జల వైద్యం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

చికిత్సా విధానంలో జల వైద్యం (Water therapy) అనేది జలం లేదా నీరు ద్వారా వైద్య చికిత్సగా చెప్పవచ్చు.[1]

పర్యావలోకనం[మార్చు]

19వ శతాబ్దం మధ్య కాలంలో, యూరోప్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ మరియు అమెరికా ల్లో జల స్వస్థత మంచి పేరు పొందింది.[2] ఈ కాలంలో, జల స్వస్థత అనే పదానికి జలచికిత్స ను పర్యాయపదంగా చెప్పవచ్చు, దీనిని 19వ శతాబ్దం మరియు 20వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో "జల వైద్యం" గా పిలిచేవారు.[3][4][a] అయితే, నీటిని చికిత్సా వినియోగం కోసం ఉపయోగించే పద్ధతి యింతకు ముందే ఉంది. పురాతన ఈజిప్టియన్, గ్రీకు మరియు రోమన్ పౌరుల్లో ఈ చికిత్సా విధానం ఉన్నట్లు చరిత్రలో నమోదు చేయబడ్డాయి.[2][5][6][7][8]

19వ శతాబ్దంలో ఈ విధానం పునరుద్ధరణకు ముందు రెండు ప్రారంభ ప్రచురణలు ప్రచురించబడ్డాయి. ముందుగా, లిచ్‌ఫీల్డ్‌లో ఒక వైద్యుడు సర్ జాన్ ఫ్లోయేర్ సమీప రైతాంగంచే నిర్దిష్ట స్ప్రింగ్‌లను నివారణ వినియోగంగా ఉపయోగించాడు, చల్లని నీటితో స్నానం చేయడం వలన ప్రయోజనాలను పరిశీలించాడు మరియు ఆ అంశాలను 1702లో ఒక పుస్తకంలో ప్రచురించాడు.[5] ఈ పుస్తకం కొన్ని సంవత్సరాల్లో ఆరు ఎడిషన్‌లు ప్రచురించబడ్డాయి మరియు దీని అనువాదాన్ని ఎక్కువగా 1738లో ప్రచురించిన ఒక రచనలో సిలెసియాలోని డా. J. S. హాహ్న్ (1696-1773) ఉపయోగించుకున్నాడు.[9]

రెండవ అంశంలో, జ్వరం మరియు ఇతర అనారోగ్యాలకు చికిత్స చేయడానికి వేడి మరియు చల్లని నీటిని ఉపయోగించే విధానాన్ని లివర్‌పూల్‌లోని డా జేమ్స్ కుర్రే చే 1797 లో ఒక ప్రచురణ విడుదలైంది, అతను మరణించడానికి ముందు దీని నాల్గవ ఎడిషన్ 1805లో ప్రచురించబడింది.[10] ఇది మిచేలిస్ (1801) మరియు హెగెవిష్ (1807)లచే జర్మన్ భాషలోకి కూడా అనువదించబడింది. ఇది మంచి ప్రజాదరణ పొందింది మరియు ఈ అంశాన్ని మొట్టమొదటిగా ఒక శాస్త్రీయ పద్ధతిలో పరీక్షించారు. హాహ్న్ యొక్క రచనలు అతని దేశస్థుల్లో మంచి ఉత్సాహాన్ని సృష్టించింది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నీటిని వైద్యపరంగా మరియు ఆహారపరంగా ప్రోత్సహించడానికి సంఘాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి; మరియు 1804లో, ఆన్స్‌పాచ్‌వోని ప్రొఫెసర్ E.F.C. ఓయెర్టెల్ వాటిని మళ్లీ ప్రచురించాడు మరియు అన్ని వ్యాధులకు నీటిని తాగడం వలన ఉపశమనం లభిస్తుందని అనధికార పొగడ్త ద్వారా ప్రముఖ ఉద్యమాన్ని వేగతరం చేశాడు.[11][12]

19వ శతాబ్దంలో, సుమారు 1829లో జలచికిత్స యొక్క అనువర్తనం తర్వాత ఒక ప్రముఖ పునరుద్ధరణ గ్రాఫెన్‌బెర్గ్‌లోని ఒక రైతు, తర్వాత ఆస్ట్రియన్ సామ్రాజ్యంలో భాగం పంచుకున్న విన్సెంట్ ప్రెస్నిట్జ్‌చే గుర్తించబడింది.[2][13] ఈ పునరుద్ధరణ కెప్టెన్ R. T. క్లారిడ్జ్, రచనలు మరియు ప్రసంగాల ద్వారా 1840 ప్రారంభ లో ఇంగ్లాండ్‌లో జలవైద్యాన్ని పరిచయం చేసిన సర్ విలియమ్ జేమ్స్ ఎరాస్ముస్ విల్సన్ (1809-1884), జేమ్స్ మాంబే గుల్లీ ,ఎడ్వర్డ్ జాన్సన్ మరియు సెబాస్టియన్ నెయిప్ వంటి వారితో కొనసాగింది,[4][6][13][14][15]

