డానుబే
ఐరోపాలో డానుబే (మూస:IPA-en DAN-ewb) నది వోల్గా తర్వాత అతి పెద్ద నది. దీన్ని అంతర్జాతీయ జల మార్గంగా గుర్తించారు.
ఇది జర్మనీలోని బ్లాక్ ఫారెస్టులో బ్రిగాచ్మరియు బ్రెగ్ అనే అతి చిన్న నదులలో పుట్టింది. ఇవి రెండూ డోనాస్చింజెన్ పట్టణం వద్ద కలుస్తున్నాయి. ఆ తర్వాత ఇది డానుబే అనే పేరుతో ఈశాన్య దిశగా, మధ్య, తూర్పు ఐరోపా దేశాల ముఖ్య పట్టణాల మీదుగా 2850 కి.మీ (1771 మైళ్ళు) ప్రవహించి, రొమేనియా, ఉక్రైన్ దేశాల డానుబే మైదానం గుండా నల్ల సముద్రం లో కలుస్తుంది.
చరిత్ర ననుసరించి ఇది రోమ్ సామ్రాజ్యపు దీర్ఘ కాల సరిహద్దుగా ఉండింది. ఇది పది దేశాలగుండా ప్రవహించడమో, లేదా వాటి సరిహద్దులుగా ఉండడమో జరిగింది. జర్మనీ (7.5%), ఆస్ట్రియా (10.3%), స్లోవేకియా (5.8%), హంగేరీ (11.7%), క్రొయేషియా (4.5%), సెర్బియా(10.3%), బల్గేరియా (5.2%), మాల్డోవా (1.6%), ఉక్రైన్ (3.8%) , రొమేనియా (28.9%). (ఈ శాతాలు మొత్తం డానుబే నదీ పరీవాహక ప్రాంతపు మొత్తంలోని భాగాన్ని సూచిస్తాయి.}.[1])
విషయ సూచిక |
[మార్చు] పేరు
డానుబేను లాటిన్లోDanubius, Danuvius, Ister, ప్రాచీన గ్రీకులో Ίστρος (ఇస్ట్రోస్ ) అని పిలుస్తారు. డేసియన్ /త్రాసియన్లలో Τάναις/డొనారిస్ / డొనారిస్ అని పిలుస్తారు. (ఎగువ డానుబే) ఇస్ట్రోస్ (దిగువ డానుబే).[2]
డానువియస్ అనే పేరు సెల్టిక్ (గాలిష్ )బాష నుంచి కానీ, ఇరానిక్ బాష నుంచి కానీ వచ్చి ఉండాలి. ఇండో - యూరోపియన్ బాషల నుండి పేరు పెట్టబడిన అనేక నదులలో ఇది కూడా ఒకటి. *dānu అనే ఇండో యూరోపియన్ పదానికి నది అని అర్థం. దీనికే ఆదిమ కాలం నుండి ఉన్న విశ్వనది. లేదా నదీ దేవత అని కూడా అర్థం ఉంది. (చూడండి దాను (అసుర)), *dā అనే మూల ధాతువుకు "ప్రవహించు / వేగంగా కదులు , ఉధృతంగా, అమిత శక్తితో, క్రమశిక్షణా రహితంగా" అనే అర్థాలున్నాయి. ఇదే రకమైన పదవ్యుత్పత్తితోడాన్, డొనెట్స్, డ్నీపర్, డ్నీస్టర్ అనే ఇతర నదులు కూడా ఉన్నాయి. డ్నైపర్, డ్నీస్టర్ పదాలు డనాపరిస్ డనాస్టియన్ల నుండి వచ్చాయి. ఇవి స్కైథియాన్ ఇరానిక్ పదాలు. *Dānu apara అంటే వెనుక భాగపు నది అనీ,*Dānu nazdya- అంటే ముందరి భాగపు నది అని అర్థం.[3]
ప్రాచీన గ్రీకులోని ఇస్ట్రోస్ అనే పదం థ్రేసియన్/ డేసియన్లనుండి తీసుకోబడింది. దీనికి బలమైన, లేదా వేగంగా కదులు అని అర్థం. సంస్కృతంలో కూడా is.iras అనే పదానికి వేగంగా కదులు అనే అర్థం ఉంది. [2]
ఇంగ్లాండ్ను నార్మన్లు జయించిన తర్వాత ఇంగ్లీష్ భాషలో డానుబే అనే ఫ్రెంచి పదాన్ని వాడుతున్నారు. ఈ నది ప్రవహించే దేశాలలోని అయా భాషలలో ఇలా పిలుస్తున్నారు:
- క్రొయేషియా: Dunav
- మూస:Lang-bg (లిప్యంతరీకరించబడింది: డునవ్ )
- మూస:Lang-de
- మూస:Lang-hu
- మూస:Lang-ro
- మూస:Lang-sr, Dunav
- మూస:Lang-sk
- మూస:Lang-uk (లిప్యంతరీకరించబడింది:డునయ్ )
[మార్చు] భౌగోళిక స్థితి
[మార్చు] పరీవాహక ప్రాంతం
ఈ నది సరిహద్దులుగా ఉన్న దేశాలతో పాటుగా దీని నదీ పరీవాహకప్రాంతం విస్తరించి ఉన్న దేశాలు మరో ఎనిమిది ఉన్నాయి. అవి బోస్నియా మరియు హెర్జిగోవినా(4.8%), ది చెక్ రిపబ్లిక్ (2.5%), స్లోవేకియా (2.2%), స్విట్జర్లాండ్ (0.32%), ఇటలీ (0.15%), పోలాండ్ (0.09%), మాసిడోనియా రిపబ్లిక్ (0.03%) మరియు అల్బేనియా(0.03%).[1] ఈ నదీ పరీవాహక ప్రాంతం అధికంగా ఇటలీ స్విట్జర్లాండ్ల సరిహద్దులోని పిజ్ బెర్నియా ప్రాంతంలో ఉంది. >
4,049 metres (13 ft)మూస:Convert/test/A.
