టమాటోగింజల నూనె

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

టమాటో మొక్క సొలనేసి కుటుంబానికిచెందిన మొక్క.టమాటోలను కూరలలో పులుపురుచిని యుచ్చుటకై వాడెదరు.వృక్షశాస్త్రనామం:లైకొపెసికొన్ ఎస్కులంటమ్(Lycopesicon esculantum).మరియొక రకం లైకొపెసికొన్ లైకొపెర్సికమ్(lycopesicon lycopersicum).టమాటో మొక్క మూల/ఆది పుట్టుక స్థానం దక్షిణ అమెరికా యొక్క పశ్చిమప్రాంతమందలి కొలంబియా, ఈక్వడార్పెరు,చిలీ,మరియు బొలీవియా పశ్చిమ అర్ధభాగం,ఇంకయు ఈక్వెడోరు సమీపంలోని గాలఫోగ ద్వీపసముదాయం[1]

మొక్క
పుష్పాలు
పళ్ళు
కాయ అడ్డుకోత-గింజలు


భారతదేశ ఇతరభాషలలోని పేరు[2][మార్చు]

దేశంలో టమాటోఅధికంగా సాగులోవున్న రాష్ట్రాలు[మార్చు]

ఇంచుమించు టమాటో దేశంలోని అన్నిప్రాంతాలలో సాగవుతున్నప్పటికి ఈదిగువ రాష్ట్రాలలలో అధికవిస్తీర్ణంలో సాగులో వున్నది.అవి;మహారాష్ట్ర,బీహరు,కర్నాటక,ఉత్తరప్రదేశ్,ఒడిస్సా ,ఆంధ్ర ప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్,మరియు అస్సాం.

టమాటో గింజలు[మార్చు]

కూరలలో నేరుగావాడే టమాటోపండ్లనుండి గింజలను సేకరించటంవీలుకాదు.అయితే టమాటో జ్యూస్(Tomato juice)టమాటోసాస్(Tomato sauce),టమాటో కెచఫ్(Tomato ketup)లు తయారుచేయు ఆహరపదార్ధాల ఉత్పత్తిపరిశ్రమలనుండి టమాటోగింజలను పొందవచ్చును.ఆపరిశ్రమలలో టమాతో పండ్లనుండి గింజలనుతొలగించిన తరువాతమాత్రమే పైనపెర్కొన్న ఆహరపదార్ధాలను ఉత్పత్తిచేయుదురు.అలాగే లైకొపెన్(lycosene),బిటా కెరొటెన్(Beta carotene)తయారు పరిశ్రమలనుండికూడా టమాటోగింజలు లభిస్తాయి.టమాటో పండులో గింజలు0.5% మాత్రమేవుండును.

టమాటోగింజలలోని పదార్ధాలు [2]

పదార్ధము శాతం
తేమ 8.0-9.0
నూనె(fat) 24-25
మాంసకృత్తులు 27-28
పీచు పదార్ధం 13-14
లెసిథిన్(Lecithin) 0.56
N-free Extract 21

నూనె[మార్చు]

టమాటో గింజలనూనె ఎరుపుగా వుండి,ఘటైన వాసన కల్గి వుండును.

టమాటోగింజల నూనెలోని కొవ్వు ఆమ్లంలశాతం[3]

కొవ్వు ఆమ్లాలు శాతం
పామిటిక్ ఆమ్లం 13-14%
స్టియరిక్ ఆమ్లం(C18:0) 4.0-6.0% వరకు
ఒలిక్ ఆమ్లం(C18:1) 22-25% వరకు
లినొలిక్ ఆమ్లం(C18:2) 50-54% వరకు
లినొలెనిక్ ఆమ్లం(C18:3) 2-3%

టమాటో గింజలనూనె భౌతికలక్షణాల పట్టిక[3]

భౌతిక లక్షణాలు మితి
వక్రీభవన సూచిక 400Cవద్ద 1.466-1.4677
ఐయోడిన్ విలువ 122-124
సపనిఫికెసను విలువ 186-198
అన్‌సఫొనిపియబుల్ పధార్దం 1.5% గరిష్టం
తేమశాతం 0.5% గరిష్టం
రంగు 1"సెల్,(y+5R) 30(ముడినూనె)
విశిష్టగురుత్వం300/300C 0.917-0.925

నూనె ఉపయోగాలు[మార్చు]

  • నూనెను సలాడు(salad)నూనెలతయారిలో వాడవచ్చును.
  • సబ్బుల తయారిలో వాడవచ్చును
  • మార్గరిన్లను తయారుచేయుటలో ఉపయోగించవచ్చును.
  • రంగులలో(paints)వాడే అల్కైడ్స్ ను తయారుచేయుటలో ఉపయోగం

ఇవికూడా చూడండి[మార్చు]

వనరులు/మూలాలు[మార్చు]

  1. http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=44
  2. 2.0 2.1 SEA Hand Book-2009by Solvent Extractors' Association of India
  3. 3.0 3.1 Evengelos s. Lozos,Jhon Tasaknis and Lalas,Grasasy Aceites,Vol.49.Fasc.5-6(1998)440-445
  • The Journal of industrial and engineering chemistry (American Chemical Society), 11 part 2, 1919: 850
  • [[1]]