతిపెద్ద సమూహంలో భాగంగా ఉంది. భాషను చైనీస్‌లో 官话/官話 గ్వాన్‌హువా లేదా 北方话/北方話 బైఫాన్‌గువా గా సూచిస్తారు. పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (PRC) మరియు రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా (ROC, దీనిని తైవాన్‌గా కూడా గుర్తిస్తారు)లకు ప్రామాణిక మాండరిన్ అధికారిక భాషగా ఉంది, అంతేకాకుండా సింగపూర్ నాలుగు అధికారిక భాషల్లో ఇది ఒకటి. చైనీస్-వాస్తవానికి , ప్రామాణిక మాండరిన్- అనేది ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క ఆరు అధికారిక భాషల్లో ఒకటి. ఇతర రకాల్లో, గ్వాంగ్‌డోంగ్ ప్రావీన్స్‌లో మరియు కాంటోనీస్ మాట్లాడే విదేశీ సమూహాల్లో ప్రామాణిక కాంటోనీస్ సాధారణ మరియు ప్రభావాత్మక భాషగా ఉంది మరియు ఈ భాష హాంకాంగ్ (ఇంగ్లీష్‌తోపాటు) మరియు మెకౌ (పోర్చుగీసుతోపాటు) అధికారిక భాషల్లో ఒకటిగా ఉంది. మిన్ భాషా సమూహంలో భాగమైన మిన్ నాన్‌ను దక్షిణ ఫుజియాన్‌లో, పొరుగునున్న తైవాన్‌లో (ఇక్కడ దీనిని తైవానీస్ లేదా హోక్లోగా గుర్తిస్తున్నారు) మరియు ఆగ్నేయాసియాలో (ఈ ప్రాంతంలోని సింగపూర్ మరియు మలేషియా దేశాల్లో ఇది ప్రబలంగా ఉంది, దీనిని ఇక్కడ హాకీయెన్‌గా గుర్తిస్తున్నారు) విస్తృతంగా మాట్లాడుతున్నారు.

మాట్లాడే చైనీస్[మార్చు]

ఈ కింది పటం చైనాలో భాషా ఉపవిభాగాలను వివరిస్తుంది ("భాషలు" లేదా "మాండలిక సమూహాలు"). సంప్రదాయబద్ధంగా గుర్తించబడిన ఏడు ప్రధాన భాషా సమూహాలు, వాటిని మాట్లాడే జనాభా పరిమాణ క్రమాన్ని ఇక్కడ చూడవచ్చు:

పేరు సంక్షిప్తీకరణ పిన్యిన్ స్థానిక రోమనీకరణ సాధారణ శైలి సాంప్రదాయక శైలి మొత్తం
మాట్లాడేవారి సంఖ్య
మాండరిన్
గమనికలు: ప్రామాణిక మాండరిన్‌తో సహా
గ్వాన్; 官 గ్వాన్‌హువా పిన్యిన్: Guānhuà 官话 官話 సుమారుగా 1365 మిలియన్లు
బైఫాన్‌గువా పిన్యిన్: Běifānghuà 北方话 北方話
వు
గమనికలు: షాంఘైనీస్‌తో సహా
Wu; 吴/吳 వుయు లాంగ్-షార్ట్: Ng gniu 吴语 吳語 సుమారుగా 90 మిలియన్లు
యు
గమనికలు: కాంటోనీస్ & తైషానీస్ సహా
యు; 粤/粵 యుయెవ్యు యూట్‌పింగ్: Jyut6 jyu5;
యాల్: Yuht yúh
粤语 粵語 సుమారుగా 80 మిలియన్లు
మిన్
గమనికలు: తైవానీస్ & టెయోషు
మిన్; 闽/閩 మిన్యు POJ: Bân gú;
BUC: Mìng ngṳ̄
闽语 閩語 సుమారుగా 50 మిలియన్లు
జియాంగ్ జియాంగ్; 湘 జియాంగ్యు రోమనీకరణ: Shiāen'ỳ 湘语 湘語 సుమారుగా 35 మిలియన్లు
హక్కా కెజియా; 客家 కెజియాహువా హక్కా పిన్యిన్: Hak-kâ-fa or Hak-kâ-va 客家话 客家話 సుమారుగా 35 మిలియన్లు
కెహువా హక్కా పిన్యిన్: Hak-fa లేదా Hak-va 客话 客話
గ్యాన్ గ్యాన్; 贛 గ్యాన్యు రోమనీకరణ: Gom 赣语 贛語 సుమారుగా 31 మిలియన్లు

కొందరు చైనీస్ భాషావేత్తల వివాదాస్పద వర్గీకరణలు:

పేరు సంక్షిప్తీకరణ పిన్యిన్ స్థానిక రోమనీకరణ సాధారణ శైలి సాంప్రదాయక శైలి మొత్తం
మాట్లాడేవారి సంఖ్య
జిన్
గమనికలు: మాండరిన్ నుంచి
జిన్; 晋/晉 జిన్యు ఏమీ లేవు 晋语 晉語 45 మిలియన్లు
హుయ్‌ఝౌ
గమనికలు: వు నుంచి
హుయ్; 徽 హుయ్‌ఝౌహువా ఏమీ లేవు 徽州话 徽州話 సుమారుగా 3.2 మిలియన్లు
పింగువా
గమనికలు: కాంటోనీస్ నుంచి
పింగ్; 平 గ్వాంగ్జీ పింగువా ఏమీ లేవు 广西平话 廣西平話 సుమారుగా 5 మిలియన్లు

ఇప్పటి వరకు వర్గీకరించని కొన్ని చిన్న సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి: అవి డాంఝౌ మాండలికం (儋州话/儋州話), దీనిని డాంఝౌలో, హైనాన్ ద్వీపంలో మాట్లాడతారు; జియాన్‌గువా (乡话/鄉話), ఇది జియాంగ్ (湘) కాదు, దీనిని పశ్చిమ హునాన్‌లో మాట్లాడతారు; మరియు షావోఝౌ టుహువా (韶州土话/韶州土話), దీనిని ఉత్తర గ్వాంగ్‌‌డోంగ్‌లో మాట్లాడతారు. మధ్య ఆసియాలో మాట్లాడే డుంగాన్ భాషకు మాండరిన్‌తో దగ్గరి సంబంధం ఉంది. అయితే, రాజకీయంగా కాకుండా, సాధారణంగా దీనిని "చైనీస్‌"గా పరిగణిస్తున్నారు, చైనీయుల జాతితో సంబంధం లేని, చైనా వెలుపల ఉన్న డుంగాన్ పౌరులు దీనిని మాట్లాడుతున్నారు, ఈ భాషను సైరిలిక్‌లో రాస్తారు.

సాధారణంగా, పై భాషా-మాండలిక సమూహాలకు స్పష్టమైన సరిహద్దులు లేవు, అయితే మాండరిన్ ఉత్తర మరియు నైరుతీ ప్రాంతాల్లో ప్రబలమైన సైనిటిక్ భాషగా ఉంది, మిగిలినవాటిని ఎక్కువగా మధ్య లేదా ఆగ్నేయ చైనాలో మాట్లాడుతున్నారు. తరచుగా, గ్వాంగ్‌డోంగ్ ప్రావీన్స్ సందర్భంలో పరిశీలిస్తే, ప్రధాన భాషా రూపాలను మాట్లాడే స్థానికులు కలిసిపోయి ఉంటారు. అనేక ప్రాంతాల్లో మాదిరిగా ఇవి భాషాపరంగా సుదీర్ఘకాలం నుంచి వైవిద్యంగా ఉన్నాయి, చైనాలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో మాట్లాడే శైలులను ఏ విధంగా వర్గీకరించాలనేది ఎప్పుడూ స్పష్టంగా ఉండదు. ఎత్నోలగే మొత్తం 14 మాట్లాడే శైలులను గుర్తించింది, అనుసరించిన వర్గీకరణ విధానాన్నిబట్టి ఈ శైలులు ఏడు నుంచి పదిహేడు వరకు ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, మిన్ శైలి తరచుగా ఉత్తర మిన్ (మిన్బెయ్, ఫుషౌ) మరియు దక్షిణ మిన్ (మిన్నాన్, అమోయ్-స్వాటౌ)గా విభజించబడుతుంది; వీటి యొక్క పరస్పర అర్థ విరుద్ధత వాటిని ప్రత్యేక భాషలుగా గుర్తించేందుకు సరిపోతుందా లేదా అనేది భాషావేత్తలు గుర్తించలేకపోయారు.

సాధారణంగా, సమతల ఉత్తర చైనా కంటే పర్వతప్రాంత దక్షిణ చైనాలో అనేక భాషా వైవిద్యాలు కనిపిస్తాయి. దక్షిణ చైనాలోని ప్రాంతాల్లో, ఒక ప్రధాన నగర మాండలికం సమీప పొరుగు ప్రాంతవాసులకు కొంత వరకు మాత్రమే అర్థమయ్యే విధంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, వుఝౌ ప్రాంతం గ్వాంగ్‌ఝౌ నుంచి 120 మైళ్ల ఎగువన ఉంది, అయితే గ్వాంగ్‌ఝౌకు నైరుతీ దిశలో 60 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న మరియు పలు నదులచే వేరుచేయబడుతున్న టైషాన్ ప్రాంతంలో ఉపయోగించే మాండలికం కంటే దీని మాండలికం గ్వాంగ్‌ఝౌలో మాట్లాడే ప్రామాణిక కాంటోనీస్ మాదిరిగానే ఉంటుంది (రామ్సే, 1987).

ప్రామాణిక మాండరిన్ మరియు డైగ్లోసియా[మార్చు]

తరచుగా "మాండరిన్" అని పిలుస్తున్న పుటోన్‌గువా / గ్వాయు అనేది పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా మరియు సింగపూర్ (ఇక్కడ దీనిని "హువాయు" అని పిలుస్తారు) దేశాలు ఉపయోగిస్తున్న అధికారిక ప్రామాణిక భాష. బీజింగ్‌లో మాట్లాడే మాండరిన్ మాండలికమైన బీజింగ్ మాండలికం ఆధారంగా ఇది వాడుకలోకి వచ్చింది. అన్నిరకాల చైనీస్ భాషా శైలులు మాట్లాడేవారు ఒక ఉమ్మడి భాషను ఉపయోగించాలని ప్రభుత్వం యోచించింది. అందువలన దీనిని ప్రభుత్వ సంస్థల్లో, ప్రసార మాధ్యమాల్లో మరియు పాఠశాలల్లో ఒక భాషా బోధనగా ఉపయోగిస్తున్నారు.

చైనా ప్రధాన భూభాగం మరియు తైవాన్‌లో డైగ్లోసియా ఒక ఉమ్మడి లక్షణంగా ఉంది: ఒక చైనీయుడు ప్రామాణిక మాండరిన్‌తోపాటు రెండు లేదా మూడు రకాల సైనిటిక్ భాషలు (లేదా "మాండలికాలు") మాట్లాడటం సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు పుటోన్‌గువా తోపాటు, ఒక షాంఘైవాసి షాంఘైనీస్ మరియు ఆ వ్యక్తి ఇక్కడ పుట్టి పెరగనట్లయితే, అతను లేదా ఆమె స్థానిక మాండలికాన్ని కూడా మాట్లాడగలరు. ఒక గ్వాంగ్‌ఝౌ స్థానికుడు ప్రామాణిక కాంటోనీస్ మరియు పుటోన్‌గువా మాట్లాడవచ్చు, ఒక తైవానీయుడు తైవానీస్ మరియు పుటోన్‌గువా/గ్వాయు రెండూ మాట్లాడే అవకాశం ఉంది. తైవాన్‌లో నివసిస్తున్న ఒక వ్యక్తి సాధారణంగా ప్రామాణిక మాండరిన్ మరియు తైవానీస్ భాషలకు చెందిన ఉచ్చారణలు, పదబంధాలు మరియు పదాలను కలిపి మాట్లాడవచ్చు, ఈ మేళనాన్ని అనేక సందర్భాల్లో సాధారణంగా పరిగణించబడుతుంది. హాంకాంగ్‌లో, ప్రామాణిక మాండరిన్ కూడా ఇతర అధికారిక భాషలు ఆంగ్లము మరియు ప్రామాణిక కాంటోనీస్‌లతోపాటు తన స్థానాన్ని బలపరుచుకోవడం ప్రారంభమైంది.

