జిరాఫీ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
colspan=2 style="text-align: center; background-color: transparent; text-align:center; border: 1px solid red;" | జిరాఫీ[1]
పరిరక్షణ స్థితి
colspan=2 style="text-align: center; background-color: transparent; text-align:center; border: 1px solid red;" | శాస్త్రీయ వర్గీకరణ
రాజ్యం: ఏనిమేలియా
విభాగం: కార్డేటా
తరగతి: క్షీరదాలు
క్రమం: Artiodactyla
కుటుంబం: Giraffidae
జాతి: Giraffa
ప్రజాతి: G. camelopardalis
colspan=2 style="text-align: center; background-color: transparent; text-align:center; border: 1px solid red;" | ద్వినామీకరణం
Giraffa camelopardalis
లిన్నేయస్, 1758
Range map

జిరాఫీ (Giraffe) ఒక ఆఫ్రికన్ జాతి క్షీరదం . ఇది అతి సమానమైన గిట్టలు కలిగిన భూమి ఫై నివసించే నెమరువేసే జంతువులు (Ruminants) జాతికి చెందినది. [[{చిరుతపులి{/1} మాదిరి తేలిక రంగు పై అస్తవ్యస్తంగా చారలు కలిగిన జిరాఫీ సాంకేతిక నామం కమేలోపార్డ్|{చిరుతపులి{/1} మాదిరి తేలిక రంగు పై అస్తవ్యస్తంగా చారలు కలిగిన జిరాఫీ సాంకేతిక నామం కమేలోపార్డ్]] అనే ఆంగ్లపదాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఒక మగ జిరాఫీ బరువు 1,200 kilograms (2,600 lb)ఆడ జిరాఫీ బరువు830 kilograms (1,830 lb)[3][4]దాని పొడవును బట్టి ఉంటుంది. ఇది దాదాపుగా 4.3 metres (14 ft)నుండి 5.2 metres (17 ft) పొడవు ఉంటుంది. కానీ మగ జిరాఫీలు అత్యంత పొడవైనవి6 metres (20 ft).[4][3]

జిరాఫీ, జింకలు, పశువుల మాదిరి సమాంతర గిట్ట్టలు కలిగి ఉండే జాతికి చెందినదే కానీ జిరాఫిడే అనే ప్రత్యేక కుటుంబానికి చెందినది. జిరాఫీ మరియు జిరాఫీకి అతి దగ్గర పోలికలు కలిగి ఉండే ఒకాపి కూడా ఈ కుటుంబానికి చెందుతుంది. వీటి స్థాయి మధ్య ఆఫ్రికాలోని చాద్ నుండి దక్షిణ ఆఫ్రికావరకు విస్తరించింది. జిరాఫీలు సాధారణంగా ఉష్ణమండల గడ్డి మైదానాలు,పచ్చికబయళ్ళు లేక అడవి ప్రాంతాలలో [[నివాసం| నివాసం]] ఉంటాయి ఒకవేళ ఆహరం దొరకక పోతే ఆహరం వెతుక్కుంటూ చెట్లు ఎక్కువగా ఉన్న దట్టమైన అడవి ప్రాంతాలలోకి వెళ్లి నివాసం ఉంటాయి. ఎక్కడైతే అకేషియా చెట్లు ఎక్కువగా ఉంటాయో ఆ ప్రాంతాలలో జిరాఫీలు ఎక్కువగా ఉండటానికి ఇష్టపడతాయి. నీరు లభ్యమైనప్పుడు ఎక్కువ మొత్తంలో నీటిని త్రాగుతాయి. అందువలన అవి ఎడారి లేక వేడి ప్రాంతాలలో మనగాలుగుతాయి.

== శబ్దఉత్పత్తి శాస్త్రం

==

కామేలోపర్దాలిస్ (కామేలోపార్డ్) అనే వర్గం పేరు పాతకాలపు రోమన్ పేరు. ఒంటె మరియు చిరుతపులి రెండిటి లక్షణాలను ఈ పేరు వర్ణిస్తుంది.[5] కామేలోపార్డ్ అనే ఆంగ్లపదం మొదటిసారిగా 14వ శతాబ్దంలో కనిపించింది తర్వాత ఇది 19వ శతాబ్దంలో వాడుకగా మారిపాయింది. ఆఫ్రికన్ భాషలో స్థిరపడింది. అరబిక్ పదమైన జీరాఫా లేక జూరాఫాకు అర్థం "ఒకచోట చేర్చడం" (జంతువులను), లేక "పొడవైనది" అని ఆంగ్లంలోను మరియు ఇటాలియన్లో జిరఫ్ఫా అని ౧౬ వ శతాబ్దం నుండి వాడుకలో ఉంది.

వర్గీకరణ శాస్త్రం మరియు పరిణామ క్రమం[మార్చు]

జిరఫ్ఫిడే కుటుంబానికి చెందిన రెండు జీవ వర్గాలలో ఒకాపితో పాటు జిరాఫే కూడా ఒకటి. ఈ కుటుంబం ఇతర విభిన్న వర్గాలతో కూడిన విస్తృత కుటుంబంగా ఉండేది. సుమారు ౩౦-౫౦ మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం యూరోప్ మరియు ఆసియాలలో పొడవైన జింక లాంటి క్షీరదం తిరిగేది. దాని నుండే జిరఫ్ఫిడ్ల ఆవిర్భావం జరిగింది.

అంతకు ముందు జిరఫ్ఫిడ్‌గా పిలువబడే క్లిమకోసేరాస్ ఇప్పటికీ ఎముక వలె ఉండే పెద్ద కొమ్ములను కలిగి ఉండి జింకను పోలి ఉంటుంది. దీని ఉనికి మొదటిసారిగా మియోసిన్ యుగంలో కనిపించింది. దీనితో పాటు మియోసిన్ యుగం మొదట్లో కనిపించిన వాటిలో జెనేర పాలట్రోగాస్ మరియు సమోతేరియం వంటివి మరికొన్ని ఉదాహరణలు. రెండిటికి భుజాల వద్ద ఎత్తుగా ఉండి ఎటువంటి శాఖలు లేకుండా సాదా కొమ్ములను కలిగి ఉంటాయి కానీ చిన్న మెడ ఉంటాయి. [6]

ఆఫ్రికా యొక్క మయోసినే జిరాఫిడ్స్యొక్క పోలిక: పలఎఒత్రగుస్ (రెండు పైన) క్లిమకసురాస్ (రెండు క్రింద)