[మార్చు] ఉపనదులు
- ప్రధాన వ్యాసం: List of tributaries of the Danube
డానుబే పరీవాహక ప్రాంతాల మధ్య ఉండే చోటు చాలా దేశాలకు విస్తరించి ఉంది. డానుబే నదికి చెందిన అనేక ఉపనదులు చాలా ఉపయోగకరమైనవే కాకుండా, సరుకుల రవాణాకు, తక్కువ లోతులో ప్రయాణించగల పడవలలో రవాణాకు ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఈ నది పుట్టిన చోటు నుండి నల్లసముద్రంలో కలిసే వరకూ దీనిలో కలిసే ఉపనదులు (వరుసగా):
|
15 టిస్జా 16 సావా (బెల్గ్రేడ్లో ప్రవేశిస్తోంది) 17. టిమిస్ ( పాన్సెవోలో ప్రవేశిస్తోంది) 18. మహా మొరోవా 19. కారాస్ 20. జియు ( బెకెట్లో ప్రవేశిస్తోంది) 21. ఇస్కార్ 22. ఒల్ట్ (టుర్ను మాగ్యురెలెలో ప్రవేశిస్తోంది) 23. ఒసామ్ 24. యంత్రా 25. వెడెయా 26. ఆర్గెస్ (ఒల్టెనిటాలో ప్రవేసిస్తోంది) 27. లాలోమిటా 28. సిరెట్ ( గలాటి సమీపంలో ప్రవేశిస్తోంది) 29. ప్రుట్ ( గలాటిలో ప్రవేశిస్తోంది) |
[మార్చు] నగరాలు
డానుబే నది ఈ క్రింది దేశాల గుండా, నగరాల గుండా ప్రవహిస్తున్నది (నదీ జన్మస్థానం నుండి నదీముఖ ద్వారం వరకు).
- జర్మనీ
- బాడెన్-ఉర్టెమ్బెర్గ్ రాష్ట్రం లో డోనౌస్కింజెన్ – బ్రిగాచ్ మరియు బ్రెగ్ నదులు కలిసి డానుబే నదిగా ఏర్పడతాయి
- టుట్లింగెన్ బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్
- బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్లో సిగ్మారింజెన్
- బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్లో రీడ్లింగెన్
- బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్లో ముండెర్కింజెన్
- బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్లో ఎహింజెన్
- బాడెన్-వుర్టెంబర్గ్లో ఉల్మ్
- బవేరియాలో న్యూ-ఉల్మ్
- బవేరియాలో గుంజ్బర్గ్
- బవేరియాలో డోనావర్త్
- బవేరియాలో న్యూబర్గ్ ఎన్ డెర్ డోనౌ
- బవేరియాలో ఇంగోల్స్టడ్ట్
- బవేరియాలో కెల్హైమ్
- బవేరియాలో రెగెన్స్బర్గ్
- బవేరియాలో స్ట్రాబింగ్
- బవేరియాలో డెగ్గెన్డోర్ఫ్
- బవేరియాలో పాసౌ
- ఆస్ట్రియా
- లింజ్, ఎగువ ఆస్ట్రేలియా
- దిగువ ఆస్ట్రేలియాలో డానుబేపై, క్రెమ్స్
- వియన్నా – ఆస్ట్రియా రాజధాని, ఇక్కడ డానుబే వరద మైదానం లోబౌ అని పిలవబడుతుంది, డానుబే ప్రధాన ప్రవాహానికి దూరంగా ఇన్నరే స్టాడ్ట్ నెలకొని ఉంది (ఇది డోనౌకెనాల్ – 'డానుబే కెనాల్' చేత చుట్టుముట్టబడింది.)