భాషాశాస్త్రం[మార్చు]

భాషావేత్తలు తరచుగా చైనీస్‌ను ఒక భాషా కుటుంబంగా పరిగణిస్తున్నారు, అయితే చైనా యొక్క సామాజిక-ఆర్థిక మరియు సాంస్కృతి పరిస్థితిని మరియు వాస్తవానికి మాట్లాడే అన్ని రకాల భాషలను రాయడానికి ఒక ఉమ్మడి లిఖిత పద్ధతిని ఉపయోగించడాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని వీటిని సాధారణంగా పరస్పర అర్థ విరుద్ధత గల భాషా రకాలు గల చైనీస్ భాషగా వ్యవహరించడం జరుగుతుంది. సైనిటిక్ భాషా రకాల వైవిద్యాన్ని రొమాన్స్ భాషలతో పోల్చవచ్చు.

స్వచ్ఛమైన వర్ణణాత్మక కోణం నుంచి, భాషలు మరియు మాండలికాలు ఏకరీతి వ్యక్తి భాషల యొక్క సాధారణ అనియత సమూహాలుగా పరిగణించవచ్చు, సాంకేతికంగా ప్రాంతీయ ప్రసంగాలను వర్ణించే భాషావేత్తలకు విలక్షణత అసంగతమైన అంశం. అయితే రాజకీయాలు మరియు సాంస్కృతిక స్వీయ-గుర్తింపులో ఏక భాషా ఆలోచన ప్రధాన అతిస్వరాలు కలిగివుంది, ఈ వివాదంపై ఇది భావోద్వేగ పరిమాణాన్ని వివరిస్తుంది. అనేక మంది చైనీయులు మరియు చైనీస్ భాషావేత్తలు చైనీస్ భాషను ఒకే భాషగా మరియు దీని యొక్క ఉపవిభాగాలను మాండలికాలుగా సూచిస్తారు, అయితే ఇతరులు చైనీస్‌ను ఒక భాషా కుటుంబంగా పరిగణిస్తున్నారు.

తన ఏకీకృత లిఖిత వ్యవస్థకు చైనీస్‌లోనే ఒక పదం ఉంది, అది జోంగ్‌వెన్ (中文), దీనికి అతిసమీప సమానార్థ పదాన్ని మాట్లాడే శైలుల వర్ణనకు ఉపయోగిస్తారు, అది హాన్యు (汉语/漢語, “హాన్ చైనీస్ యొక్క మాట్లాడే భాష[లు])- చైనీస్‌లో ఎటువంటి వ్యాకరణ సంఖ్యలు లేని కారణంగా ఈ పదాన్ని "భాష" లేదా "భాషలు"గా వర్ణించవచ్చు. చైనీస్ భాషలో, రెండు వేర్వేరు లక్షణ పదాంశాలు 语/語 యు మరియు 文 వెన్ చేత సూచించబడనట్లుగా, ఒక ఏకరూప సంభాషణ-మరియు-రాత అవిచ్ఛిన్నత అవసరం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.[clarification needed] జాతీయత మరియు ఒకే ఉమ్మడి సంస్కృతి వారసత్వం మరియు సాంప్రదాయక చైనీస్‌లో భాషా వారసత్వం కలిగివున్న కారణాలతో చైనా జాతీయులు తరచుగా ఈ సంభాషణ వైవిద్యాలను ఒకే భాషగా పరిగణిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, వు, మిన్, హక్కా మరియు కాంటోనీస్ భాషలను మాట్లాడే స్థానిక హాన్ చైనీయులు వారి సొంత భాషా వైవిద్యాలను ప్రత్యేక సంభాషణ భాషలుగా పరిగణించవచ్చు, అయితే హాన్ చైనీస్ ఒకేవర్గమైనప్పటికీ అంతర్గతంగా భిన్నమైన జాతి నేపథ్యం కలిగివుండవచ్చు. చైనీస్ జాతీయవాదులకు, చైనీస్ ఒక భాషా కుటుంబమనే ఆలోచన చైనీయుల గుర్తింపు చిన్నచిన్న భాగాలు గల మరియు విచ్ఛిన్నమైన అంశమనే భావన కల్పిస్తుంది, ఈ భావన సాంస్కృతికంగా మరియు రాజకీయంగా రెచ్చగొట్టే అంశంగా పరిగణించబడుతుంది. అంతేకాకుండా, తైవాన్‌లో, దీనికి తైవానీస్ స్వాతంత్ర్య పోరాటంతో దగ్గరి సంబంధం ఉంది, ఇక్కడ తైవానీస్ స్వాతంత్ర్య మద్దతుదారులు స్థానిక తైవానీస్ మిన్నాన్-ఆధారిత సంభాషణ భాషను ప్రోత్సహిస్తున్నారు.

పీపుల్స్ రిపబ్లి్ ఆఫ్ చైనా మరియు సింగపూర్ దేశాల్లో, ప్రామాణిక మాండరిన్‌తోపాటు, సైనిటిక్ భాష(లు)కు సంబంధించిన అన్ని విభాగాలను సాధారణంగా ప్రభుత్వాలు ఫాంగ్యాన్‌ గా (“ప్రాంతీయ భాషలు”, తరచుగా వీటిని “మాండలికాలుగా” అనువదిస్తున్నారు) సూచిస్తున్నాయి. ఆధునిక-రోజు అన్ని రకాల చైనీస్ మాట్లాడేవారు ఒక అధికారిక ప్రామాణిక రాత భాషను ఉపయోగిస్తున్నారు, ఈ ఆధునిక రాత ప్రమాణం మాండరిన్ నుంచి తయారు చేయబడింది, సాధారణంగా దీనిని ఆధునిక బీజింగ్ మాండలికంగా పిలుస్తారు.

భాష మరియు జాతీయత[మార్చు]

ఆంగ్లోఫోన్ మరియు ఫ్రాంకోఫోన్‌తో సాదృశ్యం కలిగివున్న సైనోఫోన్ అనే పదం చైనీస్ భాషను మాతృభాషగా మాట్లాడేవారిని లేదా భావ వ్యక్తీకరణ మాధ్యమంగా ఉపయోగించేవారిని సూచిస్తుంది. పురాతన చైనాకు లాటిన్ పదమైన సైనాయ్ నుంచి ఈ పదం ఉత్పన్నమైంది.

లేఖనం[మార్చు]

చైనీస్‌కు సంబంధించిన మాట్లాడే మరియు రాత (లేఖన) భాషలు మధ్య సంబంధం సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది. దీని యొక్క మాట్లాడే శైలులు వివిధ స్థాయిల్లో పరిణమించాయి, ఇదిలా ఉంటే రాత చైనీస్ శైలుల్లో మాత్రం చాలా తక్కువ మార్పులు జరిగాయి. సాంప్రదాయక చైనీస్ సాహిత్యం స్ప్రింగ్ అండ్ ఆంటమ్ పిరియడ్‌లో ప్రారంభమైంది, అయితే రాతపూర్వక సాక్ష్యాలు దీనికి చాలా పూర్వకాలంలోనే కనిపించాయి, 14వ శతాబ్దం నుంచి 11వ శతాబ్దం వరకు గల షాంగ్ రాజవంశం హాయంలో ఒరికిల్ బోన్ స్క్రిప్ట్‌లకు ఒరాకిల్ బోన్‌లు (ఎముకలు లేదా తాబేలు కవచం) ఉపయోగించారు.

చైనీయుల లేఖన శాస్త్రం చైనీస్ వర్ణాలు, హాంజీ , చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది, వీటిని ఊహాకల్పిత దీర్ఘచతురస్రాకార పెట్టెల్లో రాస్తారు, సంప్రదాయబద్ధంగా ఇవి నిలువ వరుసలో అమర్చబడి ఉంటాయి, నిలువు వరుసలోని వర్ణాలను పైనుంచి కిందకు మరియు నిలువ వరుసలను కుడి నుంచి ఎడమకు చదువుతారు. చైనీస్ వర్ణాలు ధ్వనిపరిణామానికి స్వతంత్రంగా ఉండే పదాంశాలు. అందువలన "ఒకటి" అనే సంఖ్యను సూచించేందుకు మాండరిన్‌లో యి (yi) అనే పదం, కాంటోనీస్‌లో యిట్ (yet), హోకీన్‌లో (మిన్‌లో ఒక భాషా రకం) చిట్ (chi̍t) మరియు "యిట్ = ఫస్ట్" (yit = first) అనే పదాలు ఉపయోగిస్తారు, అన్ని ఒక సమరూప వర్ణాన్ని ("一") పంచుకుంటాయి. వివిధ ప్రధాన చైనీస్ భాషా శైలులకు చెందిన పదజాలాలు భిన్నంగా ఉంటాయి, వ్యవహారిక అప్రమాణ రాత చైనీస్ తరచుగా కాంటోనీస్ మరియు హక్కా కోసం 冇 మరియు 係 వంటి విలక్షణ మాండలిక వర్ణాలు ఉపయోగించుకుంటుంది, వీటిని ప్రామాణిక రాత చైనీస్ శైలిలో పురాతర లేదా ఉపయోగించని పదాలుగా పరిగణిస్తారు.

ఆన్‌లైన్ చాట్ రూముల్లో మరియు ఇన్‌స్టాంట్ మెసేంజింగ్ సౌకర్యాల్లో వ్యవహారిక కాంటోనీస్ రాత పద్ధతి బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది, హాంకాంగ్ వాసులు మరియు మిగిలిన ప్రాంతాల్లోని కాంటోనీస్-మాట్లాడే పౌరులు దీనిని ఉయోగిస్తున్నారు. దీని వినియోగం అనధికారికమైనది పరిగణించబడటంతోపాటు, అనేక అధికారిక సందర్భాల్లో దీనిని ఉపయోగించడం లేదు.

అంతేకాకుండా, హునాన్‌లో కొందరు మహిళలు తమ స్థానిక భాషను ఎన్యు షులో రాస్తారు, ఇది చైనీయుల వర్ణాల నుంచి నిర్వచించిన ఒక సిలబరీ (పదాంశాలతో కూడిన రాత పద్ధతి). డుంగాన్ పౌరులు చైనా వెలుపల నివసిస్తున్నప్పటికీ, కొందరు డుంగాన్ భాషను ఒక మాండరిన్ మాండలికంగా పరిగణిస్తున్నారు, ప్రస్తుత రోజుల్లో దీనిని సిరిలిక్‌లో రాస్తున్నారు మరియు గతంలో దీనిని రాసేందుకు అరబిక్ అక్షరాలు ఉపయోగించేవారు.

చైనీస్ వర్ణాలు[మార్చు]

చైనీస్ వర్ణాలు కాలంతోపాటు చిత్రలిపి రూపాల నుంచి క్రమక్రమంగా మార్పు చెందాయి. అన్ని చైనీస్ వర్ణాలు చిత్రసంకేతాలు లేదా భావసంకేతాలు అనేది ఒక తప్పుడు భావన: ఎక్కువ వర్ణాలు ధ్వని భాగాలు కలిగివుండటంతోపాటు, అవి ధ్వని భాగ మరియి అర్థ మూలాంశాల మిశ్రమాలు. రెన్ 人 (మనిషి), రి 日 (సూర్యుడు), షన్ 山 (పర్వతం), షుయ్ 水 (నీరు) వంటి అతిసాధారణ వర్ణాలు మాత్రమే మూలంలో పూర్తిగా చిత్రసంబంధమైనవి. 100 CEలో ప్రఖ్యాత పండితుడు, హాన్ రాజవంశం హయాంకు చెందిన ''జు షెన్'' వర్ణాలను ఆరు విభాగాలుగా వర్గీకరించి, వాటికి చిత్రసంకేతాలు, పేరుగల చిత్రసంకేతాలు, సాధారణ భావసంకేతాలు, మిశ్రమ భావసంకేతాలు, శబ్దమును అనుసరించే అరువు తెచ్చుకున్న పదాలు, శబ్ద మిశ్రమాలు మరియు ఉత్పన్న వర్ణాలు అనే పేర్లు పెట్టాడు. వీటిలో, కేవలం 4% శాతం వర్ణాలు మాత్రమే చిత్రసంకేతాలుగా మరియు 80–90% వర్ణాలు అర్థాన్ని సూచించే ఒక అర్థ విచారం మరియు ఉచ్చారణను సూచించే ఒక శబ్ద అంశం కలిగివున్న శబ్దసంబంధ సంకీర్ణాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. కాంగ్జీ పదకోశంలో సుమారుగా 214 గుర్తించబడిన మూలాంశాలు ఉన్నాయి.

