టూపాక్ షకుర్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Tupac Shakur
జన్మ నామం Lesane Parish Crooks
సుపరిచితుడు 2Pac, Pac, Makaveli
మూలం Marin City, California, U.S.
రంగం Hip hop
వృత్తి Rapper, actor, record producer, poet, screenwriter, activist
క్రియాశీల కాలం 1988–1996 (rapping) 1990–1996 (acting)
Labels Interscope, Death Row, Amaru
Associated acts Snoop Dogg, Digital Underground, Richie Rich, K-Ci & JoJo, Dave Hollister, Johnny "J", Outlawz, Tha Dogg Pound, Boot Camp Clik, Nate Dogg
వెబ్‌సైటు www.2paclegacy.com

టూపాక్ అమరు షకుర్ (జూన్ 16, 1971 – సెప్టెంబర్ 13, 1996), తన రంగస్థల నామములు 2పాక్ (లేదా సరళంగా పాక్ ) మరియు మకవేలి లతో ప్రసిద్ధమైన, ఒక అమెరికన్ రాప్ కళాకారుడు. షకుర్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 75 మిలియన్లకు పైగా ఆల్బములు అమ్మాడు,[1] దీనితో అతను ప్రపంచములో ఉత్తమంగా అమ్ముడుపోయిన సంగీత కళాకారులలో ఒకడు అయ్యాడు. కేవలం యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోనే అతను 37.5 మిలియన్ రికార్డులు అమ్మాడు.[2] రోలింగ్ స్టోన్ మాగజైన్ అతనిని సర్వకాలములకు అత్యుత్తమ కళాకారులలో 86వ వాడిగా పేర్కొంది.[3]

ఒక టాప్-సెల్లింగ్ (అధిక డిమాండ్ ఉన్న) రాప్ కళాకారునిగా ఉండటంతో పాటు, అతను వృద్ధిలోకి రాగలిగిన నటుడు,[4] మరియు సమాజ సేవకుడు. షకుర్ పాటలలో చాలావరకు మురికివాడలలోని హింస మరియు కష్టముల మధ్య పెరగటం గురించి, జాతివాదం, ఇతర సాంఘిక సమస్యలు, మరియు ఈస్ట్ కోస్ట్-వెస్ట్ కోస్ట్ హిప్ హాప్ ప్రతిస్పర్ధ సమయంలో ఇతర రాపర్లతో ఘర్షణల గురించి ఉంటాయి. షకుర్ తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రత్యామ్నాయ హిప్ హాప్ బృందం డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ లో రోడీ (బృందం లోని వారికి సంగీత ఉపకరణములను అందించే వాడు) మరియు బ్యాక్అప్ డాన్సర్ (వేరొకరి స్థానంలో అవసరానికి నర్తించేవాడు) గా ప్రారంభించాడు.[5][6][7]

సెప్టెంబర్ 1996లో, నెవాడలోని లాస్ వెగాస్ మహానగర ప్రాంతంలో షకుర్ పై కాల్పులు జరిగాయి. అతనిని విశ్వవిద్యాలయం మెడికల్ సెంటర్ కు తీసుకు వెళ్ళారు, శ్వాసకోశ వైఫల్యం మరియు హృదయ స్పందన నిలిచిపోవటంతో అతను అక్కడే మరణించాడు.[8]

ప్రారంభ జీవితం[మార్చు]

టూపాక్ అమరు షకుర్ న్యూయార్క్ నగరంలోని మన్హట్టన్ యొక్క ఈస్ట్ హార్లెం విభాగంలో జన్మించాడు.[9] ఇతనికి టుపాక్ అమరు II పేరు మీద ఆ పేరు పెట్టబడింది,[10] ఇతను స్పెయిన్ కి వ్యతిరేకంగా తలెత్తుతున్న దేశవాళీ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించి దాని మూలంగానే ఉరి తీయబడిన ఒక పెరువియన్ విప్లవకారుడు.[11]

అతని తల్లి, అఫెని షకుర్, మరియు తండ్రి, బిల్లీ గార్లాండ్, 1960ల చివర మరియు 1970ల ప్రారంభంలో న్యూయార్క్ లో బ్లాక్ పాంథర్ పార్టీలో చురుకైన సభ్యులు; అతని తల్లి న్యూయార్క్ పాంథర్ 21 కోర్టు కేసులో "యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రభుత్వము మరియు న్యూయార్క్ లోని పర్యాటక ప్రాంతములపై కుట్ర"లో తనపై ఉన్న 150 పైగా అభియోగముల నుండి నిర్దోషిగా బయటపడిన ఒక నెల తరువాత అతను పుట్టాడు.[12]

షకుర్ కుటుంబం దీనిని ఖాయపరచకపోయినప్పటికీ, అనేక మూలాలు (జనన ధృవీకరణ అధికారి యొక్క నివేదికతో సహా) అతని పుట్టినప్పటి పేరు "లెసనే పరిష్ క్రూక్స్" అని పేర్కొన్నాయి.[13] ఈ పేరు జనన ధృవీకరణ పత్రంలో ఉండి ఉండాల్సింది కానీ తన శత్రువులు తన కుమారినిపై దాడి చేస్తారేమో అని భయపడి అఫెని భిన్నమైన ఆఖరి నామమును ఉపయోగించి అతని అసలైన గుర్తింపును మార్చివేసింది. ఆమె గార్లాండ్ నుండి విడిపోయి ముతులూ షకుర్ ని వివాహం చేసుకున్న తర్వాత ఆ పేరుని మార్చివేసింది.[14]

తన అసలు తండ్రి అయిన గార్లాండ్ ద్వారా, షకుర్ ఉత్తర ఆఫ్రికా యొక్క గారమాంటెస్[15] రాజవంశానికి చెందినవాడు. సబ్-సహారన్ ఆఫ్రికా[16]లోని ఆధునిక టువరేగ్[17] ప్రజలు గారమాంటెస్ నాగరికతకు చెందినవారు. షకుర్ కి చాలా చిన్నవయస్సులోనే పోరాటం మరియు జైలుశిక్ష గురించి తెలుసు. అతని జ్ఞానపిత, ఒక గొప్ప స్థానంలో ఉన్న బ్లాక్ పాంథర్ అయిన, ఎల్మెర్ "గెరోనిమో" ప్రాట్ పై 1968లో జరిగిన ఒక దోపిడీ సమయంలో ఒక ఉపాద్యాయురాలిని హత్య చేసాడనే నేరం మోపబడింది, అయినప్పటికీ తర్వాత అతనికి విధించిన శిక్ష రద్దు చేయబడింది. అతను సవతి తండ్రి, ముతులూ, 1982 నుండి గట్టిగా నాలుగు సంవత్సరములు FBI యొక్క టెన్ మోస్ట్ వాంటెడ్ ఫ్యుజిటివ్స్ జాబితాలో ఉన్నాడు, ఆ సమయంలో షకుర్ యుక్త వయస్సులోకి అడుగు పెడుతూ ఉన్నాడు. తన సోదరి అసాటా షకుర్ కి (జాన్నే చెసిమార్డ్ గా కూడా ప్రసిద్ధం) న్యూజెర్సీలోని కారాగారం నుండి తప్పించుకోవటంలో సహాయం చేసినందుకు ముతులూ కొరకు పోలీసులు వెదుకుతున్నారు, 1973లో రాష్ట్ర పోలీసు అధికారిని కాల్చిందనే ఆరోపణతో ఆమె అక్కడ జైలు శిక్ష అనుభవిస్తోంది. ముతులూ 1986లో పట్టుబడ్డాడు మరియు ఇద్దరు పోలీసు అధికారులు మరియు ఒక గార్డు హత్య గావించబడిన బ్రింక్స్ ఆయుధాల ట్రక్కు దోపీడీలో జైలులో పెట్టబడ్డాడు.[18] షకుర్ కి అతని కన్నా రెండు సంవత్సరములు చిన్నదైన ఒక సవతి సోదరి, సేక్యివా, మరియు అతని కన్నా పెద్దవాడైన ఒక సవతి సోదరుడు మోప్రేం "కొమాని" షకుర్ ఉన్నారు, వీరు అతని అనేక రికార్డింగ్స్ లో కనిపించారు.[19]

పన్నెండు సంవత్సరాల వయస్సులో, షకుర్ హార్లెం యొక్క 127th స్ట్రీట్ రెపెర్టరీ ఎన్సెంబుల్ లో పేరు నమోదు చేసుకున్నాడు మరియు అ రైసిన్ ఇన్ ది సన్ నాటకంలో ట్రావిస్ యంగర్ పాత్ర పోషించాడు. ఇది ప్రసిద్ధ అపోలో థియేటర్ లో ప్రదర్శించబడింది. 1986లో, ఆ కుటుంబం, మేరీల్యాండ్ లోని బాల్టిమోర్ కు తరలి వెళ్ళారు.[20] పాల్ లారెన్స్ దంబార్ హైస్కూలులో రెండవ సంవత్సరం పూర్తి చేసిన తర్వాత అతను బాల్టిమోర్ స్కూల్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ కు బదిలీ అయ్యాడు. అక్కడ అతను నటన, కవిత్వం, జాజ్, మరియు బాలే అభ్యసించాడు. అతను షేక్స్స్పియర్ నాటకములలో, మరియు ది నట్ క్రాకర్ లో మౌస్ కింగ్ పాత్రలోను నటించాడు.[18] షకుర్, తన స్నేహితులలో ఒకరైన డానా "మౌస్" స్మిత్ తన బీట్ బాక్స్ (నోటితో వివిధ వాయిద్యముల శబ్దములు చేసేవాడు)గా, తను పాల్గొన్న అనేక రాప్ పోటీలలో గెలుపొందాడు మరియు తన విద్యాలయంలో ఉత్తమ రాపర్ గా గుర్తించబడ్డాడు.[21] అతను అత్యాధునిక దుస్తులు ధరించనప్పటికీ, అతను తన హాస్య చతురత, గొప్ప రాపింగ్ నైపుణ్యములు, మరియు ఎవరితోనైనా కలిసిపోగలిగే సామర్ధ్యం కారణంగా స్కూలులో అత్యంత జనాదరణ పొందిన పిల్లలలో ఒకడు అయ్యాడు.[22] అతను జాడా పింకెట్ (తరువాత జాడా పింకెట్ స్మిత్) కు ప్రాణ స్నేహితుడు అయ్యాడు. ఆ స్నేహం అతను మరణించే వరకు కొనసాగింది. Tupac: Resurrection డాక్యుమెంటరీలో షకుర్ ఈ విధంగా చెప్పాడు, "జాడా నా హృదయం. నా జీవితకాలమంతా ఆమె నా స్నేహితురాలిగా ఉంటుంది," మరియు పింకెట్ స్మిత్ అతనిని ఈ విధంగా పిలుస్తుంది "నా ప్రాణ స్నేహితులలో ఒకడు. అతను ఒక సోదరుని వంటి వాడు. ఇది స్నేహానికి మించిన బంధం. మా మధ్య ఉన్న బంధం, నీకు జీవితంలో ఒకసారి మాత్రమే దొరుకుతుంది." "జాడా" అనే పేరుతో షకుర్ రచించిన ఒక పద్యం అతని పుస్తకం, ది రోజ్ దట్ గ్రూ ఫ్రం కాంక్రీట్ లో కనిపిస్తుంది. ఇందులో పింకెట్ స్మిత్ కు అంకితం చేసిన "ది టియర్స్ ఇన్ కుపిడ్'స్ ఐస్" అనే పద్యం కూడా ఉంది. ఆర్ట్ స్కూల్ లో చదువుకునే సమయంలో, షకుర్ బాల్టిమోర్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ USA డైరెక్టర్ కుమార్తెతో డేటింగ్ చేయటం ప్రారంభించాడు.[23]

జూన్ 1988లో, షకుర్ మరియు అతని కుటుంబం మళ్ళీ మకాం మార్చారు, వారు ఈసారి మరిన్ సిటీ, కాలిఫోర్నియాకు,[20] వెళ్ళారు. అక్కడ అతను తమల్పైస్ హైస్కూలుకు హాజరయ్యాడు.[24] 1989లో అతను లీలా స్టీన్బర్గ్ యొక్క కవిత్వ తరగతులకు హాజరవటం ప్రారంభించాడు.[25] అదే సంవత్సరం, స్టీన్బర్గ్ షకుర్ యొక్క పూర్వ బృందంతో స్ట్రిక్ట్లీ డోప్ కచేరీని నిర్వహించాడు; ఆ కచేరీ మూలంగా అతను అట్రాన్ గ్రెగొరీతో కలిసి పనిచేయటానికి సంతకం చేసాడు. ఇతనే షకుర్ ను వృద్ధిలోకి వస్తున్న రాప్ బృందం డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ తో కలిపాడు. 1990లో, అతను ఆ బృందం యొక్క బ్యాక్అప్ (అవసరమైనప్పుడు వేరొకరి స్థానంలో ప్రదర్శన ఇచ్చే) నర్తకునిగా మరియు ఆ బృందానికి కావలసిన సంగీత ఉపకరణములను అందించేవాడుగా పనికి కుదిరాడు.[5][6][7]

రాప్ వృత్తిజీవితం[మార్చు]

షకుర్ వినోదాన్ని పంచే వృత్తిని 1990ల ప్రారంభంలో ప్రారంభించాడు, అప్పుడే అతను 1991లో వచ్చిన చలనచిత్రం నథింగ్ బట్ ట్రబుల్ సౌండ్ ట్రాక్ లోని డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ యొక్క "సేమ్ సాంగ్" లో మొదటిసారి తన రాపింగ్ నైపుణ్యాలను ప్రదర్శించాడు మరియు అదే పేరుతో ఉన్న చిత్రంలో ఆ బృందంతో కలిసి కనిపించాడు. ఆ గీతం తరువాత డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ EP థిస్ ఈస్ ఆన్ EP రిలీజ్ యొక్క ప్రధాన గీతంగా విడుదలైంది. ఇది విజయవంతమైన వారి మొదటి ఆల్బం సెక్స్ పాకెట్స్ కు కొనసాగింపు. దానితో పాటు వచ్చిన మ్యూజిక్ వీడియోలో షకుర్ నటించాడు. రాప్ లో ప్రవేశించిన తర్వాత, అతను మరొకసారి సన్స్ ఆఫ్ ది P ఆల్బంలో డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ తో కలిసి ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. తరువాత, అతను తన మొదటి సోలో ఆల్బం, 2పాకలిప్స్ నౌ ను విడుదల చేసాడు.

