జీవవైవిధ్యం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
పగడాల కొండ యొక్క కొంత జీవవైవిద్యం
గ్రహం మీద వర్షపు అడవులు జీవవైవిద్యానికి ఒక ఉదాహరణ, మరియు అసాధారణమైన జాతుల జీవవైవిద్యాన్ని గొప్ప వ్యాపారంగా కలిగి ఉంటాయి. ఇది సెనెగల్ యొక్క జాతీయ వనం లోని గాంబియా నది.

ఒక పర్యావరణ వ్యవస్థ, జీవ వ్యవస్థ, జీవారణ్య ప్రాంతాలు లేదా మొత్తం భూమిపై ఉన్న జీవ రూపాల యొక్క భేదమే జీవవైవిద్యం . జీవశాస్త్ర వ్యవస్థల స్వస్థతా పరిమాణంగా జీవవైవిద్యం తరచూ ఉపయోగించబడుతుంది. నేడు భూగోళంపై ఉన్న అనేక మిలియన్ల విభిన్నజాతుల జీవవైవిద్యం సుమారు 3.5 బిలియన్ సంవత్సరాల పరిణామం నుండి అభివృద్ధి చెందింది.[1][2]

2010 అంతర్జాతీయ జీవవైవిద్య సంవత్సరం.

విషయ సూచిక

శబ్ద వ్యుత్పత్తి శాస్త్రం[మార్చు]

ఈ పదం మొదటిసారిగా వన్య ప్రాణుల పరిశోధకుడు మరియు రక్షకుడు అయిన రేమాండ్ F. దాస్మన్న్ సాధారణ పుస్తకంలో[3] ప్రకృతి సంరక్షణ గురించి వాదించారు. ఈ పదం విస్తారంగా దశాబ్దం కన్నా ఎక్కువ అవలంబించలేదు, 1980లలో ఇది మరియు "జీవన వైవిద్యం", విజ్ఞానశాస్త్రం మరియు పర్యావరణ సిద్ధాంతంలో సాధారణ వాడుకలోకి వచ్చాయి. పుస్తకానికి ముందు మాటగా[4] థోమస్ లవ్జాయ్ జీవశాస్త్ర సంరక్షణ రంగ ఆరంభంలో ఈ పదాన్ని "జీవశాస్త్ర సంరక్షణ"తో శాస్త్ర సంబంధమైన వర్గానికి పరిచయం చేసి ఘనత పొందారు. అప్పటిదాకా "సహజ వైవిద్యం" అనేది పరిరక్షణ విజ్ఞానశాస్త్ర వర్గాలలో వాడపడేది, పర్యావరణ పరిరక్షణలో శాస్త్ర విభాగం 1975లో చేసిన ముఖ్యమైన అధ్యయనం "సహజ వైవిద్య సంరక్షణ"లో దీనిని చేర్చింది. 1980ల ఆరంభంలో TNC యొక్క శాస్త్ర కార్యక్రమం మరియు దాని నాయకుడు రాబర్ట్ E. జెన్కిన్స్, లవ్జాయ్, మరియు ఇతర ప్రధాన పరిరక్షణా పరిశోధకులు అమెరికాలో జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ యొక్క ఉద్దేశ్యాన్ని హత్తుకునేటట్లు ఉండటానికి "జీవశాస్త్ర వైవిద్యాన్ని" సూచించారు.

1986లో జాతీయ పరిశోధన సలహా సంఘం (NRC)ద్వారా నిర్వహించబడిన జీవన వైవిద్యం మీద జాతీయ న్యాయస్థానం ఏర్పాటులో W.G. రోసెన్ ఆ పదం యొక్క సంకోచం చెందిన ఆకృతి జీవ వైవిద్యం ను 1985లో సృష్టించినట్లు భావించారు,, మరియు కీటక శాస్త్రజ్ఞుడు E. O. విల్సన్ ఆ న్యాయస్థానంకు చెందిన కార్యక్రమాల జాబితా[5] కు పేరుగా వాడినప్పుడు మొదటిసారిగా 1988లో ప్రకటనలో కనిపించింది.[6]

అప్పటినుండి రెండు పదాలూ మరియు భావన జీవ శాస్త్రజ్ఞులలో, పర్యావరణవేత్తలలో, రాజకీయ నాయకులలో, మరియు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సంబంధంగల పౌరులలో విస్తారమైన వాడకాన్ని సాధించింది. ఈ పదాన్ని సహజ వాతావరణం మరియు ప్రకృతి పరిరక్షణ సామాన అర్ధంతో కొన్నిసార్లు ఉపయోగిస్తారు. ఈ వాడకం 20వ శతాబ్దంలోని చివర దశాబ్దాలలో నిర్మూలనం పాటించటం మీద పెరిగిన వ్యాకులంతో అంగీకరించుతున్నాయి.

ఇదే విధమైన భావన సంయుక్త రాష్ట్రాలలో వాడకంలో ఉంది, ప్రకృతి వైవిద్యంతో పాటు "ప్రకృతి వారసత్వం"ఉంది. ఇది ఈ రెండు పదాలకన్నా ముందే వచ్చినది ఇది తక్కువ శాస్త్ర సంబంధమైన పదం అయినప్పటికీ కొన్ని మార్గాలలో పరిరక్షణలో ఆసక్తి ఉన్న విస్తారమైన ప్రేక్షకులు అతి తేలికగా అర్ధం గ్రహించగలరు. "సహజ వారసత్వం" అనే పదాన్ని జార్జియా గవర్నర్ గా ఉన్నప్పుడు జిమ్మి కార్టర్ స్థాపించిన జార్జియా వారసత్వ ట్రస్ట్ సంధర్బంలో వాడబడింది; కార్టర్ యొక్క సంస్థ ప్రకృతి మరియు సంస్కృతి వారసత్వం రెంటి గురించి పనిచేసింది. కార్టర్ ఈ పదాన్ని లిండన్ జాన్సన్ నుంచి తీసుకున్నట్టు కనిపిస్తోంది, అతను దీనిని 1966లో అమెరికా దేశ చట్ట సభకు పంపిన సందేశంలో వాడారు. "ప్రకృతి వారసత్వం" అనేది యుస్ ప్రకృతి పరిరక్షకదళం యొక్క శాస్త్ర విభాగం నుండి తీసుకోబడింది, 1974లో జెన్కిన్స్ పర్యవేక్షణలో ఇది రాష్ట్ర ప్రకృతి వారసత్వ కార్యక్రమ క్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ క్రమమైన పని USA బయట కూడా విస్తరించినప్పుడు, "పరిరక్షణ సమాచార కేంద్రం" అనే పదాన్ని గుల్లెర్మోమన్ సూచించాడు మరియు అది ఎంచుకోబడింది.

నిర్వచనాలు[మార్చు]

2008 ఎండాకాలంలో ఉత్తర సస్కాట్చెవన్ మిశ్రమ అడవులలో బూజుల మచ్చులను సేకరించారు, లారోన్గే దగ్గర బూజుల యొక్క జీవవైవిద్య జాతులకు ఒక ఉదాహరణ. ఈ ఫోటోలో, ఇంకా పూలు పుయ్యని చెట్లు మరియు పాచులు ఉన్నాయి.

"జీవ సంబంధ వైవిద్యం" లేదా "జీవ వైవిద్యం" అనేక వివరణలు కలిగి ఉండవచ్చు మరియు ఇది చాలా స్పష్టంగా మరియు చాలా కాలం పాతుకుపోయిన పదాలు జాతుల వైవిద్యం ఇంకా జాతుల సంపదలను ప్రతిక్షేపించుతూ వాడబడింది. జీవశాస్త్రవేత్తలు తరచుగా జీవ వైవిద్యాన్ని "ఒక ప్రాంతం యొక్క మొత్తం జన్యువులు, జాతులు, మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థలు" అని నిర్వచించారు. ఈ నిర్వచనం వల్ల లాభం ఏమంటే చాలా వరకూ పరిస్థుతులను వర్ణిస్తుంది మరియు జీవసంబంధ రకాన్ని గుర్తించడానికి కావలసిన సాంప్రదాయ మూడు స్థాయిల సంఘటిత దృష్టిని అందిస్తుంది:

ఈ అనేక స్థాయిల భావన ముందుగా వాషింగ్టన్ లో వాడిన "జీవ వైవిద్యం"తో వైరుధ్యం లేకుండా ఉంది. D.C.మరియు అంతర్జాతీయ పరిరక్షణా సంస్థలు 1960ల చివర నుండి 1970ల వరకు రేమాండ్ F. దాస్మన్ చేత స్పష్టంగా ఈ పదం కనుగొనబడింది మరియు థామస్ E. లవ్జాయ్ తర్వాత దీనిని విస్తారమైన పరిరక్షణకు మరియు శాస్త్ర వర్గాలకు పరిచయం చేశారు. ఈ స్పష్టమైన నిర్వచనం గూడార్ధ వివరణతో ముందుగా వార్తా పత్రికలో ఇచ్చినది బ్రూస్ A. విల్కాక్స్, ప్రకృతి మరియు సహజ వనరుల పరిరక్షణ అంతర్జాతీయ సంఘం(IUCN) 1982 బాలిలో జరిగిన ప్రపంచ జాతీయ ఉద్యానవన సమావేశం కొరకు [7] దీనిని నిర్వర్తించింది. విల్కాక్స్ ఇచ్చిన నిర్వచనం ఏమంటే "జీవ వైవిద్యం అనగా అనేకరకాలైన జీవిత ఆకృతులు ....జీవన విధానాలలో అన్ని స్థాయిలు(అనగా., పరమాణు సంబంధమైనది, అవయవ నిర్మాణ పరమైన, జనాభా, జాతులు మరియు పరమాణు వ్యవస్థ)..." దాని తర్వాత, 1992 ఐక్యరాజ్య సమితి రియో డే జనీరో లోని భూశిఖరాగ్ర సభలో " జీవ వైవిద్యం" అనేది "అన్ని మూలాల నుంచి జీవరాశులలో ఉన్న అస్థిరత, ఇంకా మిగిలిన భూమి మీద, నీటిలో, మరియు ఇతర నీటి పర్యావరణ వ్యవస్థలు, మరియు పర్యావరణ సంబంధ సముదాయాలలో ఇవి భాగంగా ఉన్నాయి: దీనిలో జాతులలో, జాతుల మధ్య మరియు పర్యావరణ వ్యవస్థలలో వైవిద్యం ఉంటుంది". నిజానికి ఇది, న్యాయపరంగా ఆమోదించదగిన ఒకే నిర్వచనానికి దగ్గరగా ఉంది, ఎందుకంటే ఈ నిర్వచనాన్ని ఐక్యరాజ్య సమితి జీవ వైవిద్యం మీద ఒడంబడికతో అవలంబించింది.

ప్రస్తుతం పాట్యపుస్తకంలో ఉన్న జీవ వైవిద్యం నిర్వచనం "మొత్తం అన్ని స్థాయిల జీవ వ్యవస్థలో జీవితం యొక్క అస్థిరత".[8]

జన్యు శాస్త్రవేత్తలకు సంబంధించి, జీవవైవిద్యం అనేది జన్యువులు మరియు అంగముల వైవిద్యం. వారు పరిణామానికి కారణభూతమై DNA స్థాయిలో ఏర్పడే మార్పులు, జన్యు వినిమయం, మరియు జన్యు చలనశీలతల పద్ధతులను అధ్యయనం చేస్తారు. దీనికి మద్దతుగా, పైన ఉన్న నిర్వచనంతోపాటు విల్కాక్స్ వార్తాపత్రిక "అన్ని స్థాయిల జీవ విధానంలో జన్యువులనేది జీవ వ్యవస్థకు అత్యున్నత మూలం..." అని పేర్కొంది.

కొలమానం[మార్చు]

అశాస్త్రీయంగా జీవవైవిద్యం కొలవటానికి అనేకరకాలైన కొలమానాలను ఏర్పరచారు. జీవవైవిద్యం కొలవటానికి వాడే ప్రతి కొలమానం ఒక ప్రత్యేకమైన సమాచారంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. అనుభవంకల పరిరక్షకుల కొరకు, కొలతలలో స్థానికంగా ప్రభావం పొందే ప్రాణులకు పంచే పరిమాణ కొలమానం యొక్క విలువలను జతచేయాలి, దీనిలో మానవులు కూడా ఉన్నారు. ఇతరుల కొరకు, చాలా వ్యర్ధంకాని రక్షణీయమైన నిర్వచనం కొనసాగుతున్న సాధ్యతలను అవలంభించటానికి మరియు భవిష్యత్తులో మానవులచే వాడటానికి, పర్యావరణంను సుస్థిరంగా ఉంచటానికి అభయాన్ని ఇవ్వగలగాలి.

పంపిణీ[మార్చు]

స్విస్ ఆల్ప్స్ లోని సూదిమొన కలిగిన ఆకుల అడవి (జాతీయ వనం).