ఆధునిక వర్ణాలు సాధారణ లిపి (楷书/楷書 కైషు ) నుంచి శైలీకృతం చేయబడ్డాయి (కింద, శైలులు చూడండి). ముద్ర లిపి (篆书/篆書 జ్వాన్షు), గొలుసుకట్టు లిపి (草书/草書 కావోషు) మరియు రాత లిపి (隶书/隸書 లిషు)లతోపాటు, తూర్పు ఆసియా నగిషీరాతలో వివిధ ఇతర రాత శైలులు కూడా ఉపయోగించబడ్డాయి. నగిషీరాత కళాకారులు సాంప్రదాయక మరియు సరళీకృతం చేసిన వర్ణాలను ఉపయోగించి రాయవచ్చు, అయితే సాంప్రదాయక కళకు వారు సాంప్రదాయక వర్ణాలను ఉపయోగిస్తుంటారు.

వాంగ్ జిజీ చేత సెమీ-కర్సివ్ శైలిలో రాయబడిన "ఆర్కిడ్ పెవీలియన్‌లో పద్యాల ముందుమాట"

ప్రస్తుతం రెండు రకాల చైనీస్ వర్ణ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. హాంకాంగ్, తైవాన్, మెకౌ దేశాల్లో మరియు చైనా ప్రధాన భూభాగం వెలుపల చైనీస్ మాట్లాడే వర్గాలు (సింగపూర్ మరియు మలేషియా మినహా) సాంప్రదాయక పద్ధతి ఇప్పటికీ వాడుకలో ఉంది, హాన్ రాజవంశం కాలంలో ప్రామాణికరించబడిన వర్ణాలను ఈ పద్ధతిలో ఉపయోగిస్తారు. సరళీకృతం చేసిన చైనీస్ వర్ణ పద్ధతిని ప్రజా అక్షరాస్యతను ప్రోత్సహించేందుకు 1954లో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా అభివృద్ధి చేసింది, దీనిలో భాగంగా అనేక సంక్లిష్ట సాంప్రదాయక మూలాకారాలను అతికొద్ది ఘాతాలకు సాధారణీకరించడంతోపాటు, అనేక వర్ణాలు సాధారణ కావోషు సంక్షిప్తలిపి రూపాల్లోకి మార్చబడ్డాయి.

సరళీకృతం చేసిన వర్ణాలను అధికారికంగా స్వీకరించిన మొట్టమొదటి- మరియు ఏకైక విదేశంగా సింగపూర్ గుర్తింపు పొందింది, ఈ దేశంలో భారీ సంఖ్యలో చైనీయులు నివసిస్తున్నారు, ఇదిలా ఉంటే మలేషియాలో యువ చైనా జాతీయులకు వాస్తవానికి ఈ సరళీకృతం చేసిన వర్ణాలు ప్రామాణికంగా మారాయి. సాంప్రదాయక లేదా సరళీకృతం చేసిన పద్ధతుల్లో, ఏదైనా చదవడాన్ని సాధన చేసేందుకు ఇంటర్నెట్ ఒక వేదికగా ఉపయోగపడుతుంది.

బాగా చదువుకున్న చైనీయులు ఈ రోజు సుమారుగా 6,000-7,000 వర్ణాలను గుర్తిస్తారు; చైనాకు చెందిన ప్రధాన భూభాగంలో వెలువడే ఒక వార్తాపత్రికను చదివేందుకు సుమారుగా 3,000 వర్ణాలు అవసరమవతాయి. PRC ప్రభుత్వం కార్మికుల్లో 2000 వర్ణాలు తెలిసినవారిని అక్షరాస్యులుగా గుర్తిస్తుంది, అయితే ఇది కేవలం ప్రయోజనకర అక్షరాస్యత మాత్రమే. కాంగ్జీ డిక్షనరీ వంటి ఒక భారీ సంపూర్ణ పదకోశం 40,000లకుపైగా వర్ణాలు కలిగివుంటుంది, దీనిలో నిగూఢ, చర, అరుదైన మరియు పురాతన వర్ణాలు కూడా ఉంటాయి; వీటిలో నాలుగింట ఒక వంతు కంటే తక్కువ వర్ణాలు మాత్రమే ప్రస్తుతం సాధారణ వినియోగంలో ఉన్నాయి.'

చరిత్ర[మార్చు]

ఎక్కువ మంది భాషావేత్తలు అన్ని రకాల మాట్లాడే ఆధునిక చైనీస్‌ను సైనో-టిబెటన్ భాషా కుటుంబంలో భాగంగా వర్గీకరిస్తున్నారు, ఈ భాషా కుటుంబానికి ప్రోటో సైనో-టిబెటన్ అనే పదంతో సూచించే ఒక మూల భాష ఉన్నట్లు, దీని నుంచి సైనిటిక్ మరియు టిబెటో-బర్మన్ భాషలు ఉద్భవించాయని భావిస్తున్నారు. చైనీస్ మరియు ఇతర సైనో-టిబెటన్ భాషల మధ్య సంబంధాన్ని గుర్తించడం ఒక క్రియాశీల పరిశోధనా విభాగంగా ఉంది, ఈ పరిశోధనల ద్వారా ప్రోటో-సైనో-టిబెటన్ పునర్నిర్మాణానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. పురాతన చైనీస్‌ను పునర్నిర్మించేందుకు వీలు కల్పించే తగిన ప్రాచీన పత్రాలు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, ప్రోటో-సైనో-టిబెటన్ మరియు పురాతన చైనీస్ మధ్య విభజనకు సంబంధించిన ఎటువంటి రాతపూర్వక ఆధారాలు లేకపోవడం ఈ ప్రయత్నానికి ప్రధాన అవరోధంగా ఉంది. అంతేకాకుండా, ప్రోటో-సైనో-టిబెటన్ భాష పునర్నిర్మాణానికి వీలు కల్పించే అనేక పురాతన భాషలను అర్థం చేసుకోవడం బాగా కష్టంగా ఉంది, PIE నుంచి (ఫ్యూషినల్ (విలీన)) ఇండో-యూరోపియన్ భాషల పూర్వచరిత్రను విశ్లేషించేందుకు అభివృద్ధి చేసిన అనేక పద్ధతులు చైనీస్‌కు వర్తింపజేయలేము, ముఖ్యంగా పురాతన చైనీస్ తరువాత "పదనిర్మాణ కొరత" కారణంగా చైనీస్ ఒక వియుక్త భాషగా మారడం వలన దానికి ఆ పద్ధతలను వర్తింపజేయలేకపోతున్నారు.[5]

చైనీస్ అభివృద్ధి విభజన కూడా పరిశోధకుల్లో చర్చనీయాంశంగా ఉంది. దీనికి సంబంధించిన మొట్టమొదటి వ్యవస్థల్లో ఒకదానిని స్వీడిష్ భాషావేత్త బెర్న్‌హార్డ్ కార్ల్‌గ్రెన్ 1990వ దశకంలో అభివృద్ధి చేశారు; అనేక ప్రస్తుత వ్యవస్థలు ఎక్కువగా కార్ల్‌గ్రెన్ యొక్క ఆలోచనలు మరియు విధానాలుపై ఆధారపడుతున్నాయి.

కొన్నిసార్లు "ప్రాచీన చైనీస్‌‍"గా కూడా గుర్తించబడే పాత చైనీస్‌ భాషను ఝౌ రాజవంశం ప్రారంభ మరియు మధ్య కాలంలో (1122 BCE - 256 BCE) ఉపయోగించారు, కాంస్య కళాఖండాలపై శాసనాలు, షిజింగ్ కవిత్వం, షుజింగ్ చరిత్ర, మరియు యిజింగ్ (I చింగ్ )లోని భాగాలు ఈ భాషను ఉపయోగించాయి. అనేక చైనీస్ వర్ణాల్లో గుర్తించే శబ్దాంశాలు వాటి పురాతన చైనీస్ ఉచ్చారణలకు సంబంధించిన సూచనలు అందజేస్తాయి. జపనీస్, వియత్నమీస్ మరియు కొరియన్ భాషల్లో అరువుతెచ్చుకున్న చైనీస్ వర్ణాల ఉచ్చారణ కూడా విలువైన అవగాహనలు కల్పిస్తుంది. పురాతన చైనీస్ పూర్తిగా ప్రభావితం కాకుండా లేదు. ఇది ఒక గొప్ప శబ్ద పద్ధతిని కలిగివుంది, దీనిలో వాంఛిత లేదా కఠినమైన శ్వాస హల్లులను వేరుచేస్తుంది, అయితే బహుశా ఇప్పటికీ స్వరాలు లేకుండా ఉంది. పురాతన చైనీస్ పునర్నిర్మాణ ప్రయత్నం ఖింగ్ రాజవంశ భాషాచరిత్ర పరిశోధకులతో ప్రారంభమైంది. చైనీస్‌లో కొన్ని ప్రారంభ ఇండో-యూరోపియన్ అరువు-పదాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి, వాటిలో ముఖ్యమైనవి మి "తేనె", షి "సింహం," మరియు మా "గుర్రం", క్వాన్ "శునకం", మరియు "పెద్ద బాతు". పురాతన చైనీస్ పునర్నిర్మాణ ప్రయత్నాలు తాత్కాలికమేనని, దీనికి సంబంధించి శాశ్వత ప్రయత్నాలేవీ జరగలేదని, అందువలన ఎటువంటి నిర్ధారణలు చేయలేమని ఒక ఆధారం తెలియజేస్తుంది. పురాతన చైనీస్ యొక్క పునర్మిర్మాణం పరిపూర్ణంగా ఉండే అవకాశం లేనందున, ఈ పరికల్పన ప్రశ్నార్థకమైంది.[6] మాండరిన్ చైనీస్ మాండలికాలు కంటే దక్షిణ చైనీస్ మాండలికాల్లో మరిన్ని ఏకాక్షర పదాలు ఉన్నట్లు కూడా ఈ ఆధారం తెలియజేసింది.

మధ్యయుగ చైనీస్ భాషను దక్షిణ మరియు ఉత్తర రాజవంశాలు మరియు సుయ్, టాంగ్, మరియు సోంగ్ రాజవంశాలు (6వ శతాబ్దం నుంచి 10వ శతాబ్దం CE వరకు) ఉపయోగించాయి. దీనిని "ఖైయిన్" రైమ్ బుక్ (పురాతన చైనీస్ పదకోశం) ప్రతిబింబించే (601 CE) ప్రారంభ కాల భాషగా, మరియు "గ్వాంగ్యున్" రైమ్ బుక్ ప్రతిబింబించే అంత్య కాల భాషగా విభజించవచ్చు. భాషావేత్తలు ఈ మధ్యయుగ చైనీస్ భాషను పునర్నిర్మించగలమని నమ్మకం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. మధ్యయుగ చైనీస్ భాష ఉచ్చారణకు సంబంధించిన ఆధారం అనేక మూలాల నుంచి లభిస్తుంది: శబ్దసంబంధ పద్ధతిని మరియు విదేశీ పదాల యొక్క చైనీస్ శబ్ద అనువాదాలను క్రోడీకరించేందుకు ఆధునిక మాండలిక వైవిద్యాలు, లిప్యంతరీకరణలు, విదేశీ లిప్యంతరీకరణలు, "అంత్యప్రాస పట్టిక"లను పురాతన చైనీస్ భాషాచరిత్ర పరిశోధకులు నిర్మించారు. అయితే, అన్ని పునర్నిర్మాణాలు పరీక్షార్థకంగానే ఉన్నాయి; ఆధునిక కాంటోపాప్ అంత్యప్రాసల నుంచి ఆధునిక కాంటోనీస్ పునర్నిర్మాణానికి ప్రయత్నించడం ప్రస్తుత-రోజు మాట్లాడే భాష యొక్క తప్పుడు చిత్రణను ఇస్తుందని కొందరు పరిశోధకులు వాదిస్తున్నారు.