2పాకలిప్స్ నౌ తరువాత వచ్చిన ఆల్బముల లాగా చార్టులకు ఎక్కలేదు, ఇది అంత ఎక్కువగా విజయవంతమై మొదటి పది స్థానాలకు చేరుకోలేదు. అతని రెండవ రికార్డు, స్ట్రిక్ట్లీ 4 మై N.I.G.G.A.Z. , 1993లో విడుదలైంది.

థగ్ లైఫ్[మార్చు]

1993 చివరలో, షకుర్ తన స్నేహితులు చాలామందితో కలిసి థగ్ లైఫ్ బృందాన్ని ఏర్పరిచాడు, వారిలో బిగ్ సైక్, మకాదోషిస్, అతని సవతి సోదరుడు మోప్రీం షకుర్, మరియు రేటెడ్ R ఉన్నారు. ఆ బృందం వారి ఏకైక రికార్డు ఆల్బం Thug Life: Volume 1 ను సెప్టెంబర్ 26, 1994న విడుదల చేసింది. ఇది బంగారు డిస్కును సాధించింది. ఈ ఆల్బంలో జానీ "J" జాక్సన్ నిర్మించిన "పోర్ అవుట్ అ లిటిల్ లిక్కర్" అనే సింగిల్ ఉంది. ఇతనే షకుర్ యొక్క ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ ఆల్బంలో ఎక్కువ భాగాన్ని నిర్మించాడు. ఆ బృందం సాధారణంగా షకుర్ లేకుండానే వారి ప్రదర్శనలను ఇచ్చేది.[26]

చట్టబద్దమైన చిక్కులు[మార్చు]

అతను ఒక రాపర్ గా మరియు నటునిగా ఖ్యాతి గడించినప్పటికీ, షకుర్ తన చట్ట విరుద్ధమైన పనులతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. అక్టోబర్ 1991న, అతను ఓక్లాండ్ పోలీసు విభాగం యొక్క చట్టమును అమలుపరిచే విధానంపై, జేవాకింగ్ (ట్రాఫిక్ నిబంధనలకు వ్యతిరేకంగా నడుచుకోవటం) నేరంపై వారు తనని దారుణంగా కొట్టారని ఆరోపిస్తూ, వారిపై $10 మిలియన్ల కేసు వేయాలని ప్రయత్నించాడు.[27]

1992లో, ఒక టెక్సాస్ రాష్ట్ర పోలీసు అధికారిని 2పాకలిప్స్ నౌ ఆల్బం ఆలకిస్తున్న ఒక యువకుడు హత్య చేసాడు. ఆ ఆల్బంలో ఒక పోలీసును హత్య చేయటానికి సంబంధించిన గీతాలు ఉన్నాయి. దీనితో ప్రసార మాధ్యమములలో వ్యతిరేక దుమారం రేగింది. ఆ సమయంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఉప అధ్యక్షుడు డాన్ క్వేల్, ఆ ఆల్బంను దేశంలోని అన్ని సంగీత దుకాణముల నుండి మరియు ప్రసార మాధ్యమముల నుండి తొలగించాలని ఆజ్ఞాపించారు; ఇంటర్ స్కోప్ తిరస్కరించింది.[27] తన మొదటి ఆల్బం నల్లజాతి యువకులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలపై దృష్టి పెట్టిందని షకుర్ వాదించాడు, కానీ ఇది దాని గ్రాఫిక్ భాషకు మరియు చట్టాన్ని అమలు చేయటంలోని హింసాత్మక దృశ్యాలకు విమర్శలను ఎదుర్కొంది. ఆ ఆల్బంకు "మన సంఘంలో చోటు లేదని" క్వేల్ బహిరంగముగా ప్రకటించాడు.[28]

ఆగష్టు 22, 1992న, కాలిఫోర్నియాలోని మరిన్ సిటీలో, షకుర్ ఒక బహిరంగ ఉత్సవంలో రాప్ ప్రదర్శన ఇచ్చాడు, మరియు ఒక గంట ఆటోగ్రాఫ్స్ పైన మరియు చిత్రములపైన సంతకాలు చేస్తూ గడిపాడు. అంతకు మునుపు మరిన్ సిటీ గురించి షకుర్ చేసిన కొన్ని వ్యతిరేక వ్యాఖ్యలు జ్ఞాపకం వచ్చి వాదోపవాదములు చెలరేగినప్పుడు గొంతులు పెరిగాయి; అతను ఒక కోల్ట్ ముస్తాంగ్ (తుపాకీ) ను బయటకు తీసాడు, దానిని సిద్ధం చేసాడు, అతని చేతులు తడబడటంతో అది క్రింద పడింది. ఎవరో ఆ తుపాకీ తీసుకుని తూటా పేల్చారు. ఆ గుంపులో ఎవరికీ ఆ గుండు తగలక పోయినప్పటికీ, సుమారు 100 గజాల దూరంలో ఉన్న ఒక స్కూలు ఆవరణలో సైకిలు తొక్కుతున్న ఆరు సంవత్సరాల వయస్సు కలిగిన క్వ'ఇద్ వాకర్-టేల్ నుదురుకి తగిలింది, దానితో అతను మరణించాడు. షకుర్ మరియు మోప్రేం వారి కారులో బయలుదేరారు కానీ ఆగ్రహంతో ఉన్న ప్రజలు వారిని అడ్డుకున్నారు, అనుకోకుండా ఆ సంఘటన ఒక పోలీసు స్టేషన్ ఎదురుగా జరిగింది. పోలీసులు ఆ ఇద్దరినీ "రక్షించి" వారిని ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు, వారిద్దరూ ఏ ఫిర్యాదు లేకుండానే విడుదలయ్యారు. 1995లో, క్వ'ఇద్ తల్లి వారి పై సివిల్ కేసు పెట్టింది. షకుర్ యొక్క వకీలు ఆ ఉత్సవం ఒక "అసహ్యమైన పరిస్థితి" అని పేర్కొన్నాడు మరియు ఆ బాలుని మరణంతో షకుర్ చాలా దిగులుపడ్డాడు. షకుర్ యొక్క రికార్డు కంపెనీ $300,000 మరియు $500,000 మధ్య కొంత మొత్తాన్ని చెల్లించి ఆ కేసును పరిష్కరించుకుంది.[29]

అక్టోబర్ 1993లో, అట్లాంటాలో, ఇద్దరు సోదరులు మరియు విధినిర్వహణలో లేని పోలీసు అధికారులు అయిన, మార్క్ మరియు స్కాట్ విట్వెల్, వారి భార్యలతో కలిసి విట్వెల్ సతీమణి ఇటీవలే రాష్ట్ర న్యాయ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణురాలు అయిన సందర్భాన్ని వేడుకగా జరుపుకుంటున్నారు. వారు ఆ వీధి దాటుతూ ఉండగా, షకుర్ కూర్చున్న కారు వారి ప్రక్క నుండి వెళ్ళింది లేదా "దాదాపు వారిని రాసుకుంటూ వెళ్ళింది," దాని తర్వాత విట్వెల్స్ ఆ డ్రైవర్, షకుర్ మరియు ఇతర ప్రయాణీకులతో వాగ్యుద్ధానికి దిగారు. అటువైపుగా పోతున్న రెండవ కారులోని వారు కూడా అక్కడ చేరారు. షకుర్ ఒక అధికారిని పిరుదులలో, ఇంకొకరిని కాలు, వీపు, లేదా పొట్టలో కాల్చినట్లు వివిధ వార్తా నివేదికల భోగట్టా. అక్కడ ఎవరికీ ఏమీ దెబ్బలు తగలలేదు, కానీ షకుర్ కారుని కాల్చినందుకు మరియు తర్వాత నేర పరిశోధన సమయంలో పోలీసులతో అబద్ధం చెప్పినందుకు మార్క్ విట్వెల్ పైన, మరియు కాల్పులు జరిపినందుకు షకుర్ పైన అభియోగం మోపబడింది, తరువాత ప్రాసిక్యూటర్లు కక్షిదారులందరిపైన ఉన్న అభియోగములు అన్నింటినీ తొలగించాలని నిర్ణయించారు.[30][31]

నవంబర్ 1993లో, ఒక హోటల్ గదిలో ఒక మహిళని లైంగికంగా వేధించినందుకు షకుర్ మరియు ఇతరులపై ఫిర్యాదులు వచ్చాయి. ఆ అభియోగం ప్రకారం, షకుర్ ఆ స్త్రీతో అసహజ రీతిలో రతిక్రీడ జరిపిన తర్వాత ఆమెను లైంగికంగా వేధించేందుకు తన స్నేహితులను పురికొల్పాడు. షకుర్ ఆ అభియోగాలను త్రోసిపుచ్చాడు. షకుర్ ప్రకారం, కొద్దిరోజుల క్రితం అతనికి ఆ స్త్రీతో సంబంధం ఉంది; ఆమె ఒక క్లబ్బులో నాట్యం చేసే స్థలంలో అతనిపై మౌఖిక రతి జరిపింది ఆ తరువాత వారిద్దరూ అతని హోటల్ గదిలో ఇష్టపూర్వకంగా రతిలో పాల్గొన్నారు. షకుర్ యొక్క హోటల్ గదికి ఆ స్త్రీ రెండవసారి వచ్చినప్పుడు లైంగిక వేధింపు జరిగిందని ఆ ఫిర్యాదులో పేర్కొనబడింది; షకుర్ మరియు అతని అనుచర గణం ఆమెను గుద్దింది, మరియు ఆమె బయటకు వెళుతున్నప్పుడు షకుర్ తో ఈ విధంగా అంది, "వారు నాతో ఆ విధంగా ప్రవర్తించటానికి ఎందుకు అవకాశం ఇచ్చావు?"[32][33] ఆ స్త్రీ వచ్చిన కొద్ది సేపటికే తను నిద్ర పోయానని మరియు ఆమె ఆరోపణలు మరియు చట్టపరమైన బెదిరింపులతోనే తనకు మెలుకువ వచ్చిందని షకుర్ పేర్కొన్నాడు. తదనంతర విచారణలో, షకుర్ లైంగిక వేధింపులో దోషిగా నిర్ధారించబడ్డాడు. షకుర్ కి 1½–4½ సంవత్సరములు జైలు శిక్ష విధిస్తూ, ఆ న్యాయాధిపతి ఆ నేరాన్ని ఈ విధంగా అభివర్ణించాడు, "ఒక నిస్సహాయురాలైన మహిళపైన పశుప్రాయమైన హింసాత్మక చర్య."[34][35][36] కొంతకాలం శిక్ష అనుభవించిన తర్వాత, షకుర్ బెయిలు పైన విడుదలయ్యాడు. ఏప్రిల్ 5, 1996న, అతను బెయిలు పైన విడుదలైన నిబంధనలు ఉల్లంఘించినందుకు ఒక న్యాయాధిపతి అతనికి 120 రోజుల జైలు శిక్ష విధించాడు.[37]

1992లో జరిగిన కాల్పులలో మరిన్ సిటీలో క్వ'ఇద్ వాకర్-టేల్ అనే ఆరు సంవత్సరముల పిల్లవాని హత్యపై, 1995లో, షకుర్ పై ఒక తప్పుడు హత్య కేసు బనాయించబడింది. షకుర్ బలగానికి మరియు ప్రత్యర్ధి వర్గానికి మధ్య జరిగిన కాల్పులలో గురితప్పిన ఒక తూటాకు ఆ పిల్లవాడు బలయ్యాడు. ఆ బాలుని మరణానికి కారణమైన ఆ తూటా షకుర్ కి కానీ లేదా అతని బలగంలో ఏ ఒక్కరికి కానీ సంబంధించిన తుపాకీల నుండి రాలేదని బాలిస్టిక్స్ పరీక్షలు నిరూపించాయి. ఏ విధమైన నేరారోపణలు రాలేదు. షకుర్ ఆ కుటుంబానికి కొంత మొత్తాన్ని అందజేసి ఆ విషయాన్ని పరిష్కరించుకున్నాడు. ఆ మొత్తం $300,000–$500,000 ఉంటుందని అంచనా.[38][39]

నవంబర్ 1994 కాల్పులు[మార్చు]