సముద్రపు వైద్యం[మార్చు]

జల వైద్యం యొక్క ఇతర ప్రముఖ పద్ధతుల్లో రిచర్డ్ రసెల్ యొక్క సముద్రపు జల వైద్యం ఉంది, దాని సమకాలీక సంస్కరణగా తాలాసోథెరపీని చెప్పవచ్చు. అయితే దీనిని నీటి ద్వారా ఉపశమనం అనే ఉద్దేశ్యంలో చెప్పరు మరియు ప్రకటించరు ఎందుకంటే ఇవి జలవైద్యం, ప్రస్తుత జలచికిత్సలకు పర్యాయపదాలుగా మారాయి. కాని, రుసెల్ యొక్క ప్రయత్నాలు ఈ వైద్యంలో ప్రముఖ పాత్రను "పద్దెనిమిదవ శతాబ్దం యొక్క రెండవ సగంలో సముద్రపు తీర పద్ధతుల ఉన్మాదం" అనే రచనలో విస్తృత సామాజిక పద్ధతులతో ముఖ్యమైన పాత్రను పోషించాయి,[16] ఇవి కూడా నేటి ఆధునిక డే స్పాల కొన్ని కార్యాచరణ స్మరణలతో కొంత ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. బదులుగా,

ఐరోపాలో, జ్వరాలు మరియు ఇతర వ్యాధులకు చికిత్సలో నీటి అనువర్తనం పదిహేడవ శతాబ్దం నుండి పలు వైద్య రచయితలతో ప్రోత్సహించబడుతుంది. పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో, ధనిక వర్గాల్లో నీటిని తీసుకోవడం ఒక ఆధునిక క్రీడగా మారిపోయింది, వీరు అస్వస్థతలు మరియు అధిక తాగుడు నుండి ఉపశమనానికి బ్రిటన్ మరియు ఐరోపాల చుట్టూ రిసార్ట్‌లకు మారిపోయారు. ప్రధానంగా, బ్రిటీష్ స్పాలోని హేడేలో చికిత్సలో అవగాహన మరియు కలుపుగోలుతనాలు ఉంటాయి: వ్యాయామం కోసం నడవడం, స్నానం చేయడం మరియు మురికిగా ఉంటే ఖనిజ నీటిని మళ్లీ మళ్లీ వేగంగా మింగడం.[17]

19వ శతాబ్దంలో స్పా వ్యాపారం కూడా ప్రత్యేక ప్రజాదరణ పొందింది, ఈ సమయంలో "చికిత్స"ను అందించే ఆరోగ్య స్పాలు ధనిక ప్రజల్లో ప్రత్యేకంగా ఎక్కువకాలంగా ఉన్న లేదా దీర్ఘకాల అనారోగ్యాలతో బాధపడుతున్నవారికి ప్రజాదరణ పొందిన వైద్య సంస్థలుగా చెప్పవచ్చు.[17] స్పాలు మరియు ఇతర చికిత్సా స్నానాలు అనేవి బాల్నియోథెరపీ పదానికి పర్యాయపదాలుగా చెప్పవచ్చు. బాల్నియోథెరపీ యొక్క ప్రభావం గురించి నిర్వహించిన పలు శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు ఉపయోగించే విధానాల్లో లోపాలుకారణంగా ఫలితాన్ని ఇవ్వడం లేదని సూచించాయి, ఎటువంటి ఖచ్చితమైన నిర్ధారణలను ఇవ్వలేదు.[18][19]

