జలచర ప్రదర్శనశాల

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
మొక్కలు మరియు ఉష్ణ మండలీయ చేపలతో మంచినీటి ఆక్వేరియం.
సమగ్రంగా స్థాపించిన ఒక ఆక్వేరియం (240 l)

జలచర ప్రదర్శనశాల (ఆంగ్లం: Aquarium; బహువచనం అక్వేరియం లేదా ఆక్వేరియ ) ప్రదర్శనశాల అనేది కనీసం ఒక వైపు పారదర్సకము కలిగి నీటిలో నివసించు మొక్కలు లేదా జంతువులు ఉంచబడిన జలచర ప్రదేశం. చేపల పెంపకందారులు చేపలు, వెన్నెముక లేని జీవులు, ఉభయచరాలు, సముద్రపు క్షీరదాలు,తాబేళ్ళు మరియు నీటిలో పెరిగే మొక్కలను సంరక్షించడానికి ఆక్వేరియాన్ని ఉపయోగిస్తారు. [1] ఆక్వేరియం అన్నపదం లాటిన్ లో మూలపదమైన ఆక్వా అంటే అర్ధం నీరు, దానికి చివర ఆరియం పదం చేర్చగా రెండూ కలిపి [2]" దానికి సంబంధించిన చోటు " అని అర్ధం.

జలచర ప్రదర్శనదారుడు చేపలను, సొంతముగా గాని లేదా ఒకరకమైన గాజు లేక బాగా గట్టిదైన ప్లాస్టిక్ తో తయారుచేసిన ఆక్వేరియంను గాని నిర్వహిస్తూ ఉంటాడు. ఘనాకార ఆక్వేరియాలను చేపల చెరువు లని లేదా సామాన్యంగా చెరువులని కుడా పిలుస్తూ ఉంటే గిన్నె ఆకారంలో ఉండే ఆక్వేరియాను చేపల గిన్నెలు అని అంటారు. పరిమాణం చిన్న గాజు గిన్నె నుండి బ్రహ్మాండమైన బహిరంగ చేపల చెరువు శ్రేణిలో ఉంటుంది. ప్రత్యేకమైన పరికరాలు ఆక్వేరియంలో నివసిస్తున్న జలజీవాల ఇతర లక్షణాలకు అనుగుణ్యమైన నీటినాణ్యతను వాటికి తగినట్లుగా నిర్వహిస్తుంటాయి.

చరిత్ర మరియు వ్యాప్తి[మార్చు]

రోమన్ సామ్రాజ్యంలో మొట్టమొదటగా సీ బార్బెల్ అనబడే చేపను ఇళ్ళల్లోకి తెచ్చి వాటిని మార్బిల్ తో నిర్మించబడ్డ చిన్న తొట్టెలలో అతిథుల పడకల క్రింద ఉంచేవారు. 50వ సంవత్సరంలో గాజు అద్దాలు ప్రవేశించి, రోమన్లు గోడలోని మార్బుల్ తొట్టెల స్థానంలో అద్దాన్ని అమర్చి చేపలు బాగా కనిపించేట్లు అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయి. 1369 సం.లో చైనీస్ చక్రవర్తి హోన్గ్వు గోల్డ్ ఫిష్ పెంచడానికి పింగాణితో తొట్టెలను తయారుచేసే సంస్థని స్తాపించాడు; కాలక్రమంలో అది ప్రజలచే ప్రస్తుత అధునాతన చేపల తొట్టెల రూపకల్పనకు దోహదపడింది.[3] 1666లోని వోజేల్-,ఫిష్- అండ్ టైఎర్బుక్ ( పక్షి, చేప మరియు జంతువు) పుస్తక రచయిత లియోనార్డ్ బాల్డ్నర్, కాలువలోని చిన్న చేపలు మరియు నీటి బల్లులు పెంచేవాడు.[4]

గాజు సీసాలో గోల్డ్ ఫిష్ : తెరేసే క్రోన్స్ యొక్క చిత్తరువు,1824.

1836లో వార్దియన్ కేస్ కనుగొన్న వెంటనే, వార్డ్ తన తొట్టెలను ఉష్ణ మండల జంతువుల పెంపకం కొరకు ఉపయోగించవచ్చని ఆలోచించాడు. 1841లో తను అదే విధంగా నీటిమొక్కలు మరియు బొమ్మ చేపలను ఉంచాడు. అయినప్పటికీ, త్వరగానే నిజమైన జంతువులను నివశింప చేశాడు. 1838 లో ఫెలిక్స్ డుజార్డిన్ ఒక ఉప్పునీటి అక్వేరియం కలిగియున్నట్లుగా ప్రసిద్ది చెందినప్పటికీ, ఆయన ఆ మాట ఉపయోగించలేదు.[5] అన్నా తైనే 1846లోనే పగడపు రాళ్ళు మరియు సముద్రపు కలుపు మొక్కలుతో ఉన్న అక్వేరియంను దాదాపు మూడు సంవత్సరాలుగా కలిగి ఉండి, లండన్ లో ప్రప్రధమ సముద్ర సంబంధిత సమతుల్య ఆక్వేరియం నిర్మాణకర్తగా కీర్తి పొందారు.[6] దాదాపు అదే సమయంలో, రాబర్ట్ వారింగ్టన్ ప్రయోగాత్మకంగా 13 గ్యాలనుల సామర్థ్యంగల పెట్టెలో గోల్డ్ ఫిష్, ఈల్ గ్రాస్ మరియు నత్తలను ఉంచి, మొట్టమొదటి స్తిరమైన ఆక్వేరియాలో ఒకటిగా రూపొందించాడు. అతను కనుగొన్న విషయాలను 1850లో కెమికల్ సొసైటీ'స్జర్నల్ నందు ప్రచురించాడు.[7]

ఫిష్ వేలిస్నేరియా స్పిరాలిస్ మరియు కోల్డ్ వాటర్ ఫిష్ ను లోపల కలిగియున్న 1850 దశకంమునకు చెందిన ఒక ఆక్వేరియం.

ఆక్వేరియంలో చేపల పెంపకం ఒక ఇష్టమైన పనిగా ప్రజాదరణ పొందడమే కాక శీఘ్రంగా వ్యాప్తి చెందింది. యునైటెడ్ కింగ్డంలో పోత ఇనుప చట్రాలతో అలంకారిక ఆక్వేరియా రూపొందించి, 1851లో గ్రేట్ ఎగ్జిబిషనులో ప్రదర్శించిన తరువాతనే అది ప్రాచుర్యం పొందింది. 1853లో లండన్ జూలో పెద్ద బహిరంగ ఆక్వేరియం ప్రారంభించబడి, అది ఫిష్ హౌస్ గా ప్రాచుర్యం లోకి వచ్చింది.[8] ఫిలిప్ హెన్రీ గోస్సే 1854 లో తన పుస్తకం ది ఆక్వేరియం: యాన్ అన్వీలింగ్ అఫ్ ది వండర్స్ అఫ్ ది డీప్ సీ లో ( "వివేరియం" కు బదులుగా ) వాస్తవంగా " ఆక్వేరియం " అన్న పదాన్ని ఉపయోగించిన తొలి వ్యక్తి. ఈ పుస్తకంలో, గోస్సే ఉప్పు నీటి ఆక్వేరియా గురించే ప్రధానంగా చర్చించాడు. [9] 1850వ దశకంలో యునైటెడ్ కింగ్డంలో ఆక్వేరియం ఒక వేలం వెర్రి అయింది.[10]

"ఆక్వేరియం అంటే ఎట్లా ఉండాలి"- బయట థామస్ హక్స్లే సముద్రం గురించిన కలగంటూ ఉన్నట్లుగా చూపిస్తూ 1876లోని వినోదాత్మక చెక్కడం.

బ్రిటీష్ వారి ఆసక్తితో జర్మనీయులు వేగంగా పోటీపడ్డారు. 1854లో పేరు వెల్లడించని రచయుత లండన్ లోని ఉప్పునీటి ఆక్వేరియా గురించి ప్రచురించిన తన రెండు వ్యాసాలకు: డై గార్టెన్లాబ్ (ది గార్డెన్ హౌస్) డెర్ ఓషన్ ఆఫ్ దెం టిశ్ ది ఓషన్ ఆన్ ది టేబుల్ (మేజా పై మహా సముద్రం) అని పేర్లుపెట్టాడు. అయినప్పటికీ, 1856లో చుట్టూ భూరక్షిత ప్రాంతాలలో ఆక్వేరియాలను నిర్వహించడం చాలా సులువైనందువలన ఉప్పులేని నీటి ఆక్వేరియా గురించి చర్చిస్తూ డెర్ సి ఇం గ్లేస్ ( ది లేక్ ఇన్ గ్లాస్ ) ( గ్లాసులో సరస్సు) ప్రచురించబడింది.[11] 1870వ దశకంలో జర్మనీలో మొట్టమొదటగా కొన్ని ఆక్వేరియాదారుల సంఘాలు అవతరించాయి.[12] అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు వీటిని వెంటనే అనుసరించాయి. 1858లో హెన్రి డి. బట్లర్ రచించిన ది ఫ్యామిలి ఆక్వేరియం అనే గ్రంధం సంయుక్త రాష్ట్రాలలో కేవలం ఆక్వేరియం గురించి రచించిన తొలి గ్రంధాలలో ఒక్కటి.[13] అదే సంవత్సరం నార్త్ అమెరికన్ రివ్యూ జులై సంచిక ప్రకారం, మొదటి నిర్వాహక ఆక్వేరియాలో కొన్నింటికి విలియం స్టింసన్ సొంతదారుడు కావచ్చు, అతను ఏడు నుండి ఎనిమిదివరకు కలిగియున్నాడు.[14] సంయుక్త రాష్ట్రాలలో నీటి ప్రాణుల పెంపకందారుల సంఘాలు ప్రధమంగా న్యూయార్క్ నగరంలో 1893లో స్థాపించబడగా వీటిని ఇతరులు అనుసరించారు.[12] 1876 అక్టోబర్ లో మొదటిసారి ప్రచురించిన న్యూ యార్క్ ఆక్వేరియం జర్నల్ , ప్రపంచంలో వెలువడిన మొట్టమొదటి ఆక్వేరియం పుస్తకంగా భావించబడుతోంది.[15]

విక్టోరియన్ శకంలో యునైటెడ్ కింగ్డంలో గృహ ఆక్వేరియం యొక్క సాధారణ నమూన ముందు వైపు గాజుతోను, ఇతర ప్రక్కల చేక్కతోను చేయబడేది (నీరు కారకుండా తారు పూయుట). [16]అడుగు పలకతో చేయబడి క్రింద నుండి వేడి చెయ్య బడుతుంది.[16] త్వరలోనే లోహపు చట్రాల గాజు తొట్టెలతో పాటు ఎన్నో అధునాతన విధానాలు ప్రవేశపెట్టడం జరిగింది.[16] 19వ శతాబ్దం పుర్వార్థంలో ఆక్వేరియంను గోడకు వ్రేలాడేదిగా, కిటికీలో ఒక భాగంగా బిగించేదిగా లేక ఒక పక్షిపంజరంతో జతపరచినదిగా వివిధ ఆక్వేరియం రూపకల్పనలు అన్వేషింబడినవి.[17]

దస్త్రం:Pike aquarium c1908.jpg
ఒకానొక ఆక్వేరియంలో బల్లెము సి. 1908, బెల్లె ఐస్లె ఆక్వేరియం, బెల్లె ఐస్లె పార్క్ వద్ద

సిర్కా 1908, విద్యుత్ కు బదులుగా నీటితో నడిచే మొట్టమొదటి ఆక్వేరియం యాంత్రిక గాలి పంపు కనుగొనబడింది.[18] గాలి పంపును ఈ అభిరుచిలో ప్రవేశ పెట్టడం దీని అభివృద్ధిలో ఒక కీలకాంశంగా ఈ అభిరుచి చరిత్రకారులు ఎందరో భావించారు.[19]