నవంబర్ 30, 1994 రాత్రి, అతని లైంగిక వేధింపుల న్యాయవిచారణలో తీర్పు వెలువడటానికి ముందు రోజు, షకుర్ మన్హట్టన్ లోని క్వాడ్ రికార్డింగ్ స్టూడియోస్ వసారాలోకి ప్రవేశించగానే సైనిక దుస్తులు ధరించి ఆయుధాలు ధరించిన ఇద్దరు వ్యక్తులు అతనిపై ఐదుసార్లు కాల్పులు జరిపి అతనిని దోచుకొని వెళ్ళిపోయారు. తరువాత అతను సేన్ కాంబ్స్,[40] ఆండ్రే హారెల్, మరియు బిగ్గీ స్మాల్స్ లను నిందించాడు — వారిని అతను కాల్పుల తర్వాత తనని కుదుటపరుస్తుండగా చూసాడు. తన ప్రాణ మిత్రుడు మరియు సహచరుడు అయిన రాండీ "స్ట్రెచ్" వాకర్ కి కూడా ఆ దాడిలో ప్రమేయం ఉందని షకుర్ అనుమానించాడు. ఆ సంఘటన తరువాత వెంటనే అతనిని చేర్పించిన బెల్లెవ్యూ హాస్పిటల్ వైద్యులు బుల్లెట్ల వలన అతనికి ఐదుచోట్ల గాయాలు అయినట్లు చెప్పారు; తలలో రెండుసార్లు, గజ్జల్లో రెండుసార్లు మరియు ఒకసారి భుజం మరియు తొడలోంచి తగిలాయి. శస్త్రచికిత్స జరిగిన మూడు గంటల తర్వాత, వైద్యుని ఆదేశములకు వ్యతిరేకంగా అతను ఆసుపత్రి నుండి బయటకు వచ్చేసాడు. ఆ తర్వాతి రోజు, షకుర్ ఒక చక్రాలకుర్చీలో న్యాయస్థానానికి హాజరయ్యాడు మరియు మూడు నేరాలలో నేరస్థునిగా నిరూపించబడ్డాడు, కానీ అసహజ రతిక్రీడతో సహా మిగిలిన ఆరింటిలో అతనికి ప్రమేయం లేదని రుజువైంది. ఫిబ్రవరి 6, 1995న, లైంగిక వేధింపుల నేరం క్రింద అతనికి ఒకటిన్నర నుండి నాలుగున్నర సంవత్సరముల కారాగార శిక్ష విధించబడింది.[41]

ఒక సంవత్సరం తర్వాత నవంబర్ 30, 1995న, స్ట్రెచ్ కారు నడుపుతూ ఉండగా, క్వీన్స్ విలేజ్ లో 112వ అవెన్యూ మరియు 209వ స్ట్రీట్ వద్ద అతని ఆకుపచ్చని మినీవాన్ ను వెంబడించిన ముగ్గురు వ్యక్తులు వెనుక నుండి రెండుసార్లు కాల్చటంతో అతను చనిపోయాడు. అతని మినీవాన్ ఒక చెట్టుకు గుద్దుకుంది మరియు పార్క్ చేసి ఉన్న ఒక కారుని గుద్ది తలక్రిందులుగా పడిపోయింది.[42]

మార్చి 27, 2008న, నవంబర్ 1994 కాల్పులలో కాంబ్స్ పాత్ర ఉందని ఆరోపణ చేసినందుకు LA టైమ్స్ అతనిని క్షమాపణ కోరింది. బిగ్గీ సహచరులు బిగ్గీకి అనుకూలంగా చేయటానికి షకుర్ ను కాల్చి చంపటం కొరకు స్టూడియోకు తీసుకువెళ్ళారని ఆ వ్యాసంలో పేర్కొనబడింది. ఆ వార్తాపత్రిక కల్పితములైన దస్తావేజులపైన ఆధారపడింది, ది స్మోకింగ్ గన్ వాటిని నకిలీ అని నిరూపించింది.[43] ఆ కథనాన్ని ప్రచురించినందుకు LA టైమ్స్ పై తనకు రోత పుడుతోందని కాంబ్స్ పేర్కొన్నాడు.[44][45][46][47]

కారాగార శిక్ష[మార్చు]

ఫిబ్రవరి 14, 1995న, క్లింటన్ కరెక్షనల్ ఫెసిలిటీ లో షకుర్ తన కారాగార శిక్ష అనుభవించటం ప్రారంభించాడు. కొద్దిరోజుల తర్వాత, అతను తన మల్టీ-ప్లాటినం ఆల్బం మీ అగైన్స్ట్ ది వరల్డ్ ను విడుదల చేసాడు. కారాగార శిక్ష అనుభవిస్తున్న సమయంలోనే బిల్ బోర్డ్ 200 లో మొదటి స్థానంలో తన ఆల్బంను కలిగి ఉన్న ఏకైక కళాకారుడు షకుర్. ఆ ఆల్బం బిల్ బోర్డ్ 200 లోకి ప్రవేశించి ఐదు వారముల పాటు ఆ చార్టులలో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. ఆ రికార్డు ఆల్బం మొదటి వారంలో 240,000 కాపీలు అమ్ముడై, ఆ సమయంలో ఒక సోలో రాప్ కళాకారుని అత్యధిక మొదటి వారపు అమ్మకాలలో రికార్డు నెలకొల్పింది.[48] శిక్ష అనుభవిస్తున్న సమయంలోనే, అతను తన చిరకాల స్నేహితురాలు, కీశ మోరిస్ ను ఏప్రిల్ 4, 1995న వివాహం చేసుకున్నాడు; ఆ జంట తరువాత 1996లో విడాకులు తీసుకున్నారు.[49] జైలులో ఉన్నప్పుడు, షకుర్ నికోలో మచియవెల్లి రచించిన అనేక పుస్తకాలు, సన్ ట్జ్జు యొక్క ది ఆర్ట్ ఆఫ్ వార్ మరియు రాజకీయ తత్వశాస్త్రం మరియు యుక్తికి సంబంధించిన ఇతర పుస్తకాలు చదివాడు.[50] చెరసాలలో ఉన్న సమయంలోనే అతను లివ్ 2 టెల్ అనే పేరుతో ఒక స్క్రీన్ ప్లే కూడా రచించాడు, ఇది మత్తుమందుల సామ్రాజ్యానికి అధిపతి అయిన ఒక యువకుని కథ.[51]

అక్టోబర్ 1995లో, షకుర్ కేసు అప్పీలుకు వచ్చింది కానీ న్యాయస్థానానికి చెల్లించవలసిన రుసుములు అన్నింటి మూలంగా అతను $1.4 మిలియన్ల బెయిలు పొందలేకపోయాడు. ఒకటిన్నర సంవత్సరముల నుండి నాలుగున్నర సంవత్సరముల తన శిక్షలో పదకొండు నెలల శిక్ష అనుభవించిన తర్వాత,[52] ప్రధానంగా డెత్ రో రికార్డ్స్ CEO, సూజ్ నైట్ యొక్క సహకారం మరియు పలుకుబడి మూలంగా షకుర్ జైలు నుండి విడుదలయ్యాడు. ఇతను ఆ నేరానికి సంబంధించిన బెయిలు పొందటం కొరకు $1.4 మిలియన్లు చెల్లించాడు, బదులుగా షకుర్ ని డెత్ రో పేరు మీద మూడు ఆల్బములు విడుదల చేయమని కోరాడు.[53]

డెత్ రో రికార్డ్స్[మార్చు]

క్లింటన్ కరెక్షనల్ ఫెసిలిటీ నుండి విడుదలైన వెంటనే, షకుర్ పాటల రికార్డింగ్ తిరిగి ప్రారంభించాడు. అతను అవుట్ లా ఇమ్మోర్టల్స్ అనే కొత్త బృందాన్ని ప్రారంభించాడు. షకుర్ డెత్ రో తో తన మొదటి ఆల్బం రికార్డింగ్ ప్రారంభించాడు మరియు వెంటనే "కాలిఫోర్నియా లవ్" అనే సింగిల్ విడుదల చేసాడు.

ఫిబ్రవరి 13, 1996న, షకుర్ తన నాలుగవ సోలో ఆల్బం, ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ విడుదల చేసాడు. ఈ జంట ఆల్బంలో డెత్ రో రికార్డ్స్ తో అతని మూడు ఆల్బముల నిబద్ధతలో ఒకటి, రెండు ఆల్బములు ఉన్నాయి. ఇది తొమ్మిది మిలియన్ల కాపీలకు పైగా అమ్ముడైంది.[54] ఈ రికార్డు మీ అగైన్స్ట్ ది వరల్డ్ యొక్క ఆత్మశోధనా అంశమునకు భిన్నంగా ఉంది, ఇది హత్యలు మరియు దోపిడీల మనస్తత్వానికి చేరువలో ఉంది. డెత్ రో సంస్థలో సమస్యలు పెరుగుతున్నప్పటికీ షకుర్ తన రికార్డింగ్స్ కొనసాగించాడు. Dr. డ్రే తన సొంత సంస్థ, ఆఫ్టర్ మాత్ ను స్థాపించటానికి హౌస్ ప్రొడ్యూసర్ గా తన ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టాడు. డెత్ రో తో పనిచేస్తున్న సమయంలో షకుర్ వందల కొద్దీ ట్రాక్స్ రూపొందించాడు, వాటిలో చాలా వరకు అతని మరణానంతరం విడుదలయ్యాయి, ఆ ఆల్బములు R U స్టిల్ డౌన్? (రిమెంబర్ మీ) , స్టిల్ ఐ రైజ్ , అంటిల్ ది ఎండ్ ఆఫ్ టైం , బెటర్ డేస్ , లాయల్ టు ది గేమ్ మరియు పాక్'స్ లైఫ్ . అతను న్యూయార్క్ లో ఉన్న బూట్ కాంప్ క్లిక్ మరియు వారి సంస్థ డక్ డౌన్ రికార్డ్స్ తో కలిసి వన్ నేషన్ అనే ఒక ఆల్బం రికార్డింగ్ ప్రారంభించారు.[55]

జూన్ 4, 1996న, అతను మరియు అవుట్లాస్ తిట్ల ట్రాక్ "హిట్ దెం అప్" విడుదల చేసారు. ఇది బిగ్గీ మరియు అతనితో కలిసిన ఇతరులపై చేసిన తిట్ల దండకం. ఈ ట్రాక్ లో, షకుర్ ఆ సమయంలో బిగ్గీ భార్య అయిన ఫెయిత్ ఎవాన్స్ తో సంభోగంలో పాల్గొన్నట్లు వాదించాడు, మరియు జనాలలో బాడ్ బాయ్ కి ఉన్న విశ్వసనీయతను దెబ్బతీసాడు. ఏ గట్టి సాక్ష్యం దీనిని సూచించక పోయినప్పటికీ, బాడ్ బాయ్ తో కలిసి పనిచేసిన కొందరు సభ్యులకి అతనిపైన జరిగిన '94 దాడి గురించి ముందే తెలుసని షకుర్ నమ్మాడు. దానికి కారణం ఆ రాత్రి వారి ప్రవర్తన మరియు అతని మనుష్యులు అతనికి అందించిన సమాచారం. షకుర్ డెత్ రో CEO సూజ్ తో చేరాడు, ఇతను జార్జియాలోని అట్లాంటాలో ఉన్న ప్లాటినం క్లబ్ వద్ద జరిగిన 1995 సంఘటనతో అప్పటికే కాంబ్స్ పై కోపంగా ఉన్నాడు. సూజ్ యొక్క స్నేహితుడు మరియు అంగరక్షకుడు, జేక్ రోబిల్స్ మరణంతో అది తారాస్థాయికి చేరుకుంది; కాంబ్స్ యొక్క ప్రమేయం గురించి తన అనుమానములను వ్యక్తం చేయటంలో సూజ్ మొండిగా ఉన్నాడు.[56] సూజ్ మరియు డెత్ రో తో కలిసి పనిచేయటానికి షకుర్ సంతకం చేయటం ఈస్ట్ కోస్ట్-వెస్ట్ కోస్ట్ వివాదం రాజుకోవటానికి ఆజ్యం పోసింది. షకుర్ మరణం వరకు రెండు వర్గాలు బద్ధ శత్రువులుగా ఉండిపోయారు. జూలై 4, 1996న, అతను అవుట్లాస్ తో కలిసి హౌస్ ఆఫ్ బ్లూస్ లో ప్రదర్శన ఇచ్చాడు, ఇందులో థ డాగ్ పౌండ్, మరియు స్నూప్ డాగీ డాగ్ కూడా ఇందులో పాల్గొన్నారు. ఇది షకుర్ యొక్క ఆఖరి ప్రత్యక్ష ప్రదర్శన.[57]

క్లింటన్ కరెక్షనల్ ఫెసిలిటీ లో చెరసాలలో ఉన్న సమయంలో, షకుర్ నికోలో మచియవెల్లి మరియు ప్రచురితమైన ఇతర పుస్తకాలు చదివి అధ్యయనం చేసాడు, ఇవి అతని మారుపేరైన "మకవేలి" పై ప్రభావం చూపాయి. ఈ పేరుమీదే అతను రికార్డు ఆల్బం The Don Killuminati: The 7 Day Theory విడుదల చేసాడు. ఆ ఆల్బం మునుపటి రికార్డులకి పూర్తిగా విరుద్ధంగా ఉంది. ఆ ఆల్బం అంతటా, షకుర్ బాధ మరియు దూకుడుతనం యొక్క ఇతివృత్తముల పైన దృష్టి కేంద్రీకరిస్తూ ఉన్నాడు, దీనితో ఈ ఆల్బం అతను చేసిన వాటిలో భావోద్రేకంతో ఉన్న వాటిలో ఒకటి అయింది. షకుర్ ఆ పాటలన్నింటినీ కేవలం మూడు రోజులలో రచించి రికార్డింగ్ పూర్తి చేసాడు మరియు ప్రొడక్షన్ కి ఇంకొక నాలుగు రోజుల సమయం పట్టింది, మొత్తంమీద ఆ ఆల్బం పూర్తి కావటానికి ఏడు రోజులు పట్టింది (అందుకే ఆ పేరు).