ఎన్నుకునే పక్షపాతం జీవవైవిద్యం యొక్క ఆధునిక అంచనాల వరకు సమస్య కొనసాగింది. 1768లో రెవ్. గిల్బర్ట్ వైట్ తన యొక్క సేల్బోర్న్, హమ్ప్ షైర్ నిశితంగా గమనించి "ప్రకృతి అంతా నిండి ఉంది, ఆ జిల్లా అధికంగా పరీక్షించిన ఎక్కువ రకాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది" అని పేర్కొనారు.[9]

అయినప్పటికీ, భూమి మీద జీవవైవిద్యం సమానంగా పంచబడలేదు. ఇది నిలకడగాఉష్ణమండలాలలో మరియు ఇతర స్థానిక ప్రాంతాలు కేప్ ఫ్లోరిస్టిక్ జిల్లా వంటి వాటిలో అధికంగా ఉంటుంది. ధ్రువ ప్రాంతాలకు చేరువవుతుంటే సాధారణంగా అతితక్కువ జాతులు కనుగొనబడతాయి. ఒకే జాతి చెట్ల సమూహ మరియు జంతు జాల వైవిద్యం, వాతావరణ స్థితి, సముద్రమట్టం నుండి ఎత్తు, నేల మట్టి మరియు ఇతర జాతుల ఉనికి మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. 2006 సంవత్సరంలో భూమి మీద ఉన్న పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న జాతులను సాంప్రదాయ ప్రకారం అసాధారణ లేదా ఆపద కలిగించు లేదా భయపెట్టే జాతులుగా వర్గీకరించబడ్డాయి; చాలా మంది శాస్త్రజ్ఞుల అంచనాల ప్రకారం ఇంకనూ మిల్లియన్ల కొద్దీ జాతులు నిజానికి భయపెట్టే జాతులుగా ఉన్నాయి, వీటిని ఇంకా అధికారికంగా గుర్తించబడలేదు. 40,177లో 40 శాతం జాతులు IUCN రెడ్ పట్టిక ప్రమాణం ద్వారా లెక్కించబడింది, అవి ఇప్పుడు నశించిన బెదిరింపు కల జాతులుగా జాబితా చేయబడింది- అవి మొత్తం 16,119 జాతులు ఉన్నాయి.[10]

అయినప్పటికీ భూగోళ పర్యావరణ ప్రాంతాలలో సమాంతర రేఖ నుండి ద్రువాలకు జీవవైవిద్యం తగ్గుతూ పోతుంది, ఇది ఇలా ఉంటే నీటి పర్యావరణ విధానాలు ఇంకా పరీక్షించాల్సిన ఊహాప్రమేయాలే, ముఖ్యంగా ఈ అసాధారణ విషయం ఉండే సముద్ర పర్యావరణ విధానాలు స్పష్టంగా లేవు.[11] దీనికితోడు, ప్రత్యేకంగా సముద్ర పర్యావరణ విధానాలలో, వెడల్పు అధికంగా ఉన్నచోట వైవిద్యం పెరుగుతుంది అని అనేక సందర్బాలలో చెప్పబడింది. అందుచే, ఉష్ణ మండలాలు మరియు ధ్రువ ప్రాంతాల యొక్క జీవవైవిద్యం గురించి తగినంత సమాచారం లేకపోవడం వల్ల ప్రపంచం యొక్క నీటి జీవవైవిద్యం పంపిణీ మీద శాస్త్రపరమైన నిర్ణయాలను అడ్డగిస్తోంది.

జీవవైవిద్య అనుకూల ప్రాంతం అనేది ఒకే ప్రాంతానికి పరిమితమైన అత్యంత అరుదైన జాతుల ప్రాంతము. ఈ జీవవైవిద్య అనుకూల ప్రాంతాలు మొట్టమొదటగా శాస్త్రవిజ్ఞాన పత్రిక అయిన ది ఎన్విరాన్మెంటలిస్టు లో రెండు వ్యాసాలలో డా.నార్మన్ మైర్స్ చే గుర్తించబడినవి.[12][13] అధిక మానవులు నివాసం అనుకూల ప్రాంతాల దగ్గర ఉంటుంది. చాలా వరకూ అనుకూల ప్రాంతాలు ఉష్ణమండలాలలో ఉన్నాయి మరియు అవి చాలా భాగం అడవులే.

బ్రెజిల్ యొక్క అట్లాంటిక్ అడవి జీవవైవిద్యానికి అనుకూలమైన ప్రాంతంగా భావిస్తారు మరియు సుమారుగా 20,000 మొక్క జాతులు, 1350 వెన్నుముకగల జంతువులు, మరియు మిల్లియన్ల కొద్దీ కీటకాలను కలిగిఉంది, అందులో సగభాగం ప్రపంచంలో ఇంకెక్కడా లేవు. మడగాస్కార్ ద్వీపం అసాధారణమైన మడగాస్కార్ ఎండిన ఆకులు రాల్చే అడవులను మరియు దిగువ భూములు కల వర్షపు అడవులను అధిక నిష్పత్తిలో ఒక ప్రాంతానికి మాత్రం చెందిన మరియు జీవవైవిద్యం కల జాతులను కలిగిఉన్నాయి, ఈ ద్వీపం ఆఫ్రికా యొక్క ముఖ్య భూమి నుండి 65 మిల్లియన్ల ఏళ్ళ క్రితమే వేరుచేయబడటం వల్ల, ఆఫ్రికాలో మిగిలిన ప్రాంతాలలో కనా భిన్నంగా చాలా జాతులు మరియు పర్యావరణ విధానాలు స్వతంత్రంగా ఉత్పత్తి చేయటంలో అభివృద్ధి చెందాయి.

అనేక ప్రాంతాల యొక్క అధిక జీవవైవిద్యం (అలానే అధిక ఒకే ప్రాంతానికి చెందిన)చాలా ప్రత్యేకమైన సహజంగా వృద్ది చెందే ప్రదేశంలలో ఉంటుంది దీనికి భిన్నమైన పొందిక కల ఏర్పాటులు అవసరం. ఉదాహరణకి ఉత్తర ఐరోపాలోని కుళ్ళిన ఆకుల బురద నేలలు.

పరిణామం[మార్చు]

ఫనేరోజోయిక్ ఎఒన్ కాలంలో స్పష్టమైన సముద్ర శిధిలాల వైవిద్యం

ఈనాడు భూమి మీద కనుగొన్న జీవవైవిద్యం 4 బిల్లియన్ల సంవత్సరాల యొక్క పరిణామం ఫలితం. జీవిత మూలం శాస్త్రంచే ఖచ్చితంగా స్థాపించబడలేదు, అయినప్పటికీ కొన్ని ఆధారాలు భూమి ఏర్పడిన కొన్ని వందల మిల్లియన్ల సంవత్సరాల తర్వాత జీవితం చక్కగా-నిరూపించబడిందని సూచిస్తున్నాయి. దాదాపు 600 మిల్లియన్ల సంవత్సరాల క్రితం వరకు, ఆర్కియా, సూక్ష్మ జీవులు, ప్రాక్తన జాతి జంతువులు మరియు అట్లాంటి ఏక-కణం కల ప్రాణి విధానం అన్ని జీవితాలలో కలిగిఉంది.

ఫనేరోజోయిక్ కాలంలో జీవవైవిద్య చరిత్ర(గత 540 మిల్లియన్ సంవత్సరాలు), వేగవంతమైన అభివృద్దితో కాంబ్రియన్ పేలుడు సమయంలో ఆరంభమైనది-ఈ కాలంలో బహు కణముల ప్రాణివిధానం యొక్క ప్రతి శాస్త్రంలో విభజన చేసే తరగతి మొదటిసారిగా కనిపించింది. తర్వాత 400 మిలియన్ సంవత్సరాలు లేదా ఎక్కువ కాలంలో, ప్రపంచ జీవవైవిద్యం స్వల్పంగా మొత్తంమీద శైలిని కనపరచింది, కానీ నియమిత కాలాలలోనే గుర్తించబడింది, వైవిద్యం యొక్క విస్తారమైన నష్టాలను సమూహ నాశనం సంఘటనలుగా వర్గీకరించారు.

త్రవ్వకాల వృత్తాంతంలో చూపిన స్పష్టంగా కనిపించే జీవవైవిద్య సూచన ప్రకారం గడచిన కొన్ని మిలియన్ సంవత్సరాలలో భూమి యొక్క చరిత్రలో అత్యంత గొప్పదైన జీవవైవిద్య కాలం కూడా చేరి ఉంది. అయినప్పటికీ, అందరు శాస్త్రజ్ఞులు ఈ ఉద్దేశ్యానికి మద్దతు తెలపరు, ఎందుకంటే అధికంగా లభ్యమయ్యే మరియు ఇటీవలి భూగోళ శాస్త్ర సంబంధ తరగతుల భద్రపరచటం వాటిచే యెంత బలంగా త్రవ్వకాల వృత్తాంతం మొగ్గు చూపిందనేది స్పష్టంగా లేదు. కొంతమంది వాదన ప్రకారం(ఉదా. అల్రోయ్ మరియు ఇతరులు. 2001), మచ్చుల కోసం సరిచేయబడిన నిజాలలో, ఆధునిక జీవనవైవిద్యం 300 మిల్లియన్ల ఏళ్ళ క్రితం నాటి జీవనవైవిద్యం కన్నా పెద్ద తేడా లేదు.[14] ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రపంచ స్థూల దృష్టిలోని జాతుల వైవిద్యం అంచనాల ప్రకారం 2 మిల్లియన్ల నుంచి 100 మిల్లియన్ల వరకు మారుతుంది, దీనిలో ఉత్తమ అంచనా 13–14 మిల్లియన్లు దగ్గర ఉంది, దీనిలో అధిక మొత్తంలో వెన్నుముక లేని జీవులు ఉన్నాయి.[15]

అయినప్పటికీ చాలా మంది జీవ శాస్త్రజ్ఞులు నూతన సమూహ వినాశనంలో మానవుల అవసరం యొక్క భాగం ఆ సమయంలో ఉండటంవల్ల, హోలోసెన్ వినాశ సంఘటన ప్రధానంగా పర్యావరణం మీద మానవుల కున్న ప్రభావం చేత అయ్యింది అని అంగీకరిస్తారు. ప్రస్తుతం ఉన్న వినాశ అనుపాతం 100 సంవత్సరాలలో అధిక జాతులను భూగ్రహం నుండి నిర్మూలించటానికి సరిపోతుందని వాదించారు.[16]

కొత్తజాతులు క్రమంగా కనుగొన్నారు (సగటున 5–10,000 కొత్త జాతులను ప్రతి సంవత్సరం కనుగొన్నారు, వీటిలో చాలా వరకు పురుగులు) మరియు చాలా కనుగొన్నప్పటికీ, వాటిని ఇంకా వర్గీకరించలేదు(అంచనాల ప్రకారం 90% వెన్నుముక లేని జంతువులను ఇంకనూ వర్గీకరించలేదు).[15] భూసంబంధమైన వైవిద్యం ఎక్కువగా ఉష్ణమండల అడవులలో కనబడుతుంది.

మానవ ప్రయోజనాలు[మార్చు]

బెల్జియం లోని ఎండాకాల భూములు (హమోఇస్).

జీవవైవిద్యం అనేక సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థలనూ మరియు సేవలనూ కూడా బలపరుస్తుంది[17]. సమాజానికి ప్రయోజనం చేకూరుస్తున్న కొన్ని పర్యావరణ వ్యవస్థా సేవలలో వాయు శ్రేష్టత [18], శీతోష్ణస్థితి (ప్రపంచ మరియు స్థానిక CO2 లను వేరుపరచేది ), జలశుద్ధి ఫలదీకరణం, మరియు క్రమక్షయాన్ని అరికట్టడం ఉన్నాయి.[18].

రాతి యుగం నుండి, మానవ కార్యకలాపాల వలన భూగర్భ రేటుకంటే జాతుల నష్టం వేగవంతంగా ఉంది. జాతులు అంతరించే రేటును అంచనా వేయడం కష్టం, కానీ సాధారణ భూగర్భ నమోదులకంటే నేడు జాతులు 100 రెట్లు ఎక్కువ వేగంతో అంతరిస్తున్నాయి, లేదా 10000 రెట్లు ఎక్కువ వేగంగా ఉంది.[19] ఇంత పెద్ద మొత్తంలో జనాభా ఆహారం కొరకు, వన్యమృగాలతో కూడిన వనాలను వ్యవసాయం, గనులు, వంట చెరకు, మరియు మానవుల కొరకు పట్టనీకరణకు అధిక భూమి మార్పుచెందించబడుతున్నది.

ఆధ్యాత్మిక మరియు రససౌందర్య విలువలు, జ్ఞాన వ్యవస్థలు మరియు విద్య యొక్క విలువలు వంటివి పర్యావరణ వ్యవస్థల నుండి పొందే వస్తుసంబంధం-లేని ప్రయోజనాల్లో ఉన్నాయి.

వ్యవసాయం[మార్చు]

సాంప్రదాయకంగా పెరిగిన భూజాతులు మరియు వన్యప్రాణి రకాలలోని జన్యులక్షనాంశాల ఆర్ధిక విలువ పంట తీరును పెంచేందుకు చాలాముఖ్యం[citation needed]. బంగాళదుంప మరియు కాఫీ వంటి ముఖ్యమైన పంటలు, తరచూ కొన్ని జన్యు ప్రయత్నాల నుండి మాత్రమే కనుగొనబడ్డాయి[citation needed]. గత 250 సంవత్సరాలలోని పంటమొక్కల అభివృద్ధి ఎక్కువగా వన్య మరియు దేశీయ పంటమొక్కలలోని జన్యు వైవిద్యాన్ని నియంత్రించి ఉపయోగించడం వలన సాధ్యపడింది[citation needed]. హరిత విప్లవం ఫలితంగా విభిన్న ఉపయోగకర లక్షనాంశాలుగల పంటల అంతరసంకరణం వలన పంటఉత్పత్తి గత 50 సంవత్సరాలలో రెట్టింపుకంటే ఎక్కువైంది[citation needed].

పెరుగుతున్న జనాభా, అడవులు, మడ అడవుల నరికివేత, విస్తరిస్తున్న సేద్యం జీవవైవిద్యాన్ని క్షీణింపజేస్తున్నాయి. ఇటీవలకాలంలో ఉదృతంగా ప్రవేశపెడుతున్న బిటి సాంకేతిక విజ్ఞానం ఆయా పంటల్లో జీవవైవిద్యాన్ని బాగా తగ్గిస్తుంది. నిరంతరం కొనసాగిస్తున్న నీటిప్రాజెక్టుల నిర్మాణం జీవవైవిద్యాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి. లోయల్లో నిర్మించే పెద్ద రిజర్వాయర్ల (ఉదా: సర్దార్‌ సరోవర్‌, సైలెంట్‌ వాలీ) వల్ల అపార జీవవైవిద్యాన్ని, కొన్ని జాతుల్ని కోల్పో యాం, కోల్పోతున్నాం. ప్రాజెక్టుల నిర్మాణం, ఇతర కట్టడాల వల్ల కొన్ని జాతులు తమ నివాస స్థలాల్ని పూర్తిగా లేక పాక్షికంగా కోల్పోతున్నాయి. వున్న పెద్ద నివాసస్థలాలు చిన్నచిన్నవిగా విడిపోతున్నాయి. ఫలితంగా స్థానికంగా జరిగే పునరుత్పత్తి పెరిగి, జీవవైవిద్యం క్షీణిస్తుంది.