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంతరువాత గృహాలకు విద్యుత్సరఫరాతో ఆక్వారియా మరింతగా బహుళ వ్యాప్తి చెందినవి. విద్యుత్ కృత్రిమ వెలుగునివ్వడంతో పాటు గాలి, వడపోతమరియు నీటిని వేడి చెయ్యడానికి మూలాధారమైంది.[20] ప్రారంభంలో ఔత్సాహిక నీటి ప్రాణుల పెంపకందారులు దేశీయ చేపల ( ఒక్క గోల్డ్ ఫిష్ మినహా )పోషణను చేపట్టగా; ఇతరదేశాల నుండి విలక్షణమైన జాతిరకాల లభ్యంతో ఆక్వేరియం ప్రజాదరణ పెంపొందింది.[21] విదేశాల నుండి చేపల దిగుమతికి వివిధ రకాల లోహాలతో తయారు చేసిన కూజాలను గాలి ప్రసరణకు రెండు చక్రములతో ఉండి కాలితో నడిపే పంపును ఏర్పరచి ఉపయోగించారు.[22] 1950 లో ఓడల ద్వారా రవాణాకు ప్లాస్టిక్ సంచులను ప్రవేశపెట్టడంతో, చేపల రవాణా మరింత సులభమైనది. [23] తుదకు విమానాల ద్వారా సరుకు రవాణాకు అవకాశం లభించడంతో, సుదూర ప్రాంతాల నుండి కుడా దిగుమతి అనుకూలమైనది.[4] 1960వ దశకంలో లోహపు చట్రాలను తుప్పు పట్టడం కారణంగా సముద్రపు ఆక్వేరియా దాదాపుగా అసాధ్యమైంది. కాని తారు, సిలికాన్తో మూయుట వంటివి అభివృద్ది చెందడంతో లాస్ ఏంజిల్స్, సిఎ లోని మార్టిన్ హోరోవిత్జ్ చే ప్రప్రధంగా పూర్తిగా గాజుతో ఆక్వేరియా రూపొందింది. ఈ చట్రాలు కేవలం సౌందర్య కారణాల వలనే అయినప్పటికీ, కొనసాగుతున్నాయి.[16]

సంయుక్త రాష్ట్రాలలో స్టాంపుల సేకరణ తరువాత ఆక్వేరియం పోషణే ప్రాజాదరణలో ద్వితీయ స్థానంలో ఉన్నది.[24] 1999 నందు యు.యస్.లో తొమ్మిది మిలియనులకు పైగా గృహస్తులు సొంత ఆక్వేరియంను కలిగియున్నారని అంచనా వేయబడింది. ఎ.పి.పి.యం.ఎ నేషనల్ పెట్ ఓనర్స్ సర్వే వారి 2005-2006 నివేదికలోని గణాంకాలు అమెరికన్లు షుమారుగా 139 మిలియనుల పైగా మంచినీటి మరియు 9.6 మిలియనుల ఉప్పునీటి చేపలను కలిగియున్నారని తెలిపింది.[25][26] జర్మనీలో ఆక్వేరియాలో పోషించబడుచున్న చేపల సంఖ్య కనీసం 36 మిలియనుల కు తగ్గకుండా ఉంటుందని అంచనాల సూచిస్తున్నాయి.[24] యూరప్, ఆసియా మరియు ఉత్తర అమెరికాలలో ఈ అభిరుచి అధికంగా ఉన్నది. సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 40 శాతం నీటి ప్రాణుల పెంపకందారులు రెండు లేక ఆపైన తొట్టెలను నిర్వహిస్తూ ఉంటారు.[citation needed]

రూపకల్పన[మార్చు]

80 లీటర్ల గృహ ఆక్వేరియం

వస్తువులు[మార్చు]

అధిక భాగం ఆక్వేరియా సిలికాన్ తో జతపరచిన గాజుపలకలతో, చుట్టూ చట్రానికి పై మరియు క్రింది అంచులకు అలంకారంగా ప్లాస్టిక్ అతికించబడి ఉంటుంది. గాజు ఆక్వేరియం 1000 లీటర్లు(250గ్యాలనులు) కొలతలుగా ప్రామాణీకరించబడింది. ఎట్లాగైనా, గాజు పెళుసు కనుక తొందరగా బీటలు ఇచ్చినా, సర్వసాధారణంగా సీలంట్ మొదటగా బలహీనపడుతుంది.[27] అక్వారియా రకరకాల ఆకృతులలో అనగా షడ్భుజ, బహు భుజ, ఒక మూలకు సరిపడునట్లు కోణా కృతి(యల్ ఆకృతిలో), ముందుకు వంగిన (ఎదుట పక్క బయటకు వంపుగా ) వంటి వివిధ రకాలు అందుబాటులోకి వచ్చినవి.[28] ఫిష్ బౌల్స్ సాధారణంగా ప్లాస్టిక్ లేక గాజుతో చేయబడి గోలాకారము లేదా గుండ్రపు ఆకారములలో ఉండును.

ప్రప్రధమంగా రాబర్ట్ వారింగ్టన్ చే 1800 లో గాజుతో చేయబడిన ఆధునిక ఆక్వేరియం తయారుచేయబడింది.[29] విక్టోరియన్ కాలంలో గాజుతో చేసిన ఆక్వేరియా అడుగున సాధారణంగా పలక గాని స్టీల్ గాని కలిగి ఉండి, ఆక్వేరియాలను క్రింద నుండి బహిరంగముగా మంటలతో వేడి చెయ్యడానికి వీలుగా ఉండేవి. ఆక్వేరియా వెనుక భాగం అప్పుడు గాజు పలకలు కలిగి లోహపు చత్రములతో గట్టిగా జతచేర్చి ఉండేవి. 1860 మధ్య దశకంలో గాజు పలకలు సిలికాన్ ఆధారిత బంధన పదార్ధముతో అంటించే వరకు ఈ లోహపు చట్రాల ఆక్వేరియా మార్కెట్ లో అందుబాటులో ఉన్నాయి. 1970 సం. వరకు యాక్రిలిక్ తోట్టెలు ప్రజలకు విరివిగా లభించేవి కావు.

నీటి ప్రాణుల పోషక దారులు మాములుగా యాక్రిలిక్ తోట్టెల కన్నా గాజు ఆక్వేరియా పైనే మొగ్గుచూపే వారు ఎందుకంటే వాటి ధర చాలా అందుబాటులోనున్నా ఎన్నో లోపాలు కలిగి ఉండేవి. అవి యాక్రిలిక్ తొట్టెలు వలే కాకుండా పగుల్లివ్వటమే కాక యాక్రిలిక్ తొట్టెలకంటే రెండు రెట్లు బరువైనవి. ఆక్రిలిక్ అక్వేరియా కంటే తక్కువ రక్షణ ఇవ్వడమేగాక ఆసక్తి కలిగించే ఆకృతులలో అవి రావు.[30] చాలామంది నీటి ప్రాణుల పెంపకందారులు లేదా ఆరంభీకులు ఎవరైనా చేపలను ముద్దుగా కోరుకుంటే, అది ప్రత్యేకమైన అసాధ్యమైనదిగా కనిపించేది. చాలామంది ఆన్ లైన్ సరఫరాదారులు గాజు ఆక్వేరియాలను రవాణా చెయ్యరు ఎందు కంటే అవి కూడా చాల పెద్దవిగా బరువుగా ఉండి పగలడం సంభవించును. అయినప్పటికీ, కాలం గడచినా గాజు పసుపు రంగుగా మారే సమర్ధత లేనందువల్ల మరియు గాజు తోట్టెలకు యాక్రిలిక్ ఆక్వేరియాలకు కావల్సినంతటి నిర్వహణ అవసరము లేదు కనుక ఇతర నీటి ప్రాణుల పెంపకందారులకు గాజు తోట్టెలు మరింత సౌకర్యంగా ఉన్నవి.

నీటి ప్రాణుల పెంపకందారులు ప్రధానంగా ధరను పరిగణనలోనికి తీసుకుని, ఈ రెండింటిలో ఒక రకమైన ఆక్వేరియా కొనుగోలుకు ఇష్టపడినా, పెద్ద పెద్ద తొట్టెలకు వచ్చేటప్పటికి ధర వ్యత్యాసం అదృశ్యమవుతుంది.

యాక్రిలిక్ ఆక్వేరియాలు కూడా లభిస్తాయి మరియు అవి గాజుకు ప్రాధమిక పోటీదారు. యాక్రిలిక్ ఆక్వేరియంలు గాజు వాటి కంటే బలమైనవి మరియు చాల తేలికైనవి.[31] యాక్రిలిక్ కరిగే సిమెంట్లనే యాక్రిలిక్ సరాసరి కలిసిపోవడానికి ఉపయోగిస్తారు (కేవలం అతుకును మూయుట వ్యతిరేకించబడినది).[27] యాక్రిలిక్ షడ్భుజము వంటి అసాధారణమైన ఆకృతుల రూపకల్పనకు అవకాశమిస్తుంది.[16] గాజుతో పోలిస్తే, యాక్రిలిక్లపై పై గీతలు తేలికగా పడతాయి; కాని గాజు వలే కాకుండా, యాక్రిలిక్ పై పడిన గీతలను నునుపుగా చేయడం సాధ్యపడుతుంది.[27]

పూతపూసిన గాజును కొన్నిసార్లు ఉపయోగిస్తారు; అది గాజు మరియు యాక్రిలిక్ రెండింటి ప్రయోజనాలను కలిగివుంటుంది.[27]

పెద్ద ఆక్వేరియా కొరకు బహుశా వాటి కంటే బలమైన వస్తువులను అనగా ఫైబర్ గ్లాసుచే బలపరచబడిన ప్లాస్టిక్ లను వినియోగిస్తారు. అయినప్పటికీ, ఈ వస్తువులు పారదర్శకమైనవి కావు.[27] బరువు, స్థలము కారణాంశములు కానప్పుడు రెయిన్ఫోర్సుడ్ కాంక్రీట్ అక్వారియాకు ఉపయోగించడం జరుగుతుంది. కాంక్రీట్ బీటలువారకుండా ఉండుటకు, అపరిశుద్ధంకాకుండా నిరోధించడానికిగాను కాంక్రీట్ కు తప్పనిసరిగా నీరు చొరబడనివ్వనిది పై పూతగా పూయాలి. [27]

శైలులు[మార్చు]

ఆక్వేరియంలు సొగసైన కాఫీ టేబుల్స్, సింకులు ఇంకా టాయిలెట్స్ గాను రూపొందుతున్నాయి. ఇందుకు ఉదాహరణ- ఆపిల్ మాకింతోష్ కంప్యూటర్ యొక్క ఖాళీ డబ్బా నుండి తయారుచేయబడిన మాక్క్వేరియం.[32]