మకవేలి రికార్డ్స్[మార్చు]

అతను తన మరణానికి ముందు మకవేలి రికార్డ్స్ గురించి కొన్నిసార్లు ప్రస్తావించాడు. వృద్ధిలోకి తీసుకురావటానికి లేదా వారితో కలిసి పనిచేయటానికి షకుర్ ఆసక్తి చూపుతున్న అభివృద్ధి చెందుతున్న కళాకారుల కొరకు ఒక మ్యూజిక్ లేబుల్ అనుకున్నారు, మరియు అతని సొంత భవిష్యత్తు ప్రణాళికలు కూడా దీని ద్వారా ప్రచురించబడ్డాయి కూడా.[58]

సెప్టెంబర్ 1996 కాల్పులు మరియు మరణం[మార్చు]

దస్త్రం:Tupac4.jpg
కాథీ స్కాట్ రచించిన ది కిల్లింగ్ ఆఫ్ టూపాక్ షకుర్ పుస్తకం ముఖ చిత్రంలో వాహనములలో వెళుతూ జరిపిన కాల్పులకు కేవలం ఇరవై నిమిషముల ముందు తీసిన షకుర్ యొక్క ప్రసిద్ధ చాయాచిత్రం

సెప్టెంబర్ 7, 1996 రాత్రి షకుర్ లాస్ వెగాస్ లోని MGM గ్రాండ్ వద్ద మైక్ టైసన్ – బ్రూస్ సెల్డన్ మధ్య జరుగుతున్న బాక్సింగ్ పోటీ చూడటానికి వెళ్ళాడు. ఆ పోటీ వీక్షించి బయటకు వచ్చిన తర్వాత, సూజ్ సహచరులలో ఒకరు MGM గ్రాండ్ నడవాలో సౌత్ సైడ్ క్రిప్స్ సభ్యుడైన, 21 సంవత్సరముల ఓర్లాండో "బేబీ లేన్" ఆండర్సన్ ను చూసి ఆ విషయాన్ని షకుర్ కు తెలియజేసాడు. ఆ తర్వాత అతను ఆండర్సన్ పై దాడి చేసాడు. షకుర్ యొక్క బలగం, అదేవిధంగా సూజ్ మరియు అతని అనుచరులు, ఆండర్సన్ పై దౌర్జన్యం చేయటంలో సహకరించారు. ఆ ఘర్షణ ఆ హోటల్ యొక్క వీడియో సర్వీలెన్స్ లో బంధించబడింది. ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలో, ఆండర్సన్ మరియు కొంతమంది క్రిప్స్ బృందం ఒక ఫుట్ లాకర్ లో డెత్ రో బలగంలో ఒకరిని దోచుకున్నారు. షకుర్ దాడికి ఇది ఒక కారణం. ఆ ఘర్షణ తర్వాత, షకుర్ డెత్ రో-సొంతమైన క్లబ్ 662 (ప్రస్తుతం రెస్టారెంట్/క్లబ్ సెవెన్ గా ప్రసిద్ధం) కు వెళ్ళటానికి సూజ్ కి సంకేతం పంపాడు. షకుర్ యొక్క పరివారంలో అనేక మందితో సహా ఒక పెద్ద కాన్వాయ్ (తోడుగా వచ్చే పరివారం) లో భాగంగా అతను సూజ్ యొక్క 1996 నల్లని BMW 750iL సెడాన్ లో ప్రయాణిస్తున్నాడు.[59]

10:55 p.m. సమయంలో, ఎర్ర లైట్ వద్ద ఆగినప్పుడు, షకుర్ తన కిటికీ అద్దాన్ని క్రిందకు దించగా ఒక ఫోటోగ్రాఫర్ అతని ఫోటో తీసాడు.[60] సుమారు 11:00–11:05 p.m. సమయంలో, లాస్ వెగాస్ బౌలేవార్డ్ లో ఒక మెట్రో సైకిల్ పోలీసు కారు స్టీరియో ఎక్కువ శబ్దంతో పెట్టినందుకు మరియు లైసెన్స్ ప్లేట్స్ లేనందుకు వారిని ఆపాడు. ఆ తర్వాత ఆ ప్లేట్స్ సూజ్ కారు లోపల కనిపించాయి; కొన్ని నిమిషముల తర్వాత వారు ఏ జరిమానా చెల్లించకుండానే బయటపడ్డారు.[60][61] సుమారు 11:10 p.m. సమయంలో, మాక్సిం హోటల్ ఎదురుగా కోవల్ లేన్ ఖండన సమీపంలో ఉన్న ఫ్లమింగో రోడ్డు వద్ద ఉన్న రెడ్ లైట్ వద్ద ఆగినప్పుడు, ఇద్దరు స్త్రీలు కూర్చుని ఉన్న వాహనం ఒకటి వారి కుడి వైపుకి వచ్చి ఆగింది. సన్ రూఫ్ (కారుపై భాగంలో తెరుచుకునే తలుపు) గుండా నిలబడి ఉన్న షకుర్, ఆ స్త్రీలిద్దరితో మాటలు కలిపాడు, మరియు వారిని క్లబ్ 662 కు రమ్మని ఆహ్వానించాడు.[60] సుమారు 11:15 p.m. సమయంలో, లోపల ఎంతమంది ఉన్నారో తెలియని ఒక తెల్లని, నాలుగు-తలుపుల, పాత-మోడల్ కాడిలాక్ సెడాన్ యొక్క కుడివైపుకి వచ్చి ఆగింది, వాటిలో ఒక కిటికీ అద్దం దించి, షకుర్ పైన వరుస కాల్పులు జరిపారు; తూటాలు అతని గుండె, పొత్తికడుపు, మరియు కుడి చెయ్యి మరియు తొడలో తగిలాయి.[8][60] వాటిలో ఒక బుల్లెట్ షకుర్ కుడి ఊపిరితిత్తులోకి దూసుకుపోయింది.[62] సూజ్ తల పగలగొట్టబడింది, అయినప్పటికీ ఒక బుల్లెట్ అతని తలను తాకినట్లు భావించారు.[63] ఆ కాల్పుల నుండి ఒక బుల్లెట్ తన పుర్రెలోకి వెళ్ళినట్లు సూజ్ చెప్పాడు, కానీ తరువాత వైద్య నివేదికలు దీనిని ఖండించాయి.[64]

ఈ కాల్పులు జరుగుతున్న సమయంలో షకుర్ యొక్క అంగ రక్షకుడు షకుర్ యొక్క అప్పటి-కాబోయే భార్య అయిన కిదాడ జోన్స్ యొక్క వాహనంలో వెనుక వీరిని అనుసరిస్తూ ఉన్నాడు. ఆ అంగరక్షకుడు, ఫ్రాంక్ అలెగ్జాండర్, తను సూజ్ కారులోనే ఆ రాపర్ తో పాటు బయలుదేరటానికి సిద్ధంగా ఉండగా, ఒకవేళ తాము బాగా మధ్యం సేవించి ఉంటే క్లబ్ 662 నుండి హోటల్ కి వెళ్ళటానికి తమకు అదనపు వాహనములు అవసరమవుతాయని షకుర్ అతనిని కిదాడ జోన్స్ కారులో రమ్మని చెప్పినట్లు పేర్కొన్నాడు. ఆ దాడి జరిగిన వెంటనే, ఆ అంగరక్షకుడు తన డాక్యుమెంటరీ, బిఫోర్ ఐ వేక్ లో, ఆ కాన్వాయ్ కార్లలో ఒకటి దాడి జరిపిన వారిని వెంబడించి వెళ్లిందని కానీ ఆ కారులో ఉన్నవారి నుండి తనకు ఏ విధమైన సమాచారం అందలేదని పేర్కొన్నాడు.[65]

ఆ సంఘటనా స్థలానికి చేరుకున్న తర్వాత, పోలీసులు మరియు ప్రధమ చికిత్స అందించేవారు సూజ్ మరియు ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్న షకుర్ ను విశ్వవిద్యాలయం మెడికల్ సెంటర్ కు తీసుకు వెళ్ళారు. ఆసుపత్రిలో ఉన్న సమయంలో, షకుర్ ప్రాణ స్నేహితులలో ఒకరైన సంగీత దర్శకుడు గోబీతో చేసిన ముఖాముఖీలో వెల్లడించిన సమాచారం ప్రకారం, ఆ కాల్పులు జరిపిన వాళ్ళు ఆ రికార్డింగ్ సంస్థకు ఫోన్ చేసి "తాము షకుర్ ను చంపబోతున్నట్లు" బెదిరించారని డెత్ రోలోని మార్కెటింగ్ ఉద్యోగి తనకు సమాచారం అందించాడని చెప్పాడు.[66] ఇది విన్న తర్వాత, గోబీ వెంటనే లాస్ వెగాస్ పోలీసులకు సమాచారం అందించాడు, కానీ తమ దగ్గర సిబ్బంది తక్కువగా ఉన్నారని తాము ఎవరినీ పంపలేమని పోలీసులు చెప్పారు.[66] అయినప్పటికీ, ఆ కాల్పులు జరిపిన వారు ఎప్పటికీ రాలేదు.[66] ఆసుపత్రిలో, షకుర్ కి తెలివి వస్తూ పోతూ ఉంది, అతనికి నిద్ర మాత్రలు అధికంగా ఉచ్చారు, అతనికి వెంటిలేటర్ మరియు రేస్పిరేటర్ (కృత్రిమ శ్వాస) ద్వారా శ్వాస అందించారు, లైఫ్ సపోర్ట్ యంత్రాలు అమర్చారు, మరియు చివరకు మంచం మీద నుండి లేవటానికి పలు మార్లు ప్రయత్నించిన తర్వాత బార్బిట్యురేట్-కావాలని కోమాలోకి పంపించారు.[8][66][67]

ఒక వైద్య శిబిరంలో తిరిగి ప్రాణం పోసుకుని, అనేక శస్త్ర చికిత్సలకు లోనయినప్పటికీ (దెబ్బతిన్న కుడి ఊపిరితిత్తిని తొలిగించినా), షకుర్ వైద్య చికిత్సలో చాలా క్లిష్టమైన సమయాన్ని అనుభవించాడు మరియు అతను జీవించటానికి 50% అవకాశం మాత్రమే ఉంది.[62] ఆరవ రోజు రాత్రి షకుర్ 13% కోలుకున్నాడని తెలుసుకున్న తర్వాత గోబీ ఆ విద్య శిబిరాన్ని విడిచి వెళ్ళాడు.[66] సెప్టెంబర్ 13, 1996 మధ్యాహ్నం అత్యవసర రక్షణ విభాగం లో ఉన్న సమయంలో, అంతర్గత రక్తస్రావం కారణంగా షకుర్ మరణించాడు; వైద్యులు అతనిని బ్రతికించటానికి ప్రయత్నించారు కానీ అతని రక్తస్రావాన్ని అరికట్టలేకపోయారు.[8][67] అతని తల్లి, అఫెని, వైద్యులను ఆగిపొమ్మని చెప్పాలని నిర్ణయించుకుంది.[62][67] 4:03 p.m. సమయంలో అతను మరణించినట్లు చెప్పారు (PDT)[8] అతని మరణానికి కారణం వరుస కాల్పుల కారణంగా శ్వాసకోశ వైఫల్యం మరియు గుండె ఆగిపోవటం అని అధికారికంగా గుర్తించారు.[8] షకుర్ దేహానికి అంత్యక్రియలు జరిగాయి మరియు అవుట్లాస్ సభ్యులు అతని అస్థికలు కొన్నింటిని మరిజువానా(నల్ల మందు)తో కలిపి ధూమపానం చేసారు.[68]

హత్య కేసు[మార్చు]

షకుర్ హత్య యొక్క పరిశోధనలో చట్టం అమలులో ముందడుగు లేకపోవటంతో, పలు స్వతంత్ర పరిశోధనలు మరియు సిద్ధాంతములు పుట్టుకొచ్చాయి. షకుర్ మరియు బిగ్గీ (ఇతను మార్చి 1997[69]లో హత్య గావించబడ్డాడు) మధ్య ఉన్న స్పర్ధల కారణంగా, ప్రారంభం నుండి ఆ హత్యలో బిగ్గీ ప్రమేయం గురించి ఊహాగానాలు ఉన్నాయి. బిగ్గీ, అదేవిధంగా అతని కుటుంబం, బంధువులు మరియు సహచరులు, ఆ విధమైన అభియోగములన్నింటినీ బలంగా ఖండించారు.[70] 2002లో, LA టైమ్స్ పులిట్జర్ ప్రైజ్-గెలుచుకున్న అపరాధ పరిశోధనా విలేఖరి చక్ ఫిలిప్స్ వెల్లడించిన ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది, ఈయన ఆ దాడిలో ఆండర్సన్ మరియు సౌత్ సైడ్ క్రిప్స్ తో పాటు బిగ్గీ యొక్క పాత్రను కూడా సాక్ష్యాలతో నిరూపించాడు.[71] పేరు తెలియని ఆ బృంద సభ్యులు కొందరి ద్వారా బిగ్గీకి క్రిప్స్ తో సంబంధాలు ఉన్నట్లు, వెస్ట్ కోస్ట్ ప్రదర్శనల సమయంలో రక్షణ కొరకు అతను తరచుగా వారిని బాడుగకు తీసుకుంటున్నట్లు, మరియు షకుర్ ని హత్య చేయటం కొరకు బిగ్గీ క్రిప్స్ తో చేతులు కలిపినట్లు ఫిలిప్స్ పేర్కొన్నాడు. ఈ కథనం కొరకు ఫిలిప్స్ సృష్టించిన దస్తావేజులు మోసపూరితమైనవని 2008లో, ది స్మోకింగ్ గన్ నివేదించింది, LA టైమ్స్ ఫిలిప్స్ కథనానికి ఉపసంహరణమును అధికారికంగా మొదటి పేజీలో ప్రచురించింది.[72] తరువాత ఐదు నెలల లోపే, ఫిలిప్స్ కొంత ధనాన్ని తీసుకుని LA టైమ్స్ ను వదిలి వెళ్ళిపోయాడు.[73]