జల వైద్యాన్ని అభ్యసించేవారిలో మంచి విద్య గల వైద్యులు నుండి ఆసక్తి కొలది స్వయంగా నేర్చుకున్న వ్యక్తులు వరకు ఉన్నారు. ఉదాహరణకు, వర్సెస్టెర్‌షైర్, మాల్వెర్న్‌లో ఒక ప్రముఖ జల వైద్యం 1842లో మావ్నెర్న్ నీటిని ఉపయోగించి డా జేమ్స్ మాంబే గుల్లే ప్రారంభించాడు.[20][21] గుల్లే యొక్క ప్రముఖ రోగుల్లో చార్లెస్ డార్విన్, చార్లెస్ డిక్కెన్స్, థామస్ కార్లేల్, ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్, లార్డ్ టేన్నేసన్ మరియు శ్యామూల్ విల్బెర్‌ఫోర్స్‌లు ఉన్నారు.[22] అలాగే, యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడినందుకు అమెరికన్ సివిల్ వార్ ముగిసిన తర్వాత ఉరి తీయబడిన ఒకే ఒక్క కూటమిలో సైనికుడు హెన్రీ విర్జ్ కూడా ఆసక్తికొద్ది జల వైద్యాన్ని నేర్చుకున్న నిపుణుడిగా చెబుతారు. అమెరికా నుండి స్విట్జర్లాండ్‌కు మారిన తర్వాత, అతను మొత్తం న్యూ ఇంగ్లాండ్‌లో ఒక జల చికిత్సా అభ్యాసకుడిగా పనిచేసినట్లు తెలుస్తుంది.[23]

జల వైద్య చికిత్సలు మరియు షరతులు[మార్చు]

కొన్ని ప్రత్యామ్నాయ వైద్య ప్రతిపాదకులు సిఫార్సు చేసే, ఒక రకం జల చికిత్సలో కొంతదూరం నడిచిన తర్వాత 'కడుపును శుభ్రం చేసుకోవడానికి' తగిన శాతం నీటిని తాగాలని సూచిస్తారు. సాధారణంగా ఒక లీటరు నుండి లీటరున్నర వరకు నీటిని తీసుకోవాలని సూచిస్తారు. భారతీయ, చైనీస్ లేదా జపనీస్ జల చికిత్సాగా కూడా పిలిచే ఆ జల చికిత్స వలన పలు ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని సూచిస్తున్నారు లేదా ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావాలు ఉండవు.[24][25] జల చికిత్సను సిఫార్సు చేసే వారు జల చికిత్సా విధానాన్ని పాటిస్తున్న వారి శరీరం పెంచిన నీటి మొత్తంతో అలవాటు పడేవరకు ప్రారంభంలో కడుపులో పలు మార్పులు సంభవిస్తాయని సూచిస్తున్నారు.[24] సుమారు ఒక లీటరున్నర నీటిని తీసుకోవడం వలన సాధారణంగా ఎటువంటి హాని జరగదు, దాని కంటే అధిక మొత్తంలో నీటిని సేవిస్తే ఒక ప్రమాదకరమైన వైద్య పరిస్థితి నీటి మత్తుకు గురి కావచ్చు.[26]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • క్రాంటాస్ట్ షవెర్స్
  • తాగునీరు
  • ఫెరేడూన్ బాత్మాంగ్హెలిడ్జ్
  • జలచికిత్స
  • ఖనిజాలతో నిండిన నీరు
  • ఖనిజాలతో నిండిన ఊట
  • తాలాసోథెరఫీ
  • నీటి మత్తు

గమనికలు[మార్చు]

జల వైద్యం' అనేది ఒక రకం హింసను సూచించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. అయితే, నీటిని ఒక రకం హింస వలె సుమారు 15వ శతాబ్దంలోని ఒక పత్రంలో సూచించబడింది,[27] జల వైద్యాన్ని మొట్టమొదటి ఒక చిత్రహింస వలె పరోక్షంగా 1898లో స్పానిష్-అమెరికన్ యుద్ధంలో U.S. సైనికులచే సూచించబడింది.[28] మధ్య-19వ శతాబ్దంలో ఈ పదం చికిత్సా విధానాన్ని సూచించే పదంగా అమెరికాకు పరిచయం అయిన తర్వాత ఈ విధంగా జరిగింది, దీని తర్వాత ఇది విస్తృతంగా వ్యాప్తి చెందింది.[2] అయితే, చిత్రహింస అనే అర్థంతో జల వైద్యం పదాన్ని అమెరికా సైన్యం 1900-1902ల్లో ఉపయోగించబడింది,[29][30] దీనిని వ్యంగ్యంగా పేర్కొనేవారు,[31] ఈ అర్థం అంతగా వ్యాప్తి చెందలేదు. వెబ్‌స్టెర్ యొక్క 1913 నిఘంటువులో చికిత్సా విధానం వలె మాత్రమే సూచించబడిన జల వైద్యం ప్రస్తుతం జలచికిత్సగా పిలిచే జలవైద్యాని కి[3] పర్యాయపదంగా సూచించబడింది.