- స్లొవేకియా
- బ్రటిస్లావా – స్లొవేకియా రాజధాని
- కొమార్నో
- స్టురోవో
- హంగరీ
- గ్యియోర్
- కొమరోం
- ఎస్జెటెర్గోమ్
- విసెగ్రాడ్
- వాక్
- స్జెంటెండ్రె
- బుడాపెస్ట్ – హంగరీ రాజధాని
- స్జాజాలోంబట్టా
- రఖేవ్
- డునావుజ్వరోస్
- పాక్స్
- కలోస్కా
- బాజా
- మొహాక్స్
- క్రొయేషియా
- వుకోవర్
- ఇలోక్
- సెర్బియా
- అపాటిన్
- బాకా పలాంకా
- ఫుటోగ్
- వెటెర్నిక్
- నోవి సాడ్
- స్రెమ్స్కీ కర్లోవ్స్కీ
- జెమున్
- బెల్గ్రేడ్ – సెర్బియా రాజధాని
- పాన్సెవో
- స్మెడెరెవో
- వెలికో గ్రాడిస్టె
- గోలుబాక్
- డోన్జి మిలానోవ్క్
- క్లాడోవో
- బల్గేరియా
- విడిన్
- లోర్న్
- కొజ్లోడ్యీ
- ఒర్యాహోవో
- నికోపోల్
- బెలెనె
- స్విష్టోవ్
- రుసె
- టుట్రాకన్
- సిలిస్ట్రా
- మాల్డోవా
- గియుర్గియులెస్టి
- ఉక్రెయిన్
- రెని
- జమెయిల్
- కిలియా
- వ్యిల్కోవ్
- రొమేనియా
- మోల్డోవా నౌవా
- ఒర్సోవా
- డ్రోబెటా-టర్ను సెవెరిన్
- కలాఫాట్
- బెకెట్
- డబులెనీ
- కొరాబియా
- టుర్ను మాగురెలె
- జిమ్నిసియా
- గియుర్గియు
- ఒల్టెనిటా
- కలరాసి
- ఫెటిస్టి
- సెర్నవొడా
- హర్సోవా
- బ్రయిలా
- గలాటి – డానుబేలో అతి పెద్ద ఓడరేవు
- ఇసాసెయా
- ట్యుల్సెయా
- సులినా – ఇది ప్రవహించే చివరి నగరం
డానుబే నది ప్రపంచంలో మరే నదీ ప్రవహించని రీతిలో నాలుగు దేశాల ముఖ్య నగరాల గుండా (ముద్దక్షరాలలో సూచించబడింది) ప్రవహిస్తోంది.
క్రొయేషియాలోని బాటినా, డాల్జ్, వుకోవర్,ఇలోక్ల వద్ద నిరంతరం డానుబే నదీ జలమితి అధ్యయనం జరుగుతుంటుంది.[4]
[మార్చు] ద్వీపాలు
- మరింత సమాచారం: List of islands in the Danube వ్యాసంలో
- అడా కలేహ్
- బాల్టా లాలోమిటెయ్
- బెలెనె ఐలాండ్
- సెస్పెల్ ఐలాండ్
- డోనాయున్సెల్
- గ్రేట్ బ్రాలియా ఐలాండ్
- గ్రేట్ వార్ ఐలాండ్
- ఐలాండ్ ఆఫ్ వుకోవర్
- ఐలాండ్ ఆఫ్ సరెంగ్రాడ్
- కొజ్లోడీ ఐలాండ్
- మార్గరెట్ ఐలాండ్
- ఓస్ట్రోవుల్ సియోకానెస్టి
- ఒస్ట్రోవుల్ మారె, ఇస్లాజ్
- ఒస్ట్రోవ్ (కొస్టోలాక్)
- రిబారస్కో ఒస్ట్రోవ్, నోవి శాడ్
- వార్డిమ్ ఐలాండ్
- డిట్నీ ఒస్ట్రోవ్
[మార్చు] విభాగీకరణ
- ఎగువ విభాగం: నదీ జన్మ స్థానం నుండి డెవిన్ గేట్ వరకు డానుబే నది పాసావరకు కొండ వాగు మాదిరిగానే ఉంటుంది. పాసా నుండి డెవిన్గేట్ వరకు సగటున దీని ప్రవాహ స్థాయి 0.0012% వరకు ఉంటుంది. అతి తక్కువ ప్రవాహ స్థాయి 0.0006% ఉంటుంది.
- మధ్య విభాగం: డెవిన్గేట్నుండి ఐరన్ గేట్ వరకు. నదీ గర్భం విశాలమవడం వల్ల సగటున దిగువనున్న ప్రవాహ స్థాయి కేవలం 0.00006% వరకు మాత్రమే ఉంటుంది.
- దిగువ విభాగం: ఐరన్ గేట్ నుండి సులీనా వరకు. సగటున దీని ప్రవాహ స్థాయి 0.0003% మాత్రమే ఉంటుంది.
[మార్చు] ఆధునిక జల మార్గం
నల్ల సముద్రం నుండి రొమేనియాలోని బ్రైలా వరకు సముద్ర ఓడలు డానుబేలో ప్రయాణించగలవు. నదీ ఓడల ద్వారా జర్మనీలోని కెల్హెలిమ్, బవేరియా వరకూ, చిన్న సరుకుల ఓడల ద్వారా జర్మనీలోని ఉల్మ్, ఉట్టేమ్బెర్గ్ల వరకు ప్రవాహానికి ఎదురీదుతూ ప్రయాణం చేయవచ్చు. దీని ఉపనదులలో 60 వరకు జల మార్గానికి అనువుగా ఉన్నాయి.