ప్రారంభ చారిత్రక కాలాల నుంచి ప్రస్తుతరోజు వరకు మాట్లాడే చైనీస్ భాషల అభివృద్ధి సంక్లిష్టంగా ఉంది. సిచువన్‌లో మరియు ఈశాన్యం (మంచూరియా) నుంచి నైరుతీ ప్రాంతం (యున్నాన్) వరకు ఉన్న విశాలమైన చాపంలో నివసించే అనేక మంది చైనీయులు మాతృ భాషగా వివిధ మాండరిన్ మాండలికాలు ఉపయోగిస్తున్నారు. ఉత్తర చైనాలో మైదాన ప్రాంతాలు ఉండటం, ఇక్కడ మాండరిన్ ప్రబలతకు ప్రధాన కారణంగా చెప్పవచ్చు. దీనికి విరుద్ధంగా, మధ్య మరియు దక్షిణ చైనాలో పర్వతాలు మరియు నదులు భాషా వైవిద్యాన్ని ప్రోత్సహించాయి.

20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు, అనేక మంది దక్షిణ ప్రాంత చైనీయులు వారి స్థానిక చైనీస్ భాషా శైలిని మాత్రమే మాట్లాడేవారు. ప్రారంభ మింగ్ రాజవంశం సందర్భంగా నాన్‍‌జింగ్ రాజధానిగా ఉండటంతో, తరువాత ఖింగ్ రాజవంశం వరకు నాన్‌జింగ్ మాండరిన్ ప్రబలమైన భాషగా మారింది. 17వ శతాబ్దం నుంచి, ఖింగ్ రాజవంశం రాజధాని బీజింగ్ యొక్క ప్రామాణిక భాషకు ఉచ్చారణను అనుగుణంగా చేసేందుకు శుద్ధోచ్చారణ విద్యాకేంద్రాలు (正音书院/正音書院; జెన్‌జియన్ షుయివన్) ఏర్పాటు చేసింది. అయితే సాధారణ ప్రజానీకంపై ఇది పరిమిత ప్రభావాన్ని మాత్రమే చూపింది. దక్షిణ చైనాలో మాండరిన్ యేతర భాషలు మాట్లాడేవారు కూడా తమ దైనందిన జీవితంలో తమతమ భాషలను ఉపయోగించడం కొనసాగించారు. బీజింగ్ మాండరిన్ ప్రామాణిక భాషను కేవలం అధికారులు మరియు ప్రభుత్వ సేవకులు మాత్రమే ఉపయోగించారు, అందువలన ఇది బాగా పరిమితమైంది.

(హాంకాంగ్ మినహా, PRC మరియు ROC రెండు ప్రాంతాల్లో) ప్రామాణిక మాండరిన్ భాషను నేర్పేందుకు నిర్బంధ విద్యా వ్యవస్థ సృష్టించబడే వరకు, అంటే 20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు ఈ పరిస్థితి మారలేదు. ఈ విద్యా వ్యవస్థ ఫలితంగా, ఇప్పుడు చైనా ప్రధాన భూభాగం మరియు తైవాన్‌లలో అందరు యువ మరియు మధ్య-వయస్కులైన పౌరులు ఇప్పుడు మాండరిన్ మాట్లాడుతున్నారు. మాండరిన్ కాని, ప్రామాణిక కాంటోనీస్ భాషను బ్రిటీష్ కాలనీల కాలం సందర్భంగా (స్థానిక మరియు వలస జనాభాలో కాంటోనీస్ భాషను పెద్ద సంఖ్య పౌరులు మాట్లాడుతున్న కారణంగా) హాంకాంగ్‌లో ఉపయోగించారు, ఇక్కడ ఈ రోజుకు కూడా ఇది అధికారిక విద్యా భాషగా, అధికారిక ప్రసంగ భాషగా, పౌరుల దైనందిన జీవితపు భాషగా ఉంది, 1997 అప్పగింత తరువాత మాండరిన్ ప్రాబల్యం ఇక్కడ కూడా పెరుగుతుంది.

ఒకప్పుడు పొరుగున్న తూర్పు ఆసియా దేశాలైన జపాన్, కొరియా మరియు వియత్నాంలలో శతాబ్దాలపాటు సాంప్రదాయక చైనీస్ ఉమ్మడి భాషగా ఉంది, 19వ శతాబ్దంలో ఐరోపా ప్రభావాలు పెరగడంతో ఈ పరిస్థితి మారిపోయింది.[7]

ప్రభావాలు[మార్చు]

చరిత్రవ్యాప్తంగా చైనీయుల సంస్కృతి మరియు రాజకీయాలు కొరియన్ మరియు జపనీస్ వంటి సంబంధంలేని భాషలపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపాయి. కొరియన్ మరియు జపనీస్ రెండింటి రాత పద్ధతులు చైనీస్ వర్ణాలు (హాంజీ) ఉపయోగిస్తున్నాయి, ఈ రాత పద్ధతులను వరుసగా హాంజా మరియు కాంజీ అని పిలుస్తారు.

చైనీస్ రాత పద్ధతికి వియత్నమీస్ పదం హాన్ తు. 14వ శతాబ్దం వరకు చైనీయుల రాత పద్ధతి మాత్రమే వియత్నామీస్ భాషను రాసేందుకు అందుబాటులో ఉంది, దీనిని ప్రత్యేకంగా చైనీస్-విద్యావంతులైన వియత్నమీస్ ఉన్నత వర్గాలు మాత్రమే ఉపయోగించేవారు. 14వ శతాబ్దం నుంచి 19వ శతాబ్దం చివరి కాలం వరకు వియత్నమీస్‌ను చు నామ్‌తో రాసేవారు, ఇది వియత్నమీస్ మాట్లాడే స్థానిక పౌరుల కోసం శబ్దాలు మరియు అక్షరాలను సమావిష్టపరిచి సవరించిన ఒక చైనీస్ లిపి. చు నామ్ స్థానాన్ని తరువాత జెస్యూట్ మిషినరీ గురువు అలెగ్జాండర్ డి రోడ్స్ చేత సృష్టించబడిన లాటిన్ లిపి పూర్తిగా ఆక్రమించింది, ఇది స్వరాలు, సవరించిన హల్లులను సూచించేందుకు భేదాన్ని సూచించే గుర్తుల పద్ధతిని కలిగివుంటుంది. ఆధునిక వియత్నమీస్ పదకోశంలో సుమారుగా 60% పదాలను హాన్- వెయిట్ (సైనో-వియత్నమీస్)గా గుర్తించవచ్చు, వీటిలో ఎక్కువ పదాలను మధ్యయుగ చైనీస్ నుంచి స్వీకరించారు.

దక్షిణ కొరియాలో, సాధారణంగా హాంగుల్ అక్షరమాలను ఉపయోగిస్తారు, అయితే హాంజాను కొంతవరకు స్పష్టంగా ఉపయోగించడం జరుగుతుంది. ఉత్తర కొరియాలో హాంజాను దాదాపుగా ఉపయోగించడం లేదు. 19వ శతాబ్దంలో జపాన్ ఆధునికీకరణ జరిగినప్పటి నుంచి, చైనీస్ వర్ణాల వినియోగాన్ని నిలిపివేయాలనే అంశంపై చర్చ జరుగుతుంది, కొత్త లిపి యొక్క ఆచరణాత్మక ప్రయోజనాలు ఇప్పటివరకు సంతృప్తికర స్థాయిలో ఉన్నట్లు పరిగణించబడలేదు.

ఉత్పన్న చైనీస్ వర్ణాలు లేదా జువాంగ్ చిహ్నసంకేతాలలను జువాంగ్ పాటలు రాసేందకు ఉపయోగిస్తారు, అయితే జువాంగ్ అనేది చైనీస్ మాండలికం కాదు. 1950వ దశకం నుంచి, జువాంగ్ భాషను సవరించిన లాటిన్ అక్షరమాలను ఉపయోగించి రాస్తున్నారు.[8]

చైనీయుల సంస్కృతి యొక్క ప్రభావానికి గురైన భాషల్లో కూడా పెద్ద సంఖ్యలో చైనీస్ నుంచి స్వీకరించిన అరువుపదాలను గుర్తించవచ్చు. 50 శాతం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కొరియా శబ్దజాలం (పదావళి) చైనీస్ మూలం కలిగివుంటాయి, జపనీస్ మరియు వియత్నమీస్ శబ్దజాలం కూడా ఇదే స్థాయిలో చైనీస్ పదాలను కలిగివున్నాయి. చైనీస్ ఈ భాషలకు మరియు పొరుగు భాషలకు పెద్దఎత్తున అనేక వ్యాకరణ గుణాలను అందించింది, ముఖ్యంగా లింగ భేదం లేకపోవడం మరియు వర్గీకారకాల ఉపయోగం వంటి లక్షణాలు చైనీస్ నుంచి పై భాషల్లోకి స్వీకరించబడ్డాయి.[citation needed]

చైనీస్ నుంచి అరువు తీసుకున్న పదాలు ఇంగ్లీష్ వంటి ఐరోపా భాషల్లో కూడా ఉన్నాయి. ఈ పదాలకు ఉదాహరణలు "టీ" 茶 యొక్క మిన్నాన్ ఉచ్చారణ (POJ: tê), "కెచప్" 鲑汁/鮭汁 యొక్క మిన్నాన్ ఉచ్చారణ (koe-tsiap), మరియు "కంక్వాత్" 金橘 యొక్క కాంటోనీస్ ఉచ్చారణ (kam kuat).

ఉచ్చారణ శాస్త్రం[మార్చు]

ప్రతి అక్షరం యొక్క శబ్దసంబంధ నిర్మాణంలో ఒక అచ్చు (ఒక స్వచ్ఛమైన అచ్చు శబ్దం, రెండు అచ్చుల శబ్దం, లేదా కొన్ని వర్ణాలకు మూడు అచ్చుల శబ్దాన్ని కలిగివుండవచ్చు)తో కూడిన కేంద్రకం, ఒక ప్రత్యామ్నాయ ప్రారంభ లేదా అంత్య హల్లు మరియు ఒక స్వరం ఉంటాయి. ఒక అచ్చును కేంద్రకంగా ఉపయోగించని వర్ణాలకు కూడా కొన్ని ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, కాంటోనీస్‌లో, నంగి శబ్ద హల్లులు /m/ మరియు /ŋ/ వాటి యొక్క సొంత అక్షరానికి మాత్రమే ఉపయోగించబడతాయి.

అన్ని మాట్లాడే భాషల్లో, దాదాపుగా అన్ని అక్షరాలు స్వేచ్ఛా అక్షరాలుగా ఉంటాయి, అంటే వాటికి అంత్య శబ్దం ఉండదు, అయితే అంత్య శబ్దం ఉన్న అక్షరాలు /m/, /n/, /ŋ/, /p/, /t/, /k/, లేదా /ʔ/కు పరిమితం చేయబడ్డాయి. కొన్ని భాషా శైలులు అనేక ఈ అంత్య శబ్దాలను అనుమతిస్తున్నాయి, మాండరిన్ వంటి ఇతర శైలులు కేవలం రెండింటికి మాత్రమే వీటిని పరిమితం చేస్తున్నాయి, వాటి పేర్లు /n/ మరియు /ŋ/. హల్లు సంయుక్త వర్ణాలను సాధారణంగా ప్రారంభంలో లేదా చివరిలో గుర్తించలేము. ప్రారంభం ఒక స్పృష్టోష్మం లేదా ఒక పాక్షిక అచ్చు తరువాత వచ్చే ఒక హల్లుగా ఉండవచ్చు, అయితే వీటిని సాధారణంగా హల్లు సంయుక్త వర్ణాలుగా పరిగణించరు.