ఎ క్రేసేల్ తొట్టి అనేది జెల్లి ఫిష్ వంటి సున్నితమైన జంతువులను కలిగుండాటానికై రూపొందించబడిన ఒక గుండ్రని ఆక్వేరియం. ఈ ఆక్వేరియంలు ఎ వస్తువు భౌతికంగా లేకుండానే, నెమ్మదిగా చుట్టూ వలయంగా నీటి ప్రవాహాన్ని సమకూరుస్తాయి.[33] ప్రధమంగా ఒక జర్మనీయుని రూపకల్పన (క్రెఇసెల్ అనగా గిరగిర తిరిగే బొంగరము అని అర్ధము ) అయిన ఈ తొట్టి మూలలు కొనతేరి ఉండవు మరియు అందులోని జంతువులు నిలబడవలసిరాదు. తొట్టి లోనికి వస్తున్న నీరు నెమ్మదిగా ప్రవహిస్తూ అందులో నివసించే ప్రాణులను అనిశ్చితముగా ఉంచుతుంది మరియు తొట్టి నుండి బయటకు పోవు నీరు పలచని తెరతో కప్పబడి అందు నివశించు ప్రాణులు ఇరుక్కోకుండా నివారిస్తుంది. క్రేసేల్ తొట్టెలలో అనేక రకాలు ఉన్నాయి. నిజమైన క్రేసేల్ అనగా గుండ్రని, మునిగివున్న మూత కలిగుంటుంది. స్యూడోక్రేసేల్స్ వాటి అడుగు భాగం వంపు తిరిగి మరియు పై భాగం చదునుగా "యు" లేదా ఒక అర్ధవృత్త ఆకారంతో సమాన రూపాన్ని కలిగి ఉంటాయి.[34] స్ట్రెచ్ క్రేసేల్స్ లేదా లాంగ్ ముయిర్ క్రేసేల్స్ ఒక "డబుల్ గైర్" క్రేసేల్ రూపం కాగా దాని తొట్టి పొడవు కనీసం ఎత్తుకు రెండు రెట్లు ఉంటుంది. తొట్టె ఇరు ప్రక్కల గల రెండు క్రిందివైపునకు చూస్తున్న ద్వారాలను ఉపయోగించి, ఆకర్షణ శక్తి కల్పించి తొట్టినందు రెండు గైర్లను సృష్టిస్తాయి. క్రిందివైపునకు చూస్తున్న ఒక ద్వారాన్ని మధ్యలో కుడా ఉపయోగించవచ్చును. స్ట్రెచ్ క్రేసేల్ పై భాగం తెరచి ఉంచవచ్చు లేదా మూతతో మూసివేయవచ్చును. తొట్టె ప్రక్కల దిగువ మధ్య భాగం పైగా నైనా లేదా ప్రక్కల పై భాగం నందు గాని తెరలు కూడా ఉండును.[35] ఈ రెండు రూపాలను కలపడం సాధ్యమే; వలయాకారపు తొట్టెను మూత లేక కప్పు లేకుండా ఉపయోగించ వచ్చును. నీటి పై భాగం చుట్టూరా నీరు పారుతూ ఉండేలా చేస్తుంది. ఇప్పుడు ఇంటి వద్ద మంచి నీటి చేపల తొట్టి అంతటి సులువుగానే జెల్లీ ఫిష్ ఆక్వేరియం ప్రారంభించడం సాధ్యపడుతుంది.[36]

జనాదరణ పొందిన మరియొక స్థాపన బయోటోప్ ఆక్వేరియం.[37] బైయోటోప్ ఆక్వేరియం అన్నది ఒక ప్రత్యేకమైన, సహజమైన పరిసరాల యొక్క ప్రతిసృష్టి. బహుళ ప్రజాదరణ పొందిన కొన్ని బయోటోప్స్ ( కొన్ని పేర్లు మాత్రమే )లలో అమెజాన్ నది,[38] రిఓ నీగ్రో నది, లేక్ మాళవి,[39] లేక్ తంగానిక మరియు లేక్ విక్టోరియ. చేపలు, మొక్కలు, ప్రాణులు పెరిగే ఉపరితలం, రాళ్ళు, కలప లేక కనిపించే వాటిలో ఎ భాగమైనా ప్రకృతిసిద్ధ వాతావరణంతో సరితూగ వలసిందే. అటువంటి పరిసరాల ప్రతిసృష్టి చెయ్యడం నిజంగా ఒక సవాలు వంటిదే. మరియు చాలా "నిజమైన" బయోటోప్స్ కొన్ని రకాల చేపలు (లేక ఒక్క రకం మాత్రమే) మరియు వెన్నెముకలేని ప్రాణులు కలిగి ఉంటాయి.

ఆక్వేరియం వైశాల్యం మరియు పరిమాణం[మార్చు]

చిత్రంలో ముందు స్థలములో కనిపించు నీడబొమ్మలు. ఎన్నో చిన్న చేపలు నేపధ్యంగా ఒక పెద్ద చేప.
The large Georgia Aquarium houses a whale shark.
పీటర్ చేర్మాఎఫ్ అనే శిల్పిచే రూపొందించ బడిన లిస్బన్ ఓషనేరియం

ఆక్వేరియం లీటరు(34 ఎఫ్ఎల్.ఓజడ్) నీళ్ళ కంటే తక్కువ పట్టే ఒక చిన్న గిన్నె పరిమాణము నుండి మొదలై , బ్రహ్మాండమైన సార్వజనిక ఆక్వేరియా వరకు మొత్తం జీవ్యావరణకు సంబంధించిన అనగా కెల్ప్ అరణ్యాల వరకు ఉంటాయి. సాపేక్షికముగా పెద్ద గృహ ఆక్వేరియా ఉష్ణోగ్రతలో మరియు పి హెచ్ త్వరితగతి మార్పులను ఎదిరించి వ్యవస్థకు గొప్ప స్థిరత్వం కలిగిస్తూ ఉంటాయి.[28]

వడకట్టని గిన్నె ఆకారపు ఆక్వేరియా ఇప్పుడు చాలా రకాల చేపలకు అనువైనవి కావని ఎక్కువగా భావిస్తున్నారు. ఆధునిక ప్రత్యామ్నాయాలు ఇప్పుడు లభ్యమగుచున్నాయి.[40] ఆక్వేరియములు మూడు వడపోత విధానాలను కలిగి ఉండాలి: క్రిమి, యాంత్రిక మరియు రసాయనిక. ఇవి నీటి స్థితిని తగిన స్థాయిలలో ఉంచేందుకు.

ఆక్వేరియం అభిరుచిలో 100 లీటర్ల (20 గాలనులు) రీఫ్ ఆక్వేరియా ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగియున్నది; ఈ ఆక్వేరియా పేరు నానో రీఫ్లు (రీఫ్ కీపింగ్ లో ఉపయోగించినప్పుడు) చిన్న నీటి పరిమాణం కలిగివుంటాయి.[citation needed]

ఆచరణాత్మక పరిమితులలో బాగా గుర్తించదగినవి బరువు (ఒక లీటరు మంచి నీటిలో ఒక కిలోగ్రాము గాల్8.3 lbగాల్ ముద్ద కలసి ఉంటుంది) (ఉప్పు నీరు సాంద్రత గలదైనప్పటికి) మరియు ఓ పెద్ద ఆక్వేరియం అంతర్గత నీటి పీడనం ( ప్రక్కలకు మందపాటి గాజు కావలసిఉంది ), దాదాపు ఒక క్యూబిక్ గరిష్ట పరిమాణం కలిగిన గృహ ఆక్వేరియా ఉంటాయి.1,000 kg లేదా 2,200 lb.[28] అయినప్పటికీ జలచర పెంపకందారులు కొందరు, కొన్ని వేల లీటర్ల ఆక్వేరియాను నిర్మించారు.[41][42]

అనేక జాతులు లేదా పరిసరాల ప్రదర్శనకు రూపొందించబడిన బహిరంగ ఆక్వేరియంలు గృహ ఆక్వేరియం కన్నా చాలా పెద్దవిగా ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు జార్జియా ఆక్వేరియం, ఒక ప్రత్యకమైన రూపం కలది.8,100,000 US gallons (31,000 m3)

విభాగాలు[మార్చు]

3 కొలతలుగల సమకోణ చతురస్రము రెండు పెట్టెలు మరియు దానిపై ఒక సిలిండర్, దానిలోపల ఒక సన్నని సిలిండర్ కలిగివున్నట్లుగా నున్న పారదర్సక బొమ్మ.బాణాలు చతురస్రాకారపు పొడవాటి సిలిండర్ నుండి పైనున్న పెట్టె వరకు, పై పెట్టె నుండి క్రింది పెట్టెకు, క్రింది పెట్టె నుండి ఇంకొక సిలెండర్ కు, ఆ సిలిండర్ వెనుక నుండి తనవైపుకు మరియు సిలిండర్ నుండి చతురస్రానికి చూపుతున్నాయి.
Filtration system in a typical aquarium: (1) intake, (2) mechanical filtration, (3) chemical filtration, (4) biological filtration medium, (5) outflow to tank

ఒక తరహా అభిరుచిగలవాని ఆక్వేరియం నందు వడకట్టే పద్దతి, కృత్రిమ వెలుగు నిచ్చే పద్దతి మరియు వేడి చేసేది, చల్లబరిచేది ఆక్వేరియంలో నివసించే వాటిని బట్టి ఏర్పాటు చేయబడి ఉంటాయి. చాలా ఆక్వేరియా నీరు ఆవిరికావడం తగ్గించడానికి మరియు చేపలు ఆక్వేరియం నుండి వెళ్లనీయకుండా నిరోధించడానికి ( మరియు ఎ ఇతరమైనది ఆక్వేరియం లోనికి ప్రవేశించకుండా ) పై కప్పును కలిగి ఉంటాయి. అవి తరచుగా దీపాలను కుడా కలిగి ఉంటాయి.[28]

జీవ శాస్త్ర మరియు యాంత్రీకతతో కూడిన ఆక్వేరియం వడకట్టే వ్యవస్థలు సాధారణమైనవి. ఇవి అమోనియాని నైట్రేట్ గా మార్చడం గాని (నీటి మొక్కలు తొలగించడంతో నైట్రోజన్ ని తొలగిస్తాయి) గా లేక ఫాస్ఫేట్ ను తొలగించడం గాని ఇవి చేస్తుంటాయి. వడకట్టే మాధ్యమములు ద్వారా సూక్ష్మ క్రిములు నివసింప చేరి అవి నత్రితముగా అగును. గృహ ఆక్వేరియా లో అతి సంక్లిష్ట భాగం వడకట్టు విధానము.[43]

ఆక్వేరియం హీటర్లు తాపనియంత్రణతో పాటు ఉష్ణ జనిత మూలపదార్ధము కలిసి ఉండి నీటి ఉష్ణోగ్రతను చుట్టూ ఉన్న గాలి యొక్క ఉష్ణోగ్రత కంటే ఎక్కువ స్థాయిలో క్రమభద్దీకరించడానికి చేపల పెంపకందారునికి వీలు కల్పిస్తుంది, కూలర్లు మరియు చిల్లరులు (చలువ చేయు యంత్ర పరికరాలు) ఎక్కడైనా ఉపయోగించడానికి అనగా శీతల నీటి ఆక్వేరియా లో గది అంతటా ఉష్ణోగ్రత సమానంగాను, తొట్టి యందు కావలసిన ఉష్ణోగ్రత కంటే హెచ్చుగానూ ఉంటంది.[28] ధర్మా మీటర్లలో గాజు ఆల్కహాల్ ధర్మామీటర్ , బయట అతుక్కునే ప్లాస్టిక్ పట్టీ గల ధర్మామీటర్లు, మరియు బ్యాటరీతో పనిచేసే యల్.సి.డి ధర్మా మీటర్లు ఉన్నాయి.[28] వీటితో పాటుగా,కొందరు నీటి ప్రాణుల పెంపకం దారులు ఎయిర్ స్టోన్స్ కు నీటి పంపులను అనుసంధించి లేక, చుట్టూ నీటి ప్రవాహాన్ని పెంచడానికి నీటి ఉపరితలముపై తగినంతగా వాయుమార్పును ఉపయోగిస్తారు. అలలు సృష్టించే పరికరాలు కూడా రూపొందించి అలలు ఏర్పడడానికి సమకూర్పబడినవి.[27]

ఒక ఆక్వేరియం యొక్క భౌతిక లక్షణాలు మరియొక ఆక్వేరియం నమూనాకు రూపమిస్తుంది. పరిమాణము, వెలుగు స్థితి, ప్రవాహ సాంద్రత మరియు పాదుకొన్న మొక్కలు, నానిన చెక్క, గుహలు లేక వ్రేలాడు గూళ్ళు ఏర్పాటు, జీవ మూలాధార తరహా మరియు ఇతర కారకాలు ( ఒక గదిలో ఆక్వేరియంను ఉంచిన స్థానంతో కలిపి ) అన్నీ తొట్టిలోని ప్రాణుల నడవడి మరియు జీవనాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.

ఆక్వేరియం పీటపై ఆక్వేరియంను ఉంచవచ్చును. ఆక్వేరియం బరువు కాబట్టి, పీట బలంగాను చదునుగాను ఉండాలి. చదునుగా లేని తొట్టె విక్రుతిగా, కారటం లేదా పగులు ఇవ్వవచ్చు.[28] ఇవి ఎక్కువగా చిన్న గదులుగా నిలువచేసేందుకుగాను, పలు రీతులలో గది అలంకారానికి సరితూగునట్లుగా నిర్మించబడతాయి. తేలికపాటి లోహపు తోట్టెల పీటలు కూడా లభ్యమగును.[28] ఆక్వేరియా ఉపరితల, లోపల లేదా తొట్టి యొక్క అడుగున ఏవైనా సక్రమముగా లేకపోవడాన్ని తట్టుకోవడానికి పాలీస్టైరీన్ పై ఆక్వేరియా పెట్టాలి.[28] అయినప్పటికీ, కొన్ని తోట్టెలు క్రింద కూడా చట్రాన్ని కలిగి దీని అవసరం లేకుండా పోయింది: నిబంధనల పుస్తకంలో ఈ విషయాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొనాలి.