ప్లయోసిన్తర్వాత, జిరాఫ్ఫిడ్‌లలోని రకాలు తగ్గుతూ వచ్చి అప్పటికి కేవలం రెండు రకాలైన జిరఫ్ఫిడ్లు మాత్రం మిగిలాయి. ఆధునిక ప్రజాతి అయిన జిరాఫ్ఫా ప్లయోసిన్ [[యుగం నుండి ఆవిర్భవించింది. దానితో పాటు పొడవు మెడ కలిగిన జిరాఫ్ఫా జుమే వంటి చాలా జంతు వర్గాలు ఉండేవి కానీ ప్రస్తుతం అవి మనుగడలో లేవు.|యుగం నుండి ఆవిర్భవించింది. దానితో పాటు పొడవు మెడ కలిగిన జిరాఫ్ఫా జుమే వంటి చాలా జంతు వర్గాలు ఉండేవి కానీ ప్రస్తుతం అవి మనుగడలో లేవు. [6]]] 2004వ సంవత్సరంలో ఈడెన్ వ్రాసిన పుస్తకంలో అలాన్ తర్నేర్ గురించి తెలియచెప్పారు. జిరాఫీ పూర్వీకులు మొదట్లో గాఢమైన రంగును కలికి తేలిక రంగు మచాలు కలిగి ఉండేవని, కాలక్రమేణ అవి నక్షత్ర ఆకారంగా మారాయని, ఇప్పుడు అల్లిక లాంటి అమరికగా రుపుదిద్దుకున్నాయని దాని సారాంశం. [7] ఆధునిక జాతులైన జిరాఫ్ఫా కామేలోపార్దాలిస్ ఒక మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ప్లియోస్టిసిన్ కాలంలో కనిపించింది. [citation needed]

పొడవైన మెడ కలిగిన జిరాఫీల ఆవిర్భావం చర్చనీయాంశం అయింది. అందరికి తెలిసిన కథ ఏంటంటే ఏ ఇతర శాఖాహార జంతువులకు అందనటువంటి ఎతైన ప్రదేశంలో ఉండే ఆహారాన్ని అందుకోవడానికి వీలుగా జిరాఫీల పుట్టుక జరిగిందని, పోటీ తట్టుకోవడానికి ప్రయోజనకారి అని చెప్పబడుతుంది.[6] ఏది ఏమైనప్పటికీ, పొడవు మెడ మాధ్యమిక లైంగిక స్వభావంగా చెబుతారు. మగ జిరాఫీలు పొడవైన మెడ కలిగిఉండటం వలన క్రిందికి చూసి ఆడ జిరాఫీలను లైంగికంగా ఆకర్షించడానికి మరియు తమ ఆధిక్యత చూపించుకోవడానికి వీలుగా ఉంటుంది. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకటం జిరాఫీలు తరచుగా క్రింద భాగాన ఉండే పొదల నుండి ఆహారాన్ని సంగ్రహిస్తాయి మరియు మగ జిరాఫీలు ఆడ జిరాఫీల కంటే పెద్ద మెడలు కలిగి ఉంటాయి.[8] మొత్తం మీద ఈ సిద్ధాంతం విశ్వవ్యాప్తంగా స్వీకరించబడలేదు మరియు దీనికి మద్దతు ఇస్తున్న కొంత సమాచారం సవాలు చెయ్యబడింది, అంతేకాక మెడ పొడవు వాటి ఆహారం పరిశోధించే అలవాట్ల బట్టి ఉంటుందనే దానికి మద్దతు ఇచ్చింది.[9]

ఉపజాతులు[మార్చు]

ఉపజాతులను వాటి యొక్క రంగు, స్వభావము మరియు భిన్నత్వాల ఆధారంగా వేరు వేరు వర్గీకరణలు జాతులలోని వేరు వేరు సంఖ్యలను గుర్తించడం జరిగింది.[1][2][10] ఈ జాతులలోని కొన్ని జాతులు నిజానికి వేరొక జాతుల లాగ నిరూపించ బడతాయి.[2] వివిధ వర్గీకరణల ద్వారా గుర్తించబడిన జాతులు ఏవనగా :

  • * రేటికులేతేడ్ జిరాఫీ లీద సొమాలి జిరాఫీ (జి .సి రేటికులీత )- పెద్ద, పోలిగోనల్ లివర్ - ప్రకాసవంతమైన తెల్లని గీతలచే చుట్టబడిన మచ్చలు. కొన్ని సార్లు పెట్టెలు ముదురు ఎరుపు రంగుతో కాళ్ళను కుడా చుట్టి వుంటాయి. శ్రేణి : నార్తీష్టరాన్ కెన్యా , ఇథియోపియా , సోమాలియా.
  • అన్గోలియన్ జిరాఫీ లీద స్మోకి జిరాఫీ (జి . సి .అన్గోలేన్సిస్ )- పెద్దమచ్చలు మరియు కింది కాలు వరకు వ్యాపించి చివర్లలో కోతలు కలిగి వుండును. శ్రేణి :అంగోలా , జాంబియా
  • కోర్దోఫాన్ జిరాఫీ (జి. సి .ఆన్ట్టికోరం ) -చిన్నవి, క్రమములో లీని మచ్చలు లోపలి కాళ్ళ పైన కలవి. శ్రేణి : వెస్ట్రన్ మరియు సౌత్వేస్త్త్రన్ సుడాన్, కామెరూన్
జి. సి. తిప్పెల్స్కిర్చి ప్రత్యేకమైన పదునైన చివరలు కలిగిన మచ్చలను కలిగి వుంటుంది.
  • మాసి జిరాఫీ లీద కిలిమంజారో జిరాఫీ (జి . సి. తిప్పెల్స్కిర్చి )- సమానముగా లీని చివరలు,పసుపుపచ్చని పరదాలాంటి దానిపైన చాకొలేట్ రంగు గల ద్రాక్ష ఆకు ఆకారములోని మచ్చలు శ్రేణి : మధ్య మరియు దక్షిణ కెన్యా, టాంజానియా.
  • నూబియన్ జిరాఫీ ( జి . సి . కామేలోపార్దాలిస్ )- పెద్ద , పాడయిపోయిన తెలుపులాంటి వెనకవయుపు పైన నాలుగు వైపుల చస్ట్టునట్ బ్రవున్ మచ్చలు. శ్రేణి :తూర్పు సూడాన్ , ఈశాన్య కాంగో.
  • రోత్సుచైల్డు జిరాఫీ లీద బారింగో జిరాఫీ లీద ఉగాన్దన్ జిరాఫీ ( జి . సి రూత్సుచ్చైల్డు )- ముదురు బ్రవును, దీర్గాచతురస్త్రాకారపు మచ్చలకు పలుచని క్రీం రంగు గీతలు. కాలి యొక్క చీల మండలు మచ్చలతో ఉండవచ్చును. శ్రేణి : ఉగాండా , నార్త్ - సెంట్రల్ కెన్యా.
  • సౌత్ ఆఫ్రికన్ జిరాఫీ ( జి . సి . జిరఫ్ఫా )- గిట్టల వరకు వ్యాపించిన కమిలిన వెనుక భాగముపైన మచ్చలు మరియు నక్షత్రములలాంటి విస్తరణలు. శ్రేణి : సౌత్ ఆఫ్రికా, నమీబియా, బోట్స్వాన, జింబాబ్వే, మొజాంబిక్.
  • తోర్నిక్రోఫ్ట్ జిరాఫీ లీదా రోదేశియన్ జిరాఫ్ఫీ ( జి . సి . తోర్నిక్రోఫ్తి )- కింద కాళ్ళ వరకు విస్తరించిన నక్షత్రపు ఆకారపు లీద ఆకు ఆకారపు మచ్చలు. శ్రేణి : ఈస్టర్న్ జాంబియా.
  • వెస్ట్ ఆఫ్రికాన్ జిరాఫీ లీద నైజీరియన్ జిరాఫీ ( జి . సి . పెరల్ట ) - అసంక్యాక మైన పాలిపోయిన, పసుపుతో కలసిన ఎరుపు మచ్చలు. శ్రేణి : నైగర్.