ధ్రువ వ్యతిరేక చికిత్సను సూచించడానికి జల వైద్యం పదానికి వ్యంగ్య దుర్వినియోగంలో జల వైద్య చికిత్సకు కొన్ని ప్రతిక్రియలు మరియు దాని ప్రోత్సాహాన్ని పేర్కొంటారు, ఇది విమర్శించడానికే కాకుండా హాస్యానుకృతి మరియు వ్యంగ్య పరిహాస వాక్యంగా కూడా చెబుతారు.[32][33]

సూచనలు[మార్చు]

  1. Angus Stevenson, ed. (2007). "Definition of Water Cure". Shorter Oxford English Dictionary. 2: N-Z (6th ed.). Oxford: Oxford University Press. పేజీ. 3586. ISBN 978-0-19-920687-2.  Note: Definition is under the general listing for water (noun), alphabetically in the sub-listing for phrases. This section begins on p.3585, but the definition for Water Cure is found in the top part of the first column on p.3586. The phrases are in alphabetical order, so it's just a matter of going down the list.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Metcalfe, Richard (1898). Life of Vincent Priessnitz, Founder of Hydropathy. London: Simpkin, Marshall, Hamilton, Kent & Co., Ltd. సంగ్రహించిన తేదీ 3 December 2009.  Full text at Internet Archive (archive.org)
  3. 3.0 3.1 "Water cure definition per Webster's 1913 dictionary". సంగ్రహించిన తేదీ 6 December 2009. 
  4. 4.0 4.1 Unsigned article (1910). "Hydropathy". In …. The Encyclopaedia Britannica XIV. London: The Encyclopaedia Britannica Company. పేజీలు. 165–166. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-10-29.  Full text at Internet Archive (archive.org)
  5. 5.0 5.1 John Floyer & Edward Batnard (1715. First version published 1702). Psychrolousia. Or, the History of Cold Bathing: Both Ancient and Modern. In Two Parts. The First, written by Sir John Floyer, of Litchfield. The Second, treating the genuine life of Hot and Cold Baths..(exceedingly long subtitles) By Dr. Edward Batnard. London: William Innys. Fourth Edition, with Appendix. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-10-22.  Full text at Internet Archive (archive.org)
  6. 6.0 6.1 Metcalfe, Richard (1877). Sanitus Sanitum et omnia Sanitus. Vol.1. London: The Co-operative Printing Co. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-11-04.  Full text at Internet Archive (archive.org)
  7. Wilson, Erasmus (1861). The Eastern or Turkish Bath; Its History, Rebirth in Britain, and Application to the Purposes of Health. London: John Churchill. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-11-08. . Full text at Internet Archive (archive.org)
  8. "Baths". 1911 Encyclopedia Britannica (1911encyclopedia.org). సంగ్రహించిన తేదీ 2009-11-05. 
  9. Hahn, J.S. (1738). On the Power and Effect of Cold Water. Cited in Richard Metcalfe (1898), pp.5-6. Per Encyclopaedia Britannica, this was also titled On the Healing Virtues of Cold Water, Inwardly and Outwardly applied, as proved by Experience
  10. Currie, James (1805). "Medical Reports, on the Effects of Water, Cold and Warm, as a remedy in Fever and Other Diseases, Whether applied to the Surface of the Body, or used Internally". Including an Inquiry into the Circumstances that render Cold Drink, or the Cold Bath, Dangerous in Health, to which are added; Observations on the Nature of Fever; and on the effects of Opium, Alcohol, and Inanition. Vol.1 (4th, Corrected and Enlarged ed.). London: T. Cadell and W. Davies. సంగ్రహించిన తేదీ 2 December 2009.  Full text at Internet Archive (archive.org)
  11. Metcalfe, Richard (1898), pp.8, 77, 121, 128, 191, 206, 208, 210. Note: Type "Oertel" into search field to find citations.
  12. Claridge, Capt. R.T. (1843, 8th ed), pp.14 49, 54, 57, 68, 322, 335. Note: Pagination in online field does not match book pagination. Type "Oertel" into search field to find citations.
  13. 13.0 13.1 Claridge, Capt. R.T. (1843). Hydropathy; or The Cold Water Cure, as practiced by Vincent Priessnitz, at Graefenberg, Silesia, Austria. (8th ed.). London: James Madden and Co. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-10-29.  Full text at Internet Archive (archive.org). Note: The "Advertisement", pp.v-xi, appears from the 5th ed onwards, so references to time pertain to time as at 5th edition.
  14. Kneipp, Sebastian (1891). My Water Cure, As Tested Through More than Thirty Years, and Described for the Healing of Diseases and the Preservation of Health. Edinburgh & London: William Blackwood & Sons. సంగ్రహించిన తేదీ 3 December 2009.  translation from the 30th German edition. Full text at Internet Archive (archive.org).