ఆక్వేరియం నిర్వహణ[మార్చు]

రెండు భాగాలుగా విభజించిన గాజుగోడ వెనుకగా నీటిలో 50 అడుగుల పొడవుగల బ్రహ్మజెముడు మొక్కలు గల ఫోటో.
A 335,000 U.S. gallon (1.3 million liter) aquarium at the Monterey Bay Aquarium in California, displaying a kelp forest ecosystem

ఎక్కువ నీటి పరిమాణం తొట్టిలో మరింత స్థిరత్వాన్ని కలుగచేసి, ఆక్వేరియంలో ప్రాణుల మరణం లేదా విషపూరితంచేసే సంఘటనలు వలన రసాయన సమస్థితి కోల్పోయి బలహీనపరచే ప్రభావాల నుండి దూరంగా ఉంచుతుంది. తొట్టి ఎంత పెద్దదైతే అంత సులభంగా అటువంటి క్రమాగుణ దెబ్బను తనలో ఇముడ్చుకుంటుంది ఎందుకంటే ఆ సంఘటన పరిణామాలు తీవ్రత తగ్గుతుంది. ఉదాహరణకు, సంయుక్త రాష్టాలలోని మూడు గాలన్ తొట్టెలలో (11 లీటర్లు) ఒక్క చేప చనిపోయి వ్యవస్థలో ఆసక్తిదాయక మార్పులకు కారణం కాగా, 100 యు.యస్ గ్యాలన్ (400 లీటర్లు) తొట్టెలోని ఎన్నో చేపలలో ఆ ఒక్క మరణం ఓ స్వల్ప మార్పును సూచిస్తుంది. ఈ కారణంగానే, అభిరుచిగల వారు పెద్ద తోట్టేలనే ఇష్టపడతారు ఎందుకంటే వాటిపై ఎక్కువ శ్రద్ధ చూపనక్కరలేదు.

ఆక్వేరియం లో అవేక పోషక పదార్ధ చక్రాలు ముఖ్యమైనవి. నీటిలో కరిగిన ఆక్సిజన్ వ్యవస్థలోనికి ఉపరితల నీటి-గాలి మధ్య లేదా గాలి పంపు ద్వారానైనా ప్రవేశిస్తుంది. కార్బన్ డైయాక్సైడ్ వ్యవస్థ బయటపడి గాలిలో కలుస్తుంది. ఫాస్ఫేట్ కూడా పోషక పదార్ధ కాల చక్రియలో ముఖ్యమైనప్పటికీ, దీనిపై తరచుగా శ్రద్ధ చూపరు. సల్ఫర్, ఐరన్ మరియు మైక్రోన్యూట్రియంట్లు కూడా వ్యవస్థ లోనికి ఆహారంగా ప్రవేసించి, పనికిరానిదిగా ఉంటుంది. నైట్రోజన్ చక్రియను తగు విధంగా కావలసినంత సమతుల్య ఆహారం మరియు అనుకున్న క్రిమి సంభందిత సరఫరాతో పాటుగా నిర్వహిస్తే, ఇతర పోషక చక్రీయలను చాలినంతగా సరితూకములో ఉంచుతుంది.

చేపలు ఆరోగ్యంగా ఉంచటానికి ఆక్వేరియం నిర్వహణను ప్రతి రోజూ, ప్రతి వారం, ప్రతి నెల చెయ్యాలి. రోజువారీ నిర్వహణ చేపలు ఏదైనా ఒత్తిడికి గాని వ్యాధికి గాని గురవుతున్న సూచనల పరిశీలన ఇమిడిఉంది. [44]అదే కాకుండా, ఆక్వేరియం పోషకదారు తప్పనిసరిగా నీరు మంచి నాణ్యత కలిగి, మబ్బు లేక నురుగు కప్పినట్లుగా లేకుండా చూడాలి; నీటి ఉష్ణోగ్రత ఆ ఆక్వేరియం లో జీవిస్తున్న ప్రత్యేక జాతుల చేపలకు తగ్గట్లుగా ఉంచాలి. వడపోయు పరికరాలను అవి సరిగా పనిచేస్తున్నాయా, ఆటంకపడుతున్నాయా అని ప్రతి రోజూ పరిశీలించాలి, అవి సక్రమంగా పనిచేసేటట్లుగా చూడాలి. వడపోత పరికరపు సన్నని పొర గడువు తేదిని కలిగి ఉంటుంది అంటే అర్ధం దాని గడువు ముగిసి, సక్రమంగా పని చెయ్యకపోవడం మొదలవ్వక ముందే దానిని తప్పక మార్చాలి.

వారానికొకసారి నిర్వహణ అంటే ప్రతి రెండు వారాల కొకసారి 20 శాతం నీటిని మార్చడంతో పాటు ఆ ఆక్వేరియం గులకరాళ్ళు కలిగివుంటే వాటిని పూర్తిగా కడగటం. గులకరాళ్ళను సూన్యపరచేటప్పుడు తీసిన నీటికి బదులుగా వేరే నీటిని నింపడం ఒక మంచి అలవాటు. ఇది, జీవాలు తినని మరియు జీవులు నివశించే ఉపరితలం మీద అంటుకుపోయిన ఆహారపదార్థాలను తొలగిస్తుంది. [45]కొళాయి నీరు చేపలకు హాని కలిగించే రసాయనాలు కలిగుండి చేపల జీవనానికి సురక్షిత మైనది కాదని పరిగణించబడినది. ఆక్వేరియంలలో 20 శాతం నీటిని తీసివేసి, దాని స్థానంలో కొళాయి నీరు నింపడం చేపలపై ఎట్టి ప్రభావాన్ని చూపలేదని పరిగణించబడింది. కొళాయి నీరు 20 శాతం కంటే అధికంగా ఉన్నచో చేపల ఆరోగ్యానికి హాని కలిగిస్తుంది. [46]తొట్టి అందలి మరియు మార్చిన నీటి రెండింటి ప్రమాణాలను తప్పకుండా పరిశీలించాలి. చేపలకు ఆరోగ్యకరమైన నీరు సాధారణంగా కొళాయి నీటి కంటే కఠినమైన కోవకు చెందినట్టిదై అందు క్లోరిన్ లేక క్లోరోమిన్ జాడలు ఏమి ఉండకూడదు.

నెలవారీ నిర్వహణలో ప్రతివారం ఆక్వేరియంను పూర్తిగా శుభ్రపరచడం కూడియున్నది. కొంతకాలంగా పేరుకుపోయిన వ్యర్థ పదార్ధాలను తప్పనిసరిగా తొలగించాలి. ఆక్వేరియం ను సుభ్రపరచడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఎన్నో ఉత్పత్తులు మార్కెట్లో ఉన్నాయి. ఆక్వరియం శుభ్రతకు ప్రత్యేకముగా తయారుచేయనిది దేనిని కూడా అనగా బ్లీచ్, సోపు లేక ఇతర రసాయనాలు ఇందుకోసం వాడుటకు సిఫారసు చేయబడలేదు. ఆక్వేరియం యొక్క ప్రత్యేకత ప్రకారంగానే దానిని శుబ్రఃపరచడం చేయాలి.

నీటి పరిస్థితులు[మార్చు]

నీటిలోని ద్రావత సారం బహుశా నీటి స్థితిలలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశము కావున మొత్తం కరిగిన ఘనపదార్థములు, చేరియున్న ఇతర పదార్థములు నీటి మూలమైన రసాయనికత పై విచిత్రమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. అందుచేత ఆ విధంగా జీవాలు వాటి పరిసరాలతో ఒకదానిపై నొకటి పనిచేస్తాయి. లవణము లేదా ఉప్పదనము ఎంత కలిగియున్నది అన్నది నీటి స్థితికి ప్రధాన కొలమానం. ఒక ఆక్వేరియం మంచినీరు (ఉప్పదనం మిలియన్ కు 500 భాగాలకు తక్కువగా); ఒక సరస్సు లేక నది వాతావరణాన్ని కల్పిస్తున్న విధంగా; ఉప్పు నీరు(ఉప్పు స్థాయి 500 నుండి 30,౦౦౦ పి.పి.యం.); మంచి నీరు మరియు ఉప్పు నీరు మధ్య ఉన్న పరిసరాలు అనగా ఉప్పుకయ్యలు, ఉప్పు నీరు లేక సముద్రపు నీరు (ఉప్పు స్థాయి 30,000 నుండి 40,000 పి.పి.యం.) ఒక మహా సముద్ర వాతావరణం ఉన్నట్లుగా కలిగియుండాలి. అరుదుగా, అధిక సాంద్రత గల ఉప్పును ప్రత్యేకమైన చెరువులలో ఉప్పు నీటి సూక్ష్మ జీవులను పెంపొందించుటకు వినియోగిస్తారు.

ఉప్పు నీరు ఒక విధమైన క్షార సంబంధమైనది. మంచి నీటిలో పి.హెచ్, క్షారము, నిటి లేక ఆమ్లత మారుతూ ఉంటుంది. కరిగిపోయిన ఖనిజ పదార్థములు నీటి కాఠిన్యతకు కొలమానం. ఉప్పు నీరు లేదా మంచినీరు ఏదైనా ఎంచుకోవచ్చు. ఉప్పు నీరు సాధారణంగా క్షారమైతే, మంచి నీరు సాధారణంగా ఆమ్లతకు తటస్థముగా ఉంటుంది.[47] కరిగిన జీవ సారం మరియ కరిగిన వాయువుల సారం కూడా ముఖ్యమైన కారకాలు.

రెండు ఆకుపచ్చని మొక్కలు మరియు క్రింద గులకరాళ్ళ కలిగి నీరు నింపిన గాజుతొట్టె ఫోటో.
A typical home 10 gallon tropical freshwater aquarium

గృహ ఆక్వేరియాదారులు విలక్షణంగా స్థానిక నీటి వ్యవస్థ ద్వారా సరఫరా అగు పంపు నీటినే తొట్టెలలో నింపుతారు. క్లోరినేటెడ్ నీటి సరఫరా చేసే దేశాలల్లో, సరాసరి పంపు నీరు ఉపయోగించరు. పూర్వం, నీటిని కేవలం ఒకటి రెండు రోజులు నిలవవుంచడం ద్వారా అందులోని క్లోరిన్ ను తొలగించి నీటిని "స్థితి పరచడం" సాధ్యపడేది.[47] అయినప్పటికిని, క్లోరమిన్ ఇప్పుడు మరీ తరుచుగా వాడబడుచున్నది. అది నీటి నుండి త్వరగా వదలదు. నీటిలోని క్లోరిన్ లేక క్లోరమిన్ ను తొలగించి వాడటానికి సంకలన పదార్థాలు రూపొందించబడి, అవసరమైనప్పుడల్లా ఆక్వేరియంలకు నీటి సరఫరా సిద్ధము చేయబడుచున్నది. ఉప్పు నీటి కయ్యలు లేక ఉప్పు నీటి ఆక్వేరియాకు అదననంగా చేర్చిన వాణిజ్యపర లవణం మరియు ఇతర ఖనిజాల మిశ్రమం కావలసిఉంది.