కొందరు శాస్త్రవేత్తలు కోర్దోఫాన్ మరియు ఆఫ్రికాన్ జిరాఫీలను ఒక జాతికి చెందినవాటిగాను; అలాగాను నూబియన్ మరియు రోత్సుచైల్ద్ జిరాఫీలను, మరియు అంగోలన్ మరియు సౌత్ ఆఫ్రికాన్ జిరాఫీలను ఒక జాతికి చెందినవాటిగా గుర్తిస్తారు. ఇంకా కొందరు శాస్త్రవేత్తలు ఒక్క మసి జిరాఫీలను తప్ప మిగిలిన వాటి నన్నిటిని ఒకే జాతిగా గుర్తిస్తారు. దీనికి భిన్నముగా కొందరు శాస్త్రవేత్తలు మరి నాలుగు జాతులను- కేపే జిరాఫీ జి . సి . కాపేన్సిస్ , లాడో జిరాఫీ జి . సి. కొత్తోని , కాంగో జిరాఫీ జి . సి. కాన్గొఎన్సిస్ , మరియు త్రన్స్వాల్ జిరాఫీ జి . సి. వార్దిలను జిరాఫీలుగా ప్రతిపాదించినారు - కాని ఇవి విస్తృతంగా అంగీకరించ బడలేదు.

ఈ జిరాఫీలు బంధించబడిన పరిస్తితులలో స్వేచ్చగా ఒకదానితో ఒకటి సంభోగించగలిగినా ౨౦౦౭ సంవత్సరంలో ప్రచురించిన జన్యు పరిక్షలు విశదీకరించినది ఏమిటంటే ఒక ఆరు రకాలకు చెందిన జిరాఫీలు కొండల వలన కాని దాట లేని నదుల వలన కాని ఏ విదమైన ఆటంకము కలిగించక పోయిన అవి పునరుత్పత్తికి సంబంధించి వేరుగా వుండి పరస్పరము సంభోగము జరుపలేదు. నిజానికి ఈ అధ్యయనం కనిపెట్టినది ఏమిటంటే రెండు జాతులకు చెందిన జిరాఫీలు ఒకటి ఉత్తర కెన్యాకు చెందిన రేటికులేతేడ్ జిరాఫీ( జి.కామేలోపర్దాలిస్ రేటికులేట ) మరియు దక్షిణ కెన్యాకు చెందిన మసి జిరాఫీ ( జి. సి. తిప్పెల్స్కిర్చి ) 0.13 మరియు 1.62 సంవత్సరాల క్రితమే జన్యు పరముగా నుక్లియర్ మరియు మితొచొన్ద్రిఅల్ డి ఎన్ ఏలో జన్యువులు అంతరించడం వలన వేరు చేయబడ్డాయి.

అంతరించిపోతున్న పదకొండు రకాలైన రహస్యంగా ఉన్నజాతులు మరియు ఉప జాతులైన జిరాఫిలను కాపాడవలసిన అవసరాన్ని డేవిడ్ బ్రవున్ అన్ని రకాలైన జిరాఫిలను ఒకే జాతిగా బిబిసి వార్తలలో విశ్లేషించడం ద్వారా కొన్ని రకాలైన జిరాఫీలు అంతరించి పోతున్నాయన్న నిజాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాడు. వీటిలో కొన్నిటి సంఖ్య కేవలం కొన్ని వందలు మాత్రమే మరియు వాటికి అత్యవసరంగా రక్షణ అవసరము.[11]

నిర్మాణము మరియు ఆకృతికి సంబంధించిన శాస్త్రము[మార్చు]

ద మ్యూసియం ఆఫ్ ఆస్తియాలజి, ఒక్లహామ సిటీ, ఓక్లహోమ జిరాఫీ యొక్క అస్థిపంజరాన్ని ప్రదర్శనకు పెట్టింది.