ప్రాధాన్యతా పంటరకం వ్యాధి బారినుండి రక్షింపబడటానికి పంట మార్పిడి వ్యవస్థకు అవసరమవుతుంది:

  • ఒక మిలియన్ ప్రజల చావుకి మరియు మరొక మిలియన్ ప్రజలు వలసపోవడానికి ప్రధాన కారణమైన 1846 నాటి ఐరిష్ బంగాళదుంప చీడ, కేవలం రెండు బలహీన బంగాళదుంప రకాలను నాటడంయొక్క ఫలితమే.
  • 1970లలో ఇండోనేషియా నుండి భారతదేశ వరిపొలాలకి తాకిన రైస్ గ్రాసీ స్టంట్ వైరస్ వలన 6273 రకాలు నిరోధకతకు పరీక్షించబడ్డాయి.[20] ఒక భారతదేశ రకం యొక్క నిరోధకత, శాస్త్రవేత్తలకు 1966 నుండి మాత్రమే తెలిసింది.[20] ఈరకం మిగిలినరకాలతో సంకరీకరించబడి ఇప్పుడు విస్తృతంగా పెంచబడుతోంది.[20]
  • 1970లో కాఫీ తుప్పు తెగులు శ్రీలంక, బ్రెజిల్ మరియు మధ్య అమెరికా లోని కాఫీ తోటలపై దాడిచేసింది. ఒక నిరోధక రకం ఇథియోపియాలో కనుగొనబడింది.[21] అయితే ఈవ్యాధులు వాటికవే జీవవైవిద్య రూపం.
బ్రజిల్ లోని అమజాన్ వర్షపు అడవులు

ఒకే పంట పండించటం, జీవవైవిద్యం లేకపోవడం వంటివి చరిత్రలో అనేక వ్యవసాయ విపత్తుల కారణ భూతమయ్యాయి, 1800లలో ఐరోపా ద్రాక్ష సారాయి పరిశ్రమ మరియు 1970 లోని అరుదైన US సదరన్ కార్న్ లీఫ్ బ్లైట్ కూలిపోయాయి.[22] ఇది కూడా చూడండి: వ్యవసాయ వైవిద్యం

రోగకారకాలు వివిధ జాతులను రోగసంక్రమణ చేయవలసి ఉండటంవల్ల కొన్ని వ్యాధులు విస్తరించకుండా అధిక జీవవైవిద్యం నియంత్రిస్తుంది[citation needed].

జీవవైవిద్యం మానవులకు ఆహారాన్ని అందిస్తుంది[citation needed]. అయిననూ మన 80 శాతం ఆహార అవసరాలు కేవలం 20 రకాల మొక్కలనుంచి వస్తాయి[citation needed], మానవులు కనీసం 40,000 మొక్కల మరియు జంతువుల జాతులను ఒక రోజుకి వాడుతున్నారు[citation needed]. ప్రపంచంలోని చాలా మంది మనుషులు ఆహారం, ఆశ్రయం, మరియు వస్త్రాల కోసం ఈ జాతుల మీద ఆధారపడి ఉన్నారు[citation needed]. ప్రస్తుతం ఉన్న అధిక వినాశ అనుపాతం ఆపగలిగితే మానవుల వినియోగానికి కావలసిన ఆహార ఉత్పత్తుల పరిధిని పెంచటానికి లోన అణిగిఉన్న శక్తులు ఉన్నాయి.[23]

మానవ ఆరోగ్యం[మార్చు]

బర్రో కలోరాడో ద్వీపం, పనామా,లో వైవిద్య అడవి కప్పులు వ్యత్యాసం కల పండును పొందటం ప్రదర్శించింది

మానవ ఆరోగ్యానికి జీవవైధ్యానికి ఉన్న సంబంధం అంతర్జాతీయంగా ఒక రాజకీయ సమస్యగా మారుతోంది, ఎందుకంటే సాంకేతిక ఆధారం జీవవైవిద్య నష్టం యొక్క ప్రపంచ ఆరోగ్య సూచనల మీద ఆధారమై ఉంటుంది.[24][25][26] ఈ సమస్య వాతావరణ సమస్యతో సన్నిహితంగా జత చేయబడింది[27], ఎందుకంటే వాతావరణ మార్పుతో ఊహించిన చాలా ఆరోగ్య ఆపదలు జీవవైవిద్యం మార్పులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి (ఉదా. జనాభాలో మార్పులు మరియు వ్యాధి హెచ్చించటం పంపిణీ, స్వచ్చమైన నీటి కొరత, వ్యవసాయ జీవవైవిద్యం మరియు ఆహార వనరుల మీద ప్రభావం). కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు జీవవైవిద్యం చేత ప్రభావితం కాబడుతున్నాయి, వీటిలో పథ్యవివర ఆరోగ్యం మరియు పోషక ఆహార రక్షణ, అంటు వ్యాధులు, వైద్య శాస్త్రం మరియు వైద్య సంబంధ వనరులు, సాంఘిక మరియు మానసిక ఆరోగ్యం ఆరోగ్యం[28], మరియు ఆధ్యాత్మిక ఆరోగ్యకర పరిస్థితి వంటివి ఉన్నాయి. జీవవైవిద్యం ప్రమాదాల ఆపదను తగ్గించటంలో, మరియు ప్రమాదం తర్వాత ఉపశమనంకు మరియు తిరిగి స్వాధీనంలోకి చేసే ప్రయత్నాలలో ఒక ముఖ్య పాత్రను పోషిస్తుంది.[29][30]

జీవవైవిద్యంతో సంబంధం కల ప్రధాన ఆరోగ్య సమస్యలలో ఒకటి మందు కనుగోనటం మరియు వైద్య వనరులు అందుబాటులో ఉండటం[31]. మందుల యొక్క ఒక ముఖ్యమైన వంతు నేరుగా లేదా వేరేవిధంగా నైనా జీవసంబంధ వనరుల నుంచి పొందబడుతుంది; చివియన్ మరియు బెర్న్స్టీన్ నివేదిక ప్రకారం యుస్ బజారులో ఉండే కనీసం 50% మందుల మిశ్రమాలు మొక్కలు, జంతువులు, మరియు సూక్ష్మ ప్రాణుల నుంచి పొందబడినవి, అయితే 80% ప్రపంచ జనాభా ప్రాధమిక ఆరోగ్య భద్రత కోసం ప్రకృతి నుంచి వచ్చే మందుల మీద ఆధార పడతారు (వీటిని ఆధునిక లేదా సంప్రదాయ వాడుకలో ఉపయోగిస్తారు).[25] ఇంకనూ, అడవి జాతుల మొత్తం వైవిద్యంలో కేవలం చాలా చిన్న మొత్తం మాత్రమే నూతన మందులకు బలమైన వనరులుగా పరిశీలించబడింది. కృత్రిమ అంగాల రంగం ద్వారా, మిక్కిలి సాంకేతిక పరిజ్ఞాన ఉన్నతి ఏర్పడింది, ఇది సమృద్దిగా ఉన్న జీవవైవిద్యం లేకపోతే సాధ్యపడేది కాదు. మార్కెట్ విశ్లేషణ మరియు జీవవైవిద్య శాస్త్ర నిరూపణ మీద ఆధారపడి, 1980ల మధ్య నుండి మందుల రంగం యొక్క ఉత్పాత్తిలో క్షీణత సహజ వస్తువుల అన్వేషణనను చేయకపోవటం ("bioprospecting") మరియు జెనోమిక్స్ ఇంకా సంయోగితమైన రసాయన శాస్త్రం మీద ఆధారమైన R&D కార్యక్రమాల మీద అభిమానం చూపటం వల్ల జరిగింది, ఈ రెంటిలో ఏ ఒక్కటీ ఊహించినంత ఫలితాలను సాధించలేకపోయాయి; అయితే, సహజ వస్తువుల రసాయన శాస్త్రం అసాధారణ ఆర్ధిక మరియు ఆరోగ్య లాభాలను సాధించటానికి కొత్త కల్పనకు ఆధారం ఇవ్వగలవని నిరూపించబడింది.[32][33] ఈ లక్ష్యంలో సముద్ర పర్యావరణ విధానాలు ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధ కలిగిఉంటాయి,[34] అయినప్పటికీ క్రమములో లేని మరియు సంబంధం లేని జీవ దృక్పధం మితిమీరిన దోపిడీ యొక్క ఒక ఆకృతిగా భావించబడుతుంది, దీనికి పర్యావరణ విధానాల విలువ తగ్గించటానికి మరియు జీవవైవిద్య నష్టాన్ని పెంచటానికి శక్తి కలిగి ఉంటుంది, అలానే వనరులు తీసుకున్న సంఘాలు ఇంకా రాష్ట్రాల యొక్క హక్కుల మీద ప్రభావం చూపుతుంది.[35][36][37]

వ్యాపారం మరియు పరిశ్రమ[మార్చు]

జీవ వనరుల నుంచి విస్తారమైన పరిధిలో పారిశ్రామిక ముడి వస్తువులు పొందబడతాయి. వీటిలో భవంతుల ముడి సరుకులు, నారలు, రంగులు, రబ్బర్లు మరియు తైలం ఉన్నాయి. ప్రాణుల యొక్క విస్తారమైన వైవిద్యం నుండి పొందే ముడి సరుకులను నిలకడగా వాడకానికి ఇంకనూ పరిశోధన చేయటానికి విపరీతమైన శక్తి ఉంది. దీనికి తోడూ, ఇది అందించే జీవవైవిద్య మరియు పర్యావరణ విధాన వస్తువులు మరియు సేవలు ఆరోగ్య ఆర్ధిక విధానాలకు ఆధారంగా భావించబడతాయి. ఎంతవరకు జీవవైవిద్యం వ్యాపారానికి మద్దతునిస్తుంది అనేది ప్రాంతాల మధ్య మరియు ఆర్ధిక రంగాల మధ్య మారుతుంది, అయినప్పటికీ వనరుల రక్షణ యొక్క సమస్యలకు జీవవైవిద్యం యొక్క ప్రాముఖ్యత (నీటి పరిమాణం మరియు నాణ్యత, అడితి, కాగితం మరియు పీచు, ఆహారం మరియు మందుల వనరులు మొదలైనవి) విశ్వవ్యాప్తంగా అధికంగా గుర్తించబడుతోంది.[38][39][40] దీని ఫలితంగా, జీవవైవిద్య నష్టం వ్యాపార అభివృద్దిలో ముఖ్యమైన ఆపద కారకంగా అధికంగా గుర్తించబడుతోంది మరియు దీర్ఘకాల ఆర్ధిక స్థిరత్వానికి ఒక బెదిరింపు వంటిది. ప్రపంచ వనరుల సంస్థ అనేక అధ్యయనాలను సమ్మేళనం చేసి ప్రదర్శించింది ఏమనగా వీటిలో కొన్ని ఆపదలు ముఖ్యమైన పరిశ్రమలచే గుర్తించబదినాయని పేర్కొంది.[41]

ఈగల్ క్రీక్, ఒరెగాన్ హైకింగ్

ఇతర జీవావరణ సేవలు[మార్చు]

జీవవైవిద్యం అనేక పర్యావరణ విధాన సేవలను అందిస్తుంది అవి తరచుగా తక్షణమే కనిపించవు. మన వాతావరణం మరియు నీటి పంపిణీ యొక్క రసాయన శాస్త్రాన్ని నియంత్రించటంలో ఇది భాగం వహిస్తుంది. జీవవైవిద్యం నేరుగా నీటి శుద్దీకరణ, పోషకాలను వ్యర్ధాల నుంచి పొందడం మరియు ఫలవంతమైన భూములను అందించడం వంటివాటిలో భాగం పంచుకుంటుంది. మానవుల అవసరాలకు మద్దతు నిచ్చే పర్యావరణ విధానాలు మానవులు తేలికగా నిర్మించలేరని నియంత్రించిన పర్యావరణాలలో చేసిన పరిశోధనలు తెలిపాయి; ఉదాహరణకి కీటక పరాగ సంపర్కం మానవ నిర్మిత నిర్మాణంతో అనుకరించలేరు, మరియు ఆ ఒక్కటే మానవజాతికి ప్రతిసంవత్సరం పర్యావరణ విధానం సేవలలో పదుల బిల్లియన్ల డాలర్ల ప్రాతినిధ్యం వహిస్తోంది.

పర్యావరణ విధానాల స్థిరత్వం కూడా జీవవైవిద్యంతో సంబంధం కలిగి ఉంది, కాలక్రమేణా అధిక జీవవైవిద్యం గొప్ప స్థిరత్వాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది, విపరీత వాతావరణ సంఘటనలు లేదా మానవ దోపిడీల వంటి అలజడుల ద్వారా పర్యావరణ విధానాల సేవలు భంగం అయ్యే అవకాశాలను తగ్గించటం వంటివి ఉన్నాయి.

విరామ కాలం, సాంస్కృతిక మరియు రసజ్ఞత విలువ[మార్చు]

చాలా మంది ప్రజలు జీవవైవిద్యం నుండి విలువను విరామ సమయంలో చేసే పనుల ద్వారా పొందుతారు, వీటిలో చాలా దూరం నడవటం, పక్షులను గమనించటం లేదా ప్రకృతి చరిత్రను అధ్యయనం చేయటం వంటివి ఉన్నాయి. జీవవైవిద్యం సంగీత విద్వాంసులను, చిత్రలేఖకులను, శిల్పులను, రచయితలను మరియు ఇతర కళాకారులను ఉత్తేజ పరచింది. అనేక సాంస్కృతిక వర్గాలు తమని తాము సహజ ప్రపంచంలో పరిపూర్ణమైన భాగంగా భావించారు మరియు ఇతర ప్రాణుల మీద గౌరవం ప్రదర్శించారు.

జనాదరణ కార్యక్రమాలు తోటపని, జలచరములు పెంచే తొట్టి వంటి వాటి భద్రత మరియు సీతాకోక చిలకలను సేకరించటం వంటివి జీవవైవిద్యం మీద బలంగా ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఆ రకమైన వాటిలో లక్షల సంఖ్యలో జాతులు చేరి ఉన్నాయి, అయిననూ చాలా వరకు ముఖ్య వర్తకరీతిలో ప్రవేశించవు.