వేర్వేరుగా మాట్లాడే మాండలికాల్లో శబ్దాల సంఖ్య భిన్నంగా ఉంటుంది, అయితే సాధారణంగా మధ్యయుగ చైనీస్ నుంచి శబ్దాల తగ్గింపు ధోరణి కనిపించింది. ముఖ్యంగా మాండరిన్ మాండలికాల్లో శబ్దాల్లో నాటకీయ క్షీణత కనిపించింది, దీని వలన అనేక ఇతర మాట్లాడే మాండలికాల కంటే దీనిలో బహుళవర్ణ పదాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. కొన్ని రకాల భాషల్లో శబ్ద వైవిద్యంతోపాటు మొత్తం శబ్దగణాలు (అక్షరాలు) సంఖ్య కేవలం వెయ్యి మాత్రమే ఉంది, ఆంగ్లంలో శబ్దగణాలు ఎనిమిది మాత్రమే ఉన్నాయి[9].

మాట్లాడే చైనీస్ యొక్క అన్ని శైలులు స్వరాలను ఉపయోగిస్తాయి. ఉత్తర చైనా యొక్క కొన్ని మాండలికాలు కేవలం మూడు స్వరాలను మాత్రమే కలిగివున్నాయి, ఇదిలా ఉంటే దక్షిణ చైనాలోని కొన్ని మాండలికాలు 6 నుంచి 10 స్వరాలు ఉపయోగిస్తున్నాయి. దీనికి షాంఘైనీస్ మినహాయింపు, ఇది ఆధునిక జపనీస్ మాదిరిగా రెండు-శబ్దాల స్వర యాసకు కుదించబడింది.

చైనీస్‌లో స్వరాలను వర్ణించేందుకు ఉపయోగించే ఒక అతి సాధారణ ఉదాహరణ ఏమిటంటే "మా" అక్షరానికి వర్తించే నాలుగు స్వరాల ప్రామాణిక మాండరిన్. ఈ ఐదు వర్ణాలకు సంబంధించిన స్వరాలు: మూస:Ruby notice

  • మూస:Ruby-zh-p "తల్లి"—హై లెవెల్
  • మూస:Ruby-zh-p "నారబట్ట" లేదా "స్పర్శరహితమైన"—హై రైజింగ్
  • మూస:Ruby-zh-p "గుర్రం"—లో ఫాలింగ్-రైజింగ్
  • మూస:Ruby-zh-p "చీవాట్లు పెట్టు"—హై ఫాలింగ్
  • మూస:Ruby-zh-p "ప్రశ్నార్థక కణం"—న్యూట్రల్

శబ్దసంబంధ పరివర్తిత లేఖనం[మార్చు]

20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు చైనీస్‌కు ఏకరూప శబ్దసంబంధ పరివర్తిత లేఖనం లేదు, అయినప్పటికీ వివరణ క్రమాలు ప్రారంభ రిమ్ బుక్‌లలో మరియు డిక్షనరీల్లో నమోదు చేయబడ్డాయి. సంస్కృతం మరియు పాళి భాషల్లో పని చేస్తున్న ప్రారంభ భారతీయ అనువాదకులు ఒక విదేశీ భాషలో చైనీస్ శబ్దాలు మరియు వివరణ క్రమాలు వర్ణించేందుకు మొట్టమొదటిసారి ప్రయత్నించారు. 15వ శతాబ్దం తరువాత, యుదులు మరియు పశ్చిమ దేశాల మిషినరీల ప్రయత్నాలు ఫలితంగా, కొద్దిమైర ప్రాథమిక లాటిన్ పరివర్తిత లేఖన పద్ధతులు రూపొందించబడ్డాయి, వీటిని నాన్‌జింగ్ మాండరిన్ మాండలికం ఆధారంగా రూపొందించారు.

రోమనీకరణ[మార్చు]

ఒక భాషను లాటిన్ అక్షరమాలలో రాసే ప్రక్రియను రోమనీకరణ అంటారు. ఆధునిక రోజుల వరకు స్థానిక శబ్ద పరివర్తిత లేఖనం లేకపోవడం వలన, చైనీస్ భాషలకు అనేక రకాల రోమనీకరణ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. మొట్టమొదటిసారి 16వ శతాబ్దంలో పశ్చిమ దేశాలకు చెందిన క్రైస్తవ మిషినరీలు లాటిన్ అక్షరాల్లో చైనీస్‌ను రాసినట్లు భావనలు ఉన్నాయి.

ఈరోజు ప్రామాణిక మాండరిన్ యొక్క అత్యంత సాధారణ రోమనీకరణ ప్రమాణం హాన్యు పిన్యిన్ , దీనిని తరచుగా పిన్యిన్‌గా గుర్తిస్తున్నారు, దీనిని పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా 1956లో ప్రవేశపెట్టింది, తరువాత దీనిని సింగపూర్ మరియు తైవాన్‌లు కూడా స్వీకరించాయి. పిన్యిన్ ఇప్పుడు దాదాపుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమల్లో ఉంది, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా మరియు ఐరోపా ప్రాంతాలవ్యాప్తంగా పాఠశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రామాణిక మాట్లాడే చైనీస్‌ను నేర్పించేందుకు దీనిని ఉపయోగిస్తున్నారు. చైనా సంతతికి చెందిన తల్లిదండ్రులు తమ బిడ్డలకు కొత్త పదాలను నేర్పించేందుకు శబ్దాలు మరియు స్వరాల బోధనలో పిన్యిన్‌ను ఉపయోగిస్తున్నారు. పిన్యిన్ రోమనీకరణను దిగువ పట్టికలో చూపించడం జరిగింది, దీనిలో పదానికి సంబంధించిన చిత్రం, దానితోపాటు చైనీయుల వర్ణం ఇవ్వబడ్డాయి.

రెండో-అత్యంత సాధారణ రోమనీకరణ పద్ధతి, వాడే-గిలెస్, దీనిని థామస్ వాడే 1859లో కనిపెట్టగా, 1892లో హెర్బెర్ట్ గిలెస్ దానికి సవరణలు చేశారు. ఈ పద్ధతి మాండరిన్ చైనీస్ యొక్క ఉచ్చారణలు ఆంగ్ల హల్లు మరియు అచ్చుల్లోకి దాదాపుగా మార్చగలిగింది, దీనిని ఆంగ్లిసైజేషన్‌గా పరిగణించవచ్చు, ఇది ముఖ్యంగా ఆంగ్లం మాట్లాడే నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన చైనీస్ ప్రారంభకులకు సహాయకరంగా ఉంటుంది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో వాడే-గిలెస్ విద్యా బోధనలో ఉపయోగిస్తున్నారు, ముఖ్యంగా 1980వ దశకం ముందు వరకు దీనిని ఉపయోగించారు, తైవాన్‌లో ఇటీవల కాలం వరకు దీనిని ఉపయోగించడం జరిగింది.

ఐరోపా పాఠ్యాంశాల్లో ఉపయోగించే సందర్భంలో, పిన్యిన్ మరియు వాడె-గిలెస్ రెండింటిలో స్వర పరివర్తిత లేఖనాలు తరచుగా సాధారణీకరణకు దూరంగా ఉంటాయి; సంగ్రహంగా రాయడానికి ఉపయోగించే గుర్తుల విస్తృత ఉపయోగం కూడా వాడే-గిలెస్‌లో సాధారణంగా మినహాయించబడుతుంది. అందువలన, అనేక మంది పశ్చిమ దేశాల పాఠకులకు Běijīng (పిన్యిన్) కంటే Beijing , T'ai²-pei³ (వాడే-గిలెస్) కంటే Taipei పదాలతో బాగా పరిచయం ఉంటుంది.

పోలిక కోసం ఇక్కడ హాన్యు పిన్యిన్ మరియు వాడే-గిలెస్ యొక్క కొన్ని ఉదాహరణలు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి:

మాండరిన్ రోమనీకరణ పోలిక
వర్ణాలు వాడే-గిలెస్ హాన్యు పిన్యిన్ గమనికలు
中国/中國 Chung1-kuo² Zhōngguó "చైనా"
北京 Pei³-ching1 Běijīng పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా రాజధాని
台北 T'ai²-pei³ Táiběi రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనా రాజధాని
毛泽东/毛澤東 Mao² Tse²-tung1 Máo Zédōng మాజీ కమ్యూనిస్ట్ చైనీస్ నేత
蒋介石/蔣介石 Chiang³ Chieh4-shih² Jiǎng Jièshí మాజీ జాతీయవాద చైనీస్ నేత (కాంటోనీస్ ఉచ్చారణతో, ఆంగ్లం మాట్లాడేవారికి చియాంగ్ కై-షెక్‌గా బాగా పరిచయస్తుడు)
孔子 K'ung³ Tsu³ Kǒng Zǐ "కన్ఫూసియస్"

గ్వాయు రోమట్జైహ్, ఫ్రెంచ్ EFEO, యేల్ (WWII సందర్భంగా U.S. దళాల కోసం కనిపెట్టబడింది), కాంటోనీస్, మిన్నాన్, హక్కా, మరియు ఇతర చైనీస్ భాషలు లేదా మాండలికాలకు ఉన్న వేర్వేరు వ్యవస్థలు చైనీస్ యొక్క ఇతర రోమణీకరణ పద్ధతులుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.

ఇతర శబ్ద పరివర్తిత లేఖనాలు[మార్చు]

శతాబ్దాల తరబడి చైనీస్ భాషలు ఉచ్చారణపరంగా అనేక ఇతర రాత పద్ధతుల్లో రాయబడ్డాయి. ఉదాహరణకు ఫాగ్స్-పా లిపి, చైనీస్ ఆధునిక-పూర్వ శైలుల ఉచ్చారణలను పునర్నిర్మించేందుకు ఇది బాగా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.

జుయిన్ (దీనిని బోపోమోఫో గా కూడా పిలుస్తారు), ఇది ఒక పాక్షిక-పదాంశం, దీనిని ఇప్పటికీ తైవాన్ యొక్క ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో ప్రామాణిక ఉచ్చారణకు సాయపడేందుకు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. బోపోమోఫో వర్ణాలు కటకానా లిపిని తలపిస్తున్నప్పటికీ, జుయిన్ పద్ధతికి కటకానా లిపి ఆధారభూతమని నిరూపించేందుకు ఎటువంటి ఆధారం లేదు. జుయిన్-పిన్యిన్ పద్ధతుల పోలిక పట్టిక జుయిన్ వ్యాసంలో ఉంది. ఈ కింద వ్యాసాలను చూడటం ద్వారా పిన్యిన్ మరియు జుయిన్ ఆధారిత అక్షరాలను కూడా పోల్చవచ్చు:

చైనీస్‌లో కనీసం రెండు రకాల సిరిలిజేషన్ పద్ధతులు ఉన్నాయి. వీటిలో పల్లాడియస్ విధానం ప్రసిద్ధి చెందింది.

వ్యాకరణం మరియు పదనిర్మాణం[మార్చు]

ఆధునిక చైనీస్ తరచుగా ఒక "ఏకపదాంశ" భాషగా తప్పుగా వర్గీకరించబడుతుంది. అనేక పదాంశాలు ఏక అక్షరంగా ఉంటాయి, ప్రస్తుత రోజు ఆధునిక చైనీస్ తక్కువ స్థాయిలో ఏకఅక్షర భాషగా ఉంది, దీనిలో నామవాచకాలు, విశేషణాలు మరియు క్రియలు ఎక్కువగా ద్వంద్వాక్షరాలుగా ఉన్నాయి. ఆధునిక చైనీస్ భాషల్లో ద్వంద్వాక్షర పదాలను సృష్టించే ధోరణి, ముఖ్యంగా మాండరిన్‌లో, సాంప్రదాయక చైనీస్‌తో పోల్చిన సందర్భంలో ప్రధానంగా ఉచ్చరించబడుతుంది. సాంప్రదాయక చైనీస్ ఎక్కువగా ఒక వియుక్త భాష, ప్రతి పదాంశం సాధారణంగా ఒక ఏకాక్షరం మరియు ఒక వర్ణం మాదిరిగా ఉంటుంది; ఆధునిక చైనీస్ ద్వంద్వాక్షర, మూడు అక్షరాలు మరియు నాలుగు అక్షరాల సమూహీకరణంతో కొత్త పదాలు సృష్టించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. వాస్తవానికి, ఈ ఒక్క కారణంతో కొందరు భాషావేత్తలు ఆధునిక చైనీస్‌ను ఒక వియుక్త భాషగా వర్గీకరించడం తప్పుదోవ పట్టించడమని వాదిస్తున్నారు.