  15. Bradley, James (2003). Cold cure: Hydrotherapy had exotic origins, but became a firm favourite of the Victorian elite. Wellcome Trust: News and Features. సంగ్రహించిన తేదీ November 17, 2009. 
  16. Gray, Fred (2006). Designing the Seaside: Architecture, Society and Nature. London: Reaktion Books. పేజీలు. 46–47. ISBN 1-86189-274-8. సంగ్రహించిన తేదీ 8 December 2009. 
  17. 17.0 17.1 Bradley, James; Dupree, Mageurite; Durie, Alastair (1997). "Taking the Water Cure: The Hydropathic Movement in Scotland, 1840-1940". Business and Economic History 26 (2): 426–437, 427. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-11-17. 
  18. Verhagen AP; De Vet, HC; De Bie, RA; Kessels, AG; Boers, M; Knipschild, PG (October 1997). "Taking baths: the efficacy of balneotherapy in patients with arthritis. A systematic review.". J Rheumatol 24 (10): 1964–71. PMID 9330940. 
  19. Verhagen AP; De Vet, HC; De Bie, RA; Kessels, AG; Boers, M; Knipschild, PG; De Vet, Henrica CW; Verhagen, Arianne P (January 2004). "Balneotherapy for rheumatoid arthritis and osteoarthritis.". Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD000518. doi:10.1002/14651858.CD000518. PMID 10796385. 
  20. Wilson, M.D., James; Gully, M.D., James M. (1843). "A Prospectus of the Water Cure Establishment at Malvern, Under the professional management of James Wilson, M.D., & James M. Gully, M.D.". in The Dangers of the Water Cure, and its Efficacy Examined and Compared with those of the Drug Treatment of Diseases; and an Explanation of its Principles and Practice; with an account of Cases Treated at Malvern, and a Prospectus of the Water Cure Establishment at That Place. London: Cunningham & Mortimer. పేజీలు. n213–n245 in online page field. సంగ్రహించిన తేదీ 30 November 2009.  Note: the prospectus is at the back of the book, with its own preface by Wilson, and its own new pagination
  21. Gully, James Manby (1869). A guide to domestic hydro-therapeia: the water cure in acute disease (2nd ed.). London: Simpkin, Marshall. సంగ్రహించిన తేదీ 30 November 2009. 
  22. Swinton, William E (20 December 1980). "The hydrotherapy and infamy of Dr James Gully". Canadian Medical Association Journal 123 (12): 1262–1264. PMC 1705053. PMID 7006778. సంగ్రహించిన తేదీ 12 November 2009. 
  23. Eger, Christopher. Henry Wirz, Andersonville Commandant and 1865 War Criminal. Helium.com. సంగ్రహించిన తేదీ 9 December 2009. 
  24. 24.0 24.1 adeguia (undated). "Water Therapy". ABC of Fitness.com. సంగ్రహించిన తేదీ 6 April 2010. 
  25. Rox B (undated). Facts about Japanese Water Therapy. Factoidz: Bite-sized knowledge. సంగ్రహించిన తేదీ 6 April 2010. 
  26. Liew, Dr Stanley (undated). "Is water therapy harmful to the body?". Response to question. Raffles Medical Group. సంగ్రహించిన తేదీ 6 April 2010. 
  27. Eric Weiner (2007-11-03). "Waterboarding: A Tortured History". National Public Radio. 
  28. Evan Wallach (2007-11-02). "Waterboarding Used to Be a Crime". Washington Post. 
  29. Paul Kramer (February 25 2008). "The Water Cure". The New Yorker. సంగ్రహించిన తేదీ 6 December 2009.  (Article describing the U.S. military expropriation of 'water cure' to denote a form of torture, with acknowledgement by one accused (p.3) of the difference in popular understanding, from the sense used by the military)
  30. Sidney Lens (2003). The Forging of the American Empire: From the Revolution to Vietnam: A History of U.S. Imperialism. Pluto Press. పేజీ. 188. ISBN 0745321003. 
  31. Sturtz, Homer Clyde (1907). "The water cure from a missionary point of view". from the 'Central Christian Advocate,' Kansas, June 4, 1902. Kansas. సంగ్రహించిన తేదీ 6 December 2009. 
  32. Thomas Hood, ed. (1842). "Review of Hydropathy, or The Cold Water Cure". The Monthly Magazine and Humourist 64. London: Henry Colburn. పేజీలు. 432–435. 
  33. The Larks (1897). The Shakespeare Water Cure: A Burlesque Comedy in Three Acts. New York: Harold Roorbach. సంగ్రహించిన తేదీ 6 December 2009.  Full text at Internet Archive (archive.org)
"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=జల_వైద్యం&oldid=1182677" నుండి వెలికితీశారు