అధునాతన ఆక్వేరియాదారులు ఎంతో మంది నీటి క్షారత, కాటిన్యత, లేక కరిగే రసాయనిక మరియు వాయువుల సారాన్ని వారి ఆక్వేరియాలో కలిపే ముందుగా మార్పు చేస్తున్నారు ఈ పనిని సంకలన పదార్థాలతో అనగా సోడియం బైకార్బోనేట్ తో పూర్తిగావించి పి.హెచ్ ని పెంచుతున్నారు.[47] కొందరు అక్వేరియాదారులు వడగట్టడం లేక నీటిని వాడుటకు ముందుగా డిఐనైజేషన్ లేదా రివర్స్ ఆస్మోసిస్ పద్ధతుల ద్వారా శుద్ధి చేస్తారు. ఇందుకు విరుద్ధంగా, బహిరంగ ఆక్వేరియాలో నీటి అవసరాలు తరచూ ఎక్కువ గనుక ఆక్వేరియంలనే సహజ నీటి వనరుకు (అంటే ఒక నది, సరస్సు లేక మహా సముద్రం) దగ్గరలో స్థాపిస్తారు, దీనివలన ప్రక్రియకు పట్టే సమయం తగ్గుతుంది.

నీటి ఉష్ణోగ్రత ఆధారముగా అక్వేరియంలకు సంబంధించి రెండు ప్రాధమిక వర్గీకరణలను నిర్ధారించవచ్చు: ఉష్ణ మండలీయ వెర్సస్ శీతల నీరు. చాలా రకాల చేపలు మరియు మొక్కల జాతులు పరిమితమైన ఉష్ణోగ్రత శ్రేణినే భరిస్తాయి: ఉష్ణ మండల ఆక్వేరియా సగటు ఉష్ణోగ్రత 25 °C (77 °F) పైగా అనేది సర్వ సాధరనమైనదే. శీతల వాతావరణం బాగా సరిపడే చేపలకు శీతల నీటి ఆక్వేరియా తగినది. శ్రేణి కన్నా అతి ముఖ్యమైనది స్థిరత్వం. ఉష్ణోగ్రతలో ఆకస్మిక మార్పులకు జీవులు అలవాటుపడనందున, అది భయంకరమైన వ్యాధులకు దారితీయచ్చును.[47] నీటి ఉష్ణోగ్రతను థెర్మోస్టాట్ మరియు హీటర్ (లేక కూలర్)లతో క్రమబద్ధీకరించ వచ్చును.

నీటి కదలిక కూడా ఒక సహజ జీవ్యావరణ వ్యవస్థ అనుకరణలో ముఖ్యమైనది. ఆక్వేరియాదారులు ఆక్వేరియాలో జీవించే ప్రాణులను బట్టి , నిశ్చలమైన నీరు మొదలుకొని తీవ్రమైన నీటి అలలు వరకు ఏదైనా కోరుకుంటారు. నీటి కదలికలను గాలి పంపులు, పవర్ హెడ్స్, మరియు అంతర్గత నీటి ప్రవాహానికై జాగ్రత్తగా చేసిన రూపకల్పన (బయటకు మరియు లోపలకు వచ్చే చోట్ల నీటిని వడపోసే విధానాన్ని ఏర్పరచడం) నుండి గాలిని నింపడం ద్వారా నియత్రించవచ్చును.

నత్రజని చక్రం[మార్చు]

ఆక్వేరియంలో నత్రజని చక్రీయత.

ఆక్వేరియందారులు ప్రధానంగా ఆందోళన చెందేది దానిలోని ప్రాణులచే ఉత్పత్తి చేయబడు వ్యర్ధ పదార్థాల నిర్వహణ ఏ విధంగా చేయాలనేది. చేపలు, వెన్నుముక లేని జీవులు, ఫంగై, మరియు కొన్ని సూక్ష్మజీవులు విసర్జించే నత్రజని, అమోనియా రూపంలో ఉండి (ఆమ్లగుణ నీటిలో అమోనియంగా మార్పు చెందేది) తదుపరి తప్పకుండా నత్రజని చక్రం ద్వారా వెళుతుంది. అమ్మోనియా కుళ్ళిన మొక్కల మరియు జంతు సంబంధ, మల సంబంధ, ఇతర శిధిలమైన రాళ్ళు మొదలైన వాటి ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. నత్రజని వ్యర్ధ పదార్ధాల గాఢ సాంద్రత, ఆక్వేరియం లోని చేపలు మరియు ఇతర జీవులకు విషపూరితం అవుతుంది.[47]

ప్రక్రియ[మార్చు]

సమతుల్య తొట్టి అందులోని ఇతర జలజీవాల వ్యర్ధ పదార్ధాలను జీవప్రక్రియ చేయగల జీవక్రిములు కలిగి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియే ఆక్వేరియం అభిరుచిలో నత్రజని చక్రం అని ప్రసిద్ధి. నైట్రిఫైయర్స్ (జీనస్ నైట్రోసోమోనాస్ ) అనబడే బాక్టీరియా నత్రజని వ్యర్ధాలను జీవరసాయానికాలుగా చేస్తుంది. నైట్రిఫైయింగ్ బాక్టీరియా నీటి నుండి అమోనియాను గ్రహించి నైట్రైట్ అనే జీవరాసాయనాన్ని తయారుచేస్తుంది.[citation needed] గాఢ సాంద్రత కలిగిన నైట్రైట్ చేపలకు విషపూరితమైనది. మరొక రక సూక్ష్మ జీవులైన, జీనస్ నైట్రోస్పోర నైట్రైట్ ను తక్కువ విషపూరిత నైట్రేట్ గా మార్చుతుంది. నైట్రో బాక్టర్ బాక్టీరియా ఈ పాత్ర పోషిస్తుందని లోగడ నమ్మేవారు.[citation needed] జీవ శాస్త్ర ప్రకారం అవి సిద్ధాంత పరంగా నైట్రోస్పైర కోవకు చెందినప్పటికీ, స్థాపించిన ఆక్వేరియాలో ' నైట్రోబాక్టర్ ను పసిగట్టగల స్థాయిలో కనబడలేదని, నైట్రోస్పైర పుష్కలంగా నున్నదని ఇటీవలనే నిరూపించబడినది.[citation needed] నత్రజని చక్రం "తక్షణ ఆరంభం" కు చిన్న పెట్టెలలో అమ్మే వాణిజ్య ఉత్పత్తులలో తరచుగా నైట్రోబాక్టర్ ఉన్నట్టుగా గమనించారు.[citation needed]

బాక్టీరియాతో పాటు, జల సంబంధిత మొక్కలు కూడా అమోనియా మరియు నైట్రేట్ లను జీవరసాయనికపరచి నత్రజని వ్యర్ధ పదార్ధాన్ని నశింప చేస్తాయి. మొక్కలు నత్రజని మిశ్రమాలను జీవరసాయనికాలుగా చేసినప్పుడు, అవి నీటి నుండి నత్రజనిని తొలిగిస్తాయి. దీనిని అప్పటికే నీటిలో కరిగియుండి అమోనియా నడిపే సూక్ష్మ మొక్కలు కంటే అతి నెమ్మదిగా నాశనంచేసే బయోమాస్ ను తయారుచేయటానికి ఉపయోగిస్తుంది.

నత్రజని చక్రం యొక్క నిర్వహణ[మార్చు]

అభిరుచి గల వారందరూ నత్రజని చక్రాన్ని పూర్తి చక్రంలో ఒక భాగంగానే పిలుస్తారు ఏమిటంటే: నత్రజనిని తప్పకుండా ఈ క్రమంలో కలపాలి. (మామూలుగా తొట్టి నందలి ప్రాణులకు సమకూర్చే ఆహారం ద్వారా ), మరియు నైట్రేట్స్ చక్రం చివరకు నీటిలో ప్రోగవుతాయి లేక మొక్కల బయోమాస్ లో బంధించబడతాయి. ఆక్వేరియందారు నైట్రేట్ సాంద్రతలు పెరగగానే నీటిని తప్పకుండా తీసివెయ్యాలి. లేదా నైట్రేట్ నుండి పెరిగిన మొక్కలను తొలగించాలి.

గృహ ఆక్వేరియాలు వ్యర్ధ పదార్ధాలను తగినంతగా డినైట్రిఫై చేయుటకు కావలసినంత బాక్టీరియా సంఖ్య కలిగి యుండవు. ఈ సమస్య ఎన్నోసార్లు రెండు వడకట్టు మార్గాల ద్వారా పరిష్కరించబడింది: ఉత్తేజపరచబడిన కార్బన్ ఫిల్టర్లు నత్రజని మిశ్రమాలను మరియు ఇతర విషపదార్ధాలను తమలో చేర్చుకుంటే జీవరసాయన ఫిల్టర్లు బాక్టీరియా సమూహముల అభివృధికి ఒక మాధ్యమాన్ని రూపొందిస్తుంది. చైతన్య పరచిన కార్బన్ మరియు ఇతర పదార్థాలైన అమోనియాను గ్రహించే గుగ్గిలములు, వాటి సన్నని రంధ్రాలు నిండినప్పుడు ఆచేతనమగును, కావున ఈ భాగాలను క్రమం తప్పకుండా మార్చాలి.

కొత్త ఆక్వేరియాలో లాభదాయకమైన బాక్టీరియా తగినంతగా లేనందున నత్రజని చక్ర సంభందిత సమస్యలు ఉంటాయి.[48] కాబట్టి చేపలతో నిల్వచేసే ముందుగా మంచి నీరు పరిపక్వాం కావాలి. దీనికి మూడు ప్రాధమిక మార్గాలున్నాయి: "చేపలరహిత చక్రం", "నిశ్శబ్ద చక్రం" మరియు "మెల్లని వృద్ధి".

చేపలరహిత చక్రంలో కొద్దిపాటి మొత్తములో అమోనియాను ఖాళీ తొట్టిలో బాక్టీరియాకు ఆహారంగా ఇవ్వడానికి కలుపుతారు. ఈ ప్రక్రియలో, అభివృద్ధి పర్యవేక్షణకై అమోనియా, నైట్రైట్ మరియు నైట్రేట్ స్థాయిలు పరీక్షించబడును. ది "నిశ్శబ్ద" చక్రం అనగా ప్రాధమికంగా త్వరగా పెరిగే నీటి మొక్కలుతో దట్టంగా నిండిన ఆక్వేరియం, మరియు అవసరమైన బాక్టీరియా సంఖ్య అభివృద్ధికి సమయం ఇస్తూ, అవి నత్రజనిని వినియోగించుకుంటాయన్న విశ్వాసం కలిగియుండుట. వృత్తాంత నివేదికల ప్రకారంగా, మొక్కలు నత్రజనిపూరిత వ్యర్ధ పదార్ధాలను ఎంతో నిపుణతతో వినియోగించుకుంటాయని, సాంప్రదాయక చక్రీయ విధానాలలో కనిపించే పైకేగిసే స్థాయిలు చాలా మటుకు తగ్గడం లేదా మరుగవుతాయి. "మెల్లని వృద్ది" అనగా చేపల జనాభాను 6 నుండి 8 వారాలలో మెల్లగా వృద్ది చేస్తూ, బాక్టీరియా నివాసాల అభివృద్దికి సమయం ఇస్తూ, చేపల వ్యర్ధాల పెరుగుదలతో స్థిరత్వం ఏర్పరచడం.

బాక్టీరియా జనాభా ఫిల్టర్లలో అత్యధికంగా ఉంటుంది కనుక సమర్ధత గల వడపోత కీలకమైనది. ఫిల్టర్లను గట్టిగా శుభ్రపరచడం వంటివి కొన్నిసార్లు ఆక్వేరియం జీవరసాయనిక సమతుల్యం తీవ్రంగా దెబ్బతినడానికి దారితీస్తుంది. కాబట్టి, ఆక్వేరియం నీటిని వెలుపల ఒక బకెట్ లోనికి తీసుకుని యాంత్రిక ఫిల్టర్లను కడిగి, నైట్రేట్ సమస్యలకు తోడ్పడు రసాయన పదార్ధాలను స్థానభ్రంశము చెందుటకు మరియు బాక్టీరియా జనాభాను కాపాడుటకు సిఫారసు చేయబడినది. ప్రతిసారి శుభ్రపరిచేటప్పుడు ఫిల్టర్ నందలి సగపదార్ధములను మాత్రమే శుబ్రపరచడం సురక్షిత విధానం.