1992లో జర్మనీలోని రైన్-మైన్-డానుబే కాలువ పూర్తయింది. దీని వల్ల ఈ నది ఉత్తర సముద్రంలోని రోటర్ డామ్ నుండి నల్ల సముద్రంలోని సులీనా వరకు ఐరోపా గుండా పయనించే జలమార్గంగా (3500కి.మి.) మారింది. 1994లో డానుబేను పది పాన్- యూరోపియన్ కారిడార్లలో ఒకటిగా ప్రకటించారు. ఈ మార్గాల నిర్వహణకు మధ్య, తూర్పు ఐరోపాదేశాలు రానున్న పది, పదైదు సంవత్సరాలలో భారీ మొత్తంలో పెట్టుబడులు పెట్టాల్సి ఉంటుంది. డానుబే నదిపై జరిగే రవాణా 1987లో 100 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది. 1999లో సెర్బియాలోని మూడు వంతెనలపై నాటో బాంబు దాడులు చేయడం వలన నదిలో రవాణ కష్టసాధ్యమయింది. శిథిలాల తొలగింపు ప్రక్రియ 2002 నాటికి పూర్తయింది. జల రవాణా కోసం ఏర్పరిచిన తాత్కాలిక వంతెనను 2005లో తొలగించారు.
ఐరన్ గేట్ వద్ద డానుబే నది ఇరుకైన దారి గుండా ప్రయాణించి సెర్బియా రొమేనియా దేశాల మధ్యన సరిహద్దును ఏర్పరుస్తుంది. ఇక్కడే ఒకటవ ఐరన్గేట్ హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ పవర్ స్టేషన్ డ్యామ్ను ఏర్పరిచారు. ఇక్కడ నుండి 60 కి.మి.దిగువన (ఇరుకు దారికి అవతల) రెండవ హైడ్రో ఎలక్ట్రిక్ పవర్ స్టేషన్ ఉంది. 2006 ఏప్రిల్ 13న ఐరన్ గేట్ డ్యామ్ నుండి గరిష్ట స్థాయిలో 15,400 m3/s నీరు విడుదలయింది.
డానుబే నదిపై మూడు కృత్రిమమైన నదీమార్గాలను ఏర్పరచారు. అవి: బానత్, బాక్కా ప్రాంతాలలోని డానుబే-తీసా-డానుబే కాలువ (DTD) (సెర్బియాలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో ఉన్న (వజ్వోదినా ), కాన్స్టాంటా, సెర్నావొడాల మధ్యన ఉన్న 64కి.మీ. పొడవైన డానుబే- నల్ల సముద్రపు కాలువ (రొమేనియా). ఇది 1984లో పూర్తయింది. దీనివల్ల నల్ల సముద్రం చేరడానికి 400కి.మి. దూరం తగ్గింది. రైన్-మైన్-డానుబే కాలువ (సుమారు 171 కి.మి.). ఇది 1992లో పూర్తయింది. ఇది నల్ల సముద్రాన్ని, ఉత్తర సముద్రాన్ని కలుపుతుంది.
[మార్చు] డానుబే మైదానం
- ప్రధాన వ్యాసం: Danube Delta
డానుబే మైదానాన్ని 1991లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రాంతంగా ప్రకటించారు. దీని ఆర్ద్ర భూములు (రామ్సార్ పట్టికలో ఉన్న ఈ ఆర్ద్ర భూములు అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి. ఈ భూములు అనేక వలస పక్షుల గుంపులతో పాటుగా ప్రమాద స్థితిలో ఉన్న పిగ్మీ కార్మోరాంట్ పక్షులకు ( ఫాలక్రోకొరాక్స్ పిగ్మేయస్ పక్షులకు ఆలవాలంగా ఉన్నాయి.) కాలువలను నిర్మించడం, పరీవాహక ప్రాంత ఏర్పాటు పథకాల వల్ల మైదానానికి ముప్పు ఏర్పడింది. బాస్ట్రో చానెల్ను చూడండి.
[మార్చు] అంతర్జాతీయ సహకారం
[మార్చు] జీవావరణ శాస్త్రం, పర్యావరణం
ది ఇంటర్నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ ద ప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ ద డానుబే రివర్ (ICPDR) అనేది యూరోపియన్ యూనియన్తో పాటుగా 14 సభ్య దేశాలను కలిగిన సంస్థ (జర్మనీ, ఆస్ట్రియా, ద చెక్ రిపబ్లిక్, స్లోవేకియా, స్లోవేనియా, హంగేరీ, క్రొయేషియా, బోస్నియా, హెర్జెగోవినా,సెర్బియా, రొమేనియా, మాల్డోవా, మాంటెనెగ్రో, ఉక్రైన్) ఈ కమిషన్ను 1998లో ఏర్పరిచారు. ఇది డానుబే ఉపనదులను, భూగర్భ జల వనరులను, డానుబే నదీ పరీవాహక ప్రాంతాన్ని పర్యవేక్షిస్తుంది. డానుబే నదీ పరిరక్షక ఒప్పందాన్ని అమలు పరచడం. EU జల చట్ర నిర్వహణననుసరించి జలసంరక్షణ, జలాల హేతుబద్ధ వినియోగం, వాటి వృద్ధి వంటి అంశాలతో పాటుగా ఈ ఒప్పందాన్ని అమలు పరచడం, సమన్వయాన్ని సాధించడం, నిలకడైన, సమానమైన జల నిర్వహణ అంశాలను అమలు చేయడం దీని లక్ష్యం.