వారి వాదనలను సమర్ధించుకుంటూ, బిగ్గీ కుటుంబం ఆ రాత్రి కాల్పులు జరిగిన సమయంలో అతను న్యూయార్క్ రికార్డింగ్ స్టూడియోలో పనిచేస్తున్నట్లు సూచిస్తూ MTV కి లిఖితపత్రాలను అందజేసింది. అతని మానేజర్ వేనే బారో మరియు తోటి రాపర్ జేమ్స్ "లిల్' సీజ్" లాయిడ్ ఆ నేరంలో బిగ్గీ పాత్ర ఏమీ లేదని వాదిస్తూ ఆ సంఘటన జరిగిన రాత్రి వారిద్దరూ అతనితో రికార్డింగ్ స్టూడియోలో ఉన్నట్లు బహిరంగంగా ప్రకటించారు.[74]

ఆ హత్య జరిగిన తీరు మరియు తదనంతరం జరిగిన హింస ఆంగ్ల చిత్రనిర్మాత అయిన నిక్ బ్రూంఫీల్డ్ దృష్టిని ఆకర్షించాయి. ఇతను బిగ్గీ & టూపాక్ అనే డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని నిర్మించాడు. ఈ చిత్రం హత్యగావించబడిన ఆ ఇద్దరు రాపర్లకు మరియు ఆ పరిశోధనకు దగ్గరి సంబంధం కలిగిన వారితో మాట్లాడటం ద్వారా ఆ కేసు ఎందుకు ముందుకు జరగటంలేదో పరీక్షిస్తుంది. షకుర్ యొక్క బాల్య మిత్రుడు మరియు అవుట్ లాస్ సభ్యుడు అయిన, యఫ్యూ "యాకి కడఫీ" ఫుల, ఆ సంఘటన జరిగినప్పుడు తను ఆ కాన్వాయ్ లోనే ఉన్నానని మరియు తను ఆ దుండగులను గుర్తించగలనని పోలీసులతో చెప్పాడు, అయినప్పటికీ, కొద్దిరోజుల వెంటనే అతను ఇర్వింగ్టన్ లోని ఒక గృహనిర్మాణ ప్రణాళికలో కాల్చి చంపబడ్డాడు.[75]

షకుర్ హత్య జరిగిన పదకొండు సంవత్సరముల తర్వాత, అక్టోబర్ 23, 2007న, Tupac: Assassination అనే DVD విడుదలైంది. అది ఆ సంఘటన చుట్టూ ఉన్న విషయాలను అన్వేషిస్తుంది మరియు ఆ కోల్డ్ కేసు (ఒక కొలిక్కి రాకుండా మరుగున పడ్డ కేసు) లోకి ఆ వాతావరణం గురించిన కొత్త విషయాలతో తాజా సూక్ష విషయాలను అందజేస్తుంది.[76]

ప్రభావాలు[మార్చు]

షకుర్ సంగీతం మరియు తత్వశాస్త్రములకు అనేక అమెరికన్, ఆఫ్రికన్-అమెరికన్, మరియు ప్రపంచ అస్తిత్వములలో మూలములు ఉన్నాయి. వీటిలో బ్లాక్ పాంథర్ పార్టీ, నల్లజాతీయవాదం, సమతావాదం, మరియు స్వేచ్చ ఉన్నాయి. అతని మొదటి ఆల్బం, 2పాకలిప్స్ నౌ , షకుర్ లోని సామాజిక స్పృహ కోణాన్ని బయటపెట్టింది. ఈ ఆల్బంలో, షకుర్ "బ్రెండా'స్ గాట్ అ బేబీ", "ట్రాప్డ్" మరియు "పార్ట్ టైం ముతా" పాటలలో సామాజిక అన్యాయము, పేదరికం మరియు పోలీసుల దురంతములపై ధ్వజమెత్తాడు. ఈ ఆల్బంలో అతని తీరు 1980ల చివరలో మరియు 1990ల ప్రారంభంలో హిప్ హాప్ సంగీతాన్ని ఆక్రమించిన సామాజిక స్పృహ మరియు ఆఫ్రోసెంట్రిజంతో బాగా ప్రభావితమైంది. దాని మొదటి విడుదలలో, షకుర్ వెస్ట్ కోస్ట్ నుండి సామాజిక స్పృహ కలిగిన మొదటి ప్రముఖ రాపర్లలో ఒకడు కావటంతో, అతను బూగీ డౌన్ ప్రొడక్షన్స్, పబ్లిక్ ఎనిమీ, X-క్లాన్, మరియు గ్రాండ్ మాస్టర్ ఫ్లాష్ వంటి రాప్ బృందముల విజయాలను విస్తరింపజేయటంలో సహకరించాడు.[77]

తన రెండవ రికార్డులో, షకుర్ "ది స్ట్రీట్స్ R డెత్ రో" మరియు "లాస్ట్ వర్డ్స్" వంటి పాటలతో, ఆఫ్రికన్-అమెరికన్లు ఎదుర్కొంటున్న సాంఘిక దురాచారముల గురించి రాప్ చేస్తూ ఉన్నాడు. స్ట్రిక్ట్లీ 4 మై N.I.G.G.A.Z. ఆల్బం యొక్క శీర్షికా గీతంలో ప్రసిద్ధమైన తన దూకుడుతనాన్ని ప్రదర్శిస్తున్న సమయంలోనే, "కీప్ యా హెడ్ అప్" అనే గీతంతో తనలోని కరుణను కూడా చూపించాడు. ఉల్లాసమైన ట్రాక్ "ఐ గెట్ అరౌండ్" లో తన పూర్వ బృందం డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ ను చేర్చటం ద్వారా వారికి గౌరవ వందనం సమర్పించాడు. తన వృత్తిజీవితమంతా, షకుర్ తరువాతి ఆల్బంలలో పెచ్చుమీరుతున్న దూకుడుతనం వ్యాపిస్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.[78]

సాంఘిక అసమానత మరియు అన్యాయం, హద్దులేని దూకుడు, కరుణ, ఆటకాయితనం, మరియు ఆశ మొదలైన విరుద్ధ ఇతివృత్తములు అన్నీ షకుర్ రచనలను రూపుదిద్దుతూ ఉన్నాయి. ఇది అతని 1995 ఆల్బం మీ అగైన్స్ట్ ది వరల్డ్ విడుదలతో రుజువైంది. 1996లో, షకుర్ ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ ని విడుదల చేసాడు. అతని ట్రాక్ లలో చాలా వాటిని విమర్శకులు ప్రామాణికములుగా భావించారు. వీటిలో "Ambitionz Az a Ridah", "ఐ ఐన్'ట్ మాడ్ ఎట్ చ", "కాలిఫోర్నియా లవ్", "లైఫ్ గోస్ ఆన్" మరియు "పిక్చర్ మీ రోలింగ్'" ఉన్నాయి.; ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ అతని మునుపటి వీడియోలకు భిన్నమైన రీతిలో ఉన్నది. సాంఘిక స్పృహ కలిగిన పాటలు మరియు ఇతివృత్తములు కలిగి ఉండి కూడా, షకుర్ ఆల్బం పార్టీ ట్రాక్స్ తో బాగా ప్రభావితమైంది మరియు అతని మొదటి ఆల్బముల కన్నా మరింత "మంచిగా అనిపించే" భావాన్ని కలిగి ఉండేటట్లుగా ఉంది. షకుర్ దానిని జీవన ఉత్సవంగా వర్ణించాడు, మరియు ఆ రికార్డు విమర్శనాత్మకంగా మరియు వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైంది.[79]

వ్యక్తిగత జీవితం[మార్చు]

షకుర్ విపరీతంగా పుస్తకాలు చదివేవాడు. అతనిపై చాలా మంది రచయితల ప్రభావం ఉంది. వారిలో విలియం షేక్స్పియర్, నికొలో మచయావెల్లి, డోనాల్డ్ గాయిన్స్, సన్ ట్జు, కర్ట్ వొనేగాట్, మిఖైల్ బకునిన్, మాయా ఎంజెలో, ఆలిస్ వాకర్, మరియు ఖలిల్ గిబ్రన్ మొదలైనవారు ఉన్నారు. డైసన్ తన పుస్తకంలో, షకుర్ యొక్క స్నేహితుడు మరియు ప్రచారకుడు అయిన లీలా స్టీన్బర్గ్ ఇంటికి వెళ్లి ఒకప్పుడు షకుర్ సొంతమైన "పుస్తకాల సముద్రాన్ని" చూసిన తన అనుభవాన్ని వర్ణించాడు.[80]

షకుర్ ఎప్పుడూ తను ఈ మతాన్ని అనుసరిస్తున్నానని బాహాటంగా ప్రకటించలేదు, కానీ 'ఓన్లీ గాడ్ కెన్ జడ్జ్ మీ' వంటి సింగిల్స్ లో మరియు ది రోజ్ దట్ గ్రూ ఫ్రం కాంక్రీట్ వంటి పద్యాలలో తనకు భగవంతునిపై నమ్మకం ఉందని సూచించాడు. ప్రస్తుతం అనేకమంది విశ్లేషకులు అతనిని ఆస్తికుడుగా వర్ణించారని అర్ధం.[81][82][83][84]

వారసత్వం[మార్చు]

జర్మనీలోని హెర్ఫోర్డ్ లో టూపాక్ షకుర్ విగ్రహం

ఆ ప్రముఖ వ్యక్తి మరణం మరియు The Don Killuminati: The 7 Day Theory విడుదల తర్వాత జరిగిన ఒక మాబ్ డీప్ కచేరీ వద్ద, ఒక ముఖాముఖీలో కార్మెగా అభిమానులందరూ "మకవేలి"[85] అని అరిచిన విషయాన్ని గుర్తుచేసుకున్నాడు, మరియు మీడియా ప్రచారం చేసిన 'తీరప్రాంతముల మధ్య ఉన్న ప్రతిస్పర్ధ' మధ్య కూడా న్యూయార్క్ లో ది డాన్ కిల్లుమినటి: ది 7 డే థియరీ యొక్క ప్రభావాన్ని మరియు స్వయంగా షకుర్ ప్రభావాన్ని ఉద్ఘాటించాడు.[86]

హౌ టు రాప్ అనే పుస్తకంలో ఇతర MCలు షకుర్ అత్యున్నత గౌరవాన్ని ఇచ్చారు. షకుర్ రాపింగ్[87] యొక్క “ప్రతి అంశము, ప్రతి కోణములో పరిపూర్ణత సాధించాడు” అని బిషప్ లామోంట్ అభిప్రాయపడ్డాడు మరియు Onyx కు చెందిన ఫ్రెడ్రో స్టార్ షకుర్, "ఆ ఒరవడిలో నేర్పరి" అని పేర్కొన్నాడు.[88] "తొంభైలలో వృద్ధిలోకి వచ్చిన ప్రతి రాపర్ టూపాక్ కు ఏంటో కొంత రుణపడి ఉంటాడు," అని 50 సెంట్ రాసింది. "అతనికి అతని కంటే ముందు వచ్చిన వారితో పోలికే లేదు."[3]

About.com షకుర్ ని ఎప్పటికీ అత్యంత ప్రాబల్యం కలిగిన రాపర్ గా పేర్కొంది.[89]

షకుర్ యొక్క వారసత్వపు సంక్రమణను సంరక్షిన్చాతానికి, అతని తల్లి 1997లో షకుర్ ఫ్యామిలీ ఫౌండేషన్ (తరువాత దాని పేరు టూపాక్ అమరు షకుర్ ఫౌండేషన్ లేదా TASF అని మార్చబడింది) ను స్థాపించింది. "వారి సృజనాత్మక నైపుణ్యములను మెరుగుపరచుకోవాలని కాంక్షించే విద్యార్ధులకు శిక్షణను మరియు సహకారాన్ని అందించటం" TASF చేపట్టిన బృహత్కార్యం. TASF వ్యాసరచన పోటీలను, స్వచ్చంద కార్యక్రమాలను, కౌమారములోని వారి కొరకు ప్రదర్శక కళల డే కాంప్ మరియు అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ ఉపకార వేతనములను అందిస్తోంది. ఆ ఫౌండేషన్ జూన్ 11, 2005న జార్జియాలోని స్టోన్ మౌంటైన్ లో టూపాక్ అమరు షకుర్ సెంటర్ ఫర్ ది ఆర్ట్స్ (TASCA) ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. నవంబర్ 14, 2003న, షకుర్ గురించిన ఒక డాక్యుమెంటరీ Tupac: Resurrection అనే పేరుతో అతని తల్లి పర్యవేక్షణలో విడుదలైంది మరియు కటాహ్నం అంతా పూర్తిగా అతని గొంతుకతోనే జరిగింది. ఇది 2005 అకాడమి అవార్డ్స్ లో ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ కొరకు ప్రతిపాదించబడింది. వసూలైన డబ్బులు షకుర్ తల్లి అఫెని స్థాపించిన ఒక స్వచ్చంద సంస్థకు చేరతాయి. ఏప్రిల్ 17, 2003న, హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం "ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ: టూపాక్ షకుర్ అండ్ ది సెర్చ్ ఫర్ ది మోడరన్ ఫోక్ హీరో" అనే ఒక విద్యాసంబంధ రచనా సంగ్రహాన్ని సహ-ప్రాయోజితం చేసింది. వక్తలు వినోదం నుండి సమాజం వరకు షకుర్ ప్రభావం ఉన్న అన్నిమ్తితో సంబంధం ఉన్న అంశముల గురించి చర్చించారు.[90]