అక్వేరియం సామాగ్రి[మార్చు]

ఆక్వేరియంను శుభ్రపరిచే ప్రత్యకమైన సామాగ్రిని వినియోగించుట, ఆక్వేరియంను శుభ్రముగా మరియు కొత్తగా ఉంచుటకు ఒక మార్గము. వీటిలో సుభ్రపరిచే పదార్ధాలు ప్రత్యేకముగా నీటిని పరిశుభ్రపరచి తాజాగా ఉంచే, వలలు, ఆల్గే మాగ్నెట్స్ మరియు స్క్రాపెర్స్, ఆల్గే పాడ్స్, బ్రష్లు, గ్రావెల్ క్లీనర్స్, సీలేంట్ మరియు తాంగ్స్ మరియు గ్రబెర్స్ వంటివి.

సరిగా శుభ్రపరచిన ఆక్వేరియం అనగా ఆరోగ్యవంతమైన మరియు సుఖప్రథమైన చేపలని అర్ధం. ఆక్వేరియం శుభ్రపరచడం ఒక క్రమ పద్ధతిలో చేపలు ఆరోగ్యంగా ఉండేలా జరపాలి. ఆక్వేరియంను శుభ్రంగా నిర్వహిస్తూ ఉంటే, అది సందర్శకులను తప్పకుండా ఆకట్టుకుంటుందని అనుకుంటారు.

వలలు శుభ్రపరచుట చాలా ముఖ్యమైనది. ఎందుచేత అనగా పెంపకందారులకు చేపల బదలాయింపుకు లేక వాటిని ఆక్వేరియం నుండి బయటకు తీసుకు వెళ్ళడానికి ఎప్పుడైనా పూర్తిగా శుభ్ర పరచవలసిన ఆవశ్యకత కలిగినప్పుడు, ఇవి తోడ్పాటుగా ఉంటాయి. వలలు వివిధ రకాల కొలతలు మరియు రూపాలలో వస్తాయి.[49] కావలసిన వల కొలత శుభ్రపరచ వలసిన ఆవశ్యకత కలిగిన తొట్టి పరిమాణం పైన ఆధారపడి ఉంటుంది.

శుభ్రపరచే ద్రవ పదార్ధములు చేపల ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించకుండా నీటిని శుభ్రపరుచుటకు మాత్రమే ప్రత్యేకముగా రూపొందించిబడినవి. శుభ్రపరచే పదార్ధాలనగా గీతలు నిర్మూలించేవి, సున్నాన్ని విలీనం చేసుకునేవి, గాజు మరియు యాక్రిలికును మెరుగుపరిచేవి, వైప్స్, లవణం, తీగలను నిర్ములించేవి, మరియు అయిస్కాంత శుభ్రకాలు వంటివి. ఇవన్నీ తొట్టి, ఆభరణాలు మరియు పరికరాలపై ఉపయోగించడానికి ఉద్దేశింపబడినవి.

అక్వేరియం కీటక నియంత్రణ ఉత్పత్తులు, పగడాలు లేక నిజమైన రాళ్ళు కలిగిన అక్వేరియంను శుభ్రపరచడానికి అవసరం కావచ్చు. క్రొత్త చేపల నుండి లేక మొక్కలు, పగడాలు లేక రాళ్ళ నుండి చేరిన వివిధ రకాల సూక్ష్మ క్రిములను ఎదుర్కొనడానికి అక్వేరియం కీటక నియంత్రణ సహాయపడుతుంది. శ్రద్ద వహించకపోతే, ఈ సూక్ష్మక్రిముల ద్వారా వనరులు తగ్గి, వ్యాధులకు కారణమై ఆక్వేరియంనకు ఉపద్రవము సంభవించవచ్చును. [50]

వాటర్ క్లీనర్స్ అనేవి ఆక్వేరియం శుభ్రపరచే వస్తువులలో మొట్టమొదటివి, వీటిని తప్పనిసరిగా కొనుగోలు చేయాలి. [51]ఆక్వేరియం నీటి కండిషనర్లు మరియు క్లోరిన్ నిర్మూలకాలు మరియు ఒత్తిడి నిర్మూలకాలు వంటి వాటిని కలపడం కొళాయి నీటిని ఆక్వేరియం ఉపయోగానికి సురక్షితముగా ఉంచుతుంది, గనుక తొట్టి స్థాపన లేక నీటి మార్పుకు సిద్ధమైనప్పుడు వీటిని ఉపయోగించాలి. [52]నత్రజని చక్ర స్థాపనకు చక్రీయ సహాయకాలను ఉపయోగించినట్లయితే "న్యూ ట్యాంక్ సిండ్రోం"ను తొలగించవచ్చు. ఆక్వేరియం కొరకు ప్రకృతి సిద్ధమైన నీటి పరిస్థితులను ఏర్పాటు చేయడం అనగా, ఆక్వేరియంకు లవణం, విటమినులు, మరియు అదనపు పదార్ధములను అందించడం కూడా ఉంటుంది.

నీటిలోని అమోనియా స్థాయిని చాలా జాగ్రత్తగా పెర్యవేక్షించవలసి ఉంటుంది. నీటిలో మరీ ఎక్కువ స్థాయిలో నున్న అమోనియా చేపల మరణానికి కారణం కావచ్చును. ప్రత్యేకించి అమోనియాను తొలగించే పరికరాలు, అనగా అమోనియాను [[]]వడకట్టుట వరకు అది విషపూరితం కాకుండా ఉండే స్థితికి తీసుకువచ్చే విధానాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించి అమోనియాను రూపాంతరం చెందించేవి మార్కెట్లో లభిస్తున్నాయి. ఆమోనియా అత్యవసరము అయితే తక్షణ ఉపయోగానికి తమ చుట్టుప్రక్కల అమోనియాను తొలగించే పరికారాలను ఆక్వేరియదారులు అందరూ కలిగి ఉండాలని సిఫారసు చేయబడింది.

రసాయన లేక జీవసంబంధ వికసింపుల వలన నురుగ లేక మేఘంలాగా ఏర్పడే నీటిని శుభ్రంచేయడానికి నీటి వడపోత పరికరాలను వినియోగిస్తారు. అత్యాహారం లేదా చేపలు చనిపోవడం వలన రసాయినిక వ్యర్ధాలు ఆకస్మికంగా వృద్ది చెంది జీవసంబంధిత మబ్బు క్రమ్ముటకు దారి తీయవచ్చును. నీటి వడపోత పరికరాలు ఈ సందర్భాలలో ఉపయోగపడతాయి. అయినా, వాటిని మరీ విరివిగా ఉపయోగించకూడదు ఎందుకనగా దట్టంగా మబ్బుక్రమ్మినట్లుగా ఉన్నట్లయితే ఆ వడపోత పరికరాలు లేదా వాటి పదార్ధాలు సక్రమంగా పనిచేయడం లేదని మరియు మార్చాలని అర్ధం.

అతిగా నున్న ఆల్గే మరియు సయనోబాక్టీరియాను అల్గేసంహారకాల సహాయంతో తొలగించ వచ్చును. అల్గేసంహారకాలు ఆల్గే కారణంగా ఏర్పడిన సమస్యలను శీఘ్రంగా పరిష్కరించే మార్గమైనా అవి రీఫ్లు, మొక్కలు లేక పెంకుచే కప్పబడిన జీవులు లేక లైవ్ బేరర్స్ ఉన్న తొట్టెలలో సిఫారసు చేయబడలేదు. అల్గేసిడ్స్ ఇటువంటి సమస్యలకు దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కానప్పటికినీ, అక్వేరియాదారులు ఆక్వేరియంలపై సూటిగా సూర్యకాంతి గాని దీపాల కాంతి గాని పడేటట్లుగా ఉంచరాదని సలహా ఇవ్వబడినది ఎందుకనగా అవి ఆల్గే వికశించడానికి కారణం కావచ్చు.

శుభ్రపరచే ద్రవాలు అనగా నీటిని పరిశుబ్రపరచేవి, లేక మంచి స్థితిలో ఉంచేవాటిని వినియోగించినా, కనీసం రెండు వారాలకొకమారు సమగ్రంగా శుభ్రం చేయడం తప్పనిసరి. అయినా, అక్వేరియదారు ఆవిధంగా శుభ్రపరచడానికి సరైన సమయం దొరికేవరకు, చేపల ఆరోగ్యం కాపాడడానికి అవి వీలుగా ఉంటాయి.

జీవసంబంధిత దట్టింపు[మార్చు]

మొక్కలు, చిన్న చేపలు మరియు రాగి పాత్రలపై చిన్న చిన్న ముక్కలవలే కనిపించే ఫోటో
Small aquarium (19 liter) with Paracheirodon innesi, Trigonostigma heteromorpha, and Hemigrammus erythrozonus

జీవసంబందిత దట్టింపు అనగా ఆక్వేరియం లో నివశించేవాటిచే జీవ్యావరణపై మోపబడిన భారాన్ని కొలిచే చర్య. ఎక్కువ మోతాదులో జీవసంభందిత దట్టింపు తొట్టి నందు మరింత ఇబ్బందికర జీవ్యావరణ పరిస్థితిని కల్పిస్తుంది, అంటే అర్ధం సమాన స్థితి సులభంగా తల క్రిందులు కావచ్చు. సిద్ధాంత పరమైన అనేక జీవావరణ అడ్డంకులు ఆక్వేరియం పరిమాణం మీద ఆధారపడి వుంటాయి. నీటి ఊపరితల విస్తీర్ణం ఆక్సిజనును గ్రహించడాన్ని పరిమితం చేస్తుంది. నివాసానికి అందుబాటులో వున్నా భౌతిక ఆవరణను అనుసరించి బాక్టీరియా జనాభా ఆధారాపడి ఉంటుంది. బౌతికంగా ఆక్వేరియంలో పరిమితమైన చిన్న పరిమాణము గల మొక్కలు మరియు జంతువులకు మాత్రమే సరిపడి, ఇంకా వాటి కదలికలకు ఖాళీ ఉంటుంది. జీవశాస్త్రపరంగా, జీవ్యావరణ దట్టింపు తొట్టి పరిమాణంను బట్టి జీవ్యావరణ క్షీణత దశను అనుపాతముగా సూచిస్తుంది.

సామర్ధ్యాన్ని లెక్కించడం[మార్చు]

నియంత్రణ కారకాలులో ఆక్సిజన్ లభించుట మరియు వడపోత క్రమబద్ధీకరణ కూడియున్నవి. అక్వేరియాదారులు ఆక్వేరియం లో ఉంచే చేపల సంఖ్యను అనుభవం ఆధారంగా అంచనా వేస్తారు; చిన్న మంచినీటి చేపలు, పెద్ద మంచినీటి చేపలు మరియు ఎక్కువగా సముద్ర చేపలకు మరింత ఉదారకాలు ఇవ్వవలసి ఉంటుంది.

  • 4 లీటర్ల నీటిలో 3 సెంటీమీటర్లు పొడవు ఎదిగిన చేప (అనగా; 6 సెంటీమీటర్ల పొడవు గల చేప ఒకటికి 8 లీటర్లకు పైగా నీరు అవసరరం).[53]

అనుభవమున్న ఆక్వేరియాదారులు ఈ నిభంధనలను కఠినంగా అమలుచేయుటకు వ్యతిరేకం ఎందుకంటే వారు ఇతర ముఖ్యాంశాలు అనగా పెరుగుదల రేటు, చురుకుదన స్థాయి, సహవాస ప్రవర్తన, మొక్క ఉపరితల ప్రదేశ ఆయువు మొదలగు వాటిని ఎన్నింటినో పరిగణించరు.[55] గరిష్ఠ సామర్ధ్యాన్ని ఏర్పరచాలంటే నెమ్మదిగా చేపలను చేర్చుతూ, నీటి నాణ్యతను సమయం మించకుండా నిర్వహించి, ప్రయత్నం-వైఫల్యం విధానాన్ని పాటించడం తరచుగా చేసే పని.