[మార్చు] సముద్రయానం
- ప్రధాన వ్యాసం: Danube Commission
డానుబే కమిషన్ నది జలమార్గ పరిస్థితుల నిర్వహణ, మెరుగుదల గురించి ఆందోళన చెందుతోంది. ఇది నది సరిహద్దులలో ఉన్న ఏడు దేశాలచేత 1948లో స్థాపించబడింది. ఆస్ట్రియా, బల్గేరియా, క్రోవేషియా, జర్మనీ, హంగరీ, మోల్డోవా, స్లోవెకియా, రోమేనియా, రష్యా, ఉక్రెయిన్, సెర్బియా దేశాల ప్రతినిధులు ఈ కమిషన్ సభ్యులుగా ఉన్నారు. సంవత్సరానికి రెండు సార్లు ఇది సమావేశమవుతుంది. కమిషన్ కార్యాచరణ పథకాలలో సూచించిన అంశాలపై ఆలోచించడానికి ఇది నిపుణుల బృందాన్ని కూడా నియమిస్తుంది
ఈ కమిషన్ 1856 మరియు 1921 పారిస్ కాన్ఫరెన్స్ కాలం నాటిది. డానుబే నదిపై ఉచిత రవాణాను పరిరక్షించడానికి తొలిసారిగా అంతర్జాతీయ పాలనను ఏర్పర్చింది
[మార్చు] భూగర్భశాస్త్రం
డానుబే ప్రధాన జలాలు ఈరోజు సాపేక్షికంగా చిన్నవే అయినప్పటికీ, భౌగోళికంగా డానుబే రైన్ కంటే ప్రాచీనమైన నది. దీని పరీవాహకప్రాంతం నేటి దక్షిణ జర్మనీ అంత విస్తీర్ణంతో పోటి పడుతోంది. ఇది ఆసక్తికరమైన భోగోళిక సంక్లిష్టతలను కలిగి ఉన్నాయి. రైన్ నది ఆల్ఫ్స్ పర్వతాలలో పుట్టే ఏకైక నది. అది ఉత్తర దిశగా ప్రవహించి ఉత్తర సముద్రంలో కలుస్తుంది. ఇది కనపడని రేఖ మాదిరిగా పిజ్ లుంగిన్వద్ద మొదలై దక్షిణ జర్మనీలోని చాలా భూభాగాన్ని రెండుగా విభజిస్తుంది. అందువల్లనే దీనిని ఐరోపా వాటర్ షెడ్ అంటారు.
రైన్ నది కిందటి మంచు యుగానికి ముందు కాలంలో, ప్లియోస్టొసెన్లో బ్లాక్ ఫారెస్ట్ వాయువ్య కొసన ఏర్పడింది. దానికి ఇప్పుడు ఆల్ఫ్స్ పర్వతాల తూర్పు వైపు నుండి నీరు అందుతున్నది. దీన్నే ఉర్డోనా అని పిలిచారు (వాస్తవమైన డానుబే). ప్రాచీనమైన ఈ నదీ గర్భం ఇప్పటి డానుబే కన్నా చాలా పెద్దది. దీన్ని ఇప్పుడు స్వాబియన్ అల్బ్ విశాలమైన లోయతో (నీరులేని) కూడిన ప్రకృతి దృశ్యంగా మనం చూడవచ్చు. ఎగువ రైన్ లోయ కోసుకపోవడం వలన ఆల్ఫ్స్ పర్వతాల నుండి వచ్చే నీటిలో అధిక భాగం దిశను మార్చుకొని, రైన్ నదికి చేరుతున్నది. ఇప్పటి ఎగువ డానుబే, కేవలం ప్రాచీనమైన దానికి ఒక చిహ్నం మాత్రమే.