మగ జిరాఫీలు అత్యంత పొడవుగా బరువును కలిగి వుంటాయి. ఆడ జిరాఫీలు కూడా 4 and 4.5 metres (13 and 15 ft) మధ్య పొడవు మరియు 550 and 1,180 kilograms (1,210 and 2,600 lb)మధ్య బరువును కలిగి వుంటాయి. వీటి చర్మము బ్రౌన్ రంగు మచ్చలతో లేదా పలుచని వెంట్రుకలతో వేరు చేయబడిన అతుకులతో ఉండును. ప్రతియొక్క జిరాఫీ తనదంటూ ప్రత్యేకమైన శరీరపు ఆకృతిని కలిగి ఉంటుంది. [12] స్వతహాగా ఈ జిరాఫీలు దాదాపు ౧౩ సంవత్సరాల జీవిత కాలాన్ని కలిగి ఉంటాయి కాని అదే బందిన్చబడి సంరక్షణలో ఉన్న జిరాఫీలు 25 సంవత్సరాల వరకు జీవించి ఉంటాయి. [13]

కొమ్ములు[మార్చు]

రెండు లింగాలకు చెందిన జిరాఫీలు కూడా కొమ్ములు కలిగి ఉంటాయి అయినప్పటికీ ఆడ జిరాఫీ యొక్క కొమ్ములు చిన్నవి. ప్రదానమైన కొమ్ములు దృడమైన పొరలతో ఏర్పడతాయి మరియు వాటిని ఒస్సికనే అని పిలుస్తారు. కొమ్ముల యొక్క తత్వము జిరాఫిల యొక్క లింగాన్ని గుర్తించటానికి ఒక నమ్మదగిన పద్ధతి. ఆడవాటిని వాటి కొమ్ములకు ఉన్న వెంట్రుకల కుచ్చుల ఆదారంగా మరియు మగ వాటిని వెంట్రుకలు లేని కొమ్ములాదారంగా గుర్తించవచ్చు - కుమ్ములాట యొక్క ప్రభావము. మగ జిరాఫీలు కొన్నిసార్లు వయసుపెరిగే కొద్ది పుర్రెపై కాల్షియం నిలువలవల్ల బొప్పివంటి ఆకారాన్ని ఏర్పరచుకొంటాయి. అది అదనంగా మరి మూడు కొమ్ములు ఉన్న భావనను కలిగిస్తుంది. [14]

కాళ్ళు మరియు వేగము[మార్చు]

జిరాఫీలు పొడవైన ముందరి కాళ్ళను కలిగి ఉంటాయి. అవి వెనుక కాళ్ళ కంటే ౧౦% పొడవైన ముందరి కాళ్ళను కలిగి ఉండి 37 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని గంటలో చేర గలవు. [15] కాని ఇవి ఎక్కువ దూరం పరుగును తట్టుకోలేవు. వాటి యొక్క అసాధారణమైన కాళ్ళు వాటి యొక్క ఎడమ కాళ్ళు రెండు ఒకే సారి కదలడము తరువాత వాటిననుసరించి కుడి కాళ్ళు కదులును ( తక్కువ వేగంతో కదులును మరియు వెనుక కాళ్ళు ముందరి కాళ్ళ యొక్క వెలుపలి బాగాన్ని వేగంగా దాటుతాయి). సింహాలు పెద్ద జిరాఫిలను వేటాడునప్పుడు పొడవైన సన్నని కాళ్ళపై దాడి చేయటం ద్వార వాటిన పడగొట్టటానికి ప్రయత్నిస్తాయి. జిరాఫీలు కష్టమైన మరియు ప్రమాదకరమైన వేట. జిరాఫీలు తమని తాము శక్తివంతమైన కాలి దెబ్బతో రక్షించుకొంటాయి. పెద్ద జిరాఫీ ఖచితమైన ఒకే ఒక కాలి దెబ్బతో సింహం యొక్క పుర్రెను బ్రద్దలు చేయగలదు మరియు వెన్నుముకను విరగ గొట్ట గలదు. సింహాలు మాత్రమే జిరాఫిలకు అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఒకే ఒక్క జంతువులు.

మెడ[మార్చు]

జిరాఫీలు పెద్ద మెడలు కలిగిఉంటాయి మరియు వాటినే అవి చెట్ల ఆకులను తినుటకు ఉపయోగిస్తాయి. మెడ అతిపెద్ద వైన ఏడు వెన్నులను కలిగి ఉంటుంది. కాని కొందరు జంతు శాస్త్రవేత్తలు వాటికి ఎనిమిది వెన్నులు ఉన్నట్లుగా చెబుతారు.[16] ఏమైనప్పటికీ ఈ వెన్నులు కదలిక కలిగినటువంటి అతుకుల ద్వారా వీరుచేయబడి ఉంటాయి. మెడ యొక్క మొదటి భాగములోని వెన్నులు ఒక వాపు వంటి దానిని బుజాల వద్ద ఏర్పరుస్తాయి మరియు అవి మెడ కండరాలను పైకి ఎత్తి పట్టుకుంటాయి.

ప్రసరణ వ్యవస్థ[మార్చు]

నీరు త్రాగుటకు జిరాఫీ క్రిందకి వంగుట

జిరాఫీ యొక్క ఆకృతిలో వచ్చిన మార్పులు ముఖ్యముగా ప్రసరణ వ్యవస్థకి చెందినది. జిరాఫీ యొక్క మెదడుకి సాదారణ రక్త ప్రసరణను కలిగించడానికి ౧౦ కిలోల బరువు గల మరియు ౬౦ సెంటిమీటర్ల పొడవు కల హృదయం సుమారుగా సాదారణ జంతువులకన్న రెండు రెట్లు ఎక్కువ రక్త పోటును కలుగును. ఫై మెడలోని ప్రత్యేకమైన రేటే మిరబిలేగా పిలువబడే పోటు క్రమబద్దీకరణ వ్యవస్థ జిరాఫీ నీటిని త్రాగుటకు వంచి నపుడు మెదడుకి వెళ్ళే అధిక రక్తపు ప్రవాహాన్ని నిరోదిస్తుంది. దీనికి బిన్నముగా క్రింది కాళ్ళలోని నరాలు అత్యంత వత్తిడికి లోనవుతాయి (ఎందువలన అంటే క్రిందికి జారుతున్న ద్రవాల బరువు వలన ) మిగిలిన జంతువులలో అటువంటి వత్తిడి రక్తాన్ని రక్త నాళాల గోడల ద్వారా బయటికి పంపించడం జరుగుతుంది. కాని జిరాఫిలలోని బిగుతైన మందపాటి శరీరములోని క్రింది బాగాలు ఎక్కువ వత్తిడిని నడిపిస్తాయి జి-సూట్.