సామర్ధ్యమును ప్రభావితం చేస్తున్న ఇతర కారణాలు[మార్చు]

చేపల మధ్య బేధాలు ఒక అనిశ్చితి. చిన్న చేపలు ఒక గ్రాము శరీర బరువుకు పెద్ద చేపలకంటే ఎక్కువ ఆక్సిజనును ఉపయోగించుకుంటాయి. లాబిరింత్ చేప వాతావరణం నుండి ఆక్సిజనును పీల్చిగలుగుతుంది, అంతగా ఉపరితల ప్రదేశం అవసరం లేదు. (అయినప్పటికీ, ఈ చేపలలో కొన్ని ప్రాదేశికమైనవి మరియు గుమికూడడానికి ఇష్టపడవు). బార్బులుకు కూడా అదే పరిమాణం గల టెట్రాల కంటే ఉపరితల ప్రదేశం ఎక్కువగా కావాలి.[47]

ఉపరితలం వద్ద ఆక్సిజన్ మార్పిడి ఒక ప్రధాన అవరోధం, అందువలన ఆక్వేరియం ఉపరితల విస్తీర్ణం ముఖ్యమైన అంశం. కొంతమంది ఆక్వేరుయాదారులు సమాన ఉపరితల ప్రదేశం కలిగిన లోతులేని ఆక్వేరియం కంటే లోతైన ఆక్వేరియం ఏమాత్రం ఎక్కువ చేపలు ఇముడ్చుకోదని వాదిస్తారు. ఉపరితల కదలిక మరియు నీటి పంపిణీ ద్వారా గాలి పంపటం వలన అది ఆక్సిజన్ మార్పిడీయే కాకుండా వ్యర్ధ పదార్ధాలు క్రుళ్ళి పోకుండా మెరుగు పరుస్తుంది గావున దీని వలన సామర్ధ్యాన్ని పెంచవచ్చును.[47]

వ్యర్థ పదార్థాల సాంద్రత మరో అనిశ్చితి. నీటిలో కుళ్లిన వ్యర్థం కుడా ఆక్సిజనును వినియోగించుకుంటుంది. ఆక్సిజన్ వేడి నీటిలో అంత తొందరగా కరగదు; ఆక్సిజన్ రెండు వైపులా పదును ఉన్న కత్తి లాంటిది ఎందుచేతనంటే వేడి ఉష్ణోగ్రతలు చేపలను మరింత చురుకుగా ఉంచడంతో అవి ఎక్కువ ఆక్సిజనును ఉపయోగించుకుంటాయి.[47]

జీవ సంభందిత/రసాయనిక పరిగణనలతో పాటు చేపల పరస్పర అనుకూలతలను గూర్చి కూడా ఆక్వేరియాదారులు ఆలోచిస్తారు. ఉదాహరణకు, ఇతర చేపలను తినే చేపలను చిన్న, సాత్విక జాతులతోనూ సామాన్యంగా ఉంచరు మరియు ప్రాంతీయ రకమైన చేపలు గుంపు జాతులతో తొట్టెలో తరచుగా కలసి ఉంటానికి తగవు. అంతే కాకుండా, చేపల సంఖ్యకు తగ్గట్టుగా పరిమాణమం గల తొట్టెలను ఏర్పరచినట్లైతే, చేపలు బాగా అనుభవిస్తాయి. అనగా పెద్ద చేపలకు పెద్ద తొట్టెలు, చిన్న చేపలకు చిన్న తొట్టెలు బాగా అనుకూలిస్తాయి. తొట్టిలో అతిగా చేపలను ఉంచకపోయినా, చివరకు అది చేపలసమూహంగా తయారవుతుంది. ఇంకొక మాటలో చెప్పాలంటే, ఆక్వేరియం వడపోత సామర్ధ్యం, ఆక్సిజన్ పరిమాణం మరియు నీటికి సంబంధించి తగినదే అవ్వవచ్చును, అయినప్పటికీ ఇంకా అందులోని స్థలాభావం వలన జీవాలు అసౌకర్యంగానే ఉంటాయి.[56]

సాధారణ (మంచినీటి ) ఆక్వేరియం వర్ణన[మార్చు]

ఆక్వేరియాదారులు అందరకూ పనికివచ్చే జాగ్రత్త పద్ధతులను గుర్తించడం చాల కష్ఠమైన పని. ఎందిచేతనగా, అక్వేరియంలలో చేపలను ఉంచడానికి తరచుగా ఉపయోగించబడే అనేక రకాల పర్యవేక్షణా పద్ధతులు వాడుకలో ఉన్నవి. ఏమయినప్పటికీ, మంచి నీటి ఆక్వేరియం వ్యవస్థల పై కొంత అధ్యయనం జరిగి ఆక్వేరియం సంరక్షణలో ఫలవంతమైన ధోరణులను సూచించబడినవి. వంద మంది మంచినీటి ఆక్వేరియాదారుల నుండి సేకరించిన సమాచారాన్ని అధ్యయనం చేయగా, మంచి నీటి ఆక్వేరియంలను మధ్యమ/సగటు పరిస్థితులను బట్టి ఈ దిగువ విధంగా వర్ణించబడినది[57]:

  • మధ్యస్థ తొట్టి పరిమాణం: 37 గ్యాలనులు (అసంపూర్తిగా)
  • మధ్యస్థ నిల్వ సాంద్రత: ఒక్కొక్కటి 2 అంగుళములు ఉన్న 13 చేపలు ( ఎక్కువైతే ప్రాణానికి హాని కలిగించేటంత చెడ్డది కావచ్చు కాని తప్పనిసరిగా నిపుణత కలది కాదు).
  • మధ్యగత నీటి మార్పు తరచు సమయం : 7 దినములు (అసంపూర్తిగా, ధోరణి లేదు).
  • మధ్యగత నీటి మార్పు శాతం : 30% (పెద్దఎత్తున నీటి మార్పులు నిపుణతకు హాని కలిగించవచ్చునేమో కాని ప్రాణానికి కాదు)
  • మధ్యగత వెలుగు వాట్టేజి: 40 వాట్స్ (ఎక్కువ వాట్స్ అయితే మంచిది)
  • మధ్యగత మొక్కల నాటుట: మధ్య రకంగా నాటినవి (తగినంత శ్రద్ధ తీసుకుంటే ఎక్కువ మొక్కలే మంచిది)
  • సగటు నత్తల ఉనికి: 53% (నత్తలు మంచి నైపుణ్యత, తక్కువ ప్రాణ హానికరముగా సహనివాసము చేస్తాయని తెలుస్తుంది)
  • సగటు ఎరువు ఉనికి: 48% (ఎరువు నత్తల మాదిరిగానే తన పని నిర్వర్తిస్తుంది).
  • ఉత్తమ సంపూర్ణ వడపోత యంత్ర రకం: కానిస్టర్ (హాబ్స్ అనేవి ప్రాణ హానికర వడపోత పరికరములలో ప్రసిద్ది చెందినవికాగా, హబ్+ వడపోత పరికరాలు నిపుణతలో చాలా నాసిరకం అని నమ్ముతారు).

పైన ఉదాహరించిన పట్టిక మంచి నీటి ఆక్వేరియం క్రియాశీలత మధ్యబిందువును సూచిస్తున్నాయి, అంటే అర్ధం మంచి నీటి ఆక్వేరియాలు ఏవైతే ఈ ప్రమాణాలకు దగ్గరగా నున్నవో, అవి కనీసం పరిమితంగా నైనా విజయవంతమగును. కాకపోతే, కొన్ని తీవ్ర ప్రమాణాలతో రూపొందించినవి, ఈ ప్రమాణాలకు దగ్గరగా లేనప్పటికీ విజయవంతమైనాయని ఒక అధ్యయనం ధృవపరుస్తుంది.

ఆక్వేరియం వర్గీకరణలు[మార్చు]

నీటితోను మరియు వివిధ రకాల నీటి మొక్కలతో నిండిన తొట్టెను చూపుతున్న చిత్రం.
A planted freshwater aquarium

ఆరుబయట చెరువులు, మరియు ప్రాచీన గాజు పాత్రల నుండి ఆధునిక ఆక్వేరియ వివిధ శ్రేణులలో ప్రత్యేకమైన రూపాలలో సృష్టించబడినవి. వ్యక్తిగత ఆక్వేరియ ఒక చిన్న చేప మాత్రమే పట్టేందుకు సరిపడే చిన్న గిన్నె నుండి యావత్ సముద్ర జీవావరణ వ్యవస్థ ఉన్నట్లుగా భ్రమింపచేసే భారీ ఆక్వేరియంల వరకు పరిమాణములలో భేదాలున్నాయి.

ఆక్వేరియాను క్షారతను బట్టి వర్గీకరించడం ఒక విధానం. మంచి నీటి ఆక్వేరియా దాని తక్కువ ధర మూలంగా బహుళ వ్యాప్తి చెందింది.[58]

అక్వేరియం సమశీతోష్ణ సముద్రపు ఆక్వేరియం

సముద్ర ఆక్వేరియాను స్థాపించి, నిర్వహించాలంటే అతి ఖరీదైన వివిధ భాగాలు గల యంత్ర పరికరాలు కావలసి ఉంటుంది. సముద్ర ఆక్వేరియా తరచుగా విభిన్న జాతుల చేపలతో పాటు వివిధ శ్రేణి వెన్నుమకరహిత జీవులను చూపుతుంది[43][58]. ఉప్పునీటి ఆక్వేరియా సముద్రపు మరియు మంచి నీటి ఆక్వేరియా రెండింటి లక్షణాలను కలిగుంటుంది[58]. ఉప్పు నీటి ఆక్వేరియా లో ఉంచే చేపలు సాధారణంగా వేరువేరు క్షారత గల ఆవాసాలు అనగా సముద్రతీరాలు మరియు ఉప్పుకయ్యలు నుండి వచ్చినవే. ఈ రకాలలోని ఉపరకాలకు కలవు, రీఫ్ ఆక్వేరియం, పగడం ఉండే ఒక విలక్షణమైన చిన్న సముద్రపు ఆక్వేరియం వంటివి[58].

ఉష్ణోగ్రత అవధులను బట్టి మరొక వర్గీకరణ ఉష్ణ మండల చేపలు ఎంతో మనోరంజకంగా ఉంటాయి కాబట్టి చాలా మంది ఆక్వేరియాదారులు ఉష్ణమండల ఆక్వేరియంనే కోరుకొంటారు[58]. అయినప్పటికీ, చల్లటి నీటి అక్వేరియంలో గోల్డ్ ఫిష్ వంటివి ఉండుటచే, అది కూడా వ్యాప్తిలోకి వచ్చింది.[58]

గాజు గోడ వెనుక నీరు, పగడము మరియు చేపలు ఉన్న చిత్రం.
A saltwater aquarium

అక్వేరియా ను వాటివాటి జాతుల ఎంపికను బట్టి కుడా వర్గీకరించవచ్చును. సార్వజనీన తొట్టి నందు సౌమ్య జాతి రకాలు అనేకం ప్రశాంతంగా జీవిస్తున్నందున, నేడు అది సర్వ సాధారణమైంది. ఈ ఆక్వేరియాలలో చేపలు, వెన్నెముకరహిత జీవులు మరియు, మొక్కలు బహుశా ఒకే భౌగోళిక ప్రాంతంలో ఉత్పత్తి కాకపోయినా ఒకే విధమైన నీటి స్థితులను తట్టుకొనగలవు. దూకుడు తనం గల చేపలు ఉన్న తొట్టెలలో, ఇందుకు విరుద్ధంగా, ఇతర చేపలపై దాడి చేసే జాతులు పరిమిత సంఖ్యలో ఉండడం , లేదా వాటి దాడులను తట్టుకొనే శక్తి గలవిగా ఉంటాయి. నమూనా తొట్టెలు మామూలుగా ఒక జాతి చేపలనే ప్రకృతిసిద్ధ పరిసరాల మొక్కలతో పాటు కలిగియుండి, ప్రాకృతిక భౌగోళిక వ్యవస్థగా అలంకరించబడతాయి. ఇతర చేపలతో కలసి ఉండలేని, ఎలెక్ట్రిక్ ఈల్ వంటి రకాలకు ఇది చాలా ఉపయోగకరమైనది. ఈ రకానికి చెందిన కొన్ని తొట్టెలను పునరుత్పత్తికి కొరకు ఎదిగిన చేపలను ఉంచడానికి వినియోగిస్తారు.