సహజ ప్రకృతి ప్రదేశాలలో తరచుగా ఉండే 'అన్యదేశ' జంతువులు మరియు మొక్కలు ఇంకా వర్తకం సేకరించేవారు, పంపిణీ చేసేవారు, జంతువులను పెంచేవాడు, వ్యాపింపచేయువాడు మధ్య మరియు ప్రోత్సహించే వారు అర్ధం చేసుకున్నది మరియు ఆనందాన్ని అనుభవించింది వాటి మధ్య సంబంధం చాలా క్లిష్టమైనది మరియు సరిగా అర్ధం చేసుకోలేదు. ఇది స్పష్టంగా గోచరిస్తుంది, అయిననూ, సామాన్య ప్రజానీకం అసాధారణమైన మరియు అరుదైన ప్రాణులు బహిర్గతం అవ్వటానికి బానే బదులు పల్కుతున్నారు-ఏదో స్థాయిలో వారు వారి వారసత్వ విలువను గుర్తించారు. ఒక కుటుంబం వృక్ష సంబంధ వనం లేదా జంతుప్రదర్శనశాలకు వెళ్ళడం అనేది దాదాపు ఒక రసజ్ఞతకు చెందిన లేదా సాంస్కృతిక అనుభవం అలానే ఇది ఒక శిక్షాసంబంధమైనది కూడా.

తత్వపరంగా వాదిస్తే జీవవైవిద్యం అవసరమైన రసజ్ఞత మరియు ఆధ్యాత్మిక విలువ మానవజాతికి దానిలో మరియు దానిద్వారా నే అందిస్తోంది. ఈ ఉద్దేశ్యం ఉష్ణ మండల అడవులు మరియు ఇతర పర్యావరణ సంబంధ ప్రదేశాలు మాత్రమే పరిరక్షణకు ఉపయోగమని ఎందుకంటే అవి మందులను మరియు ఉపయోగపడే ఉత్పత్తులను కలిగి ఉంటాయనే అభిప్రాయానికి విరుద్దంగా వాడబడింది.

ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమంటే విస్తరించు DNAలు పరిజ్ఞానంను రూపొందిస్తుంది,[42] మరియు అందుచే కాలుతున్న పుస్తకం లాగా ఉన్న జాతులను నాశనం చేస్తుంది, ఆ పుస్తకం ఖచ్చితంగా లేని లోతుకు మరియు ప్రాముఖ్యతకు ఆక్షేపణ కలిగి ఉంటుంది మరియు ఉత్తమ ఇంధనంగా వాడబడచ్చు.

జాతుల సంఖ్యలు[మార్చు]

కనుగోనబడని మరియు కనుగొన్న జాతులు

గ్లోబల్ టాక్సోనమీ ఉపకరించడం[43] మరియు యురోపియన్ డిస్ట్రిబ్యుటెడ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టాక్సోనమీప్రకారం, మొత్తం జాతుల సంఖ్యలో కొన్నిటి ఫిలా మనకు తెలిసిన దాని కన్నా చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది:

భూగోళంలో ఉన్న ప్రాణుల గురించి మనకు కొంత భాగం తెలుసు అనే కారణంవల్ల, పర్యావరణం పనిచేయటం మీద మనకు పూర్తి అవగాహన లేదు. విషయాన్ని ఇంకనూ అత్యంత పాడుచేస్తూ, విశ్వవిద్యాలయ అధ్యాపకుడు జేమ్స్ మల్లెట్ ప్రకారం, మనం ఈ జాతులను ఇంతకముందు లేని అనుపాతంలో తుడిచివేస్తున్నాము.[49] దీనర్ధం ఏమంటే ఒక కొత్త జాతిని అధ్యయనం చేసి వర్గీకరించే అవకాశం వచ్చేలోపే, అవి అంతకముందే వినాశనానికి గురికాబడవచ్చు.

బెదిరింపులు[మార్చు]

క్రితం శతాబ్దంలో, జీవవైవిద్యం యొక్క హరించివేత అధికంగా గమనించబడింది. అధ్యయనాలు పెర్కొన్నదాని ప్రకారం 2050 నాటి కల్లా 30% ప్రకృతి జాతులు వినాశానమవుతాయి.[50] వీటిలో, దాదాపు ఎనిమిదో వంతు తెలిసిన మొక్క జాతులు నశించిపోయే బెదిరింపు కలిగి ఉన్నాయి.[51] కొన్ని అంచనాల ప్రకారం ఈ నష్టం సంవత్సరానికి 140,000 జాతులు ఉంటుందని (జాతులు-స్థల సిద్దాంతం) మరియు చర్చించాల్సిన అంశమని పేర్కొనబడింది.[52] ఈ సంఖ్య అస్థిరమైన పర్యావరణ పద్దతులను సూచిస్తోంది, ఎందుకంటే ప్రతిసంవత్సరం కొద్ది సంఖ్యలోనే జాతులు ఉనికిలోకి వస్తాయి. దాదాపు అందరు పరిశోధకులు [51] మానవ చరిత్రలో ఎన్నడూ లేని విధంగా జాతుల నష్టం జరుగుతోందని అంగీకరిస్తున్నారు, గతంలో నశించిపోయే అనుపాతం కన్నా ఇప్పటి నశించిపోవటాల అనుపాతాలు వందల సార్ల కన్నా ఎక్కువగా ఉన్నాయి.

జీవవైవిద్యం బెదిరింపుకు కారణాలు వివిధరకాలుగా వర్గీకరించబడింది. జారెడ్ డైమండ్ "నాలుగు కీడులను" నివాస విధ్వంసం, అతిగా చంపటం, జాతులను పరిచయం చేయటం, మరియు మాధ్యమిక విస్తరణలుగా వర్ణించాడు. ఎడ్వర్డ్ O. విల్సన్ HIPPO అనే సంకేతాక్షరంను ఎంచుకున్నాడు, దీనిలో H (habitat destruction) అనేది నివాస విధ్వంసంకు, I (Invasive species)అనేది దండెత్తి పోయే జాతులకు, P (pollution) అనేది కాలుష్యానికి, మనుషుల అధిక జనాభాకు P అనేది జనాభాకు (population), మరియు O (overharvesting)అనేది అధిక పంటకోతలని పేర్కొన్నాడు.[53][54] ఈనాడు వాడబడుతున్న మిక్కిలి ప్రామాణికమైన వర్గీకరణ IUCN యొక్క నేరుగా ఉండే బెదిరింపులు[55] దీనిని అనేక అతిపెద్ద అంతర్జాతీయ పరిరక్షణ సంస్థలు అవలంభిస్తున్నాయి వీటిలో యుస్ ప్రకృతి రక్షణ, ప్రపంచ వన్య జీవ సముదాయం, అంతర్జాతీయ పరిరక్షణ, మరియు అంతర్జాతీయ పక్షిజీవనం వంటివి ఉన్నాయి.

నివాసాల నాశనం[మార్చు]

అనేకజాతులు క్రీ.శ.1000 నుండి క్రీ.శ.2000 మధ్య మానవ కార్యకలాపాలవలన, ప్రత్యేకించి మొక్కల మరియు జంతువుల నివాసాలు నాశనం చేయడం వలన అంతరించాయి. సేంద్రియ వనరులను మానవులు వినియోగించడం అంతరించే రేటు పెరగడానికి, ప్రత్యేకించి ఆయనప్రాంత అడవుల నాశనానికి దోహదంచేసింది.[56] అంతరించే పోయే అనేకజాతులు ఆహారజాతులు కానప్పటికీ, వాటి నివాసాలు పచ్చికభూములు, పంటపొలాలు, మరియు పండ్లతోటలుగా మార్చబడినప్పుడు వాటి జీవద్రవ్యరాశి మానవాహారంగా మారుతుంది. భూమి యొక్క జీవద్రవ్యరాశిలో మూడవవంతు[57] కేవలం మానవులు, పశుసంపద మరియు పంటల వంటి కొన్ని జాతులతోనే ముడిపడి ఉందని అంచనావేయబడింది. ఎందుకనగా పర్యావరణ వ్యవస్థలోని జాతులు అంతరించడం వలన దాని సుస్థిరత తగ్గుతుంది, ప్రపంచ పర్యావరణవ్యవస్థ యొక్క సంక్లిష్టత మరింత తగ్గినట్లయితే అది పూర్తిగా భంగమైపోతుందని ఈ అధ్యయనాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. జీవవైవిద్య నాశనానికి దోహదంచేస్తున్న కారకాలు: అధిక జనాభా, అడవులను నరకివేయడం, కాలుష్యం (వాయు కాలుష్యం, జల కాలుష్యం, నేలను అపరిశుద్ధంచేయడం) మరియు మానవకార్య కలాపాలవలన పెరిగే భూ తాపం లేదా శీతోష్ణస్థితి మార్పు. అధికజనాభా నుండి ఉద్భవించిన ఈకారకాలన్నీ, జీవవైవిద్యంపై సంచిత ప్రభావాన్ని కలిగిస్తాయి.

నివాసప్రాంత వైశాల్యం మరియు దానిలో నివసించే జాతుల మధ్య విధానపరమైన సంబంధం ఉంది, పెద్ద శరీరపరిమాణం గల జాతులకు మరియు నిమ్న అక్షాంశాల వద్ద నివసించే వాటికి లేదా అడవులు లేదా మహాసముద్రాల వద్ద ఉండే జాతులకు నివాసప్రాంతాలు తగ్గడంవలన సున్నితత్వం ఎక్కువ.[58] కొందరు జీవవైవిద్య నష్టాన్ని పర్యావరణ హీనస్థితిగా కాక అల్ప ప్రామాణిక పర్యావరణ వ్యవస్థలకు మార్పుగా స్వాభావీకరిస్తారు(ఉదా.,ఒకేపంట సాగుకు తద్వారా అడవుల నరికివేతకు దారితీస్తుంది). ఆస్తిహక్కులు లేకపోవడం లేదా జీవవనరులను లోబరుచుకొని నియంత్రించడం జీవవైవిద్య నష్టానికి దారితీస్తాయి(క్షీణతఖర్చులు సంఘం భరించవలసి ఉంటుంది).

సెప్టెంబర్ 14, 2007 నాటి నేషనల్ సైన్సు ఫౌండేషన్ అధ్యయనం ప్రకారం జీవ వైవిద్యం మరియు జన్యు వైవిద్యం ఒక దానిపై ఒకటి ఆధారపడి ఉంటాయి—కొన్ని జాతులలో వైవిద్యం జాతులమధ్య వైవిద్యానికి కూడా అవసరం మరియు అదే విధంగా వ్యతిరేకదిశలో కూడా ఉంటుంది. ఈ అధ్యయనంలోని ప్రధాన పరిశోధకుడు Dr. రిచర్డ్ లన్కు ప్రకారం, "ఒకవేళ ఏదైనా ఒక రకాన్ని తొలగిస్తే మొత్తం క్రమమంతా పడిపోతుంది, మరియు సంఘాన్ని ఏక జాతులు లోబరుచుకుంటాయి."[59]

ప్రస్తుతానికి, శుద్ధ జలాలలో ఉండే పర్యావరణ విధానాలు ఎక్కువ బెదిరింపబడి ఉన్నాయి. శుద్ధ జలాల పర్యావరణ విధానాలను బెదిరింపుకు గురైన పర్యావరణ విధానాలుగా గుర్తించింది మిల్లీనియం పర్యావరణ అంచనా 2005, మరియు దీనిని ద్రువీకరించింది "శుద్దజలాల జంతు వైవిద్య అంచనా ప్రణాళిక", దీనిని నిర్వహించింది జీవవైవిద్య వేదిక మీదే, మరియు ఫ్రెంచ్ ఇన్స్టిటుట్ డే రెచేర్చే పోర్ లే డెవలప్పేమెంట్ (MNHNP).[60]

అన్యదేశ జాతులు[మార్చు]

ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాలలో అసాధారణమైన జాతుల యొక్క అధిక వైవిద్యం ఎందుకంటే వీటిని ఇతర భూములలో ఉన్న ఇతర జాతులు ప్రధానంగా అధిక సారవంతమైన, మిక్కిలి పోటీతనం, అనేక రంగాలలో పోటీచేసే "అధికమైన జాతులు" నుంచి అడ్డంకులతో విడదీయటం వల్లనే, ముఖ్యంగా ఈ అడ్డంకులు పెద్ద నదులు, సముద్రాలు, మహాసముద్రాలు, కొండలు మరియు ఎడారులు వంటివి ఉన్నాయి. ఈ అడ్డంకులను తేలికగా సహజ పద్దతులలో దాటలేము, కేవలం మహాద్వీప ఉరవడితో మాత్రం జరుగుతుంది. అయిననూ, మనుషులు వారి సామర్ధ్యంతో వారి పరిణామం చెందిన చరిత్రలో ఏనాడు కలవని జాతులతో సంబంధం తీసుకురాగలుగు తున్నారు; మరియు, శతాబ్దాలు చారిత్రాత్మకంగా అనుసరించిన అతిపెద్ద జంతు వలసలలా కాకుండా ఇది రోజుల కాల ప్రమాణంలో జరిగింది. ఈ జాతులు ఇంతక ముందు ఏనాడు కలవకపోవటం వల్ల ఒకరితో ఒకరు కలసినప్పుడు, జాతులు నశించిపోయే అనుపాతం ఇంకా హెచ్చు స్థాయిలోనే ఉంది. ఉదాహరణ కోసం దిగువున చూడండి.

మానవులచే విస్తారంగా అన్యదేశ జాతులను పరిచయం చేయడమనేది జీవవైవిద్యంకు ఒక బలమైన బెదిరింపు. అన్య దేశ జాతులు పర్యావరణ విధానాలకు పరిచయం చేసినప్పుడు మరియు స్వయం-సమృద్ది జనాభాను స్థాపించినప్పుడు, ఆ పర్యావరణ విధానాలలో స్థానిక వ్యాధులతో ఉన్న జాతులు అన్యదేశ జాతుల పరిణామంను అందుకోలేక జీవించ లేకపోవచ్చును. అన్య దేశ ప్రాణులు చంపి తినేవి, పరాన్న జీవులు, లేదా కోపోద్రికతమైన జాతులు, ఇవి స్వదేశ జాతుల యొక్క పోషకాలు, నీరు మరియు కాంతి లుప్తం చేస్తాయి. ఈ ముట్టడి చేసే జాతులు తరచుగా చూపబడతాయి, వాటి యొక్క పరిణామం చెందిన గతం మరియు కొత్త వాతావరణం వల్ల అవి అధికంగా పోటీతత్వాన్ని కలిగి ఉంటాయి; దీనివల్ల అవి బాగా స్థిరపడి తొందరగా విస్తరిస్తాయి, అందుచే స్థానిక వ్యాధులతో ఉన్న జాతుల ప్రభావవంతమైన నివాసంను తగ్గిస్తుంది.