బఫెలోలోని న్యూయార్క్ స్టేట్ విశ్వవిద్యాలయం ఆంగ్ల ఆచార్యులు మార్క్ ఆంథోనీ నీల్ తో సహా అనేక మంది వక్తలు షకుర్ యొక్క స్థితి మరియు బహిరంగ గుర్తింపు గురించి చర్చించారు. ఈ ఆంగ్ల ఆచార్యుడు "థగ్ నిగ్గ ఇంటలెక్ట్యువల్: టూపాక్ ఆస్ సెలబ్రిటీ గ్రామ్సియాన్" అనే ఉపన్యాసం చేసారు. ఇందులో ఈయన షకుర్ అతి పెద్ద వర్గం యొక్క బెంగలను వ్యక్తం చేస్తున్న "సహజ మేధావి" కి ఒక ఉదాహరణ అని వాదించాడు.[91] ప్రొఫెసర్ నీల్ తన రచనలలో షకుర్ మరణం "హిప్-హాప్ కళాకారులలో నాయకత్వ శూన్యతను" ఏర్పరిచిందని కూడా సూచించాడు.[92] నీల్ ఇంకా అతనిని "సాధారణ ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండే మేధావిలా ఉండేలా" అనుకూలించే స్థితి, "నడిచే వైరుధ్యం"గా కూడా వర్ణించాడు.[93]

నార్త్ ఈస్ట్రన్ విశ్వవిద్యాలయంలోని కమ్యునికేషన్స్ ఆచార్యుడు ముర్రే ఫోర్మన్, షకుర్ జీవితం మరియు మరణం యొక్క కాల్పనిక స్థితి గురించి మాట్లాడాడు. అతను తన ఉపన్యాసంలో షకుర్ మరణం చుట్టూ ఉన్న ప్రతీకవాదం మరియు కట్టుకథ గురించి మాట్లాడాడు. అతని ఉపన్యాసం పేరు "టూపాక్ షకుర్: O.G. (ఆస్టేన్సిబ్లీ గాన్)". షకుర్ అభిమానులు "టూపాక్ ను ఒక అధిభౌతిక జీవిగా పునరుత్దానము చేయటంలో సఫలీకృతులైనారని" అతను కనుగొన్నాడు.[94] "ఫ్రం థగ్ లైఫ్ టు లెజెండ్: రియలైజేషన్ ఆఫ్ అ బ్లాక్ ఫోక్ హీరో" లో, నార్త్ ఈస్ట్రన్ విశ్వవిద్యాలయంలో సంగీత ఆచార్యులు అయిన, ఏమ్మెట్ ప్రైస్, ప్రజలలో షకుర్ కి ఉన్న గుర్తింపును ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ జానపద సాహిత్యంలోని మాంత్రికులతో పోల్చాడు. ఇది బానిసత్వపు తరువాతి కాలంలోని "చెడ్డ-మనిషి" అనే నాగరిక పాత్రకు దారి తీసింది. అతను చిట్టచివరకు షకుర్ ను "మనస్సు, శరీరం, మరియు ఆత్మను ఏకం" చేసే తపనలో "ఆత్రుతతో ఉన్న" ఒక "ఫలోత్పాదకమైన కళాకారుడు".[95]

పెన్సిల్వేనియా అవలాన్ విశ్వవిద్యాలయంలో హ్యుమానిటీస్ మరియు ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ స్టడీస్ ఆచార్యుడు మరియు హాలర్ ఇఫ్ యు హియర్ మీ: సెర్చింగ్ ఫర్ టూపాక్ షకుర్ [80] పుస్తక రచయిత అయిన మైఖేల్ ఎరిక్ డైసన్, ఈ విధంగా సూచించాడు షకుర్ "తన రంగంలో ఎప్పుడూ పనిచేయని వారి బాధను ప్రత్యక్షంగా చూసిన కొంతమంది లాగా తెలివితేటలతో మరియు సూక్షదృష్టితో మాట్లాడతాడు. చిన్నాభిన్నమైన తన గుర్తింపుతో పోరాడుతూ ఉన్నప్పటికీ, అతను నిజమే చెప్పాడు."[96] ఒక హార్వర్డ్ కాన్ఫరెన్స్ లో అంశం వినోదంపై షకుర్ ప్రభావం, జాతి సంబంధములు, రాజకీయములు మరియు "నాయకుడు/అమరజీవి".[97] 1997 చివరలో, కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, బెర్కెలీ "హిస్టరీ 98: పొయెట్రీ అండ్ హిస్టరీ ఆఫ్ టూపాక్ షకుర్" అనే పేరుతో విద్యార్ధుల నిర్వహించే ఒక కోర్సును అందించింది.[98]

2003చివరలో, అఫెని మకవేలి బ్రాండెడ్ క్లాతింగ్ సంస్థను ప్రారంభించింది. 2005లో, డెత్ రో Tupac: Live at the House of Blues ను విడుదలచేసింది. ఈ DVD షకుర్ వృత్తి జీవితంలో రికార్డు చేయబడిన ఆఖరి ప్రదర్శన, ఇది జూలై 4, 1996న జరిగినది మరియు ఇందులో డెత్ రో కళాకారుల ఆధిపత్యం కనిపిస్తుంది. ఆగష్టు 2006లో, టూపాక్ షకుర్ లెగసీ విడుదలైంది. సంకర్షక జీవిత కథను జమాల్ జోసెఫ్ రచించాడు. ఇందులో ఎన్నడూ చూడని కుటుంబ ఛాయాచిత్రములు, అన్యోన్య గాథలు, మరియు అతను చేతితో వ్రాసిన పాటల యొక్క 20 పైగా తీసివేయదగిన పునఃనిర్మాణములు, ఒప్పందములు, స్క్రిప్ట్లు, కవిత్వం, మరియు ఇతర వ్యక్తిగత కాగితములు ఉన్నాయి. షకుర్ మరణానంతర స్టూడియో ఆల్బంలలో ఆరవది అయిన, పాక్'స్ లైఫ్ , నవంబర్ 21, 2006 న విడుదలైంది. ఇది షకుర్ యొక్క పదవ వర్ధంతి సమయంలో జరిగింది. అతను ఇప్పటికీ సంగీత పరిశ్రమలో అత్యంత ప్రముఖ కళాకారులలో ఒకడుగా పరిగణించబడతాడు as of 2006.[99]

ఫోర్బ్స్ ప్రకారం, 2008లో షకుర్ ఆస్తి $15 మిలియన్లు అయింది.[100] 2002లో, వారు అతనినికి మరణించిన తరువాత కూడా అధికంగా గడిస్తున్న ప్రముఖులలో వారి జాబితాలో పదవ స్థానం ఇచ్చారు.[101]

లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్[మార్చు]

షకుర్ యొక్క విజయవంతమైన గీతం “డియర్ మామా" 2010లో నేషనల్ రికార్డింగ్ రిజిస్ట్రీలో జత చేయబోయే 25 పాటలలో ఒకటి. లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ "డియర్ మామా" గీతాన్ని "హత్యగావించబడిన రాపర్ యొక్క సొంత తల్లికి మరియు వ్యసనము, పేదరికము మరియు సాంఘిక అలక్ష్యముల మధ్య ఒక కుటుంబాన్ని నడపటానికి పోరాడుతున్న తల్లులందరికీ ఒక జాలి పుట్టించే మరియు భావాత్మకమైన శ్రద్ధాంజలి" అని పేర్కొంది. ఈ గౌరవం అతనికి అతని పుట్టిన రోజు అయిన ఏడు రోజుల తర్వాత దక్కుతుంది, అప్పుడు ఆ రాపర్ కి 39 సంవత్సరములు వస్తాయి. గ్రాండ్ మాస్టర్ ఫ్లాష్ మరియు పబ్లిక్ ఎనిమీ తర్వాత షకుర్ ఆ లైబ్రరీలో ప్రవేశించిన మూడవ రాపర్.[102]

సత్కారాలు[మార్చు]

  • MTV తన ది గ్రేటెస్ట్ MCs ఆఫ్ ఆల్ టైం జాబితాలో అతనికి రెండవ స్థానం ఇచ్చింది.[103]
  • 2002లో షకుర్ హిప్-హాప్ హాల్ ఆఫ్ ఫేం లో సభ్యుడయ్యాడు.[104]
  • 2003లో, MTV యొక్క "22 గ్రేటెస్ట్ MCs" కౌంట్ డౌన్ వీక్షకుల ఎంపిక ప్రకారం, షకుర్ ని "నంబర్ 1 MC" గా సూచించింది.[105]
  • 2004లో, VH1 హిప్ హాప్ ఆనర్స్ లో షకుర్ DJ హాలీవుడ్, కూల్ DJ హెర్క్, KRS-వన్, పబ్లిక్ ఎనిమీ, రన్-D.M.C., రాక్ స్టడీ క్రూ, మరియు షుగర్ హిల్ గ్యాంగ్ లతో పాటు గౌరవాన్ని అందుకున్నాడు.[106]
  • 2004లో నిర్వహించబడిన ఒక Vibe పత్రిక పోల్ అభిమానులు ఎంచుకున్న ప్రకారం షకుర్ కి "ఎల్లప్పటికీ అతి గొప్ప రాపర్" స్థానాన్ని ఇచ్చింది.[107]
  • అక్టోబర్ 17, 2006 గురువారం నాడు జరిగిన టర్క్స్ & కైకోస్ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం యొక్క మొదటి వార్సికోత్సవంలో, షకుర్ తిరుగులేని తన గాత్రానికి మరియు ప్రజ్ఞకు మరియు జాతి, మత, సంస్కృతి మరియు మాధ్యమ అవరోధాలను అధిగమించిన ఒక కళాకారునిగా గౌరవాన్ని అందుకున్నాడు; అతని తరఫున అతని తల్లి ఆ పురస్కారాన్ని అందుకుంది.[108]
  • 2008లో, ది నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ రికార్డింగ్ మెర్కాన్డైజ్ వారు రాక్ అండ్ రోల్ హాల్ ఆఫ్ ఫేం తో కలిసి సంయుక్తంగా అతనిని అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన కళాకారునిగా గుర్తించారు మరియు అతనిని తమ డెఫినిటివ్ 200 జాబితాలో చేర్చుకున్నారు.[109]
  • జూన్ 23, 2010 బుధవారం నాడు, షకుర్ లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్ యొక్క నేషనల్ రికార్డింగ్ రిజిస్ట్రీలో సభ్యుడయ్యాడు.[110]
  • కాథలిక్ చర్చి యొక్క ధర్మాసనం సోషల్ నెట్వర్కింగ్ వెబ్ సైట్ యొక్క వెల్లువెత్తుతున్న సంగీత సేవలో 12 పాటల జాబితాను విడుదల చేసింది. అందులో ఉన్న కళాకారులలో మొజార్ట్, మ్యూస్ మరియు డేం షిర్లీ బాసీ ఉన్నారు; ఆ జాబితాలో షకుర్ పాట "చేంజెస్" కూడా ఉంది, ఆ పాట అతను కాల్పులలో మరణించిన రెండు సంవత్సరముల తర్వాత 1998లో గ్రేటెస్ట్ హిట్స్ ఆల్బంలో విడుదలైంది.[111]
  • అతని జంట ఆల్బం, ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ , ఎప్పటికీ అత్యధికంగా అమ్ముడైన రాప్ ఆల్బములలో ఒకటి, ఏప్రిల్ 1996 నాటికి కేవలం యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోనే 5 మిలియన్ల కాపీలకు పైగా అమ్ముడైంది; చిట్టచివరకు జూన్ 1998లో ఇది RIAA నుండి 9x ప్లాటినం ధృవీకరణపత్రం పొందింది.[112]

డిస్కోగ్రఫీ[మార్చు]

స్టూడియో ఆల్బమ్‌లు[మార్చు]

సంవత్సరం ఆల్బమ్‌ చార్టులలో ఉన్నత స్థానములు
[113][114][115][116][117]
ధృవీకరణములు
[118][119][120]
US US R&B US CAN
1991 2పాకలిప్స్ నౌ 64 13 బంగారం style="text-align:center;"
1993 స్ట్రిక్ట్లీ 4 మై N.I.G.G.A.Z. 24 4 ప్లాటినం style="text-align:center;"
1994 Thug Life: Volume 1 (విత్ థగ్ లైఫ్) 42 6 బంగారం style="text-align:center;"
1995 మీ అగైన్స్ట్ ది వరల్డ్ 1 1 2× ప్లాటినం style="text-align:center;"
1996 ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ 1 1 9× ప్లాటినం ప్లాటినం
1996 The Don Killuminati: The 7 Day Theory 1 1 4× ప్లాటినం బంగారం

మరణానంతర ఆల్బములు[మార్చు]

సంవత్సరం ఆల్బం చార్టులలో ఉన్నత స్థానములు
[117][121][122]
ధృవీకరణములు
[118][118][120]
US US R&B US CAN
1997 R U స్టిల్ డౌన్? (రిమెంబర్ మి) 2 1 4× ప్లాటినం style="text-align:center;"
1998 గ్రేటెస్ట్ హిట్స్ 2 1 9× ప్లాటినం style="text-align:center;"
1999 స్టిల్ ఐ రైజ్ (అవుట్ లాజ్ తో) 6 2 ప్లాటినం బంగారం
2001 అంటిల్ ది ఎండ్ ఆఫ్ టైం 1 1 3× ప్లాటినం 2× ప్లాటినం
2002 బెటర్ డేస్ 5 1 2× ప్లాటినం 3× ప్లాటినం
2003 టూపాక్ రెసురెక్షన్ 2 3 ప్లాటినం style="text-align:center;"
2004 లాయల్ టు ది గేమ్ 1 1 ప్లాటినం style="text-align:center;"
2006 పాక్'స్ లైఫ్ 3 style="text-align:center;" style="text-align:center;"

పురస్కారాలు మరియు ప్రతిపాదనలు[మార్చు]