చైనీస్ పదనిర్మాణం భాషలో అతి సూక్ష్మ భాగాలైన పదాంశాలతో కూడిన కఠినమైన నిర్మాణంతో ఒక సమితి అక్షరాల సంఖ్యకు పూర్తిగా పరిమితమై ఉంటుంది. అనేక ఈ ఏక-అక్షర పదాంశాల (字, )ను ఏకమైన పదాలు గా కూడా ఉపయోగించవచ్చు, ఇవి తరచుగా (词/詞)గా తెలిసిన బహుళ-అక్షర భాగాలను నిర్మించలేవు, ఇవి పదం యొక్క పశ్చిమ దేశాల సాంప్రదాయక భావనకు ప్రతబింబిస్తుంటాయి. ఒక చైనీస్ (“పదం”) ఒకే వర్ణం-పదాంశం కంటే (సాధారణంగా రెండు) ఎక్కువ స్థాయి నిర్మాణాన్ని కలిగివుండవచ్చు, అయితే మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వర్ణం-పదాంశ నిర్మాణాన్ని ఇది కలిగివుండదు.

ఉదాహరణకు:

  • యున్ 雲—“మేఘం” (సాంప్రదాయక చైనీస్)
  • యున్ 云—“మేఘం” (సరళీకృతం చేసిన చైనీస్)
  • హాన్‌బావోబావో/హాన్‌బావో 漢堡包/漢堡—“హాంబర్గర్” (సాంప్రదాయక)
  • హాన్‌బావోబావో/హాన్‌బావో 汉堡包/汉堡—"హాంబర్గర్" (సాధారణ)
  • వో 我—“నేను”
  • రెన్ 人—“ప్రజలు”
  • డిక్యూ 地球—“భూమి (గుండ్రని)”
  • షాండియాన్ 閃電—“మెరుపు” (సాంప్రదాయక)
  • షాండియాన్ 闪电—"మెరుపు" (సాధారణ)
  • మెంగ్ 夢—“కల” (సాంప్రదాయక)
  • మెంగ్ 梦—"కల" (సాధారణ)

అన్నిరకాల ఆధునిక చైనీస్ శైలులు వైశ్లేషిక భాషలు, వీటిలో అవి పదనిర్మాణం కంటే వాక్యనిర్మాణం (పద క్రమం మరియు వాక్య నిర్మాణం)పై ఆధారపడతాయి- అంటే ఒక పదం రూపంలో జరిగిన మార్పులు ఒక వాక్యంలో పదం యొక్క క్రియను సూచిస్తాయి. మరోరకంగా చెప్పాలంటే, చైనీస్ భాషలో అతికొద్ది వ్యాకరణ విభక్తులు ఉన్నాయి-ఈ భాషలో ఎటువంటి కాలాలు, ఎటువంటి అర్థకాలు, ఎటువంటి వచనాలు (ఏకవచనం, బహువచనం; బహువచనాలకు సంబంధించిన కొన్ని గుర్తులు మాత్రం ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు వ్యక్తిగత స్వరనామాలు) ఉండవు, అయితే కొన్ని ఆర్టికల్స్ (అంటే ఆంగ్లంలో "ఎ, ఎన్, ది"లకు సమానమైన పదాలు ఉన్నాయి) మాత్రం ఉన్నాయి. ఇదిలా ఉంటే, రాసే భాషల్లో లింగ భేదం (他 "హి" (అతను) మరియు 她 "షి" (ఆమె)) కూడా ఉంటుంది, అయితే ఇది ఇరవైయ్యొవ శతాబ్దంలోనే చైనీస్ భాషకు పరిచయం చేయబడింది.

అవస్థ మరియు అర్థాన్ని సూచించేందుకు చైనీయులు ఎక్కువగా వ్యాకరణ భాగాలు ఉపయోగిస్తుంటారు. మాండరిన్ చైనీస్‌లో, le 了 (perfective), hai 还/還 (ఇప్పటికీ ), yijing 已经/已經 (ఇప్పటికే ), తదితరాల, వంటి భాగాలను ఉపయోగిస్తారు.

చైనీస్‌లో కర్త క్రియ కర్మ పద క్రమాన్ని ఉపయోగిస్తారు, తూర్పు ఆసియాలో అనేక ఇతర భాషలు మాదిరిగా, వాక్యాలను నిర్మించేందుకు విషయ-వ్యాఖ్యాన నిర్మాణాన్ని తరచుగా ఉపయోగిస్తారు. చైనీస్‌లో వర్గీకారకాలు మరియు ప్రమాణ పదాలను కూడా విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు, జపనీస్ మరియు కొరియన్ భాషల్లో కూడా ఈ ధోరణి కనిపిస్తుంది.

చైనీస్ యొక్క అన్ని రకాల భాషల్లో ఉమ్మడిగా ఉండే ముఖ్యమైన వ్యాకరణ లక్షణాలు ఏమిటంటే, వరుస క్రియా నిర్మాణం, సర్వనామాలు విడిచిపెట్టడం మరియు సంబంధిత కర్తను విడిచిపెట్టడం మొదలైనవి.

మాట్లాడే శైలుల్లో వ్యాకరణాలు తక్కువ భాగాలను పంచుకుంటున్నాయి, ఇవి వైవిద్యంగా ఉంటాయి.

స్వరాలు మరియు ధ్వన్యేకతలు[మార్చు]

అధికారిక ఆధునిక మాండరిన్‌లో కేవలం 400 మాట్లాడే ఏకాక్షరాలు మాత్రమే ఉన్నాయి, అయితే 10,000లకుపైగా రాసే అక్షరాలు ఉన్నాయి, అందువలన నాలుగు స్వరాలతో మాత్రమే ప్రత్యేకించగల అనేక ధ్వన్యేకతలు ఉన్నాయి. తరచుగా సందర్భం మరియు సరైన పదబంధం లేదా cí గుర్తించకుండా ఇవి కూడా ప్రత్యేకించేందుకు సరిపోవు.

ఏక-అక్షరం , ప్రామాణిక మాండరిన్‌లో మొదటి స్వరం, ఈ కింద వర్ణాలకు సమంగా ఉంటుంది: 鸡/雞 కోడి , 机/機 యంత్రం , 基 ప్రాథమిక , 击/擊 కొట్టడం , 饥/饑 ఆకలి , మరియు 积/積 ఉత్పత్తి . సంభాషణలో, ఒక ఏకాక్షరం యొక్క గ్లైఫింగ్ అర్థాన్ని సందర్భం లేదా ఇతర పదాంశాల ఆధారంగా గుర్తించబడుతుంది (ఉదాహరణకు "కొన్ని" అనే పదం దాని యొక్క వ్యతిరేక పదం "ఏదీ కాదు"కు పోలి ఉంటుంది). చైనీస్ మాట్లాడేవారు రాత సౌలభ్యం కోసం ఏ పదాలు లేదా పదబంధాలతో తమ పేర్లు గుర్తించవచ్చో సూచించవచ్చు: 名字叫嘉英,嘉陵江的嘉,英國的英 Míngzi jiào Jiāyīng, Jiālíng Jiāng de jiā, Yīngguó de yīng "నా పేరు జియాయింగ్, జియా అనేది జియాలింగ్ నది ని మరియు యింగ్ UK యొక్క చైనీస్ సంక్షిప్త రూపాన్ని సూచిస్తుంది."

దక్షిణ చైనీస్ భాషా శైలులు కాంటోనీస్ మరియు హక్కా మాదిరిగా మధ్యయుగ చైనీస్ యొక్క అనేక రిమ్‌లు (శబ్దాలు) మరియు మరిన్ని స్వరాలు కలిగివున్నాయి. యొక్క గత ఉదాహరణకు, కాంటోనీస్‌లో మరింత విలక్షణ ఉచ్చారణలు ఉంటాయి (జ్యుట్‌పింగ్‌ను ఉపయోగించి రోమణీకరణ చేయబడింది): అవి వరుసగా gai1 , gei1 , gei1 , gik1 , gei1 , మరియు jik1 . ఈ కారణంగా, దక్షిణాది శైలులకు అతికొద్ది బహుళ-అక్షర పదాలు అవసరమవతాయి.

పదజాలం[మార్చు]

పురాతన కాలం నుంచి చైనీస్ వర్ణ రచనలు మొత్తంలో 20,000లకుపైగా వర్ణాలు ఉన్నాయి, వీటిలో ప్రస్తుతం సుమారుగా 10,000 వర్ణాలు మాత్రమే ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే చైనీస్ వర్ణాలను చైనీస్ పదాలతో తికమకపడకూడదు; అనేక చైనీస్ పదాలు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వేర్వేరు వర్ణాలతో తయారవతాయి కాబట్టి, వర్ణాల కంటే అనేక రెట్లు ఎక్కువ చైనీస్ పదాలు ఉన్నాయి.

చైనీస్ పదాలు మరియు పదబంధాల మొత్తం సంఖ్య యొక్క అంచనాలు భారీ సంఖ్యలో ఉన్నాయి. చైనీస్ వర్ణాల యొక్క సంగ్రహం హాన్యు డా జిడియాన్‌ లో బోన్ ఒరాకిల్ రూపాలతోపాటు, మొత్తం 54,678 ప్రధాన పదాలు ఉన్నాయి. జోంగ్వా జిహాయ్‌ లో (1994) 85,568 ప్రధాన పద నిర్వచనాలు ఉన్నాయి, ఇది కేవలం వర్ణాలు మరియు వాటి యొక్క సాహిత్య సంబంధ వైవిద్యాల ఆధారంగా రూపొందించబడిన అతిపెద్ద గ్రంథం. CC-CEDICT ప్రాజెక్టులో (2010) జాతీయాలు, సాంకేతిక పదాలు మరియు రాజకీయ ప్రముఖుల పేర్లు, వ్యాపారాలు మరియు ఉత్పత్తులతో కూడిన మొత్తం 97,404 సమకాలీన పదాలు ఉన్నాయి. వెబ్‌స్టెర్ యొక్క డిజిటల్ చైనీస్ డిక్షనరీ (WDCD).[10] , CC-CEDICT ఆధారంగా రూపొందించబడింది, దీనిలో 84,000 పదాలు ఉన్నాయి.

అత్యంత సమగ్ర, అచ్చంగా భాషాసంబంధ చైనీస్-భాష డిక్షనరీగా 12-సంపుటాల హాన్యు డా సిడియాన్ పరిగణించబడుతుంది, దీనిలో 23,000లకుపై ప్రధాన చైనీస్ వర్ణాలు మరియు 370,000లకుపైగా నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. బహుళ-సంపుటాల ఎన్‌సైక్లోపీడియా డిక్షనరీ, నవీకరించిన చిహాయ్ (1999) 19,485 చైనీస్ వర్ణాలు కింద 122,836 పదజాల నిర్వచనాలు అందిస్తుంది, దీనిలో సరైన పేర్లు, పదబంధాలు మరియు సాధారణ జంతు, భౌగోళిక, సామాజిక, శాస్త్రీయ మరియు సాంకేతిక పదాలు కూడా ఉన్నాయి.

చైనా ప్రధాన భూభాగంలో ఉపయోగించబడుతున్న ఆధునిక ప్రామాణిక చైనీస్ భాష ఆధారిత అధికారిక ఏక-సంపుట పదకోశం జియాండై హాన్యు సిడియాన్ 现代汉语词典/現代漢語詞典 తాజా 2007 5వ సంచికలో 65,000 పదాలు మరియు 11,000 ప్రధాన పదాల నిర్వచనాలు ఉన్నాయి.

అరువు పదాలు[మార్చు]

ఇతర భాషలు మాదిరిగానే, చైనీస్ కూడా ఇతర సంస్కృతుల నుంచి గణనీయమైన స్థాయిలో అరువు పదాలను స్వీకరించింది. దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులు మరియు ఆలోచనలతోపాటు, అనేక చైనీస్ పదాలు స్థానిక చైనీస్ పదాంశాలకు వెలుపల నిర్మించబడతాయి. అయితే, విదేశీ పదాల యొక్క శబ్దాలను స్వీకరించడానికి సంబంధించిన ఉదాహరణలు పురాతన కాలం నుంచి ఉన్నాయి.