అన్యదేశ జాతులు మానవులచే ఇష్టపూర్వకంగానో లేదా ఇష్టపడకుండానో అన్యదేశ జాతులను పరిచయం చేస్తున్నారు. ఇష్టపడకుండా పరిచయం చేసిన ఉదాహరణలలో మొదటి ఉదాహరణ లేడీబగ్లు, ... వ్యవసాయంలో చీడలతో పోరాడుతుందని వీటిని పుట్టిస్తారు (గ్రీన్ హౌసెస్ కోసం). ఇష్టపడకుండా పరిచయంచేసే ఇతర ఉదాహరణలలో తెలీకుండా పాత్రల ద్వారా లేదా వాహనాల ద్వారా తెచ్చినవి ఉంటాయి. వీటిలో కొన్ని ఉదాహరణలు బ్యాక్టీరియా, సాలీడులు, కొన్ని మొక్కల గింజలు,.... ఇష్టపూర్వకంగా పరిచయం చేసిన ఉదాహరణలలో వనాలలో అన్యదేశ మొక్కలను నాటడం వంటివి ఉన్నాయి. సులభమైన కార్యాలతో అన్యదేశ మొక్కల విస్తరణను ఆపవచ్చని స్పష్టమైనది, అయిననూ ఇప్పటికీ, రాజకీయ చర్చా పట్టికలో తరలి వస్తున్నా అన్యదేశ జాతులను తగ్గించే ప్రయత్నం స్వల్పం గానే ఉంది. మరియు, ఇష్టపూర్వకంగా నాటిన జాతులను "స్వదేశీయమైనవి"గా గుర్తు వేశారు, అయిననూ స్వదేశం కాని వాటి నుంచి వచ్చే మార్పు అన్యదేశంగానే భావించబడుతోంది మరియు పర్యావరణ విధానంలో సమస్యలను సృష్టిస్తోంది. ఉదాహరణకి బెల్జియంలో, తూర్పు ఐరోపా నుంచి పుట్టిన ప్రునుస్ స్పినోసాను (ఒక స్వదేశ జాతి)పరిచయం చేయబడింది. ఇది సమస్యలను సృష్టించింది, ఎందుకంటే ఈ మొక్క జాతులలో పడమర ఐరోపా భాగాలకన్నా చాలా తొందరగా ఆకులు రావడం మొదలైనది, ఇది తెక్ల బెటులే సీతాకోకచిలుకకు సమస్యను తీసుకువచ్చింది(ఆకులను తింటాయి) .

పైదాని ఫలితంగా, ఒకవేళ మానవులు వివిధ పర్యావరణ ప్రాంతాల జాతులను కలపటం కొనసాగిస్తే, ప్రపంచం యొక్క పర్యావరణ విధానాలు చివరికి సాపేక్షంగా ఉన్న కొన్ని ఆవేశపూరితమైన సర్వ సమభావంకల "అధికమైన-జాతులు "తో ప్రబలమై ఉండబడతాయి..'

ప్రస్తుతానికి, అనేక దేశాలు చాలా అన్యదేశాల జాతులను ఇప్పటికే దిగుమతి చేసుకున్నాయి, తమదైన స్వదేశ జంతుజాలం/చెట్ల సమూహం అధికంగా ఎక్కువైనది. ఉదాహరణకి, బెల్జియంలో కేవలం 5% స్వదేశ చెట్లు మిగిలి ఉన్నాయి.[61][62]

2004లో అంతర్జాతీయ పరిశోధకుల జట్టు అంచనా ప్రకారం జాతుల యొక్క 10 శాతం గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల 2050 కల్లా నశించి పోతుందని తెలిపారు.[63] “మనం వాతావరణ మార్పును అదుపు చేయవలసిన అవసరం ఉంది లేదా మనం చాలా జాతులు సమస్యలో మిగలటం అవుతుంది, బహుశా నశించి పోతాయి,” అని Dr. లీ హన్నః చెప్పారు, ఈయన వార్తాపత్రిక సహ-రచయితా మరియు ఉపయుక్త జీవవైవిద్య శాస్త్ర అంతర్జాతీయ పరిరక్షణ కేంద్రం యొక్క ముఖ్య వాతావరణ మార్పు జీవశాస్త్రజ్ఞుడు.

జన్యు కాలుష్యం[మార్చు]

సహజమైన స్వచ్చంగా పుట్టుటలో ఖచ్చితమైన అడవి జాతులునశించిపోయే బెదిరింపు జన్యు కాలుష్యంతో కలిగి ఉన్నాయి అనగా నియంత్రించలేని సంకరీకరణం, జన్యు కదలికలు మరియు జన్యు చిత్తడి నేల వల్ల సరూప స్వభావమైన లేదా స్థానిక జన్యు రకాలయధాస్థానంకు దారి తీస్తుంది, దీని ఫలితంగా పరిచయం చేసిన మొక్క లేదా జంతువు యొక్క సంఖ్య మరియు/లేదా యుక్తత లాభం ఉంటుంది.[64][65] సొంత ప్రాంతం కాని జాతులు సొంత ప్రాంతంలోని మొక్కలు మరియు జంతువులకు ఒక విధమైన నాశనమును సంకరీకరణ మరియు జన్యు కదలికల ద్వారా మానవులచే ప్రయోజనాత్మకమైన పరిచయం ద్వారా కానీ లేదా నివాస సవరించుట ద్వారా కానీ చేయబడుతుంది, ఇంతకముందు ఏకాంతంగా ఉన్న జాతులతో సంబంధం తీసుకు వస్తుంది. ఈ పద్దతి ముఖ్యంగా అరుదైన జాతులు ఎక్కువగా లభ్యమయ్యే జాతులతో కలిసినప్పుడు హానికరం. ఈ విస్తారమైన జాతులు అరుదైన వాటితో సంగమించవచ్చు, మొత్తం జన్యు సమూహాన్ని ముంచివేసి ఇంకా సంకరాలను సృష్టిస్తాయి, అందుచే మొత్తం సొంత ప్రాంతంలోని నిల్వ పూర్తిగా నశించిపోతుంది. అల్పంగా చెప్పబడుతున్న ఈ సమస్య మీద శ్రద్ధను కేంద్రీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది, ఇది ఎల్లప్పుడూ జీవశాస్త్ర శాఖ సంబంధ గమనికలతో మాత్రమే ఉండదు(బయటకు కనిపించేది). కొంత జన్యు ప్రవాహం సాధారణమైనవి, విస్తరించే శక్తి కలవి, విధానంలో ఉన్నవి, మరియు అన్ని జన్యువుల మరియు జన్యు రకాల సమూహాలను భద్రపరచలేము. అయిననూ, సంకరీకరణలో జన్యు కదలికతో లేదా కదలిక లేకుండా దాదాపుగా అరుదైన జాతుల జీవనాన్ని బెదిరిస్తోంది.[66][67]

సంకరీకరణ మరియు జీవ్యుత్పత్తి శాస్త్రం[మార్చు]

వ్యవసాయం మరియు పశు సేద్యంలో, హరిత విప్లవం సాంకేతికమైన సంకరీకరణ వాడకాన్ని"అధిక-దిగుబడి రకాల" ఏర్పాటు ద్వారా దిగుబడి పెంచటానికి జనసమ్మతం చేయబడింది. తరచుగా కొద్ది ప్రమాణంలో అభివృద్ధి చెందినా దేశాలలో సంకర జాతుల రకాలు మూలాన్ని కలిగి ఉంటాయి మరియు అవి తర్వాత స్థానిక వాతావరణం మరియు రోగాలకు తట్టుకునే విధమైన స్థానిక రకాలతో అభివృద్ధి చెందిన దేశాల మిగిలిన ప్రాంతాలలో సంకరీకరణ చేయబడుతుంది. స్థానిక ప్రభుత్వాలు మరియు పరిశ్రమ సంకరీకరణకు ప్రోత్సాహాన్ని అందిస్తున్నారు దీని ఫలితంగా అనేక స్వదేశ రకాలు నశించి పోతున్నాయి లేదా బెదిరింపుకు గురవుతున్నాయి. వాడకపోవటం ఎందుకంటే లాభం లేకపోవటం మరియు నియంత్రణలేని ఇష్టపూర్వకమైన మరియు అయిష్టపూర్వకమైన వక్ర-పరాగ సంపర్కం మరియు వక్ర సంపర్కం (జన్యు కాలుష్యం), ముందుగా అత్యధికంగా వన్య మరియు స్వదేశ రకాల యొక్క జన్యు సమ్మేళనాలు కూలిపోయాయి దీనివల్ల విస్తారంగా జీవ్యుత్పత్తి వినాశనం మరియు జీవ్యుత్పత్తి కాలుష్యం జరిగింది. ఇది జన్యు వైవిద్యం మరియు జీవవైవిద్యం మొత్తం యొక్క నష్టంగా సంభవించింది.[68]

జన్యుపరంగా మార్పుచెందిన ప్రాణి (GMO) అనేది ఒక ప్రాణి యొక్క జీవ్యుత్పత్తి పదార్దములు జన్యు ఇంజనీరింగ్ పద్దతుల ద్వారా హెచ్చరించబడతాయి, ఈ పద్దతులను సాధారణంగా తిరిగి చేర్చే DNA పద్దతిగా తెలపబడుతుంది. సాధారణంగా మార్పుచేసిన (GM)పంటలు ఈనాడు జన్యు కాలుష్యానికి ఒక సాధారణ మూలం అయ్యింది, వన్య రకాలకే కాకుండా మచ్చిక చేసే రకాలు కూడా అధికంగా సహజ సంకరీకరణ నుండి పొందబడ్డాయి.[69][70][71][72][73]

జన్యు వినాశనం జన్యు కాలుష్యంతో రెట్టింపైనది, ఇది బహుశా అసాధారణ జన్యురకాలను సంహారం చేయటంవల్ల కావచ్చు, దాని ఫలితంగా దాగి ఉన్న విపత్తు మన ఆహార రక్షణకు విపరీతమైన బెదిరింపుగా అయ్యింది. జన్యు పదార్ధాలను మళ్ళించటం ద్వారా వాటి ఉనికి అంతమవుతుంది దాని వల్ల మున్ముందు ఆహార పంటలను సంకరం చేసే మన సామర్ధ్యం మీద మరియు పశువుల కొచ్చే ఎక్కువ ప్రభావం కల వ్యాధులు ఇంకా వాతావరణ మార్పుల మీద ప్రభావం చూపుతుంది.[68]

వాతావరణ మార్పు[మార్చు]

ఈ మధ్యన గోచరమయ్యే ప్రపంచం వేడెక్కడం కూడా ప్రపంచ జీవవైవిద్యంకు అతిపెద్ద బెదిరింపుగా భావించబడింది.[citation needed] ఉదాహరణకి పగడం రాతి గట్లు -ఇవి జీవవైవిద్యానికి అనుకూలమైన ప్రాంతాలు-ప్రస్తుతం ఉన్నట్లు ప్రపంచం వేడెక్కటం ఉంటే 20 నుంచి 40 సంవత్సరాలలో వాటిని కోల్పోతాము.[74]


భారతదేశంలో జీవవైవిద్యం[మార్చు]

భారతదేశం ప్రధానంగా ఉష్ణమండలంలో ఉండటంతో జీవవైవిద్యం ఎక్కువగానే ఉంది. ప్రపంచజీవుల్లో గల మొత్తం వైవిద్యంలో 7.3% మన దేశంలోనే ఉంది. ముఖ్యంగా బాక్టీరియాల్లో 21% ఫంగస్‌ జాతుల్లో 20%, అల్గేలలో 16%. బ్రయో ఫైటాలో 17% పైగా వైవిద్యం ఉంది. ఇక చేపల్లో కూడా అధికంగా 11.7% వైవిద్యం భారతదేశంలోనే ఉంది. ఒక అంచనా ప్రకారం 193 జంతు జాతులు అంతరించే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. వీటిలో క్షీరదాలు-75, పక్షులు-73, తోకున్న జీవులు (రెప్టైల్స్‌) -16,చేపలు-4, సరీసృపాలు (పాముల్లాంటివి)-3, వెన్నెముకలేని ఇతర జీవాలు-22 ఉన్నాయి.

జీవనవైవిద్యం పరిరక్షించటం[మార్చు]

జీవవైవిద్యం, పర్యావరణ విధానాల సేవలు, పేదరికం, మానవ ఉనికిల మధ్య ఉన్న సంబంధానికి ఒక ఖచ్చితమైన రూపం ప్రదర్శిస్తోంది.[75] ప్రదర్శించిన పరిరక్షణ చర్య, ఊహలు మరియు ప్రణాలికలు ప్రస్తుతుం స్థానిక, ప్రాంతీయ, ప్రపంచ ప్రమాణాలలో ఉన్న జీవవైవిద్యం యొక్క సూత్ర దారులను ప్రభావితం చేతాయి.

జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ20వ శతాబ్దం మధ్యలో పక్వమైనది ఎందుకంటే పర్యావరణ వేత్తలు, జంతుశాస్త్రజ్ఞులు, మరియు ఇతర శాస్త్రజ్ఞులు సామూహికంగా పరిశోధన చేయటం ఆరంభించారు మరియు జీవవైవిద్యంలో ప్రపంచ పతనాల యొక్క సమస్యలను సంభోదించారు.[76][77][78] నైతికమైన పరిరక్షణ నైతికమైన రక్షకుల నుండి మారుతుంది, చారిత్రాత్మకంగా జాన్ మ్యుఇర్, కాపాడిన ప్రాంతాల కోసం విహీనమైన మానవ సారోద్దారం లేదా లాభం కోసం నడుమ దూరటం వైపు ఆయన వాదించారు.[77] పరిరక్షణ నీతి సూచించేది ఏమంటే జాతులలో,పర్యావరణ విధానాలలో, విస్తరించే విధానాలలో, మరియు మానవ సంస్కృతి ఇంకా సంఘంలో నిలకడగా జీవవైవిద్యం మరియు కాపాడుట యొక్క సంకల్పం కొరకు తెలివైన కార్యదర్శకత్వం మరియు సహజ వనరుల ఉత్పత్తి నిర్వహణ అవసరం.[76][78][79][80] పరిరక్షణ జీవశాస్త్రజ్ఞులు ఈ శకంలో నివేదించిన జీవవైవిద్య శైలుల గురించి ఆందోళన కలిగి ఉన్నారు, శాస్త్రంచే దీనికి ప్రస్తుత శకం యొక్క వినాశన కాలంగా పేరు పెట్టబడింది, మరియు ఆరవ సామూహిక వినాశానంగా తెలపబడింది.[81] ఈ ఆరవ వినాశానంలో జీవవైవిద్యం పతనాలలో అనుపాతాలు పురాతన జంతు అవశేషాల జాబితాలో నమోదు చేయబడిన గతంలోని ఐదు నశించిన ఈడ్పులను మించి పోయింది.[81][82][83][84][85] నశిచిపోయిన విపత్తుకు బదులుగా, పరిరక్షణ జీవశాస్త్రజ్ఞులు యొక్క పరిశోధన ఏర్పాటు వ్యూహరచన ప్రణాళికలకు దారితీసింది వీటిలో జీవవైవిద్యాన్ని కాపాడటానికి ముఖ్యసూత్రాలు, ఉపదేశ వాక్యాలు, మరియు సాధనాలు ఉన్నాయి.[76][86][87] జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ అనేది విపత్తుతో ఉన్న క్రమశిక్షణ మరియు ఇది అనేకమైనవాతిని క్రమశిక్షణలో ఉంచేది, వీటిలో జీవ్యావరణ, సాంఘిక, విద్య, మరియు ఇతర సాంకేతికత ఉపదేశాలు జీవశాస్త్రం బయట ఉన్నాయి. పరిరక్షణా జీవశాస్త్రజ్ఞులు పొలాలలో మరియు కార్యాలయంలో, ప్రభుత్వంలో, విశ్వవిద్యాలయంలో, లాభాపేక్ష లేని సంస్థలలో మరియు పరిశ్రమలలో పనిచేస్తారు.[76][78] జీవవైవిద్య పరిరక్షణ అనేది వ్యూహాత్మకమైన పరిరక్షణ ప్రణాళికలో ప్రపంచ ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నది దీనిని నిర్మించింది ప్రజా విధానాన్ని మరియు స్థానిక, ప్రాంతీయ మరియు ప్రపంచ ప్రమాణాల యొక్క సంఘాలు, పర్యావరణ విధానాలు, మరియు సంస్కృతుల ఆందోళనలను ఒప్పందం చేయటానికి చేయబడ్డాయి.[88] జీవవైవిద్య పరిరక్షణ మరియు చర్యల ప్రణాళిక మానవుల-ఉనికి కొనసాగింపు మరియు ప్రపంచ ఆర్ధిక శాస్త్రం గుర్తిస్తాయి, వీటిలో ప్రకృతి మూలధనం, మార్కెట్ మూలధనం, మరియు పర్యావరణ విధాన సేవలు వంటివి ఉన్నాయి.[89][90]

రాబడి[మార్చు]

వ్యూహరచనలలో ఒకటి జీవవైవిద్యానికి ద్రవ్య మూల్యాన్ని జీవవైవిద్య బ్యాంకింగ్ ద్వారా పెట్టడం, దీనికి ఒక ఉదాహరణగా ఆస్ట్రేలియా నేటివ్ వెజిటేషన్ మేనేజ్మెంట్ ఫ్రేంవర్క్ఉంది. ఇతర విధానాలలో జన్యు బ్యాంకుల ఏర్పాటు ఉంది, అలానే జన్యు బ్యాంకుల యొక్క ఉద్దేశ్యం ఏమంటే స్వదేశ జాతులను తిరిగి పర్యావరణ విధానానికి పరిచయం చేయడానికి పెంచడం(ఉదా మొక్కలు పెంచే స్థలాలు, ...)[91] అన్యదేశ జాతులను నిర్మూలించడం కూడా స్థానిక జీవవైవిద్యం కాపాడటానికి ఒక ముఖ్యమైన పద్దతి. చీడగా మారిన అన్యదేశాల జాతులను వర్గీకరణం ద్వారా గుర్తించవచ్చు (ఉదా DAISYతో, జీవితం యొక్క బార్ కోడ్[92], ...) మరియు దానిని నిర్మూలించవచ్చు. అయినప్పటికీ ఈ పద్దతి ఆర్ధిక వ్యయం పరంగా కేవలం అతిపెద్ద సమూహంలో ఉన్న అన్యదేశాల జాతుల ప్రాణుల కోసం ఉపయోగించవచ్చు. జీవవైవిద్య పరిరక్షణకు తోడ్పాటునిస్తున్న ఇతర కొలతలలో: పురుగుల మందుల వాడకం తగ్గింపు మరియు/లేదా సేంద్రీయ పురుగుల మందుల వాడకంనకు మారటం,... అయిననూ ఈ కొలతలు, పల్లెల భూములను కాపాడటం కన్నా , స్వదేశ జాతులను తిరిగి పరిచయం చేయడం ఇంకా అన్యదేశ జాతులను తొలగించడం తక్కువ ప్రాముఖ్యం కలిగి ఉన్నాయి. చివరగా, ఒకవేళ ఒక ప్రదేశంలోని స్థానిక ప్రాణుల యొక్క కొనసాగుతున్న పరిరక్షణకు హామీ ఇస్తే, పర్యావరణంలో తొలగిపోయిన స్వదేశ జాతులను తిరిగి పరిచయంచేసే ప్రయత్నాలను చేయవచ్చు. దీనికి మొదటగా ఆ ప్రాంతంలో ఏ జాతులు స్థానికమైనవో గుర్తించాల్సి ఉంటుంది, మరియు తర్వాత వాటిని తిరిగి పరిచయం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ లెక్కింపులు దత్తాంశములు ఎన్సైక్లోపెడియా ఆఫ్ లైఫ్, గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఇన్ఫర్మేషన్ ఫసిలిటీవంటి వాటి ద్వారా చేయబడతాయి, ... సమూలనాశనం సాధారణంగా (జీవ్యావరణ సంబంధ)పురుగుల మందులు లేదా ప్రకృతిని దోచుకునేవారి వల్ల జరుగుతుంది.

నేర్పులు[మార్చు]

పైన చెప్పిన ప్రకారం(పంపిణీ), జీవవైవిద్యం గ్రహం మీద అన్ని చోట్లా అధికంగా లేదు. ఉష్ణ దేశ మరియు ఉపఉష్ణదేశ ప్రాంతాలు సమశీతోష్ణస్థితి వాతావరణం ఉన్న ప్రాంతాల కన్నా ఎక్కువ జీవవైవిద్యం కలిగి ఉంటాయి. దీనికితోడూ, సమశీతోష్ణస్థితి వాతావరణాలు, చాలా దేశాలలో ఉన్నవి విస్తారంగా పట్టణీకరణ జరిగింది, మరియు అధిక మొత్తంలో పంటలు పండించడానికి పెద్ద పరిమాణంలో స్థలం కావాలి. ఈ దేశాలలో జీవవైవిద్య పునరావాసానికి స్థలాలను బాగుచేసి ఇంకా తిరిగి అభివృద్ధి చేయాలి, కొంతమంది ప్రతిపాదనలో ఉష్ణమండలాలకు పంపించడం కన్నా ప్రయత్నాలు చేయడం ఉత్తమమని తెలిపారు. వాదనలలో ఆర్ధిక శాస్త్రం కూడా ఉంది, ఉష్ణమండలాలలో జీవవైవిద్యం కాపాడటం చాలా ప్రభావవంతమైనది మరియు తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది, ముఖ్యంగా ఈ ప్రాంతాలలోని చాలా దేశాలు ఎప్పుడే పట్టణీకరణ ఆరంభించాయి.[93]

అయిననూ, కేవలం ప్రయత్నాలను ఈ ప్రదేశాల వైపు తిప్పడం ఒక్కటే చాలదు, ఎందుకంటే చాలా జాతులు సంవత్సరంలో ఖచ్చితమైన సమయాలలో వలసి వెళ్ళవలసి ఉంది, ఇతర దేశాలయో/ప్రదేశాలతో సంబంధం కావలసి ఉంది. సమతోష్ణస్థితి వాతావరణం ఉన్న అధిక పట్టణీకరణ దేశాలలో, ఇది చెప్పేది ఏమనగా వన్య ప్రాణుల వసారాలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అయిననూ, వన్య ప్రాణుల వసారాలను చేయటమనేది కొత్త స్థలాలను ఖాళీచేయటం/కాపాడటం కన్నా తక్కువ ఖర్చుతో మరియు తక్కువ శ్రమతో కూడుకున్నది.

చట్ట సంబంధమైన స్థితి[మార్చు]

జీవవైవిద్యంను అంచనావేయడం ఆరంభమైనది మరియు దీని పరిణామం విశ్లేషించబడింది (గమనించటాలు, జాబితాలు, పరిరక్షణ...) అలానే దీనిని రాజకీయ మరియు చట్టపరమైన నిర్ణయాలలో తీసుకోబడింది:

  • చట్టానికి మరియు పర్యావరణ విధానాలకు ఉన్న సంబంధం చాలా పురాతన మైనది మరియు జీవవైవిద్యం కోసం పర్యవసానాలు కలిగి ఉంది. ఇది ప్రైవేటు మరియు పబ్లిక్ ఆస్తి హక్కులను కలిగి ఉంది. బెదిరించబడిన పర్యావరణ విధానాలకు ఆశ్రయం నిర్వచించగలదు, కానీ కొన్ని హక్కులు మరియు విధులు (ఉదాహరణకి, చేపలు పట్టే హక్కులు, వేటాడే హక్కులు).
  • జాతుల కొరకు చట్టం అనేది చాలా కొత్త విషయం. ఇది అత్యవసరంగా కాపాడాల్సిన జాతుల గురించి నిర్వచించింది ఎందుకంటే నశించి పోవడం నుంచి బెదిరిపోయి ఉండవచ్చు. యుస్ అపాయ స్థితిలో ఉన్న జాతుల చట్టం "చట్టం మరియు జాతులు" సమస్యను చెప్పే ప్రయత్నానికి ఒక ఉదాహరణ.
  • జన్యు సమూహాల చట్టాలు కేవలం ఒక శతాబ్దం పాతవి[citation needed]. అయితే జన్యువ్యుత్పత్తి విధానం కొత్తది కాదు(మచ్చిక చేసుకోవడం, మొక్కల సంప్రదాయ ఎన్నుకునే విధానం), గత 20 సంవత్సరాలలో జరిగిన అభివృద్ధి చేత ఈ రంగంలో చట్టాలను కట్టుదిట్టం చేయాటానికి దారితీసింది. జన్యు విశ్లేషణకి కొత్త విధానాలు మరియు జన్యు ఇంజనీరింగ్, ప్రజలు జన్యు హక్కులను పొందటం, హక్కుల గమనం, మరియు పూర్తిగా జన్యు వనరుల యొక్క కొత్త తలంపు.[94] ఆ మూలం జన్యువా, ఆ ప్రాణేనా, లేదా దాని DNA నా అని నిర్వచించడానికి ఒక వేడి చర్చ ఈనాడు కోరబడుతోంది.

1972 UNESCO ప్రపంచ వారసత్వం సదస్సు జీవశాస్త్ర వనరులను స్థాపించింది, వీటిలో మొక్కల వంటివి మానవ జాతి యొక్క ఉమ్మడి వారసత్వం. ఈ నియమాలు బహుశా జన్యు వనరుల యొక్క గొప్ప ప్రజా బ్యాంకుల నుండి స్పూర్తిని పొందిఉండవచ్చు, ఇవి మూల-దేశాల బయట ఉన్నాయి.

కొత్త ప్రపంచ అంగీకారాలు (ఉదా.జీవవైవిద్యం మీద సదస్సు), ఇప్పుడు జీవ వనరుల మీద సర్వాధికారముల జాతీయ హక్కులు (ఆస్తి కాదు). జీవవైవిద్యం యొక్క నిలకడగా ఉన్న పరిరక్షణా ఉద్దేశ్యం అదృశ్యమవుతోంది మరియు దీనిని బలమైన పరిరక్షణ యొక్క ఆలోచన బదులుగా పెట్టబడింది.

కొత్త అంగీకారాలు దేశాలు వాటి వాడకం ద్వారా జీవవైవిద్యం పరిరక్షించటానికి , నిలకడగా ఉండటానికి వనరులను అభివృద్ధి చేయటానికి మరియు లాభాలను పంచుకోవటానికి లభ్యమవుతుంది. కొత్త నియమాల క్రింద, జీవ భవిష్యత్తు లేదా సహజ ఉత్పత్తుల సేకరణ ధనిక దేశాలలో జీవవైవిద్యం చేత అనుమతించబడాలని ఊహించబడింది, దీనికి బదులుగా లాభాలలో కొంత భాగం పంచుకుంటుంది.

సర్వాధికార సూత్రాలు అర్హత మరియు లాభాలు పంచుకునే అంగీకారం (ABAs)అని పిలవబడే దానిమీద ఆధారపడి ఉంటుంది. జీవవైవిద్యం మీద సదస్సు ఉత్సాహం మూల దేశానికి మరియు సేకరణ చేసిన వారికి ముందుగా తెలిపిన అంగీకారం సూచించబడుతుంది, ఏ వనరు దేని కోసం ఉపయోగించాలనేది ఏర్పరుస్తుంది, మరియు ఒక లాభాలను పంచుకునే పక్షపాతరహితమైన అంగీకారం మీద తీర్మానిస్తాయి. ఈ సూత్రాలను గౌరవించకపొతే జీవ భవిష్యత్తు అనేదిజీవ చౌర్యం అవుతుంది.