గ్రామీ పురస్కారాలు

సంవత్సరం ప్రతిపాదించబడిన పని పురస్కారం ఫలితం
1996 "డియర్ మామా" ఉత్తమ రాప్ ఒంటరి ప్రదర్శన ప్రతిపాదన
1996 మీ అగైన్స్ట్ ది వరల్డ్ ఉత్తమ రాప్ ఆల్బం ప్రతిపాదన
1997 "కాలిఫోర్నియా లవ్ ఫీట్. dr. డ్రే" ఒక జంట లేదా బృందంచే ఉత్తమ రాప్ ప్రదర్శన ప్రతిపాదన
1997 "హౌ డు యు వాంట్ ఇట్? ఫీట్. కేసీ అండ్ జోజో" ఒక జంట లేదా బృందంచే ఉత్తమ రాప్ ప్రదర్శన ప్రతిపాదన
1997 ఆల్ ఐజ్ ఆన్ మీ ఉత్తమ రాప్ ఆల్బం ప్రతిపాదన
2000 "చేంజెస్" ఉత్తమ రాప్ సోలో ప్రదర్శన ప్రతిపాదన

అమెరికన్ సంగీత పురస్కారాలు

సంవత్సరం ప్రతిపాదించబడిన పని పురస్కారం ఫలితం
1994 2పాక్ అభిమాన రాప్/హిప్-హాప్ కళాకారుడు ప్రతిపాదన
1997 2పాక్ అభిమాన రాప్/హిప్-హాప్ కళాకారుడు విజేత

MTV వీడియో మ్యూజిక్ అవార్డులు

సంవత్సరము ప్రతిపాదించబడిన పని పురస్కారం ఫలితం
1996 కాలిఫోర్నియా లవ్ ఫీట్. dr. డ్రే ఉత్తమ రాప్ వీడియో ప్రతిపాదన
1999 చేంజెస్ ఉత్తమ రాప్ వీడియో ప్రతిపాదన
2003 థగ్స్ మాన్సన్ ఫీట్. నాస్ ఉత్తమ రాప్ వీడియో ప్రతిపాదన

చలనచిత్రం[మార్చు]

నటనా జీవితం[మార్చు]

రాపింగ్ మరియు హిప్ హాప్ సంగీతములతో పాటు, షకుర్ చలన చిత్రములలో నటించాడు. డిజిటల్ అండర్ గ్రౌండ్ వారి ఒక హాస్య చిత్రంలో భాగంగా, ఇతను మొదటిసారి నథింగ్ బట్ ట్రబుల్ అనే చలనచిత్రంలో నటించాడు. జ్యూస్ చిత్రంలో అతను మొదటి సారి ప్రధాన పాత్ర పోషించాడు. ఈ కథలో, అతను ఆనందాన్ని పంచే యువకుడైన బిషప్ పాత్ర పోషించాడు, దీనికి అతను రోలింగ్ స్టోన్ కు చెందిన పీటర్ ట్రావర్స్ నుండి "ఆ చిత్రం యొక్క అత్యంత ఆకర్షణీయమైన పాత్ర" గా ప్రశంసలు అందుకున్నాడు.[123] అతను పొయెటిక్ జస్టిస్ లో (దీనికి అతను 1994లో అద్భుత నటునిగా ప్రతిపాదించబడ్డాడు, కానీ గెలుచుకోలేదు) జానెట్ జాక్సన్ తోనూ మరియు అబొవ్ ది రిమ్ లో డ్యూన్ మార్టిన్ తోనూ కలిసి నటించాడు. అతని మరణం తర్వాత, షకుర్ యొక్క పూర్తి అయిన చిత్రములలో మూడు, బుల్లెట్ , గ్రిడ్ లాక్డ్ మరియు గ్యాంగ్ రిలేటెడ్ , మరణానంతరం విడుదలయ్యాయి.[124][125][126]

అతను హగ్స్ బ్రదర్స్ చిత్రం మెనేస్ II సొసైటీ లో నటించే అభ్యర్ధుల జాబితాలో కూడా ఉన్నాడు. కానీ ఒక వివాదంలో అల్లెన్ హగ్స్ ను దూషించినందుకు అతని స్థానంలోకి లారెంజ్ టేట్ వచ్చాడు. దర్శకుడు జాన్ సింగిల్టన్ తను ప్రధాన పాత్రకు షకుర్ ను దృష్టిలో ఉంచుకుని బేబీ బాయ్ చిత్రానికి స్క్రిప్ట్ రాసానని పేర్కొన్నాడు.[127] షకుర్ మరణించిన ఐదు సంవత్సరముల తర్వాత, అది చిట్టచివరకు అతని స్థానంలో టైరేస్ గిబ్సన్ ను పెట్టి చిత్రీకరించబడి 2001లో విడుదలైంది. ఆ చిత్రంలో ప్రధాన పాత్రధారి పడక గదిలో గోడపైన షకుర్ యొక్క చిత్రం ఉంటుంది, ఇంకా ఆ చిత్ర సంగీతంలో "హెయిల్ మేరీ" అనే గీతం కూడా ఉంది.[128]

ఫిల్మోగ్రఫీ[మార్చు]

సంవత్సరం శీర్షిక పాత్ర గమనికలు
1991 నథింగ్ బట్ ట్రబుల్ అతనే (అతిథి పాత్ర)
1992 జ్యూస్ బిషప్ మొదట నటించిన పాత్ర
1992 డ్రెక్సెల్'స్ క్లాస్ అతనే సీజన్ 1: "క్రూయిసిన్'"
1993 అ డిఫరెంట్ వరల్డ్ పిక్కలో సీజన్ 6: "హోమీ, డోన్ట్ యు నో మీ?"
1993 పొయెటిక్ జస్టిస్ లక్కీ జానెట్ జాక్సన్ తో కలిసి నటించాడు
1993 ఇన్ లివింగ్ కలర్ అతనే సీజన్ 5: "ఇకే టర్నర్ అండ్ హూచ్"
1994 అబౌ ది రిమ్ బర్డీ డ్యూన్ మార్టిన్ తో కలిసి నటించింది
1995 మర్డర్ వాస్ ది కేస్: ది మూవీ అతనే గుర్తింపబడలేదు
1996 బుల్లెట్ ట్యాంకు షకుర్ మరణించిన ఒక నెల తర్వాత విడుదలైంది
1997 గ్రిడ్లాక్'డ్ ఎజెకీల్ 'స్పూన్' విట్మోర్ షకుర్ మరణించిన చాలా నెలల తరువాత విడుదలైంది
1997 గ్యాంగ్ రిలేటెడ్ డిటెక్టివ్ రోడ్రిగ్వేజ్ షకుర్ నటించిన ఆఖరి చిత్రం
2003 Tupac: Resurrection అతనే అధికారిక డాక్యుమెంటరీ చిత్రం
2009 నోటోరియస్ అతనే (ఫుటేజ్ సగ్రహం) ఆంథోనీ మాకీ పోషించిన పాత్ర
20?? లివ్ 2 టెల్ స్క్రీన్ రైటర్ (1995లో రచించబడినది)[129]

డాక్యుమెంటరీలు[మార్చు]

పలు చిన్న, పెద్ద లఘు చిత్రముల ద్వారా షకుర్ జీవితం గుర్తించబడుతూనే ఉంది. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటీ అతని అతి చిన్న జీవిత కాలంలోని అనేక విభిన్న సంఘటనలను వెదికి పట్టుకోవటానికి ప్రయత్నించాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది అకాడమి అవార్డుకు ప్రతిపాదించబడిన Tupac: Resurrection , ఇది 2003లో విడుదలైంది.

  • 1997: టూపాక్ షకుర్: థగ్ ఇమ్మోర్టల్
  • 1997: టూపాక్ షకుర్: వర్డ్స్ నెవర్ డై (TV)
  • 2001: టూపాక్ షకుర్: బిఫోర్ ఐ వేక్...
  • 2001: వెల్కం టు డెత్ రో
  • 2002: Tupac Shakur: Thug Angel: The Life of an Outlaw
  • 2002: బెగ్జీ & టూపాక్
  • 2002: తా వెస్ట్ సైడ్
  • 2003: 2పాక్ 4 ఎవర్
  • 2003: Tupac: Resurrection
  • 2004: టూపాక్ vs.
  • 2004: టూపాక్: ది హిప్ హాప్ జీనియస్ (TV)
  • 2006: సో మెనీ ఇయర్స్, సో మెనీ టియర్స్
  • 2007: Tupac: Assassination
  • 2009: టూపాక్: అసాసినేషన్ II: రెకానింగ్

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • అత్యుత్తమంగా అమ్ముడైన సంగీత కళాకారుల జాబితా
  • మొదటి స్థానం సాధించిన ఆల్బముల జాబితా (సంయుక్త రాష్ట్రాలు)
  • మొదటి స్థానం సాధించిన వాటి జాబితా (సంయుక్త రాష్ట్రాలు)

సూచనలు[మార్చు]