స్వాబియన్ అల్బ్ రంధ్రాలతో కూడిన సున్నపు రాయితో ఏర్పడినందువల్ల, రైన్ నదీ మట్టం డానుబే కన్న తక్కువ ఎత్తులో ఉండడం వల్ల, అంతర్గతంగా ప్రవహించే అనేక నదులు డానుబే నుండి నీటిని రైన్ నదిలోకి కొనితెస్తాయి. వేసవిలో చాలా రోజుల పాటు డానుబే నదిలో చాలా కొద్ది మొత్తంలో మాత్రమే నీరు ఉంటుంది. ఈ నీరు శబ్ధం చేస్తూ కాలువలుగా భూ అంతర్భాగం లోకి ఇంకుతుంది. స్వాబియన్ అల్బ్ వద్ద గల రెండు ప్రదేశాలలో ఇట్లా జరుగుతుంది. అవి: డె: డోనావర్సికెరంగ్ , (డానుబే సింక్). ఈ నీటిలో చాలా భాగం కేవలం 12 కి.మి దూరంలో, దక్షిణ దిశగా జర్మనీలోని ఆచ్టాఫ్ ఊటబావి వద్ద తిరిగి భూమిపైకి వస్తుంది. ఇక్కడ ఇది చాలా ఉరవడిగా సెకండుకు సగటున 8500 లీటర్ల చొప్పున బయటకు ప్రవహిస్తుంది. ఈ నీరు కాన్స్టాన్స్ సరస్సు ద్వారా రైన్ నదిలో కలుస్తుంది. ఈ ప్రాంతం నుండి బయటకు ప్రవహించే నీటికి మాత్రమే ఐరోపా జల పంపకం వర్తిస్తుంది. డోనావర్సికెరంగ్ వద్ద కల అంతర్ప్రవాహ రంద్రాలు నిండి డానుబే నది తగినంత నీటితో ప్రవహించేటప్పుడు మాత్రమే ఈ పంపకం వర్తిస్తుంది.
డానుబే నదిలోని నీరు భూ అంతర్గత మార్గాల గుండా సున్నపు రాతి మార్గాల గుండా కిందికి ప్రవహించడం వల్ల, ఎగువ డానుబేలోని నీరు ఒక్క రోజులోనే రైన్ నదిలోకి వచ్చి చేరుతుంది. ఈ ప్రక్రియను ప్రవాహ స్వాధీనం అంటారు.
[మార్చు] చరిత్ర
డానుబే పరీవాహక ప్రాంతం కొన్ని ప్రాచీన మానవ సంస్కృతులకు ఆలవాలంగా ఉండేది. డానుబే కొత్త రాతి యుగ సంస్కృతిలో, మధ్య డానుబే పరీవాహక ప్రాంతపు పొడవైన కుండల తయారీ సంస్కృతి కూడా ఉంది. క్రీస్తుకు పూర్వం మూడు వేల శతాబ్దాల కింద వుకెడాల్ సంస్కృతి(క్రొయేషియా) లోని వుకోవర్కు దగ్గరగా ఉన్న వుకేడాల్ ప్రదేశం నుండి) పింగాణీ తయారీకి ప్రసిద్ధి గాంచింది. క్రీస్తుకు పూర్వం ఆరువేల సంవత్సరాలనుండి మూడు వేల సంవత్సరాల వరకూ కొనసాగిన వింకా సంస్కృతి (వింకా, సెర్బియా), డానుబే నది పొడవునా వ్యాపించి ఉంది. ఈ నది రోమన్ సామ్రాజ్యంలోని ' లైమ్స్ జెర్మానికస్{/0లో భాగంగా ఉండేది. రోమన్లు ఈ నదిని తమ సామ్రాజ్యానికి ఉత్తర సరిహద్దుగా పరిగణించేవారు.
క్రీస్తుకు పూర్వం 336 సంవత్సరాల కింద, అలెక్సాండర్ మాసిడోనియా నుండి డానుబే వెంట ముందుకు సాగుతూ, ట్రిబాలియన్ రాజు సిర్మస్ను, ఉత్తరంగా ఉన్న థ్రేసియన్, ఇల్లీరియన్ ఆటవిక తెగలను జయించాడు.
[మార్చు] దిగువ డానుబే ప్రాంతపు ప్రాచీన సంస్కృతీ లక్షణాలు
డాన్యూబియస్ లేదా ఇస్ట్రోస్ నదీ భాగాన్ని(నల్ల సముద్రంతో కలిపి) ప్రాచీన కాలంలో ఒకినోస్ అని, ఒకినోస్ పొటామోస్ (ఒకినోస్ నది) అని పిలిచేవారు. అపోలోనియస్ రోడస్ రాసిన ఆర్గోనాటికా (ఆర్గాన్.IV.282)లో దిగువ డానుబే ప్రాంతాన్ని కెరాస్ ఒకియానియో అని కూడా పిలిచారు. IV. 282). దిగువ డానుబే ప్రాంతం తక్కువ ఉరవడితో, లోతుగా, వెడల్పుగా ఉంటుంది. కాబట్టి దీన్ని ఒకియానోస్లో భాగంగా పిలిచారు.[citation needed]
ఒకియానోస్ పొటామొస్ చివర పవిత్రమైన అల్బా ద్వీపం (ల్యూక్, పైతో, నిసి, పాముల చిన్న ద్వీపం) ఉంది. ఇది పెలాస్గియాన్కు, (ఆ తర్వాత గ్రీకులకు) అపోలో, తూర్పున ఉదయించే సూర్యునికి పవిత్ర ప్రదేశం. ఒకియనోస్లోని, హైపర్బోరియాన్స్ ప్రాంతంలో ఉన్న హెకాటియస్ అబ్డేరిటాస్ను అపోలో ద్వీపంగా పిలిచేవారు. ల్యూక్ ద్వీపంలో ప్రసిద్ధ నాయకుడు అచిలస్ను ఖననం చేసినట్టుగా రచనలు చెబుతున్నాయి(ఈ రోజుకీ ఒక డానుబే ముఖ ద్వారాన్ని చిలియా అని పిలుస్తున్నారు). పురాతన రోమన్ జానపద పాటలలో, శ్వేత ద్వీపంలోని శ్వేత మఠంలో నివసించే తొమ్మిదిమంది పూజారుల గురించిన వివరాలున్నాయి.[5]
[మార్చు] డానుబే బైక్ ట్రయల్
- ప్రధాన వ్యాసం: Donauradweg
డానుబే బైక్ ట్రయల్ (డానుబే సైకిల్ పాత్ లేదా డొనౌరాడ్వెగ్ అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది నది పొడవునా నిర్వహించే ఒక బైసికిల్ ట్రయల్.