సిల్క్ రోడ్ (చైనా నుంచి మధ్యధరా ప్రాంతం వరకు ఉన్న పురాతన వాణిజ్య మార్గం)వ్యాప్తంగా ఉన్న భాషల నుంచి చైనీస్‌లోకి అరువు పదాలు స్వీకరించడం జరిగింది, పురాతన చైనీస్ భాషలో ఈ విధంగా స్వీకరించిన పదాలు 葡萄 "ద్రాక్ష," 石榴 "పోమెగ్రానైట్" మరియు 狮子/獅子 "సింహం." బౌద్ధ శాసనాల నుంచి కొన్ని పదాలు స్వీకరించడం జరిగింది, అవి 佛 "బుద్ధ" మరియు 菩萨/菩薩 "బోధిసత్వ." ఉత్తర ప్రాంతానికి చెందిన సంచార తెగల నుంచి 胡同 "హుటాంగ్" వంటి ఇతర పదాలు స్వీకరించబడ్డాయి. సిల్క్ రోడ్డులో నివసిస్తున్న ప్రజల నుంచి స్వీకరించిన పదాలైన 葡萄 "ద్రాక్ష" (మాండరిన్‌లో పుటావో) వంటివి సాధారణంగా పర్షియా భాష నుంచి ఉద్భవించాయి. ఉత్తర భారతదేశం యొక్క ఆరాధన భాషలైన సంస్కృతం లేదా పాళి నుంచి బౌద్ధ పదజాలం ఉద్భవించింది. గోబీ, మంగోలియా లేదా ఈశాన్య ప్రాంతాలకు చెందిన సంచార తెగల నుంచి స్వీకరించిన పదాలు సాధారణంగా అల్టాయిక్ శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రాల్లో భాగంగా ఉన్నాయి, వీటికి ఉదాహరణలు 琵琶 "పిపా", చైనీస్ వీణ, లేదా 酪 "చీజ్" (జున్నుగడ్డ) లేదా "యోగ్‌హర్ట్", అయితే వీటిని ఏ అల్టాయిక్ మూలం నుంచి స్వీకరించారనేది ఎప్పుడూ అస్పష్టంగానే ఉంది.

ఆధునిక స్వీకరణలు మరియు అరువు పదాలు[మార్చు]

ఆధునిక కొత్త పదాలను చైనీస్‌లోకి ప్రధానంగా మూడు మార్గాల్లో అనువదిస్తారు: స్వేచ్ఛా అనువాదం (కాల్క్యూ, అర్థం ద్వారా), శబ్ద అనువాద (శబ్దం చేత) మరియు పై రెండు మార్గాల సమ్మేళనం (అర్థ-సంకేత వర్ణాల యొక్క నిశిత ఎంపికతో పాక్షిక పరివర్తిత లేఖనం) ప్రస్తుతం, పశ్చిమ దేశాల భాషలతో నిర్మాణ వ్యత్యాసాలు ఉన్న సాంకేతిక వ్యక్తీకరణలు మరియు అంతర్జాతీయ శాస్త్రీయ పదజాలం వంటి దిగుమతి చేసుకున్న భావాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే కొత్త పదాలను సృష్టించేందుకు ఇప్పటికే ఉన్న చైనీస్ పదాంశాలను మరింత సాధారణంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ఏదైనా లాటిన్ లేదా గ్రీకు శబ్దవ్యుత్పత్తుల వినియోగాన్ని విడిచిపెట్టారు మరియు సంబంధిత అర్థాన్ని-సూచించే చైనీస్ వర్ణాల్లోకి అవి మార్చబడ్డాయి (e.g. anti- అనే పదం "反"గా మారింది, వాచ్యంగా వ్యతిరేక ), తద్వారా ఇవి చైనీస్‌కు బాగా అనుకూలపరచబడ్డాయి, అయితే విదేశీ పదాలను అర్థం చేసుకోవడంలో మరిన్ని క్లిష్టతలు ఏర్పడ్డాయి. ఉదాహరణకు, 1920వ దశకంలో టెలిఫోన్ అనే పదం శబ్దపరంగా 德律风/德律風 (షాంఘైనీస్: télífon [təlɪfoŋ], ప్రామాణిక మాండరిన్: délǜfēng )గా స్వీకరించారు, దీనిని షాంఘైలో విస్తృతంగా ఉపయోగించారు, అయితే తరువాత 电话/電話 (diànhuà "విద్యుత్ సంభాషణ") అనే పదాన్ని స్థానిక చైనీస్ పదాంశాల నుంచి నిర్మించారు, ఇది బాగా వాడుకలోకి వచ్చింది. ఇతర ఉదాహరణల్లో 电视/電視 (diànshì "విద్యుత్ గోచరత") అనేది టెలివిజన్‌ను సూచిస్తుంది, 电脑/電腦 (diànnǎo "విద్యుత్ మెదడు") కంపూటర్‌ను సూచిస్తుంది; 手机/手機 (shǒujī "చేతి యంత్రం") సెల్‌ఫోన్‌ను సూచిస్తుంది, మరియు 蓝牙/藍芽 (lányá "బ్లూ టూత్") అనేది బ్లూటూత్‌ను సూచిస్తుంది. 網誌 (wǎng zhì "ఇంటర్నెట్ లాంగ్‌బుక్") అనే పదాన్ని కాంటోనీస్ లేదా హాంకాంగ్ మరియు మెకౌ పౌరులు బ్లాగును సూచించేందుకు ఉపయోగిస్తారు. సందర్భానుసారం అర్ధ-లిప్యంతరీకరణ, అర్ధ-అనువాద పదాలు కూడా ఆమోదించబడుతున్నాయి, వీటికి 汉堡包/漢堡包 (hànbǎo bāo , "హంబర్గ్ బన్") "హంబర్గర్" ఒక ఉదాహరణ. కొన్నిసార్లు అనువాదాలు చైనీస్ పదాంశాలతో అసలు పదాల శబ్దాన్ని కలిగివుండే విధంగా సృష్టించబడుతున్నాయి, వీటికి 拖拉机/拖拉機 (tuōlājī , "ట్రాక్టర్," వాచ్యంగా "డ్రాగింగ్-పుల్లింగ్ మిషిన్" (ఈడ్చు-లాగుడు యంత్రం)), లేదా వీడియో గేమ్ పాత్ర మారియో ను సూచించే 马利奥/馬利奧 ఉదాహరణలు. ఇటువంటి పదాలను తరచుగా వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం సృష్టిస్తున్నారు, ఉదాహరణకు 奔腾/奔騰 (bēnténg "రన్నింగ్ లీపింగ్") అనేది పెంటియంను సూచిస్తుండగా, 赛百味/賽百味 (Sàibǎiwèi "వంద రుచుల కంటే మేలైనది") అనే పదాన్ని సబ్‌వే రెస్టారెంట్‌లకు ఉపయోగిస్తున్నారు.

విదేశీ పదాలు, ప్రధానంగా కచ్చితమైన నామవాచకాలు (వ్యక్తులు, ప్రదేశాల పేర్లు) ఉచ్చారణలు ఆధారంగా పరివర్తిత లేఖనంతో చైనీస్ భాషలోకి ప్రవేశించడం కొనసాగుతుంది. సారూప్య ఉచ్చారణలతో చైనీస్ వర్ణాలను ఉపయోగించడం ద్వారా ఈ పదాలు సృష్టిస్తారు. ఉదాహరణకు, "ఇజ్రాయెల్"ను 以色列గా రాస్తారు (పిన్యిన్: yǐsèliè ), "ప్యారిస్"ను 巴黎గా రాస్తారు (పిన్యిన్: bālí ). అతికొద్ది సంఖ్యలో ప్రత్యక్ష లిప్యంతరీకరణలు మాత్రమే సాధారణ పదాలుగా స్థిరపడ్డాయి, 沙发/沙發 shāfā "సోఫా", 马达/馬達 mǎdá "మోటార్", 幽默 yōumò "హ్యూమర్ (హాస్యం)", 逻辑/邏輯 luójí "లాజిక్ (తర్కం)", 时髦/時髦 shímáo "స్మార్ట్ (తెలివైన, చురుకైన), ఫ్యాషనబుల్ (నాజూకైన)" మరియు 歇斯底里 xiēsīdǐlǐ "హిస్టెరిక్స్" వీటికి ఉదాహరణలు. వీటిలో ఎక్కువ పదాలు 20వ శతాబ్దం ప్రారంభ కాలంలో మొదట షాంఘైనీస్ మాండలికంలోకి స్వీకరించబడ్డాయి, తరువాత వీటి ఉచ్చారణలను మాండరిన్‌లోకి స్వీకరించారు, వీటిలో ఎక్కువగా ఆంగ్లం నుంచి స్వీకరించిన పదాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, 沙发/沙發 మరియు 马达/馬達 పదాలు వాస్తవానికి షాంఘైనీస్‌లో దాదాపుగా ఆంగ్లంలోని "సోఫా" మరియు "మోటార్" ఉచ్చారణలను కలిగివుంటాయి.

పశ్చిమ దేశాల విదేశీ పదాలు 20వ శతాబ్దం నుంచి పరివర్తిత లేఖనం ద్వారా చైనీస్ భాషపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపాయి. ఫ్రెంచ్ నుంచి 芭蕾 (bāléi "బ్యాలెట్"), 香槟 (xiāngbīn , "ఛాంపాగ్నే"), ఇటాలియన్ నుంచి 咖啡 (kāfēi "కాఫీ") పదాలు స్వీకరించబడ్డాయి. ముఖ్యంగా చైనీస్‌పై ఆంగ్ల భాష ప్రభావం సులభంగా కనిపిస్తుంది. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి షాంఘైనీస్ అనేక ఆంగ్ల పదాలను తనలోకి స్వీకరించింది, వీటికి పైన పేర్కొన్న 沙发/沙發 (shāfā "సోఫా"), 幽默 (yōumò "హ్యుమర్"), మరియు 高尔夫/高爾夫 (gāoěrfū "గోల్ఫ్") తదితరాలు ఉదాహరణలు. తరువాత అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల తేలికైన ప్రభావం 迪斯科 (dísīkè "డిస్కో"), 可乐/可樂 (kělè "కోలా") మరియు 迷你 (mínǐ "మినీ(స్కర్ట్)") వంటి పదాలను చైనీస్‌లోకి ప్రవేశపెట్టింది. సమకాలీన వ్యవహారిక కాంటోనీస్ ఆంగ్లం నుంచి స్వీకరించిన ప్రత్యేక అరువు పదాలు కలిగివుంది, వీటికి కార్టూన్ 卡通 (కార్టూన్), 基佬 (గే పీపుల్ (స్వలింగ సంపర్కులు), 的士 (ట్యాక్సీ), 巴士 (బస్సు) వంటి పదాలు ఉదాహరణలు. ఇంటర్నెట్ ప్రాధాన్యత బాగా పెరగడంతో, ఆంగ్ల లిప్యంతరీకరణలకు చైనాలో ప్రస్తుతం విస్తృత ఆమోదం లభిస్తుంది, దీనికి 粉丝/粉絲 (fěnsī "ఫ్యాన్స్ (ఫ్యాన్లు)"), 黑客 (hēikè "హాకెర్", వాచ్యంగా "బ్లాక్ గోస్ట్"), 部落格 (bùluōgé "బ్లాగు", తైవానిస్ మాండరిన్‌లో వాచ్యంగా "ఇంటర్‌కనెక్టెడ్ ట్రైబ్స్") తదితర పదాలు ఉదాహరణలు.