ప్రవర్తన[మార్చు]

శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో జంతుప్రదర్శన శాల వద్ద మగ జిరాఫీ పిల్ల జిరాఫీ తో

సామాజిక వ్యవస్థ మరియు పునరుత్పత్తి అలవాట్లు[మార్చు]

ఆడ జిరాఫీలు ఒక పన్నెండు దాక గుంపులుగా ఉంటాయి కాని కొన్నిసార్లు కొన్ని చిన్న వైనటువంటి మగ జిరాఫిలతో కలిసి ఉంటాయి. చిన్న మగ జిరాఫీలు బ్రహ్మచారులుగా ఇతర పెద్ద మగ జిరాఫిలతో వంటరి జీవితాన్ని గడుపుతాయి. ౧౯౭౦ వరకు వున్నా అధ్యయనాలు జిరాఫీలు సామాజిక జీవితం జీవించవని ముగింపు నిచ్చినా ఆ తరువాతి అధ్యయనాలు కనిపెట్టినది ఏమిటంటే జిరాఫీలు కూడా ఇతర జిరాఫిలతో అనుబందాలను ఏర్పరచుకుంటాయి. ఈ అధ్యయనాల ప్రకారం జిరాఫీలు తమయొక్క ౧౫% గడ్డి మేయు సమయాన్ని తమకు సన్నిహితంగా ఉండే జిరాఫిలతో గడపగా ౫% సమయాన్ని పరిచయం లేని జిరాఫిలతో గడుపుతాయి. [17]

పునరుత్పత్తి అనేది బహు భార్యత్వము కొన్ని పెద్ద మగ జిరాఫీలు గుంపులోని అన్ని ఆడ జిరాఫిలను ఫలదీకరించడం జరుగును. మగ జిరాఫీలు ఆడ జిరాఫిల యొక్క ఫలదీకరణను వాటి యొక్క మూత్రమును రుచి చూడడం ద్వారా దానిలోని ఈస్త్రుస్‌ను గుర్తించడం చేయును ఇది బహు దశలతో కూడిన పద్ధతుల ద్వారా జరుగును. ఈపద్దతినే ఫ్లేహ్మెన్ రెస్పాన్స్ అని గుర్తించబడినది.

ఆఫ్రికాన్ అడవులలోని ఇతర శాకాహార జీవులతో జిరాఫీలు కలిసిపోతాయి. జిరాఫిల యొక్క సాంగత్యము ఉపయోగకారి. ఎందువలన నంటే అవి పొడవుగా వుండటం వలన వాటికి ప్రమాదకారులను మరియు వేటాడు వారిని చాలా ఎక్కువ దూరం నుండే గుర్తించుట ఆవకాశం ఎక్కువ.

అన్గోలియన్ జిరాఫీలు (జి. సి. అన్గోలేన్సిస్) చుదోప్ వాటర్ హాలు, ఎతోష, నమీబియ వద్ద సంబోగించుట.

ప్రత్యుత్పత్తి[మార్చు]

జిరాఫీల యొక్క గర్బస్తదశ ౪౦౦ రోజులనుండి ౪౬౦ రోజులవరకు వుంటుంది. గర్బస్థదశ తరువాత సాధారణంగా ఒక బిడ్డ జన్మిస్తుంది కాని అప్పుడప్పుడు కవల బిడ్డలు కుడా జన్మిస్తాయి. [18] తల్లి నుంచుని బిడ్డకు జన్మనిస్తుంది మరియు సాధారణంగా పిండము పగిలి బిడ్డ భూమిపై పడుతుంది. అప్పుడే జన్మించిన జిరాఫీలు ఆరు అడుగుల ఎత్తు ఉంటాయి.

జన్మించిన కొన్ని గంటలలోనే పిల్ల జిరాఫీలు చుట్టూ పరిగెత్త గలవు మరియు అవి ఒక వారపు వయసు గల జిరాఫీ పిల్లల లాగానే కనిపిస్తాయి. కాని మొదటి రెండు వారాలు ఈ పిల్ల జిరాఫీలు వాటి యొక్క ఎక్కువ సమయాన్ని క్రింద పాడుకొనే వాటి తల్లి యొక్క రక్షణలో గడుపుతాయి. ఈ పిల్ల జిరాఫీలు సింహాలకు, చిరుతలకు, మచ్చల హైనాలకు మరియు అడవి కుక్కలకు ఆహారంగా మారెటువంటి నిస్సహాయులు. ఒక ఆలోచన ఏమిటంటే మచ్చలతో కూడిన ఆకారము వాటికి కొంతవరకు మారు వేషము లాంటిది. కేవలము 25 నుండి 50% వరకు జిరాఫీ పిల్లలు మాత్రమె పెద్ద వయసుకు చేరుకుంటాయి; వాటి యొక్క జీవిత కాలము అడవిలో 20 నుండి 25 సంవత్సరాలు మరియు బయట పెంపకములో 28 సంవత్సరాలు. [19]

మెడలు రుద్దు కొనుట[మార్చు]

మగ జిరాఫీలు మెడలు రుద్దు కొనుట

మగ జిరాఫీలు తరచుగా మెడలు రుద్దు కొనును దీని ద్వారా అవి చాలా రకములైన పనులను చేయును. వాటిలో ఒకటి పోరాటము. One of these is combat. పోరాటాలు తీవ్రస్థాయిలో జరుగును కాని ఎక్కువ సార్లు అవి తక్కువ తీవ్రత కలవి, సాధారణంగా ఈ పోరాటాలు ఒక జిరాఫీ లొంగి పోగానే ముగుస్తాయి. మెడ ఎంత పొడవుగా ఉంటే మెడ చివరన ఉన్న తల అంత బరువుగా ఉంటుంది మరియు అలాంటి జిరాఫీ ఒక్క దెబ్బలో ఎక్కువ బలప్రయోగం చేయగలదు. గమనించిన విషయం ఏమిటంటే పోరాటంలో విజయం సాధించిన మగ జిరాఫిలకు ఎక్కువ ఎస్త్రోస్ మరియు ఆడ జిరాఫిల అందుబాటు ఉంటుంది. కాబట్టి మెడ యొక్క పొడవు లైంగిక ఎన్నిక యొక్క ఉత్పాదన.[20]

ఒక దానితో ఒకటి మెడ రుద్దు కొన్న తరువాత మగ ప్రత్యర్ధిని మట్టికరిపించుటకు ఒక జిరాఫీ శక్తివంతమైన దెబ్బను వేస్తుంటుంది. ఈ పోరాటాలు చాలా అరుదుగా కొన్ని నిమిషాల కంటే ఎక్కువ వరకు జరుగుతాయి లేదా శారీరక హాని కలిగించుకోవటంతో ముగుస్తాయి.