అయినప్పటికీ చట్టపరమైన ప్రమాణంగా జీవవైవిద్యం వాడటం కొరకు ఒకేరకమైన అంగీకారాన్ని సాధించలేదు. ఒకే ఒక్క న్యాయ వ్యాఖ్యాత జీవవైవిద్యంను న్యాయ ప్రమాణంగా వాడరాదని వాదించాడు, వాదిస్తూ జీవవైవిద్యం భావనలోని అనేక దొంతరల సాంకేతిక అనిశ్చిత పరిపాలనా దుర్వినియోగం చేస్తుంది మరియు రక్షణా లక్ష్యాలు ప్రోత్సహించకపోతే వివివాదములు పెరిగిపోతాయి. ఫ్రెడ్ బోస్సెల్మాన్, అ డజన్ బయోడైవర్సిటీ పజిల్స్, 12 N.Y.U. ఎన్విరాన్మెంటల్ లా జర్నల్ 364 (2004) చూడండి

విశ్లేషణా పరిమితులు[మార్చు]

వర్గీకరణ మరియు పరిమాణ పక్షపాతం[మార్చు]

వర్ణించిన అధ్యయనం చేసిన అన్ని జాతులలో 1% కన్నా తక్కువ అవి జీవించి ఉన్నాయని పేర్కొని చేయబడ్డాయి.[95] జీవవైవిద్యం పరిశోధకుడు సీన్ నీ సూచిస్తూ భూమి యొక్క జీవవైవిద్యం చాలా వరకూ సూక్ష్మమైనది, మరియు ఆ సమకాలికమైన జీవవైవిద్య భౌతిక శాస్త్రం "కనిపించే ప్రపంచంలో స్థిరంగా స్థిరపడి పోయింది"అని తెలిపారు (నీ సూక్ష్మ దృష్టితో చూసే దాని సమాన అర్ధంతో "కనిపించే "అనే దాన్ని వాడారు).[96] ఉదాహరణకి, సూక్ష్మ జీవాల జీవితం చయాపచయ క్రియాపరంగా మరియు పర్యావరణ పరంగా బహుకణ జీవితంతో భిన్నమై ఉంటుంది (extremophileచూడండి). నీ పేర్కొన్నాడు: "చెట్టు యొక్క జీవితం మీద, RNA సూక్ష్మ భాగం మీద ఆధారపడి చేసిన విశ్లేషణలో, కనిపించే జీవితంలో కేవలం గమనించదగ్గ రెమ్మలు మాత్రం ఉంటాయి.

సూక్ష్మ జీవుల ఆలోచనలోనూ పరిమాణ పక్షపాతం నియంత్రించలేదు. కీటక శాస్త్రజ్ఞుడు నిగెల్ స్టోర్క్ పేర్కొంటూ "మొదటి ఉజ్జాయింపుగా, భూమి మీద ఉన్న అన్ని బహుకణ జాతులు కీటకాలు" అని తెలిపారు.[97] కీటకాలలో కూడా, నశించిపోయే అనుపాతం ఎక్కువ మరియు మానవ సంఘం ఎదుర్కున్న ఆరవ అతిపెద్ద వినాశ కాలం యొక్క సాధారణ శైలిని సూచన చేస్తోంది.[98][99] ఇంకనూ, సహ-వినాశనంలో కొన్ని జాతులు ఉన్నాయి, వీటిలో మొక్కలు మరియు పేడ పురుగులు వంటివి ఉన్నాయి, ఇక్కడ ఒక దానిలో నశించిపోవటం లేదా తగ్గిపోవటం అనేది ఇంకొక దానిలో పరస్పరం మారుతుంది.[100]

నిర్వచనం[మార్చు]

  1. జీవవైవిద్యం అనేది జీవితం యొక్క నానావిధత్వం: వేర్వేరు మొక్కలు, జంతువులు మరియు సూక్ష్మ-ప్రాణులు, వాటి జన్యువులు మరియు అవి భాగంగా ఉండే వాటి పర్యావరణ విధానాలు. ఒక మిల్లియన్ కన్నా ఎక్కువ మొక్కల మరియు జంతువుల జాతులకు ఇది ఇల్లు, వీటిలో చాలా ప్రపంచంలో ఇంకెక్కడా అగుపించవు.[101]
  2. “జీవవైవిద్యం” తరచుగా జీవితం అన్ని ఆకృతుల యొక్క నానావిధత్వంగా నిర్వచించబడింది, పర్యావరణ విధానాల యొక్క విస్తారమైన ప్రమాణంలో జన్యువులనుండి జాతుల వరకు ఉంటుంది. (ఈ నిర్వచనంలోని భిన్నమైన వాటి జాబితా కోసం గాస్టన్ 1996 చూడండి). "

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూస:Portalbox

సూచనలు[మార్చు]