చైనీస్‌పై ఆంగ్ల భాష ప్రభావం యొక్క మరో ఫలితం ఏమిటంటే 字母词 zìmǔcí ("లెటర్డ్ వోర్డ్స్")గా పిలిచే మాండరిన్ చైనీస్ పదాలు విదేశీ అక్షరమాలల్లోని అక్షరాల క్రమంతో కనిపిస్తున్నాయి. ఇది మేగజైన్లు, వార్తాపత్రికలు, వెబ్‌సైట్‌లు మరియు TVలో కనిపిస్తుంది: 三G手机 "థర్డ్ జనరేషన్ సెల్ ఫోన్స్" (三 sān "త్రీ" + G "జనరేషన్" + 手机 shǒujī "మొబైల్ ఫోన్స్"), IT界 "IT ఎన్విరాన్మెంట్", HSK (hànyǔ shuǐpíng kǎoshì , 汉语水平考试), GB (guóbiāo , 国标), CIF价 (కాస్ట్, ఇన్స్యూరెన్స్, ఫ్రైట్ + 价 jià "ప్రైస్"); e家庭 "ఎలక్ట్రానిక్ హోమ్" (家庭 jiātīng "హోమ్"); W时代 "వైర్‌లెస్ జనరేషన్" (时代 shídài "జనరేషన్"); 的士call, TV族, 后РС时代 "పోస్ట్-PC ఎరా" (后 hòu "ఆఫ్టర్/పోస్ట్" + PC "పర్సనల్ కంప్యూటర్" + 时代 shídài "ఎపోక్"), తదితరాలు వీటికి ఉదాహరణలు.

20వ శతాబ్దం నుంచి జపాన్ మరో మూలంగా ఉంది. జపనీస్ భాషలో ఉపయోగించే చైనీస్ వర్ణాలైన ప్రస్తుత కాంజీని ఉపయోగించి, జపనీస్ భాష ఐరోపా భావాలు మరియు ఆవిష్కరణలను వాసీ-కాంగో (和製漢語, వాచ్యంగా (వ్యవహారికంగా) జపనీస్-సృష్టించిన చైనీస్ )లోకి అన్వయించడంతోపాటు, ఆధునిక చైనీస్‌కు వీటిలో అనేక పదాలను తిరిగి ఇచ్చింది. ప్రస్తుత చైనీస్ పదాలకు కొత్త ఆలోచనలను ఇవ్వడం ద్వారా లేదా లేదా సాంప్రదాయక చైనీస్ సాహిత్యంలో ఉపపయోగించిన వ్యక్తీకరణలను సూచించడం ద్వారా జపనీయులు ఇతర పదాలను సృష్టించారు. ఉదాహరణకు, jīngjì (经济/經濟, కీజై), అసలు చైనీస్ భాషలో దీనర్థం "ది వర్కింగ్స్ ఆఫ్ ది స్టేట్ (దేశ కార్యకలాపాలు)", ఇది జనపీస్‌లో "ఎకానమీ (ఆర్థిక వ్యవస్థ)"గా సంక్షిప్తీకరించబడింది; ఈ సంక్షిప్తీకరించిన నిర్వచనం తిరిగి చైనీస్‌లోకి స్వీకరించారు. దీని ఫలితంగా, ఈ పదాలు దాదాపుగా స్థానిక చైనీస్ పదాల్లో గుర్తించడానికి వీలు లేకుండా ఉన్నాయి: వాస్తవానికి, వీటిలో కొన్ని పదాలను మొట్టమొదట జపనీయులు ఉపయోగించారా లేదా చైనీయులు ఉపయోగించారా అనేది నిర్ణయించడం వివాదాస్పదంగా ఉంది. ఐరోపా భాషలు పంచుకుంటున్న గ్రీకో-లాటిన్ పదాల నుంచి నిర్మించిన సారూప్య పదాల రచనా సామాగ్రి మాదిరిగానే, ఈ పంపిన-మరియు స్వీకరించిన ప్రక్రియ ఫలితంగా, చైనీస్, కొరియన్, జపనీస్ మరియు వియత్నమీస్ ఆధునిక పదాలను వర్ణించే ఒక భాషాపరమైన పదాంశ రచనా సామాగ్రిని పంచుకుంటున్నాయి.

విద్య[మార్చు]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రాధాన్యత మరియు ప్రభావం పెరుగుతుండటంతో, మాండరిన్ బోధనకు USA పాఠశాలల్లో ప్రాచుర్యం పెరిగింది, UKలో మాదిరిగా, పశ్చిమ ప్రపంచానికి చెందిన యువతలో ఇదొక ప్రధాన అధ్యయనాంశంగా ప్రాచుర్యం పొందుతుంది.[11]

1991లో చైనా యొక్క అధికారిక చైనీస్ ప్రావీణ్య పరీక్షకు హాజరైన విదేశీ అభ్యాసకుల సంఖ్య 2,000 వద్ద ఉంది (ఈ సంఖ్య ఆంగ్లంలో కేంబ్రిడ్జ్ సర్టిఫికేట్ కోసం హాజరైనవారికి సమానంగా ఉంది), 2005లో ఈ పరీక్షకు హాజరయ్యే వారి సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగి 117,660కి చేరుకుంది.[12]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

చైనా మహాకుడ్యము

సూచనలు[మార్చు]

సమగ్ర విషయాలు[మార్చు]

  1. http://www.china-language.gov.cn/ (Chinese)
  2. http://mandarin.org.sg/html/home.htm[dead link]
  3. *డేవిడ్ క్రిస్టల్, ది కేంబ్రిడ్జ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ లాంగ్వేజ్ (కేంబ్రిడ్జ్: కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, 1987) , పేజి 312. "ఈ భాషలను వేర్వేరు భాషలుగా సూచించేందుకు వివిధ రకాల భాషల పరస్పర అర్థ విరుద్ధత ప్రధాన ఆధారంగా ఉంది."
    • ఛార్లస్ ఎన్. లీ, శాండ్రా ఏ. థామ్సన్. మాండ్రియన్ చైనీస్: ఎ ఫంక్షనల్ రిఫెరెన్స్ గ్రామర్ (1989), పేజి 2. “చైనీస్ భాషా (చైనీయుల భాష) కుటుంబం సహజంగా సైనో-టిబెటన్ భాషా కుటుంబానికి చెందిన ఒక స్వతంత్ర విభాగంగా వర్గీకరించబడుతుంది."
    • జెర్రీ నార్మాన్. చైనీస్ (1988), పేజి 1. “ఆధునిక చైనీస్ మాండలికాలు వాస్తవానికి ఒక భాషా కుటుంబం మాదిరిగా ఉంటాయి.
    • జాన్ డిఫ్రాన్సిస్. ది చైనీస్ లాంగ్వేజ్: ఫ్యాక్ట్ అండ్ ఫాంటసీ (1984), పేజి 56. "వివిధ స్థాయిల్లో వైవిద్యం ఉన్న మాండలికాలతో కూడిన ఒకే భాషగా చైనీస్‌ను పిలవడం వ్యత్యాసాలను తగ్గించి తప్పుదోవపట్టించడమేనని, ఇంగ్లీష్ మరియు డచ్ భాషల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాల స్థాయిలోనే వీటి మధ్య కూడా వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయని చావో అభిప్రాయపడ్డారు. వాస్తవానికి లేని భాషాతేర వ్యత్యాసాలను సూచించేందుకు మరియు చైనాలో ఉన్న ప్రత్యేక భాషా పరిస్థితిని పర్యవేక్షించేందుకు చైనీస్‌ను ఒక భాషా కుటుంబంగా పిలుస్తున్నారు."
  4. Mair, Victor H. (1991). "What Is a Chinese "Dialect/Topolect"? Reflections on Some Key Sino-English Linguistic Terms" (PDF). Sino-Platonic Papers. 
  5. అనాలసిస్ ఆఫ్ ది కాన్సెప్ట్ "వేవ్" ఇన్ PST.
  6. ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా s.v. "చైనీస్ భాషలు": "పురాతన చైనీస్ పదజాలం ఇప్పటికే సాధారణంగా ఇతర సైనో-టిబెటన్ భాషల్లో కనిపించని అనేక పదాలను కలిగివుంది. హనీ మరియు లయన్ మరియు బహుశా హార్స్, డాగ్ మరియు గూస్‌లకు సంబంధించిన పదాలు ఇండో-యూరోపియన్ భాషలతో అనుబంధం కలిగివున్నాయి, వీటిని వాణిజ్యం మరియు పూర్వ సంబంధాలు ఆధారంగా స్వీకరించారు. (అతి సమీప తెలిసిన ఇండో-యూరోపియన్ భాషలు టోచారియాన్ మరియు సోగ్డియాన్, ఇది మధ్యయుగ ఇరాన్ భాష.) అనేక పదాలు ఆస్ట్రోఆసియాటిక్ సహజాతాలను కలిగివున్నాయి మరియు మువోంగ్-వియత్నమీస్ మరియు మోన్-ఖ్మెర్ యొక్క పురాతన భాషతో పూర్వ సంబంధాలు కలిగివున్నాయి; జాన్ ఉలెన్‌‍బ్రూక్, Einige Übereinstimmungen zwischen dem Chinesischen und dem Indogermanischen (1967) 57 అంశాలను ప్రతిపాదిస్తుంది; ఇవి కూడా చూడండి త్సంగ్-తుంగ్ చాంగ్, 1988 ఇండో-యూరోపియన్ వకాబులరీ ఇన్ ఓల్డ్ చైనీస్;.
  7. *షెంగ్ డింగ్ మరియు రాబర్ట్ ఎ. సౌండర్స్, టాకింగ్ అప్ చైనా: ఎన్ అనాలసిస్ ఆఫ్ చైనాస్ రైజింగ్ కల్చరల్ పవర్ అండ్ గ్లోబల్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ది చైనీస్ లాంగ్వేజ్ ఈస్ట్ఏషియా, వేసవి 2006, వాల్యూమ్ 23, నెంబరు 2, పేజి 4
  8. ఝౌ, మింగ్‌లాంగ్: మల్టీలింగ్వలిజం ఇన్ చైనా: ది పాలిటిక్స్ ఆఫ్ రైటింగ్ రీఫార్మ్స్ ఆఫ్ మైనారిటీ లాంగ్వేజెస్, 1949-2002 (వాల్టెర్ డి గ్రుయ్టెర్ 2003); ISBN 3-11-017896-6; పేజి 251–258.
  9. డిఫ్రాన్సిస్ (1984) పేజి.52 చైనీస్‌లో 1,277 స్వరాక్షరాలు ఉన్నట్లు మరియు శబ్దాలను పరిగణలోకి తీసుకోకుండా 398 నుంచి 418 వరకు అక్షరాలు ఉన్నాయని లెక్కించారు; ఆంగ్లంలో 8000లకుపైగా శబ్దగణాలు ఉన్నాయని సూచించేందుకు ఆయన జెస్పెర్సెన్, ఒట్టో (1928) మోనోసిలబిజం ఇన్ ఇంగ్లీష్‌ను సూచించారు; లండన్, పేజి 15.
  10. *డాక్టర్ తిమోతీ ఉయ్ మరియు జిమ్ హసియా, సంపాదకులు, వెబ్‌స్టెర్స్ డిజిటల్ చైనీస్ డిక్షనరీ - అడ్వాన్స్‌డ్ రిఫెరెన్స్ ఎడిషన్, జులై 2009
  11. "How hard is it to learn Chinese?". BBC News. January 17, 2006. Retrieved April 28, 2010. 
  12. మూస:Zh icon "汉语水平考试中心:2005年外国考生总人数近12万",[1] జిన్‌హువా న్యూస్ ఏజెన్సీ, జనవరి 16, 2006.

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • ABC చైనీస్-ఇంగ్లీష్ కాంప్రెహెన్సివ్ డిక్షనరీ . ఎడిటర్: జాన్ డి ఫ్రాన్సిస్. (2003) యూనివర్శిటీ ఆఫ్ హవాయ్ ప్రెస్. ISBN 0-8248-2766-X.
  • ABC ఎటిమోలాజికల్ డిక్షనరీ ఆఫ్ ఓల్డ్ చైనీస్ . యాక్సెల్ షుయెస్లెర్. 2007. యూనివర్శిటీ ఆఫ్ హవాయ్ ప్రెస్, హోనోలులు. ISBN 978-0-8248-2975-9.
  • చైనీస్ ఫ్రేజ్ బుక్, సినోఫ్లానెట్, 2009

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=చైనీస్_భాష&oldid=934469" నుండి వెలికితీశారు