ఎకోటైప్, ఎకోటోప్ లేక బయోటోప్ ఆక్వేరియా జాతుల ప్రాతిపదికగా ఎన్నిక చేయబడిన మరోక రకం. దాంట్లో, ఆక్వేరియందారు ఒక ప్రత్యకమైన ప్రకృతిసిద్ద జీవ్యావరణ వ్యవస్థ, చేపలు, అకశేరుక జాతులు, మొక్కలు, అలంకరణలు మరియు నీటిస్థితులను అన్నిటిని ఆ జీవావరణంలో ఉన్నట్లుగా భ్రమింపచేయడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఈ జీవ బయోటైప్ ఆక్వేరియా అనేవి మిక్కిలి ఆడంబరమైన అభిరుచి; బహిరంగ ఆక్వేరియములు సాధ్యపడినప్పుడల్లా ఈ మార్గాన్నే అనుసరిస్తాయి. అరణ్యములో నుండి పరిశీలిస్తున్నట్లుగా భ్రమించే అనుభూతికి ఇది మంచి మార్గం. తొట్టెలోని వాటికి ఇదొక రకమైన మంచి ఆరోగ్యకరమైన కృత్రిమ వాతావరణం కల్పించడానికి సాధ్యపడుతుంది.

మంచినీటి ఆక్వేరియా ఒకప్పుడు బహుళ వ్యాప్తి చెందినప్పటికిని, వాటికి కూడా ప్రత్యేక శ్రద్ద చూపవలసి ఉంది. ఉదాహరణకు, మంచినీటి చేపల జాతులను ఖరీదుచేసే ముందుగానే పూర్తిగా అన్వేషించవలసిన అవసరముంది, దీనికి కారణం, చాలా జాతులు ఇతరవాటితో కలసిమెలసి ఉండలేవు. [59]కొన్ని జాతులు ఇతర వాటికంటే మరీ దురుసుగా ఉండి, ఆక్వేరియం నందలి ఇతర చేపలను భయపెట్టేవిగా చూడవచ్చు.

బహిరంగ అక్వేరియంలు[మార్చు]

చేపలతో నిండిన ఆక్వేరియంలో పైకి చూస్తున్నట్లున్న [142]-వ్యాసము గల గాజు గొట్టము చిత్రం.
Tunnel at the world's largest aquarium, Georgia Aquarium, USA

బహిరంగ ఆక్వేరియములు ఎన్నో చిన్న ఆక్వేరియములను కలిగి ఉండటంతో పాటు, గృహ ఆక్వేరియందారులకు బాగా పెద్దవిగా ఉంటాయి. పెద్ద తొట్టెలు మిలియన్ల గ్యాలనుల నీటిని కలిగి, పెద్ద జాతులు అనగా షార్క్ చేపలు, లేక బెలుగ వేల్స్ లకు కూడా ఆవాసంగా ఉంటాయి. డాల్ఫినేరియా ప్రత్యేకంగా డాల్ఫిన్ల కొరకు వున్నవి. జల సంబంధిత మరియు అర్ధ-జలచర జంతువులైన ఒట్టర్స్, మరియు పెంగ్విన్ లను కూడా బహిరంగ ఆక్వేరియమ్లలో ఉంచవచ్చు. భారీ స్థాపనలు అనగా సముద్ర క్షీరదాల పార్క్ లేక సముద్రపు పార్క్ లలో బహిరంగ ఆక్వేరియములను కూడా జతపరచవచ్చు.

వాస్తవిక ఆక్వేరియంలు[మార్చు]

వాస్తవిక ఆక్వేరియం అనేది ఒక కంప్యూటర్ ప్రోగ్రాం, అది పర్సనల్ కంప్యూటర్ నుండి 3 డి గ్రాఫిక్స్ ఉపయోగించి ఆక్వేరియం ప్రతికృతి తీసుకుంటుంది. ఈదే చేపలను కొంతకాలానికి మార్చవచ్చును గాని తొట్టెలోని నేపధ్యం సాధారణంగా స్థిరంగానే ఉంటుంది. తొట్టె నేలపైనున్న వస్తువులను సమతలముగా ఉంచి, చేపలు వాటి చుట్టూ అవే ముందుకు, వెనక్కు తిరుగుచున్నట్లుగా కనబడుచూ, ఆ వస్తువులను ఉపయోగించి సాధారణ ఆకృతికి సాపేక్షంగా స్వల్ప 3 డి చిత్రము కాంతి, తరంగాల నీడ నీటి ఉపరితలంపై నిజంగా పడుచున్నట్లుగా ఉంటుంది. బుడగలు మరియు నీటి గలగలలు వాస్తవిక ఆక్వేరియంలందు సాధారణమైనవే, వీటిని స్క్రీన్ సేవర్ లుగా అనేకసార్లు ఉపయోగిస్తారు.

ఏ రకం చేపలు ఎన్నెన్ని కావాలో, తరచుగా ఇతర జంతువులు అనగా స్టార్ ఫిష్, జెల్లి ఫిష్, సీ హార్స్ మరియు సముద్రపు తాబేళ్లతో కలిపి ఎంపికచేస్తారు. వాస్తవిక ఆక్వేరియం సాఫ్ట్ వేర్ తయారు చేసే అనేకసంస్థలు ఇతర రకాల చేపలను కూడా ఇంటర్నెట్ డౌన్లోడ్ ద్వారా అమ్మకానికి ఉంచుతాయి. కొన్ని సాఫ్ట్ వేర్ లలో ఇనుప పెట్టెలు మరియు గాలి బుడగలతో తెరుచుకుంటూ మరియు మూసుకుంటూ ఉండే పెద్ద నత్త గుల్లలు, లేదా ఒక వ్రేల్లాడే ఈతగాడు వంటి వంటి అక్వేరియంలో చూసే వస్తువులను తిరిగి అమర్చుకోవచ్చు లేదా ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. ఇవి వాడుకదారు అద్దమును మెల్లగా తట్టడానికి, లేక ఆహారాన్ని పైనుంచడానికి సాధారణంగా వీలుగా ఉంటాయి, రెండింటికి చేపలు స్పందిస్తాయి. వీటిలో కొన్ని వాడకందారునిచే చేపలను మరియు ఇతర వస్తువులను సంకలనంచేసి కొత్త రకాలను సృష్టించే సామర్ధ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. "Definition of aquarium". Merriam-Webster Online Dictionary. Retrieved 2007-04-03. 
  2. "Definition of aquarium". Merriam-Webster Online Dictionary. Retrieved 2007-04-03. 
  3. Brunner, Bernd (2003). The Ocean at Home. New York: Princeton Architectural Press. pp. 21–22. ISBN 1-56898-502-9. 
  4. 4.0 4.1 బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్, పేజీ 25
  5. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీ 35
  6. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీలు 35-36
  7. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీ 36
  8. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీలు 99
  9. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీ 38
  10. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీ 57
  11. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీలు 60-61
  12. 12.0 12.1 బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీ 75
  13. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజ్ 69
  14. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజ్ 71
  15. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీలు 76-77
  16. 16.0 16.1 16.2 16.3 16.4 Sanford, Gina (1999). Aquarium Owner's Guide. New York: DK Publishing. pp. 9–13. ISBN 0-7894-4614-6. 
  17. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీలు 86-89
  18. http://reefkeeping.com/issues/2004-09/rv/feature/index.php
  19. విట్టాల్, రాబిన్ "హౌ డిడ్ ఇట్ అల్ బిగిన్? ది రూట్స్ అఫ్ కాప్టివ్ ఫిష్ కీపింగ్ ఫ్రమ్ ది విక్టరియన్స్' పెర్స్పెక్టివ్." 1999
  20. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజి 93
  21. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజి 78
  22. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజీలు 82-83
  23. బృన్నర్, B: ది ఓషన్ ఎట్ హోమ్ , పేజి 82
  24. 24.0 24.1 Riehl, Rüdiger. Editor.; Baensch, HA (1996. 5th Edn.). Aquarium Atlas. Germany: Tetra Press. ISBN 3-88244-050-3. 
  25. Emerson, Jim (1999-08-01). "Aquarium Hobbyists". Retrieved 2007-05-02. 
  26. "National Pet Owners Survey". American Pet Products Manufacturers Association. 2005. Retrieved 2007-05-02. 
  27. 27.0 27.1 27.2 27.3 27.4 27.5 27.6 Adey, Walter H.; Loveland, Karen (1991). Dynamic Aquaria. San Diego: Academic Press. ISBN 0-12-043792-9 
  28. 28.0 28.1 28.2 28.3 28.4 28.5 28.6 28.7 28.8 Sanford, Gina (1999). Aquarium Owner's Guide. New York: DK Publishing. pp. 162–169. ISBN 0-7894-4614-6. 
  29. "History of Fish Tank Materials". Retrieved 2010/05/28. 
  30. "Common Glass Tank Sizes". Retrieved 2010/05/28. 
  31. Crosswell, Tom. "Benefits of Acrylic for Home Aquariums". reef-one.com. Retrieved 2009-05-10. 
  32. Ihnatko, Andy (1992). "The Original MacQuarium". Retrieved 2007-04-04. 
  33. Blundell, Adam (December 2004). "Delicatessen Part I: Creating a system for rare and delicate animals". Advanced Aquarist's Online Magazine. Retrieved 2007-04-04. 
  34. Wrobel, Dave. "Captive Jellies: Keeping Jellies in an Aquarium". The Jellies Zone. Retrieved 2007-04-04. 
  35. Raskoff et al 2005. "Collection and culture techniques for gelatinous zooplankton". 
  36. http://www.wikihow.com/Start-a-Jellyfish-Tank
  37. http://www.aquariumslife.com/category/biotope/
  38. http://www.aquariumslife.com/headline/amazone-biotope-video/
  39. http://www.aquariumslife.com/featured/lake-malawi-biotope/
  40. Crosswell, Tom. "Advanced filtered bowl aquariums - biOrb Aquariums". reef-one.com. Retrieved 2009-05-10. 
  41. Salvatori, Joe. "Building a 1700 gallon Shark Tank". Cichlid-Forum.com. Retrieved 2007-04-03. 
  42. "Building My 50,000 Gallon Monster Mega Tank". MonsterFishKeepers.com. 2005-10-30. Retrieved 2007-04-04. 
  43. 43.0 43.1 Dakin, Nick (1992). The Macmillan book of the Marine Aquarium. New York: Macmillan Publishing Company. ISBN 0-02-897108-6. 
  44. "A Preventative Maintenance Schedule". Retrieved 2010/05/28. 
  45. "Aquarium Maintenance Tips". Retrieved 2010/05/28. 
  46. "Warm Water Fish and Aquariums". Retrieved 2010/05/28. 
  47. 47.0 47.1 47.2 47.3 47.4 47.5 47.6 47.7 Axelrod, Herbert, R. (1996). Exotic Tropical Fishes. T.F.H. Publications. ISBN 0-87666-543-1. 
  48. ""New Tank Syndrome"". 
  49. "Aquarium Nets and Brine Shrimp Nets". Retrieved 2010/06/07. 
  50. "Aquarium Pest Control & Pest Traps". Retrieved 2010/06/07. 
  51. "Aquarium Pet Supply Deals Online". Retrieved 2010/06/07. 
  52. "Aquarium Water Conditioners and Additives". Retrieved 2010/06/07. 
  53. 53.0 53.1 Baensch, Ulrich (1983). Tropical Aquarium Fish. Tetra. 
  54. 54.0 54.1 Scott, Peter (1996). The Complete Aquarium. Dorling Kindersley. ISBN 0-7513-0427-1. 
  55. Chris Andrews, Adrian Exell, & Neville Carrington (1988). The Interpet Manual of Fish Health. Salamander Books. ISBN 0-86101-368-9. 
  56. How many fish? at Sites.google.com at Sites.google.com
  57. http://sites.google.com /moashowmanyfish/-tanks-contradictory-data
  58. 58.0 58.1 58.2 58.3 58.4 58.5 Sanford, Gina (1999). Aquarium Owner's Guide. New York: DK Publishing. pp. 180–199. ISBN 0-7894-4614-6. 
  59. "Fish Tanks, Supplies and More". Retrieved 2010/05/28. 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

|ది అక్వేరియం వికీ]]

మూస:Aquarium