మెడలు రుద్దుకోనటంలో చేసే పనులలో ఇంకొకటి లైంగిక మైనది. దీనిలో రెండు మగ జిరాఫీలు ఒకదానిని ఒకటి కౌగలించుకోవటము మరియు ప్రోత్సహించుకోవటము జరుగును మరియు ఇది తారా స్థాయికి చేరటము మరియు సంభోగానికి దారితీస్తుంది. ఇటువంటి సంభోగాలు చాలా తరచుగా పరాగసంపర్కముకంటే ఎక్కువగా జరుగును. [21] ఒక అధ్యయనంలో గ్రహించినది ఏమిటంటే ౯౪% వరకు సంభోగాలు రెండు మగ జిరాఫిల మధ్య చోటుచేసుకున్నాయి. స్వలింగ సంపర్క కార్యక్రమముల సంఖ్య ౩౦ నుండి ౭౫% మధ్య ఉన్నది. ఒకానొక సమయంలో ఇరవై వరకు మగ జిరాఫీలు పోట్లాట లేని మెడ రుద్దు కొను కార్యక్రమముతో కూడిన ప్రవర్తనను వేరొక మగ జిరాఫితో ప్రదర్శించినవి. ఆడ జిరాఫీల మధ్య కేవలం 1% మాత్రమే స్వలింగ సంపర్కం జరిగిన సంగటనలు చోటుచేసుకున్నాయి. [22]

ఆహారం[మార్చు]

ఆహారము కొరకు జిరాఫీ నాలుక చాచుట

జిరాఫీ చెట్ల కొమ్మల పై ఆహారాన్వేషణ చేస్తుంది.గనెర, అకేసియా , కొమ్మిఫోర మరియు టేర్మినలియా చట్లకు ప్రాధాన్యతను ఇస్తుంది మరియు గడ్డి మరియు ఫలాలను తింటుంది. జిరాఫీ యొక్క ఆహారము వల్ల దాని నాలుక గట్టిగా ఉంటుంది. చెట్ల యొక్క ముళ్ళు కూడా దాని ఆహారములోని భాగము. సౌత్ ఆఫ్రికాలో జిరాఫీలు అకేసియా మరి ముఖ్యముగా అకేసియా ఎరిలోబ అనే చెట్లను భుజిస్తుంది మరియు అది ప్రత్యేకమైన సర్దుకుపోగల నాలుక మరియు పెదవులను కలిగి ఉంటుంది మరియు అవి ఈ చెట్టు యొక్క ప్రమాద కరమైన ముళ్ళను తట్టుకోగలవు. జిరాఫీ కేవలము ఆకులను చిగురులను రోజు తిని65 pounds (29 kg) కేవలం వాటి మీద బ్రతకగలదు15 pounds (6.8 kg).[23] జిరాఫిలకు ఇతర జంతువుల కంటే తక్కువ ఆహారం సరిపోతుంది. ఎందువల్లనంటే అవి తినే చెట్లు అత్యంత బలవర్ధకమైన పోషక విలువలను కలిగివుంటాయి మరియు జిరాఫీలు సమర్ధవంతమైన జీర్ణ వ్యవస్థను కలిగి ఉంటాయి.[10] వర్షాకాలంలో జిరాఫిలకు సరిపడినంత ఆహారం దొరకటం వలన అవి దూర దూరంగా విడిపోతాయి కాని ఎండ్లకాలంలో అవి ఎల్లప్పుడూ పచ్చగా ఉండే చెట్ల వద్ద మరియు పొదల వద్ద గుంపు కడతాయి. [10] నెమర వేయు జీవులలాగ జిరాఫీ మొదట ఆహారాన్ని నములుతుంది, తరువాత మింగుతుంది మరియు చివరగా సగము జీర్ణమైన మరియు మెడ వద్ద గల ఆహారాన్ని తిరిగి నోటిలోనికి నేమరవేసేందుకు పంపుతుంది. ఈ ప్రక్రియ అనేక సార్లు మల్లి మల్లి నోటినిండా ఆహారముంచుకొని చేయటం జరుగుతుంది. జిరాఫీలు నీళ్ళు లేకుండా చాలాకాలం వరకు జీవించగలుగు తాయి. [23] జిరాఫీ తన మొహము పైన ఉన్న ఏలాంటి పురుగు నైన తన అసాధారణమైన పొడవు గల నాలుకతో శుభ్రపరచ గలదు. (దాదాపు 45 centimetres (18 in)).

నిద్రించుట[మార్చు]

అన్నిరకాల జంతువులలో జిరాఫీ అతి తక్కువ నిద్రించు సమయం అవసరమైన జంతువు. అది నిద్రించు సమయం 24- గంటలలో పదినిమిషాల నుండి రెండు గంటలవరకు, అంటే ఉజ్జా ఇంపుగా అది నిద్రించు సమయము రోజుకు 1.9 గంటలు. [24]

సమాచారం అందించటం[మార్చు]

సాధారణంగా జిరాఫీలు నిశబ్ధంగా మరియు శబ్దం చేయకుండా ఉన్నప్పటికీ అవి రక రకాల శబ్దాలు చేస్తాయి. ప్రోత్సహించు మగ జిరాఫీలు పెద్ద దగ్గును విడుదలచేస్తాయి. ఆడ జిరాఫీలు వాటి పిల్లలను ఈల వేయటం ద్వారా మరియు అరుచుట ద్వారా పిలుస్తాయి. పిల్ల జిరాఫీలు మూలుగుత, కూథలు వేయుట వంటి శబ్దాలు చేయును. వీటితో పాటు జిరాఫీలు గుసగుసలాడుట, బుసలు కొట్టుట లేదా విచిత్రమైన పిల్లనగ్రోవి లాంటి శబ్దాలు చేయును. ఇటీవల కాలంలోని అధ్యయనాలు చూపించినది ఏమిటంటే ఈ జంతువు అతి చిన్న శబ్ద తరంగాలను ప్రసారం చేస్తుంది [25]

పునరావృతమయ్యే ప్రవర్తన[మార్చు]

