జిల్లా పరిషత్

గ్రామీణ ప్రాంతాల స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థల వ్యవస్థ ( పంచాయతీ రాజ్) లో గ్రామ పంచాయతీ, మండల పరిషత్ తరవాత మూడవ(చివరి) అంచె (జిల్లా స్థాయి) జిల్లా పరిషత్ . ప్రతి జిల్లాకి ఒక జిల్లా పరిషత్తు వుంటుంది. పూర్తి పట్టణ జిల్లా అయితే జిల్లా పరిషత్తు వుండదు. ఉదా: రంగారెడ్డి జిల్లా.

జిల్లా పరిషత్ నిర్మాణం

జిల్లాని ప్రాదేశిక నియోజక వర్గాలుగా విభజించి,ఒకరిని ప్రత్యక్ష పద్ధతి లో ఎన్నుకుంటారు. వీరిని జడ్పిటిసి (Zilla Parishad Territorial Constituency : ZPTC) సభ్యులంటారు. రాజకీయ పార్టీలు అభ్యర్ధులను నిలబెట్టవచ్చు. షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలు, వెనుకబడిన తరగతులు, స్త్రీలకు సీట్లు కేటాయింపు వుంది. వీరి పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు. వీరితో పాటు, జిల్లాకి ప్రాతినిధ్యం వహించే విధానసభ, లోక్‌సభ సభ్యులు, జిల్లాలో నివాసముంటున్న రాజ్యసభ సభ్యులు, అల్ప సంఖ్యాక వర్గాలకు చెందిన సభచే ఆహ్వానించబడిన (కో ఆప్టెడ్) వారు సభ్యులుగా వుంటారు. సమావేశాలకుశాశ్వత ఆహ్వానితులు: జిల్లా కలెక్టర్, జిల్లా పరిధిలో మండల అధ్యక్షులు, జిల్లా మార్కెటింగ్ సంఘం అధ్యక్షులు. జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ అధ్యక్షులు .వీరికి సమావేశాలలో ఓటు హక్కు లేదు.

అధ్యక్షుడు, ఉపాధ్యక్షుడు

జడ్పిటిసి సభ్యుల మొదటి సమావేశంలో ,వారిలో ఇద్దరిని అధ్యక్షుడు, ఉపాధ్యక్షులుగా ఎన్నుకుంటారు. అధ్యక్ష పదవికి, షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగలు, వెనుకబడిన తరగతులు, స్త్రీలకు సీట్లు కేటాయింపు వుంది.

జిల్లా పరిషత్ ముఖ్య పాలనాధికారి

జిల్లా పరిషత్ నిర్ణయాలని అమలు పర్చటానికి జిల్లా పరిషత్ ముఖ్య పాలనాధికారి వుంటారు. వీరిని ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది. జిల్లా పరిషత్ పరిధిలో పనిచేసే అధికారులందరిపైన , అన్ని సంస్థల పనితీరుపైన పర్యవేక్షణాధికారం వుంటుంది.

స్థాయి కమిటీలు

• ప్రణాళికా- ఆర్థిక
• గ్రామీణాభివృద్ధి
• వ్యవసాయం
• విద్య, వైద్య సేవలు
• స్త్రీ సంక్షేమం
• సాంఘిక సంక్షేమం
• పనులు

జిల్లా పరిషత్ విధులు

1. జిల్లా పరిధిలో మండల పరిషత్ బడ్జెట్ ల ఆమోదం
2. మండల పరిషత్ ప్రణాళికల సమన్వయం చేసి జిల్లా ప్రణాళిక తయారి
3. పథకాల నిర్వహణ
4. మండల్ పరిషత్ కార్యకలాపాల నిర్వహణ
5. జిల్లా అభివృద్ధికి సలహాలు
6. ఉన్నత పాఠశాలలు, వృత్తి విద్య పాఠశాలల ఏర్పాటు, నిర్వహణ
7. ప్రభుత్వం నుండి అందిన నిధులను మండల పరిషత్ లకు పంపిణీ

జిల్లా పరిషత్ ఆర్థిక వనరులు

1. భూమి శిస్తు, రాష్ట్ర పన్నులలో భాగం
2. మండల పరిషత్లు, ప్రజలు ఇచ్చే విరాళాలు
3. ప్రభుత్వ గ్రాంటులు
4. పథకాలకు ప్రభుత్వం ఇచ్చే నిధులు

ఇవీ చూడండి

• జిల్లా పరిషత్ కరదీపిక
• జిల్లా పరిషత్ సమాచార దర్శిని
• Zilla Parishad Financial Management Manual ( జిల్లాపరిషత్ ఆర్థిక నిర్వహణ)
• గుంటూరు జిల్లా పరిషత్ వెబ్సైటు