  1. Chapman, A.D. (September 2005). "Numbers of Living Species in Australia and the World". Australian Biological Resources Study. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-04-23. 
  2. "Determing the genomic infrastructure of evolution and diversity through comparative genome analysis". National Institute of Informatics. 2009. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-04-23. 
  3. దాస్మన్, R. F. 1968. ఒక భిన్నమైన దేశం. మాక్మిల్లన్ కంపెనీ, న్యూ యార్క్. ISBN 978-0-691-12310-3
  4. M. E. సోల్ మరియు B. A. విల్కాక్స్. 1980. జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ : సరికొత్త జీవ్యావరణ శాస్త్రం సినయుర్ భాగస్వామ్యం. సుందర్లాండ్ , మస్సచుసేట్ట్స్ .
  5. ఎడ్వర్డ్ O.విల్సన్, సంపాదకుడు, ఫ్రాన్సిస్ M.పీటర్, భాగస్వామ్య సంపాదకుడు, జీవవైవిద్యం , జాతీయ అకాడెమీ ముద్రణ, మార్చి 1988 ISBN 0-309-03783-2 ; ISBN 0-309-03739-5 (pbk.), ఆన్ లైన్ ముద్రణ
  6. ప్రపంచ జీవవైవిద్యం అంచనా. UNEP, 1995, అనెక్స్ 6, లఘుటిప్పణి. ISBN 0-521-56481-6, "జీవవైవిద్యం", CBDకి సంబంధించిన లఘుటిప్పణి పదాలను మూలంగా వాడబడింది, బెల్జియన్ క్లియరింగ్ హౌస్ విధానం. తిరిగి పొందబడింది 2006-04-26.
  7. విల్చాక్స్, బ్రూస్ A. 1984. జన్యు వనరుల పరిరక్షణా సంధర్బంలో: కనీస స్థల అవసరాల కోసం నిశ్చయాలు. జాతీయ వనాలులో, పరిరక్షణ మరియు అభివృద్ధి, జాతీయ వనాల మీద ప్రపంచ శాసన సభ యొక్క చర్యలు, J.A. మక్నీలి మరియు K.R. మిల్లెర్ , స్మిత్సోనియన్ వ్యవస్థ ముద్రణ, pp. 18-30.
  8. కెవిన్ J. గాస్టన్ & జాన్ I. స్పైసెర్. 2004 "జీవవైవిద్యం: ఒక పరిచయం", బ్లాక్వెల్ ప్రచురణ. 2nd Ed., ISBN 1-4051-1857-1(pbk.)
  9. వైట్, సేల్బోర్న్ యొక్క ప్రకృతి చరిత్ర , ఉత్తరం xx 8 అక్టోబర్ 1768.
  10. "Endangered Species List Expands to 16,000". సంగ్రహించిన తేదీ 2007-11-13. 
  11. "Moustakas, A. & I. Karakassis. How diverse is aquatic biodiversity research?, Aquatic Ecology, 39, 367-375" (PDF). 
  12. మ్యేర్స్ N. (1988), "బెదిరింపబడిన జీవాలు: 'ఉష్ణమండల అడవులలో 'అనుకూల ప్రాంతాలు'", పర్యావరణవేత్త , 8 , 187–208.
  13. మ్యేర్స్ N. (1990), "జీవవైవిద్యం సాహసం: అనుకూల ప్రాంతాల విశ్లేషణను విస్తరించింది ", పర్యావరణవేత్త , 10 , 243–256.
  14. J. అల్రోయ్, C.R. మరియు ఇతరులు. 2001. ఫనేరోజోనిక్ సముద్ర విభిన్నీకరణ అంచనాల మీద మాదిరి ప్రమాణీకరణ యొక్క ప్రభావం జాతీయ అకాడెమీ శాస్త్రం యొక్క చర్యలు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు 98: 6261–6266
  15. 15.0 15.1 "Mapping the web of life". Unep.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  16. Edward O. Wilson (2002). The Future of Life. New York: Alfred A. Knopf. 
  17. http://www.springerlink.com/content/kx5768ll862h418v/
  18. 18.0 18.1 http://www.nature.com/nature/journal/v387/n6630/abs/387253a0.html
  19. Hassan, Rashid M.; Robert Scholes, Neville Ash (2006). Ecosystems and human well-being: current state and trends : findings of the Condition and Trends Working Group of the Millennium Ecosystem Assessment. Island Press. పేజీ. 105. ISBN 1559632283, 9781559632287 Check |isbn= value (సహాయం). 
  20. 20.0 20.1 20.2 "Rice Grassy Stunt Virus". Lumrix.net. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  21. GM వాల్, BR డె సెయింట్ విన్సెంట్ మరియు ML డెరోజ్, క్రోమోజల్ స్థాన ప్రభావం జంతు కణాలలో ట్రాన్స్ఫేక్టెడ్ జన్యువుల యొక్క విశదీకరణ , ప్రకృతి 307:516–520
  22. "Southern Corn Leaf Blight". సంగ్రహించిన తేదీ 2007-11-13. 
  23. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; Wilson2002 అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  24. ఆరోగ్య మరియు జీవవైవిద్యం మీద మొదటి మరియు రెండవ అంతర్జాతీయ సమావేశాల నివేదిక. ఇది కూడా చూడండి: UN COHAB ఉపకరించడం యొక్క వెబ్ సైట్
  25. 25.0 25.1 చివియన్ E. & బెర్న్ స్టెయిన్ A. (eds), 2008. కొనసాగించే జీవితం; జీవవైవిద్యం మీద యెంత మానవుల ఆరోగ్యం ఆధారపడి ఉంది
  26. కర్వలన్ C. మరియు ఇతరులు. , 2005 పర్యావరణ విధానాలు మరియు మానవ ఉనికి: ఆరోగ్య సంయోగం . మిల్లీనియం పర్యావరణ విధానాల అంచనా
  27. (2009) “వాతావరణ మార్పు మరియు జీవవైవిద్యం” తిరిగి పొందిన జీవవైవిద్యం మీద సదస్సు నవంబర్ 5, 2009, http://www.cbd.int/climate/
  28. ఫుల్లెర్ R.A. ఇర్విన్ K.N. డివైన్-రైట్ P. వార్రెన్ P.H. గాస్టన్ K.J. ,హరిత స్థలాల యొక్క మానసిక లాభాలు జీవవైవిద్యంతో పెరుగుతాయి జీవాశాస్త్ర ఉత్తరాలు, 2007
  29. "COHAB Initiative: Biodiversity and Human Health - the issues". Cohabnet.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  30. ప్రపంచ వన్య జీవ నిధి(WWF): "కాపాడటానికి వాదనలు " వెబ్ సైట్ [dead link]
  31. (2006) “మాలిక్యులర్ ఫార్మింగ్” GMO దిక్సూచి తిరిగి పొందబడింది నవంబర్ 5, 2009, http://www.gmocompass.org/eng/search/
  32. హర్వే L., 2008. మందులు కనుగొనుటలో ప్రకృతి ఉత్పత్తులు . డ్రగ్ డిస్కవరీ టుడే
  33. హకిన్స్ E.S. & రీచ్ M.R., 1992 జపనీస్-మూలమైన మందుల ఉత్పత్తులు సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 1960 నుండి 1989 వరకు: ఆధునీకరణకు అంచనా . క్లిన్ ఫర్మాకల్ దేర్. 51:1-11
  34. రూపేష్ J. మరియు ఇతరులు. , 2008 సముద్ర ప్రాణులు: మందులు కనుగొనటానికి బలమైన మూలం ప్రస్తుత శాస్త్రం, Vol. 94, No. 3, 10 Feb 2008
  35. జీవ అభివృద్ధి: పర్యావరణం మరియు అభివృద్ధి మీద ప్రభావాలు
  36. Home (2005-07-16). "Looking for new compounds in sea is endangering ecosystem". Bmj.com. doi:10.1136/bmj.330.7504.1350-d. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  37. "COHAB Initiative - on Natural Products and Medicinal Resources". Cohabnet.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  38. IUCN, WRI, WBCSD, Earthwatch Inst. 2007 వ్యాపారం మరియు పర్యావరణ విధానాలు: పర్యావరణ విధానాల సాహసాలు మరియు వ్యాపార సూచనలు
  39. మిల్లీనియం పర్యావరణ విధానాల అంచనా 2005 పర్యావరణ విధానాలు మరియు మానవుల ఉనికి: వ్యాపారం మరియు పరిశ్రమ కొరకు అవకాశాలు మరియు సాహసాలు
  40. "Business and Biodiversity webpage of the U.N. Convention on Biological Diversity". Cbd.int. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  41. WRI సంఘటితమైన పర్యావరణ విధానాల సేవల సమీక్ష. ఇది కూడా చూడండి: పర్యావరణ విధానాలకి ఉదాహరణాలు-సేవ ఆధారమైన ఆపదలు, అవకాశాలు మరియు ఊహలు
  42. Popper, Karl (1972). Objective Knowledge. Oxford: Clarendon Press. పేజీలు. 288–289. 
  43. ప్రపంచ వర్గీకరణ ఉపకరించడం ప్రకారం కేవలం 50 ఆన్త్రో పోడ్స్ మరియు 5% ప్రోటోజోవా ఇంతక ముందే వర్ణించారు
  44. "Encyclopedia Smithsonian: Numbers of Insects". Si.edu. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  45. 45.0 45.1 లే మొండే వార్తాపత్రిక సంచిక
  46. జాతీయ అకాడెమీ యొక్క శాస్త్రాల అంచనాలు, సముద్ర జీవితం యొక్క జనాభా లెక్క (CoML) [1]
  47. డేవిడ్ L. హక్స్వర్త్ , "బూజుల వైవిద్యంలో పరిమాణం: 1•5 మిల్లియన్ల జాతులు తిరిగి వచ్చినట్టు అంచనా" మైకోలాజికల్ పరిశోధన (2001), 105: 1422–1432 కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ [2]
  48. "Acari at University of Michigan Museum of Zoology Web Page". Insects.ummz.lsa.umich.edu. 2003-11-10. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  49. కొత్త జాతుల అన్వేషణ మరియు అధిక అనుపాతంలో నిర్మూలన
  50. 30% జాతులను 2050 కల్లా కోల్పోతాము
  51. 51.0 51.1 "Reid Reversing loss of Biodiversity". Ag.arizona.edu. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  52. S.L. పిం, G.J. రసెల్, J.L. గిట్లేమన్ మరియు T.M. బ్రూక్స్, జీవవైవిద్యం యొక్క భవిష్యత్తు , శాస్త్రం 269: 347–350 (1995)
  53. Jim Chen (2003). "Across the Apocalypse on Horseback: Imperfect Legal Responses to Biodiversity Loss". The Jurisdynamics of Environmental Protection: Change and the Pragmatic. Environmental Law Institute. పేజీ. 197. ISBN 1585760714. 
  54. "Hippo dilemma". Windows on the Wild: Science and Sustainabiliy. New Africa Books. 2005. ISBN 1869283805. 
  55. IUCN యొక్క నేరుగా ఉండే బెదిరింపుల వర్గీకరణ
  56. పాల్ ఎహ్ర్లిచ్ మరియు అన్నే ఎహ్ర్లిచ్, నశించిపోవడం , రాండం హౌస్, న్యూ యార్క్ (1981) ISBN 0-394-51312-6
  57. "Astrobio paper on biomass Distribution". Astrobio.net. 2002-03-15. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  58. ద్రాకరే S, లేన్నోన్ J.L., హిల్లెబ్రాండ్ H., 2006 భౌగోళిక, విస్తరించిన మరియు జీవ్యావరణ సంబంధ సందర్బ ముద్రణ జాతుల-ప్రదేశాల సంబంధం మీద ఉంటుంది జీవ్యావరణ పత్రాలు 9 (2), 215–227
  59. "Study: Loss Of Genetic Diversity Threatens Species Diversity". Enn.com. 2007-09-26. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  60. శాస్త్ర సంబంధం 22 (జూలై 2008)
  61. బెల్జియం కేవలం 5% స్వదేశ చెట్లను కలిగి ఉంది, క్రిస్టిన్ వండేర్ మిజిన్స్ బృగ్గే పేర్కొన్న దాని ప్రకారం
  62. బెల్జియంలో 5% స్వదేశ చెట్లు ఉన్నాయి
  63. "Guardian.co.uk". Guardian. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  64. సంకరీకరణ మరియు జన్యు కదలిక; నశించిపోవడాలు; "ముట్టడి చేసిన జాతుల యొక్క విస్తరించిన ప్రభావం; H. A. మూనీ మరియు E. E. క్లేలాండ్" Proc Natl Acad Sci U S A. 2001 మే 8; 98(10): 5446–5451. మూస:DOI. Proc Natl Acad Sci U S A, v.98(10); మే 8, 2001, శాస్త్ర జాతీయ అకాడెమీ PMID 33232
  65. "Glossary: definitions from the following publication: Aubry, C., R. Shoal and V. Erickson. 2005. Grass cultivars: their origins, development, and use on national forests and grasslands in the Pacific Northwest. USDA Forest Service. 44 pages, plus appendices.; Native Seed Network (NSN), Institute for Applied Ecology, 563 SW Jefferson Ave, Corvallis, OR 97333, USA". Nativeseednetwork.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  66. సంకరీకరణం మరియు జన్యు కదలిక ద్వారా నిర్మూలన; జుడిత్ M. రైమెర్, వన్య ప్రాణ జీవ్యావరణ శాఖ, మైన్ విశ్వవిద్యాలయం, ఒరోనో, మైన్ 04469, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు; మరియు డానియెల్ సిమ్బెర్ లోఫ్, జీవ శాస్త్ర విభాగం, ఫ్లోరిడా దేశ విశ్వవిద్యాలయం, తల్లహస్సీ, ఫ్లోరిడా 32306, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు; జీవ్యావరణం మరియు పద్దతుల మీద వార్షిక సమీక్ష, నవంబర్ 1996, Vol. 27,పేజీలు  83–109 (doi: 10.1146/annurev.ecolsys.27.1.83), [3]
  67. సాగుబడి అడవులు యూకలిప్ట్ జాతులు మరియు సంకరాలు వాడటం ద్వారా జన్యు కాలుష్యం ఏర్పడుతుంది; RIRDC/L&WA/FWPRDC కొరకు ఒక నివేదిక; వ్యవసాయఅరణ్య ఉమ్మడి కార్యం; బ్రాడ్ M. పోట్ట్స్, రాబర్ట్ C. బార్బర్, ఆండ్రూ B. హింగ్స్టన్ ; సెప్టెంబర్ 2001; RIRDC ప్రచురణ No 01/114; RIRDC ప్రణాళిక No CPF - 3A; ISBN 0-642-58336-6; ISSN 1440-6845; ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వం, పల్లె పరిశ్రమల పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి సంఘం[dead link]
  68. 68.0 68.1 “జన్యు కాలుష్యం: గొప్ప జన్యు దుమారం”; దేవిందర్ శర్మాను ఈ చిరునామాలో కలవగలరు: 7 త్రివేణి అపార్ట్మెంట్స్, A-6 పశ్చిం విహార్, న్యూ ఢిల్లీ-110 063, ఇండియా. Email: dsharma@ndf.vsnl.net.in. వ్యవసాయ తదితర ప్రసార సాధన కేంద్రం (CAAM). [4]
  69. Pollan, Michael (2001-12-09). "The year in ideas: A TO Z.; Genetic Pollution; By Michael Pollan, The New York Times, December 9, 2001". New York Times. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  70. "Dangerous Liaisons? When Cultivated Plants Mate with Their Wild Relatives; by Norman C. Ellstrand; The Johns Hopkins University Press, 2003; 268 pp. hardcover, $ 65; ISBN 0-8018-7405-X. Book Reviewed in: Hybrids abounding; Nature Biotechnology 22, 29–30 (2004) doi:10.1038/nbt0104-29; Reviewed by: Steven H Strauss & Stephen P DiFazio; 1 Steve Strauss is in the Department of Forest Science, Oregon State University, Corvallis, Oregon 97331-5752, USA. steve.strauss@oregonstate.edu; 2 Steve DiFazio is at Oak Ridge National Laboratory, Bldg. 1059, PO Box 2008, Oak Ridge, Tennessee 37831-6422 USA. difazios@ornl.gov". Nature.com. 2004-01-01. doi:10.1038/nbt0104-29. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  71. "“Genetic pollution: Uncontrolled spread of genetic information (frequently referring to transgenes) into the genomes of organisms in which such genes are not present in nature.” Zaid, A. et al. 1999. Glossary of biotechnology and genetic engineering. FAO Research and Technology Paper No. 7. ISBN 92-5-104369-8". Fao.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  72. “జన్యు కాలుష్యం: జన్యు సమాచారం యొక్క నియంత్రణలేని (తరచుగా జన్యు ఇంజనీరింగ్ ఉత్పతులను పేర్కొనటం) పర్యావరణంలో జన్యు ప్రాణులు తప్పించుకోవటం ఈ జన్యువులు ఇంతక ముందు ఎప్పుడూ ఉండలేదు.” వెతకగలిగిన బయోటెక్నాలజీ నిఘంటువు మిన్నెసోటా విశ్వవిద్యాలయం., [5]
  73. "“Genetic pollution: Living organisms can also be defined as pollutants, when a non-indigenous species (plant or animal) enters a habitat and modifies the existing equilibrium among the organisms of the affected ecosystem (sea, lake, river). Non-indigenous, including transgenic species (GMOs), may bring about a particular version of pollution in the vegetable kingdom: so-called genetic pollution. This term refers to the uncontrolled diffusion of genes (or transgenes) into genomes of plants of the same type or even unrelated species where such genes are not present in nature. For example, a grass modified to resist herbicides could pollinate conventional grass many miles away, creating weeds immune to the most widely used weed-killer, with obvious consequences for crops. Genetic pollution is at the basis of the debate on the use of GMOs in agriculture.” The many facets of pollution; Bologna University web site for Science Communication. The Webweavers: Last modified Tue, 20 Jul 2005". Scienzagiovane.unibo.it. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  74. Saturday, June 20, 2009 (2008-12-10). "Coral reefs to be destroyed in 20-40 years". Mnn.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  75. Millennium Ecosystem Assessment (2005). పర్యావరణ విధానాలు మరియు మానవ ఉనికి: జీవవైవిద్యం అంచనా. ప్రపంచ వనరుల సంస్థ, వాషింగ్టన్, DC.[138]
  76. 76.0 76.1 76.2 76.3 M. E. సోల్. (1986). జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ అనగా ఏంటి? జీవశాస్త్రం, 35(11): 727-734
  77. 77.0 77.1 P. డావిస్. (1996). ప్రదర్శనశాలలు మరియు ప్రకృతి పర్యావరణాలు. లీసెస్టర్ విశ్వవిద్యాలయ అచ్చు.
  78. 78.0 78.1 78.2 F. వాన్ డైక్. (2008) జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ: సంస్థలు, భావనలు, అమలులు, 2nd ed.. స్ప్రిన్గేర్ వేర్లాగ్. pp. 478. ISBN 978-1-4020-6890-4 (hc).
  79. హంటర్, M. L. ((1996). జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ మూలసిద్దాంతములు బ్లాక్వెల్ సైన్స్ ఇంక్., కేంబ్రిడ్జ్, మస్సచుసెట్ట్స్., ISBN 0-86542-371-7.
  80. B. W. బోవెన్, (1999). భద్రపరచేది జన్యువులనా, జాతులనా, లేదా పర్యావరణ విధానాలనా? పరిరక్షణ సిద్దాంతం యొక్క విరిగిన పునాదులను నయం చేయటం. మాలిక్యులర్ జీవ్యావరణ శాస్త్రం, 8:S5-S10.
  81. 81.0 81.1 D. B. వేక్ మరియు V. T. వ్రేడెన్బుర్గ్. (2008) మనం ఆరవ సమూహ వినాశనం మధ్యలో ఉన్నామా? వెన్నుముక లేని ప్రాణుల లోకం నుంచి ఒక సమీక్ష. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల యొక్క జాతీయ అకాడెమీ శాస్త్రాల యొక్క అంచనాలు, 105: 11466–11473.[6]
  82. L. P. కో, R. R. డున్, N. S. సోధి, R. K. కోల్వెల్ , H. C. ప్రోక్టర్, మరియు V. S. స్మిత్. (2004) జాతుల సహవినాశనం మరియు జీవవైవిద్యం విపత్తు. 305, 1632-1634 [7]
  83. M. L. మక్కాల్లుం. (2007). వెన్నుముకలేని జీవుల పతనమా లేదా నశించిపోవడమా? ప్రస్తుత పతనాలు డ్వర్ఫ్ వెనకటి నశించే అనుపాతం. హెర్పేటోలజీ, 41(3): 483–491.[8]
  84. J. B. C. జాక్సన్ . (2008) జీవ్యావరణ వినాశనం మరియు ధైర్య కొత్త సముద్రంలో విస్తరణ . PNAS 2008 105:11458-11465.[9]
  85. R. R. డున్. (2005). ఆధునిక కీటక నిర్మూలన, అధికంగా పట్టించుకోనిది. జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ, 19(4): 1030 - 1036 [10]
  86. M. E. సోల్. (Ed.). (1986). జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ: కరువు మరియు వైవిద్యం యొక్క శాస్త్రం. సినఎర్ భాగస్వామ్య ఇంక్.
  87. C. R. మార్గులేస్ & R. L. ప్రెస్సే. (2000). క్రమమైన పరిరక్షణ ప్రణాళిక. ప్రకృతి, 405: 243-253. [11]
  88. ఉదాహరణ: గస్కన్, C., కొల్లిన్స్, J. P., మూరే, R. D., చర్చ్, D. R., మక్కే, J. E. మరియు మెండెల్సన్ , J. R. III (eds). (2007). వెన్నుముకలేని జీవుల పరిరక్షణా చర్యల ప్రణాళిక. IUCN/SSC వెన్నుముకలేని జీవుల ప్రత్యేక వర్గం. గ్లాండ్, స్విట్జర్ల్యాండ్ మరియు కేంబ్రిడ్జ్, సంయుక్త రాజ్యం 64pp.[12][13]
  89. G. W. లక్, G. C. డైలీ మరియు P. R. ఎహ్ర్లిచ్. (2003) జనాభా వైవిద్యం మరియు పర్యావరణ విధానాల సేవలు. 18, (7): 331-336 [14]
  90. ఇది కూడా చూడండి
  91. బెల్జియం "విత్తన వనాలను" ఏర్పరుస్తుంది; జన్యు బ్యాంకులు తిరిగి పరిచయం చేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో
  92. బార్ కోడ్ అఫ్ లైఫ్
  93. జీవవైవిద్యం యొక్క ఆర్ధిక శాస్త్రం
  94. "Gene Patenting". Ornl.gov. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-06-21. 
  95. ఎడ్వర్డ్ O. విల్సన్. (2000). జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ యొక్క భవిష్యత్తు. జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ, 14(1): 1-3
  96. నీ S. (2004), "కంటికి కనిపించే దానికన్నా ఎక్కువ ",ప్రకృతి , 429 , 804–805.
  97. N. E. స్టోర్క్ 2007. జీవవైవిద్యం: కీటక ప్రపంచం . ప్రకృతి 448, 657–658 (9 ఆగష్టు 2007)
  98. J. A. థామస్, M. G. టెల్ఫెర్, D. B. రాయ్, C. D. ప్రెస్టన్, J. J. D. గ్రీన్వుడ్, J. అషేర్, R. ఫాక్స్, R. T. క్లార్క్, J. H. లాటన్. (2004) బ్రిటిష్ సీతాకోక చిలకలు, పక్షులు, మరియు మొక్కలలో సరిపోల్చదగిన నష్టం మరియు ప్రపంచ వినాశ విపత్తు జరిగింది. శాస్త్రం, 303(5665): 1879 - 1881 [15]
  99. R. R. డున్. (2005). ఆధునిక కీటక నశించడం, వదిలివేయబడ్డ వర్గం. జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ, 19(4): 1030 - 1036. [R. R. డున్. (2005). ఆధునిక కీటక నశించిపోవడం, వదిలివేయబడ్డవి అధికం. జీవశాస్త్ర పరిరక్షణ, 19(4): 1030 - 1036]
  100. L. P. కో, R. R. డున్, N. S. సోధి, R. K. కోల్వెల్, H. C. ప్రోక్టర్, V. S. స్మిత్. (2004). జాతుల సహ-నశించిపోవడం మరియు జీవవైవిద్యం విపత్తు. శాస్త్రం, 305(5690):1632-4.[16]
  101. http://www.environment.gov.au/biodiversity/)

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

పత్రాలు[మార్చు]

ఉపకరణాలు[మార్చు]

వనరులు[మార్చు]