చాలా రకాలైన జంతువులు బంధించ బడినపుడు మరియు జంతు ప్రదర్శన శాలల్లో పెట్టినపుడు భిన్నమైన ప్రవర్తనను కనబరుస్తాయి. అటువంటి అసాధారణమైన ప్రవర్తనలే పునరావృతమయ్యే ప్రవర్తనలుగా చెప్పబడతాయి. [26] ప్రత్యేకించి జిరాఫీలు వాటియొక్క సాధారణ వాతావరణంలో నుండి బయటకు తెచ్చినపుడు ప్రత్యేకమైన విధానంతో కూడిన పునరావృతమయ్యే ప్రవర్తనను ప్రదర్శిస్తాయి. తల్లి వద్ద పాలు తాగాలని జ్ఞాపకపు పొరల యందు ఉన్న ప్రతిస్పంధనల వలన జిరాఫీలు ఎక్కువగా జీవం లేని వస్తువులను నాలుకతో నాకటము జరుగును. ఈవిధమైన ప్రవర్తన మనుషుల పెంపకములో పెరిగిన జిరాఫిలకు మరియు ఇతర బంధించబడిన జంతువులలో ఉండదు. [27]

మానవ సంబందాలు[మార్చు]

రక్షణ[మార్చు]

నకురు నేషనల్ పార్కు, కెన్యాలోని వంటరి జిరాఫీ

ఇంటర్ నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వెషన్ ఆఫ్ నేచర్ (ఐయుసియన్) దృక్పదం నుంచి చూస్తే జిరాఫీ యొక్క రక్షణకు అతితక్కువ ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడినది.[2] ఏమయినప్పటికి కనీసం ఉప జాతి అయిన వెస్ట్ ఆఫ్రికన్ లేదా నిజీరియన్ జిరాఫీ (జి. సి. పేరాల్ట )ను ప్రమాదపు అంచున ఉన్న ఉప జాతిగా గుర్తించటం జరిగింది.

జిరాఫిలను వాటియొక్క తోకలకోసం, చర్మము కోసం మరియు మాంసం కోసం వేట ఆడటము జరుగుతుంది. [23] వాటి యొక్క తోకలను అదృష్టమును ఆకర్షించుటకు, దారాల కోసం మరియు కీటకాలను తోలుటకు ఉపయోగిస్తారు. [23] అదనంగా అడవులను నాశనం చేయటం కూడా జిరాఫిలను బాదిస్తుంది. లోపలి ఉన్న ఆఫ్రికన్ అడవులలోని చెట్లను వంటచెరకు కోసం నరికివేయడము మరియు పెంపుడు జంతువులకు మార్గమును ఏర్పరచటానికి కూడా నరికి వేయటం జరుగుతుంది సాధారనముగా జిరాఫీలు పెంపుడు జంతువులను తట్టుకోగలవు ఎందువలన అనగా అవి తమ తలలపై గల ఆహారమును తినడము వలన. వెస్ట్ ఆఫ్రికాలోని జిరఫే సంఖ్య తగ్గిపోతుంది. ఏమయినప్పటికి ఈస్టరన్ మరియు సదరన్ ఆఫ్రికాలలోని జిరాఫిల సంఖ్య స్థిరంగా ఉన్నది దీనికి కారణం విస్తృతంగా ఖ్యాతి గాంచిన వ్యక్తిగత మైదానాలు మరియు జంతు రక్షణ శాలలు ( ఉదా: బౌర్ -అల్గి జిరఫ్ఫే శాంచురి) జిరఫే దానికి సంబంధం ఉన్న వివిధ జాతులన్నిటిలోకి ఎక్కువగా రక్షించబడిన జాతి. The giraffe is a protected species in most of its range. మొత్తం ఆఫ్రికాన్ జిరఫ్ఫే జాతి సంఖ్య 110,000 నుండి 150,000గా అంచనా వేయబడినది. కెన్యా (45,000), టాంజానియా (30,000) మరియు బోత్సవాన (12,000) అతి ఎక్కువ జాతీయ జిరాఫీ సంఖ్యను కలిగి ఉన్నాయి. [28]

శాస్త్రీయ ద్రుక్పదము[మార్చు]

పరిణామ క్రమమును విసదీకరించడంలో జిరాఫీలు ఉదాహరణలుగా చూపబడ్డాయి ముఖ్యముగా లామార్కు యొక్క ఆలోచనలను చూపటానికి ఉపయోగ పడ్డాయి. లామార్కు నమ్మినది ఏమిటంటే జిరాఫీల యొక్క పొడవు మెడలు వాటి యొక్క పూర్వికులు చెట్ల యొక్క ఆకులను అందుకోవటం ద్వారా సంక్రమించినవి. [29]

చాలా రకాలైన జిరాఫిల యొక్క శరీరపు రకాలను రిఅక్షన్ - డిఫ్యుషణ్ పద్ధతి ద్వారా నిర్మించటం జరిగింది. [30]

కళలు మరియు సంస్కృతి[మార్చు]

మింగ్ సామ్రాజ్య కాలంలో సోమాలియా నుండి చైనా తీసుకు వెళ్ళిన జిరాఫీ చిత్రపటము [31]

జిరాఫీలను బొమ్మలలో చూడవచ్చు వీటిలో అత్యంత ప్రసిద్దిచెందిన సోమాలియా నుండి చైనాకు 1414లో తీసుకెల్లబడిన చిత్రం కూడా ఒకటి. జిరాఫీ మింగ్ డైనస్తి యొక్క జంతు ప్రదర్శనశాలలో కుడా ఉంచబడినది. [32] ఒకానొక సమయంలో జిరాఫీ పురాణాలకు సంబంధించిన కిలిన్తో కుడా కలిపిఉన్నది. ఇప్పటికి కూడా కిలిన్ పదమునుండి తీసుకున్న కిరిన్ అనే పేరుతొ జిరాఫీని జపాన్, తైవాన్ మరియు కొరియా దేశాలలో పిలుస్తారు.

మెడిసి జిరాఫీలో రెంజో దే మెడిసికి 1486లో బహుమతిగా ఇవ్వబడినది. ఫ్లోరెంసులో దాని ప్రవేశము గొప్పకదలికను తెచ్చినది ఎందుకంటే పురాతన రోమనుల కాలంనుండి అదే ఇటలీలో మొదటిగా చూడబడిన జీవంతో ఉన్న జిరాఫీ. ఇంకొక ప్రసస్త్యమైన జిరాఫీ జారాఫా ఇది ఆఫ్రికా నుండి పారిస్కి 1800 ఆరంబములో తేబడినది మరియు మనగేరీలో 18 సంవత్సరములు ఉంచబడినది.