ది డానుబే బైక్ ట్రయల్ (డొనౌరాడ్వెగ్) నాలుగు విభాగాలుగా విభజింపబడింది:
- డొనౌస్కెంజ్-పాసౌ (559 కిమీ.)
- పాసౌ-వియన్నా (340 కిమీ.)
- వియన్నా-బుడాపెస్ట్ (306 కిమీ)
- బుడాపెస్ట్-నల్ల సముద్రం (1670 కిమీ)
[మార్చు] ఆర్థిక శాస్త్రం
[మార్చు] తాగునీరు
దాని ప్రయాణక్రమంలో, డానుబే దాదాపు కోటిమంది ప్రజలకు తాగునీటి వనరుగా ఉంటోంది. జర్మనీలోని బాడెన్-ఉట్టెమ్బర్గ్లో, స్టుట్గార్ట్, బాడ్ మెర్గెంథైమ్, అలెన్ మరియు అల్బ్-డోనౌ (జిల్లా) మద్య ప్రాంతంలో గల నీటిలో దాదాపు ముప్పై శాతం (2004 లెక్కల ప్రకారం) వరకు డానుబే నదినుంచి శుద్ధి చేయబడిన నీటినుంచే వస్తోంది. ఉల్మ్ మరియు పాసౌ వంటి ఇతర నగరాలు కూడా డానుబే నీటిని కొంతవరకు ఉపయోగిస్తున్నాయి.
ఆస్ట్రియా, హంగరీలలోని నీటిలో చాలావరకు భూగర్భం జలం నుంచి, ఊటల నుంచి వస్తుంటాయి, చాలా అరుదుగా మాత్రమే ఈ దేశాలు డానుబే నీటిని ఉపయోగిస్తుంటాయి. తీవ్రమైన కాలుష్యం కారణంగా చాలా దేశాలు నీటిని శుభ్రపర్చటం కష్టమని తేల్చేసుకున్నాయి: ఇప్పటికీ పరిశుభ్రమైన నీటిని కలిగి ఉన్న రొమేనియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలు డానుబే నీటిని తాగునీటిలా ఉపయోగిస్తుంటాయి.[citation needed]
[మార్చు] నౌకాయానం మరియు రవాణా
యూరోపియన్, "కారిడార్ VII" వలే, డానుబే ఒక ముఖ్యమైన రవాణా మార్గంగా ఉంటోంది. రైన్–మెయిన్–డానుబే కెనాల్ని ప్రారంభించినప్పటినుంచి, ఈ నది నల్లసముద్రాన్ని పశ్చిమ యూరప్ పారిశ్రామికి ప్రాంతాలు మరియు రోటర్డామ్ ఓడరేవుతో అనుసంధిస్తోంది. జలమార్గాన్ని భారీస్థాయి ఓడలు తిరిగేందుకు అనువుగా రూపొందించబడింది (110×11.45 మీ.) కాని తన ప్రయాణ క్రమంలో ఈ నది మరింత పెద్ద ఓడలను కూడా మోసుకుపోతుంది. డానుబే జర్మనీలో పాక్షికంగా (5 లాకులు) ఆస్ట్రియాలో (10 లాకులు)తో కాలువగా మార్చబడింది నౌకాయానం కోసం మరిన్ని కొత్త లాకులు నిర్మించేందుకోసం చేసిన ప్రతిపాదనలు పర్యావరణ కారణాలవల్ల ఆచరణలో అమలు కాలేదు
దిగువన వియన్నాలోని ఫ్రుడెనౌ నది ప్లాంట్ లాకుల నుంచి డానుబే కాలువీకరణ గబికోవో డామ్కు పరిమితం చేయబడింది మరియు బ్రాటిస్లావా సమీపంలోని లాకులు, సెర్బియా మరియు రొమేనియా మధ్య డానుబే సరిహద్దు వద్ద రెండు డబుల్ ఐరన్ గేట్ లాకులు మాత్రమే ఏర్పర్చబడ్డాయి. ఈ లాకులు భారీ డైమెన్షన్లతో ఉన్నాయి (రష్యన్ ఓల్గా నదికి ఉన్న లాకులను పోలి ఉన్నాయి, కొన్నయితే ౩౦౦ మీటర్లకంటే పెద్దవి.) ఐరన్ గేటుకు కింద, నది నల్లసముద్రం వరకు సాఫీగా ప్రవహిస్తుంది. ఈ క్రమంలో ఇది 800 కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తుంది
డానుబే కెల్హైమ్ వద్ద రైన్-మెయిన్-డానుబే కాలువతో అనుసంధించబడింది, వియన్నాలో వైనర్ డోనోకెనాల్తో అనుసంధించబడింది సెకండరీ నౌకాయాన శాఖలతో పాటు డానుబేతో డ్రావా, సావా మరియు టిసాలు మాత్రమే ప్రధాన నౌకాయాన నదులుగా డానుబేతో అనుసంధించబడినవి సెర్బియాలో ఒక కాలువ యంత్రాంగం కూడా నదికి అనుసంధించబడింది, ఈ యంత్రాంగం డునౌ టిసా-డునౌ కాలువలుగా సుపరిచితం. ఇది దిగువ భాగాలను కలుపుతోంది.
