జానపద గీతాలు

; తెలుగు సాహిత్యం; ; దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స;
తెలుగు సాహిత్యం యుగ విభజన
తెలుగు సాహిత్యం కాలరేఖ
నన్నయకు ముందు	క్రీ.శ. 1000 వరకు
నన్నయ యుగము	1000 - 1100
శివకవి యుగము	1100 - 1225
తిక్కన యుగము	1225 - 1320
ఎఱ్ఱన యుగము	1320 – 1400
శ్రీనాధ యుగము	1400 - 1500
రాయల యుగము	1500 - 1600
దక్షిణాంధ్ర యుగము	1600 - 1775
క్షీణ యుగము	1775 - 1875
ఆధునిక యుగము	1875 – 2000
21వ శతాబ్ది	2000 తరువాత
	తెలుగు భాష; తెలుగు లిపి; ముఖ్యమైన తెలుగు పుస్తకాల జాబితా; తెలుగు సాహితీకారుల జాబితాలు; ఆధునిక యుగం సాహితీకారుల జాబితా; తెలుగు వ్యాకరణం; తెలుగు పద్యం • తెలుగు నవల; తెలుగు కథ • తెలుగు సినిమా పాటలు; జానపద సాహిత్యం • శతక సాహిత్యం; తెలుగు నాటకం • పురాణ సాహిత్యం; తెలుగు పత్రికలు • తెలుగు పదకవిత; అవధానం • తెలుగు వెలుగు; తెలుగు నిఘంటువు • తెలుగు బాలసాహిత్యం; తెలుగు సామెతలు • తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వం; తెలుగులో విద్యాబోధన • అధికార భాషగా తెలుగు
	ఈ పెట్టె: చూడు • చర్చ • మార్చు

వికీపీడియా నుండి

ఇక్కడికి గెంతు: పేజీకి సంబంధించిన లింకులు, అన్వేషణ

జానపదమనగా జనపదానికి సంబంధించినది. జనపదమనగా పల్లెటూరు. జనపదమున నివశించు వారు జానపదులు, వారు పాడుకొను పాటలు జానపదములు. జానపద గీతాలు: జాన పదులు పాడుకునే గీతాలను జానపద గీతాలు అంటారు. వీటినే ఆంగ్లములో folk songs అని అంటారు. తెలుగు జాన పద గీతాలు చాలా పురాతన కాలమునుండి వస్తున్నాయి. ఆశ్చర్యకరమైన విషయము ఏమిటంటే ఈ జానపదగీతాలలో కొన్నిసార్లు చక్కని ఛందస్సు కూడా ఉంటుంది.

పదకవితా పితామహుడు అన్నమాచార్యుల వారు ఆ కాలంలో ప్రసిద్ధములైన జానపద బాణీలలో చాలా పదములు రాసి మనల్ని ధన్యులని చేయ రాగిరేకుల పై భద్రపరిచినారు.

కొండవీడు మందేరా - కొండపల్లి మందేరా కాదనువాడుంటే - కటకం దాకా మందేరా

చూసినారా ఎంత వీర పదమో, ఈ పదము వెనక ఒక చిన్న కథ ఉన్నది, శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు కటకం పై యుద్దానికి వెళ్తూ శకునం చూడగా ఒక రజకుడు ఈ పాట పాడుతూ తన బిడ్డడిని నిద్రపుచ్చుతున్నాడంట :-)

అలాగే ఈ దిగువ మాయలేడి కోలాటం పాట చుడండి

[మార్చు] కోలాటం పాట

రామయ్య గట్టించే కోలు రత్నాల మేడ కోలు

సీతమ్మ గట్టించే కోలు సిరిపరినా సోల కోలు

సిరిపర్నసోలాలా కోలు సిత్తారీ ముగ్గు కోలు

సిత్తారి ముగ్గు పైనా కోలు రత్నాల కమ్మడీ కోలు

రత్నాల కమ్మడీ పైనా కోలు వాలు చిలకాలు కోలు

వాలు చిలుకలపినా కోలు వారిద్దరయ్యా కోలు

రామయ్యా సీతమ్మా కోలు జూదమాడంగా కోలు

ఆడుతాడుత వచ్చే కోలు అది మాయలేడి కోలు

మాయాలేడికైనా కోలు మడిమే లందమ్మూ కోలు

అటుజూడురామయ్య కోలు అటుజూడావయ్యా కోలు

.....ఇలా సాగి పోతుంది

దీనిని శ్రీ బిరుదురాజు రామరాజు గారు 1956 లో నల్లగొండ జిల్లా కేతేపల్లి గ్రాములో కట్టెకోత వృత్తివాల్ల దాగ్గర నుండి సేకరించినారు.

ఇహ జానపదాలను రకరకాలుగా విభజించ వచ్చు

వివిధ రస పోషణనును బట్టి, అనగా హాస్యాది నవరస పోషణను బట్టి
వివిధ వస్తు నిర్ణయాన్ని బట్టి, అనగా భక్తి, చారిత్రిక, స్త్రీల పాటలు ఇత్యాది
ఇంకా వాటి లోని కవిత్వ నిర్ణయాన్ని బట్టి

[మార్చు] కవిత్వాంశాలను బట్టి జానపద విభజనము

జానపద గాయకులు