  1. Goldman, Lea & Paine, Jake (October 29, 2007). "Top-Earning Dead Celebrities: 8. Tupac Shakur". Forbes (Forbes) 
  2. http://www.riaa.com/goldandప్లాటినంdata.php?resultpage=1&table=tblTopArt&action=
  3. 3.0 3.1 రోలింగ్ స్టోన్ పత్రిక: 100 గ్రేటెస్ట్ ఆర్టిస్ట్స్ ఆఫ్ ఆల్ టైం. 2010 -04 -11 పునరుద్ధరించబడింది.
  4. పెరుగుతున్న టూపాక్ వారసత్వం, అతను మరణించిన 10 సంవత్సరముల తర్వాత : NPR మ్యూజిక్.
  5. 5.0 5.1 Tupac Shakur – Thug Angel (The Life of an Outlaw). 2002. 
  6. 6.0 6.1 టూపాక్ షకుర్ – hotshotdigital.com.
  7. 7.0 7.1 ఎడ్వర్డ్స్, పాల్, 2009, హౌ టు రాప్: ది ఆర్ట్ & సైన్స్ ఆఫ్ ది హిప్-హాప్ MC , చికాగో రివ్యూ ప్రెస్, p. 330.
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 టూపాక్ షకుర్ యొక్క మరణ ధృవీకరణపత్రం వివరాలు కాథీ స్కాట్ నివేదించినవి. 05-08-2009న పునరుద్ధరించబడింది.
  9. (Hoye 2006, p. 30)
  10. జాన్ క్రో "ది ఎపిక్ ఆఫ్ అమెరికా", పేజి 408.
  11. "Colonial and Neocolonial Latin America (1750-1900)" (PDF). సంగ్రహించిన తేదీ 2010-10-14. 
  12. "Afeni Shakur" (PDF). 2Pac Legacy. Archived from the original on April 9, 2008. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-04-23. 
  13. "Tupac Coroner's Report". Cathy Scott. సంగ్రహించిన తేదీ 2007-07-24. 
  14. "2Pac's Name - Tupac Amaru Shakur - Lesane Parish Crooks". 2Pac2K.de. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  15. "''Kingdom of the Sands''. Volume 57 Number 2, March/April 2004 by David Keys". Archaeology.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  16. "Ancestry of Tupac Shakur". Wargs.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  17. "Whispers in the sand; a message from a lost civilization". Ilbonito.wordpress.com. 2007-11-12. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  18. 18.0 18.1 Sullivan, Randall (2003-01-03). LAbyrinth: A Detective Investigates the Murders of Tupac Shakur and Notorious B.I.G., the Implication of Death Row Records' Suge Knight, and the Origins of the Los Angeles Police Scandal. Grove Press. ISBN 080213971X. 
  19. "Exclusive: Mopreme Shakur Talks Tupac; Rapper's B-Day Celebrated". Allhiphop.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  20. 20.0 20.1 Group, Vibe Media (October 1999). "Back 2 the Essence: Friends and Families Reminisce over Hip-hop's Fallen Sons". Vibe (Vibe Media Group) 7 (8): 103 Extra |pages= or |at= (సహాయం). సంగ్రహించిన తేదీ 2009-09-03. 
  21. (Bastfield 2002, p. 5)
  22. (Bastfield 2002, p. 3)
  23. (Bastfield 2002, pp. 67–68)
  24. Marriott, Michel; James Brooke, Charlie LeDuff and Donatella Lorch (September 16, 1996). "Shots Silence Angry Voice Sharpened by the Streets". The New York Times. పేజీలు. A–1. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-08-21. 
  25. "Leila Steinberg". Assemblies in Motion. Archived from the original on February 13, 2008. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-01-25. 
  26. Thug Life: Vol. 1 (CD). 1994. 
  27. 27.0 27.1 Pareles, Jon (September 14, 1996). "Tupac Shakur, 25, Rap Performer Who Personified Violence, Dies". The New York Times. సంగ్రహించిన తేదీ May 26, 2010. 
  28. "Tupacs Music Was A Reminder To America". Tupac Online. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-04-23. 
  29. Dwyer, Jim (1996-09-15). "Gangsta Move Cost A Life". Ny Daily News. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  30. స్మాతర్స్, R. "విధినిర్వహణలో లేని అధికారుల పై కాల్పులు జరిపినట్లు రాపర్ పై అభియోగం". న్యూయార్క్ టైమ్స్ నవంబర్ 2, 1993. Retrieved from http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE7DC1F3AF931A35752C1A965958260 on 2008-09-30.
  31. "కాల్పుల పైన షకుర్ 's Estate Hit With Default Claim Over Shooting". MTV న్యూస్, జూలై 20, 1998. Retrieved from http://www.mtv.com/news/articles/1433981/19980720/2పాక్.jhtml on 2008-09-30.
  32. ThugLifeArmy.com – హిప్-హాప్ సంస్కృతికి ఒక పూర్తి వార్తా మూలం.
  33. సెక్స్ కేసు.
  34. జేమ్స్, జార్జ్, "లైంగిక వేధింపు కొరకు రాపర్ జైలు శిక్ష అనుభవించాడు", న్యూయార్క్ టైమ్స్ , B1 (ఫిబ్రవరి 8, 1995).
  35. ఒలెన్, హెలైన్, "వేధింపు కొరకు రాపర్ షకుర్ జైలు పాలయ్యాడు", లాస్ ఏంజిల్స్ టైమ్స్ , A4 (ఫిబ్రవరి 8, 1995).
  36. ; రొమానో, లోఇస్, "ది రిలయబుల్ సోర్స్", వాషింగ్టన్ పోస్ట్ , B3 (ఫిబ్రవరి 8, 1995).
  37. "రాపర్ కి 120 రోజుల జైలు శిక్ష విధించబడింది", న్యూయార్క్ టైమ్స్ (ఏప్రిల్ 15, 1996).
  38. "రాపర్ కి వ్యతిరేకంగా మరిన్ హత్య కేసు మొదలైంది", శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో క్రానికిల్, 1995-11-03.
  39. "బాలుని మరణం కొరకు రాపర్ విచారణలో పరిష్కారం". శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో క్రానికల్ 1995-11-08.
  40. సేన్ 'పఫ్ఫీ' కాంబ్స్ కు ఏమి తెలుసు? : NPR మ్యూజిక్.
  41. టుడే ఇన్ ఎంటర్టైన్మెంట్ హిస్టరీ ఫిబ్రవరి 6 | digtriad.com | ట్రియాడ్, NC | వాటర్ కూలర్ న్యూస్ ఆర్టికల్.
  42. "New York Times article: "Rapper Slain After Chase In Queens"". December 1, 1995. 
  43. "Big Phat Liar". The Smoking Gun. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-07-20. 
  44. CNN http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Music/03/18/people.combs.shakur.ap/index.html |url= missing title (సహాయం).  [dead link]
  45. CNN http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Music/03/26/people.combs.shakur.ap/index.html?iref=newssearch |url= missing title (సహాయం).  [dead link]
  46. CNN http://www.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Music/03/27/combs.tupac.ap/index.html?iref=newssearch |url= missing title (సహాయం).  [dead link]
  47. 2పాక్ స్టోరీ.
  48. "టైంలైన్: 25 సంవత్సరముల రాప్ రికార్డ్స్". BBC న్యూస్. 03-అక్టోబర్-06 Retrieved from http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3734910.stm on 2006-04-10.
  49. "Tupac's Ex-Wife Does Interview". Tupac-online.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  50. Au, W. J. "యో, నికోలో!". డిసంబరు 30, 2002. Salon.com. Retrieved from http://archive.salon.com/media/media2961211.html on 2006-04-10.
  51. ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేస్ లో లివ్ 2 టెల్ .
  52. Info from StreetGangs.com, from http://www.streetgangs.com/topics/టూపాక్/091496passes.html
  53. "బయోగ్రఫీ: సూజ్ నైట్". AOL మ్యూజిక్. nd. Retrieved from http://music.aol.com/artist/main.adp?tab=bio&artistid=279843&albumid=0 on 2006-04-10.
  54. ఎప్పటికీ అత్యధికంగా అమ్ముడయ్యే రికార్డు ఆల్బములు.
  55. "2Pac & Boot Camp Clik - One Nation". Discogs. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  56. Egbert, Bill (2001-02-27). "Hip Hype & Rival Rap, by Bill Egbert". Nydailynews.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  57. ఇన్ ది నేమ్ ఆఫ్ అల్లా: 2పాక్ – లైవ్ ఎట్ ది హౌస్ ఆఫ్ బ్లూస్ (జూలై 1996).
  58. "Makaveil Records". 2pacworld.co.uk. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  59. "September 1996 Shooting and Death". madeira.hccanet.org. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  60. 60.0 60.1 60.2 60.3 టూపాక్ షకుర్ LV షూటింగ్ – థగ్స్-Network.com.
  61. టూపాక్ షకుర్ హత్య.
  62. 62.0 62.1 62.2 http://www.alleyesonme.com/ లో దారుణమైన ఆ కాల్పుల గురించిన సవివర సమాచారం
  63. డాన్ కిల్లుమినటి |.
  64. 2PACWORLD.CO.UK – మరియాన్ 'సూజ్' నైట్ జీవిత చరిత్ర, డెత్ రో రికార్డ్స్ CEO.
  65. "Tupac Shakur: Before I Wake". film.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  66. 66.0 66.1 66.2 66.3 66.4 గోబీతో ముఖాముఖీ http://www.hitemup.com/ వద్ద
  67. 67.0 67.1 67.2 http://www.hitemup.com/ లో లాస్ వెగాస్ లో టూపాక్ కాల్పులు
  68. మరణం తర్వాత టూపాక్ జీవితం.
  69. "రాపర్ హత్యపైన తాజా పరీక్ష". BBC న్యూస్. March 18, 2006. Retrieved from http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4820224.stm on 2006-04-10.
  70. BBC న్యూస్. సెప్టెంబర్ 29, 2008 హత్యోదంతాన్ని త్రోసిపుచ్చిన రాపర్ యొక్క కుటుంబం నుండి ఏప్రిల్ 10, 2006 న తిరిగి రాబట్టబడింది.
  71. BBC న్యూస్. సెప్టెంబర్ 29, 2008 ఏప్రిల్ 10, 2006న తిరిగి రాబట్టబడింది రాపర్ హత్య గురించి వార్తాపత్రిక పరిశోధిస్తుంది.
  72. టైమ్స్ షకుర్ కథనాన్ని తిరిగి రాసింది.
  73. కండిబ, స్లావ్ (జూలై 16, 2008): చక్ ఫిలిప్స్ అమ్ముడుపోవటాన్ని అంగీకరించి, L.A. టైమ్స్ ని వదిలి వెళతాడు. 2010 -04 -11 పునరుద్ధరించబడింది.
  74. "Notorious B.I.G.'s Family 'Outraged' By Tupac Article". Streetgangs.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  75. జోన్స్, S. "నిజాన్ని మరుగు పరచారు". ఫిలడెల్ఫియా వీక్లీ. 2002-09-18.
  76. "Tupac Bodyguard Issues 100k Challenge To Death Row Security". Allhiphop.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  77. "Life After Death". blackhistory.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  78. "Tupac Shakur Biography". Last.fm. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  79. "All Eyez on Me". Allmusic. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  80. 80.0 80.1 డైసన్, M. హాలర్ ఇఫ్ యు హియర్ మీ: సెర్చింగ్ ఫర్ టూపాక్ షకుర్ . BasicCivitas Books. 2001.
  81. "Only God Can Judge Me and lyrical Subversion" (PDF). సంగ్రహించిన తేదీ 2010-10-14. 
  82. http://www.csun.edu/csbs/departments/pan_african_studies/pdf/be_%20for_him_or_against_him.pdf టూపాక్ mentioned God throughout his career making records like "Lord Knows," and "I Wonder If Heaven Got a Ghetto"
  83. స్ట్రీట్ గ్యాంగ్స్ అడిగారు; నీవు ఏ మతాన్ని అనుసరిస్తావు? పొందబడింది, వైబ్ ఆన్లైన్ జూన్ 1996
  84. "Poem from 'the rose that grew from concrete'". Sing365.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-10-14. 
  85. Tupac Shakur: A Roundtable Discussion, పొందబడింది 2009-10-14.
  86. "7 Days of Makaveli". justRHYMES.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  87. ఎడ్వర్డ్స్, పాల్, 2009, హౌ టు రాప్: ది ఆర్ట్ & సైన్స్ ఆఫ్ ది హిప్-హాప్ MC , చికాగో రివ్యూ ప్రెస్, p. x.
  88. ఎడ్వర్డ్స్, పాల్, 2009, హౌ టు రాప్: ది ఆర్ట్ & సైన్స్ ఆఫ్ ది హిప్-హాప్ MC , చికాగో రివ్యూ ప్రెస్, p. 100.
  89. 50 గ్రేటెస్ట్ MCs ఆఫ్ అవర్ టైం (1987–2007).
  90. గేవేర్ట్జ్, K. "సింపోజియం విశ్లేషణ, 'థగ్' వేడుక". హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం గజెట్. ఏప్రిల్ 24, 2003. 2006-04-16 న news.harvard.edu/ నుండి పొందబడింది.
  91. Neal, M. "థగ్ నిగ్గ ఇంటలెక్ట్యువాల్: టూపాక్ ఆస్ సెలబ్రిటీ గ్రామ్సియాన్". హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం 2003.
  92. నీల్, M. "న్యూ బ్లాక్ మాన్". 2006-04-16 న newblackman.com నుండి పొందబడింది.
  93. "Deeper Than Hip-Hop Tupac (2Pac) Poetry Enlightens". ThugLifeArmy.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  94. ఫోర్మన్, M. "టూపాక్ షకుర్: O.G. (ఆస్టేన్సిబ్లీ గాన్)". హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం 2003.
  95. ప్రైస్, E. "ఫ్రం థగ్ లైఫ్ టు లెజెండ్: రియలైజేషన్ ఆఫ్ అ బ్లాక్ ఫోక్ హీరో". హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం 2003.
  96. డైసన్, M. "హాలర్ ఇఫ్ యు హియర్ మీ". హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం 2003.
  97. హార్వర్డ్ గజెట్, 2003-05-01, సంచిక, రచయిత కెన్ గేవేర్ట్జ్.
  98. VH1 వద్ద బెర్క్లే విశ్వవిద్యాలయం టూపాక్ పైన తరగతులను నిర్వహిస్తోంది (సెప్టెంబర్ 10, 1997). 2009-06-25న పొందబడింది.
  99. 2006లో ఉత్తమ సంగీత కళాకారులు.
  100. "Hip-Hop's Cash Kings 2008". Forbes.com. 2008-08-15. Archived from the original on 2012-06-05. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  101. Edited by Betsy Schiffman, 08.12.02, 12:00 PM ET. "Top-Earning Dead Celebrities". Forbes.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  102. "Tupac Shakur Honored By Library of Congress". CBS News. June 23, 2010. సంగ్రహించిన తేదీ June 23, 2010. 
  103. ది గ్రేటెస్ట్ MCs ఆఫ్ ఆల్ టైం MTV . 2006-12-26 న పొందబడింది.
  104. BET.com – Notorious B.I.G., టూపాక్ షకుర్ To Be Inducted Into Hip-Hop Hall Of Fame, retrieved on 2009-10-14.
  105. MTV2 ప్రెజెంట్స్: 22 గ్రేటెస్ట్ MCల ప్రసారం జూలై 2003.
  106. VH1 హిప్ హాప్ ఆనరీస్ 2004 at VH1.
  107. V కమ్యూనిటీ: గ్రేటెస్ట్ రాపర్ ఆఫ్ ఆల్ టైం?.
  108. టర్క్స్ అండ్ కైకాస్ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం – జాన్ డెబ్నీ మరియు టూపాక్ షకుర్ లను సత్కరించటానికి వేడుక, ఫ్రైడే, అక్టోబర్ 13 .
  109. రాక్ అండ్ రోల్ హాల్ ఆఫ్ ఫేం టాప్ ఆర్టిస్ట్.
  110. Up for Discussion Jump to Forums (2009-09-14). "Tupac, Willie Nelson, R.E.M. Among Inductees To National Recording Registry". Billboard.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-24. 
  111. [1], 2010-07-06 న పొందబడింది].
  112. RIAA – గోల్డ్ & ప్లాటినం, 2009-10-14 న పొందబడింది.
  113. Billboard.com లో 2పాకలిప్స్ నౌ డిస్కోగ్రఫీ ప్రవేశం.
  114. Billboard.com లో స్ట్రిక్ట్లీ 4 మై N.I.G.G.A.A. డిస్కోగ్రఫీ ప్రవేశం.
  115. Billboard.com లో మీ అగైన్స్ట్ ది వరల్డ్ డిస్కోగ్రఫీ ప్రవేశం.
  116. Billboard.com లో ఆల్ ఐస్ ఆన్ మీ డిస్కోగ్రఫీ ప్రవేశం.
  117. 117.0 117.1 ఆల్ మ్యూజిక్ ((( 2పాక్ > చార్ట్స్ & అవార్డ్స్ > బిల్ బోర్డ్ ఆల్బంస్ ))). అల్మ్యూజిక్ . 2008-12-13 పునరుద్ధరించబడింది.
  118. 118.0 118.1 118.2 టూపాక్ షకుర్ ఆల్బముల RIAA గోల్డ్ మరియు ప్లాటినం అన్వేషణ.
  119. మకవేలి చేసిన ఆల్బముల RIAA గోల్డ్ మరియు ప్లాటినం అన్వేషణ.
  120. 120.0 120.1 CRIA గోల్డ్ మరియు ప్లాటినం డేటాబేస్.
  121. RU స్టిల్ డౌన్? కొరకు డిస్కోగ్రఫీలో ప్రవేశం(రిమెంబర్ మీ) Billboard.com వద్ద.
  122. Billboard.com వద్ద అంటిల్ ది ఎండ్ ఆఫ్ టైం కొరకు డిస్కోగ్రఫీలో ప్రవేశం.
  123. 2పాక్ జీవిత చరిత్ర. Alleyezonme. 2008-12-13 పునరుద్ధరించబడింది.
  124. "Bullet". movie-censorship.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  125. "Gridlock'd". Entertainment Weekly. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  126. "Gang Related". Box Office Mojo. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  127. విలేజ్ వాయిస్ > న్యూస్ > సెక్స్ & నెగ్రోసిటీ బై గ్రెగ్ టేట్.
  128. "FILM". rapbasement.com. సంగ్రహించిన తేదీ 2010-07-28. 
  129. ఇటీవలే ప్రకటించిన జీవిత చరిత్ర ముద్రణలో ఉంది.

మూలాలు[మార్చు]

  • Bastfield, Darrin Keith (2002). Back In The Day: My Life And Times With Tupac Shakur. Da Capo Press. ISBN 978-0345447753 .
  • Hoye, Jacob (2006). Tupac: Resurrection. Atria. ISBN 074347435X .

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

Wikiquote-logo-en.svg
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.

మూస:Tupac Shakur మూస:Death Row Records మూస:Outlawz