జిరాఫీ అనేది జే .ఎం. లేద్గార్డ్ రాసిన ఒక నవల. ఇది వాస్తవముగా జరిగిన సంఘటన దేనిలోనైతే 49 జిరాఫీలను 1975 lo చ్జేచ్ రిపబ్లిక్ (అప్పటి చ్జేచోస్లోవకియా) వాటికి వ్యాది ప్రభలినది అనే అనుమానముతో చంపడము జరిగినదో దాని ఆధారముగా వ్రాయడము జరిగినది. నవల జాతులగురించిన విస్తారమైన సమాచారమును ఇంకా ఈ జంతువు పట్ల యురోపియన్‌ల యొక్క ఆకర్షణ మరియు దానిని జూలో పెట్టడము గురించిన సమాచారమును కూడా అందించినది.

గుర్తించదగిన కాధాపరమైన జిరాఫీలు ఈ క్రింది విదంగా ఉన్నాయి:


సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 మూస:MSW3
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 మూస:IUCN2008
  3. 3.0 3.1 Dagg, A. I. (1971). "Giraffa camelopardalis". Mammalian Species 5. pp. 1–8. 
  4. 4.0 4.1 Skinner, J. D. & Smithers, R. H. M. (1990). The mammals of the southern African subregion. Pretoria: University of Pretoria. 
  5. David. "Camelopard". Dave's Mythical Creatures and Places. Retrieved 2009-03-04. 
  6. 6.0 6.1 6.2 Savage, R. J. G. & Long, M. R. (1986). Mammal Evolution: an illustrated guide. New York: Facts on File. pp. 228–229. ISBN 0-8160-1194-X. 
  7. Turner, A. & Anton, M. (2004). Evolving Eden. New York: Columbia University Press. p. 149. ISBN 0-231-11944-5. 
  8. Simmons, R. E. & Scheepers, L. (1996). "Winning by a Neck: Sexual Selection in the Evolution of Giraffe". The American Naturalist 148 (5): 771–786. doi:10.1086/285955. 
  9. Cameron, E. Z. & du Toit, J. T. (2007). "Winning by a Neck: Tall Giraffes Avoid Competing with Shorter Browsers". American Naturalist 169 (1): 130–135. doi:10.1086/509940. PMID 17206591. 
  10. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; kingdon అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  11. Lever, A. (2007-12-21). "Not one but 'six giraffe species'". BBC News. Retrieved 2009-03-04. 
  12. Estes, R. (1991). The Behavior Guide to African Mammals. University of California Press. pp. 202–207. ISBN 0-520-08085-8. 
  13. "Woodland Park Zoo euthanizes ailing giraffe". Seattle Times. 2009-11-17. Retrieved 2009-12-18. 
  14. "San Diego Zoo's Animal Bytes: Giraffe". Retrieved 2009-03-04. 
  15. Garland, T; Janis CM (1993). "Does metatarsal/femur ratio predict maximal running speed in cursorial mammals?" (pdf). Journal of Zoology 229 (1): 133–151. doi:10.1111/j.1469-7998.1993.tb02626.x. 
  16. సోలోనిఅస్, ఎన్ . (జిరాఫీ మెడ యొక్క అనాటోమి 1999) జే . జుల్., లోండ్ J. 247:257-268 PDF
  17. Grandin, Temple; Johnson, Catherine (2005). Animals in Translation. New York, New York: Scribner. p. 129. ISBN 0743247698. 
  18. "Mammal Guide - Giraffe". Animal Planet. Retrieved 2009-03-07. 
  19. జిరాఫే", జంతువులను గురించిన గ్రంధము
  20. {రాబర్ట్ ఈ.సిమ్మోన్స్ మరియు ల్యు స్చేపెర్స్: {1}మెడ ద్వారా విజయము: జిరాఫిల యొక్క పరిణామ క్రమములో లైంగిక ఎన్నిక 0/} అమెరికా యొక్క ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త , 148 (1996): pp. 771-786.
  21. కొఎ, ఎం .జే Coe, M.J. (౧౯౬౭)1967). జిరాఫిలోని మెడ రుద్దు కొనే స్వభావము జర్నల్ ఆఫ్ జువాలజీ, లండన్ 151 : 313-321.
  22. బ్రుసే బెగేమ్హిల్, బౌతిక శక్తి: జంతువులలోని స్వలింగ సంపర్కము మరియు ప్రాకృతిక భిన్నత్వము', సెయింట్ మార్టిన్'స్ ముద్రణ, 1999; pp.391-393.
  23. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; awf అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  24. "Science & Nature - Human Body and Mind - What is sleep". BBC. 2004-11-01. Retrieved 2009-03-08. 
  25. "Infrasound From the Giraffe". Animalvoice.com. Retrieved 2009-03-08. 
  26. జెంట్జ్, డి.సి. & ఏ. బి. గుల్ 1978. అసాధారణ కార్యక్రమముల నిర్వచనము దిశగా: బంధించబడిన జంతువులలో పునరావృతం అయ్యే ప్రవర్తనలు మాం. Mamm. ఈకల్ Ecol. 12 : 145–154.
  27. హారిసన్, జే. సి, క్యు. ఎఫ్. జార్జి & సి. సి క్రోంక్ 2001. జంతు ప్రదర్శనశాలలలోని జంతువులలోని పునరావృత మయ్యే ప్రవర్తనలు. J. Zoo Sc. 23 : 71–86.
  28. ఈస్ట్, ఆర్. 1998లో: ఆఫ్రికన్ అన్టలోప్ 1998. ఐయుసిఎన్/ఎస్ఎస్సి IUCN/SSC జింకలపై నిపుణుల సమూహపు నివేదిక.
  29. Holdrege, C. (2003). "The Giraffe's Short Neck". In Context (The Nature Institute) (10): 14–19. Retrieved 2009-04-06. 
  30. వాల్టర్, మార్సేల్లో, ఫ్రౌర్నియర్, అలైన్ మరియు మెనెవౌక్ష్, దానిఎల్ (2001)ఎస్ఐజిజిఆర్ఏపిహెచ్‌లో క్షీరదాల యొక్క ఆకృతిని మరియు రూపాలను క్షీరదాలకు సంబంధించి కంప్యూటర్ గ్రాఫులు మరియు సంభాషణ నైపుణ్యాలను 28వ సంవత్సరపు సమావేశంలో కలిపినాడు. pp. 317-326Error: Bad DOI specified!
  31. [86]
  32. Laufer, Berthold (1928). The Giraffe in History and Art. Field Museum of Natural History, Chicago. 

వెలుపలి లింకులు[మార్చు]

మూస:Artiodactyla

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=జిరాఫీ&oldid=1183152" నుండి వెలికితీశారు