[మార్చు] చేపలవేట
డానుబేలో ఫిషింగ్ ప్రాధాన్యత, మధ్యయుగాలలో, చాలా కీలకంగా ఉండింది తర్వాత ఇది నాటకీయంగా పతనమైపోయింది. నది యొక్క కొన్ని ప్రాంతాలలో కొంతమంది మత్సకారులు ఇప్పటికీ క్రియాశీలంగా పనిచేస్తున్నారు డానుబే డెల్టా ఇప్పటికీ ముఖ్య పరిశ్రమగా ఉంటోంది.
[మార్చు] పర్యాటక రంగం
డానుబే పొడవునా ముఖ్యమైన పర్యాటక మరియు సహజ ప్రాంతాలు వాచౌ లోయ, ఆస్ట్రియాలోని నేషనల్ పార్క్ డోనౌ-ఆయెన్, హంగరీలోని జెమెన్క్, జర్మనీలోని నాచుర్ పార్క్ ఒబెపె డౌనౌ, క్రోవేషియాలోని కొపాక్కి రిట్, సెర్బియా మరియు రొమేనియాలోని ఐరన్ గేట్, రొమేనియాలోని డానుబే డెల్టా, బల్గేరియాలోని స్రెబార్నా నాచుర్ రిజర్వ్.
[మార్చు] ముఖ్యమైన జాతీయ పార్కులు
- నాచుర్పార్క్ ఒబేరే డోనవు (జర్మనీ)
- నాచుర్ ప్రొటెక్షన్ ఏరియా డోనవులైటెన్ (జర్మనీ)
- నేషనల్పార్క్ డోనవు ఔయెన్ (ఆస్ట్రియా)
- డున-ల్పోలీ నెమ్జెటి పార్క్ (హంగేరి)
- జెమెన్క్ (హంగేరి)
- నాచురల్పార్క్ కోపక్కి రిట్ (క్రోయేషియా)
- గార్న్జె పొదునవిల్జె నాచుర్ రిజర్వ్ (సెర్బియా)
- ఫ్రుస్కా గోరా జాతీయ పార్క్ (సెర్బియా)
- కొవిల్జెస్కో-పెట్రోవరడిన్స్కీ రిట్ నాచుర్ రిజర్వ్ (సెర్బియా)
- గ్రేట్ వార్ ఐలండ్ నాచుర్ రిజర్వ్(సెర్బియా)
- డెర్డాప్ నేషనల్ పార్క్ (సెర్బియా)
- ఐరన్ గేట్ నాచురల్ పార్క్ (రొమేనియా)
- పెర్సినా నాచుర్ పార్క్ (బల్గేరియా)
- స్రెబార్నా నాచుర్ రిజర్వ్ (బల్గేరియా)
- నాచురల్ పార్క్ మాసిన్ మౌంటెన్స్ (రొమేనియా)
- నాచురల్ పార్క్లిటిల్ పాండ్ ఆఫ్ బ్రలియా (రొమేనియా)
- జీవావరణ రిజర్వ్ డానుబే మైదానం (రొమేనియా)
[మార్చు] సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యత
[మార్చు] సంగీతం
- ఆస్ట్రియన్ కంపోజర్ జోహానన్ స్ట్రాస్ రచించిన వాల్ట్జ్ అనే సుప్రసిద్ధమైన శీర్షిక, An der schönen, blauen Donau (సుందరమైన నీలి డానుబే లో డానుబే గురించి పేర్కొనబడింది) ఈ గీతం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రశంసలందుకొంది మరియు ఇది జోలపాటగా దీన్ని ఉపయోగించారు.
- డానుబే తరంగాలు (మూస:Lang-ro) రోమేనియన్ సంగీతకారుడు ఇయోన్ ఇవనోవికి (1845–1902) స్వరపరిచిన సంగీత కృతి. 1889 పారిన్ ప్రదర్శనలో దీన్ని ప్రదర్శించినప్పుడు ఈ సంగీత కృతి శ్రోతలను ఉర్రూతలూగించింది.
- డానుబే గీతం బల్గేరియన్ జాతీయ గీతంగా దేశం జాతీయ సౌందర్యానికి ప్రతీకగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ పేరుకెక్కింది.
- జో జావినుల్ డానుబే గురించి డానుబే కథలు పేరిట సిఫోనీ రచించాడు దీన్ని మొట్టమొదటిసారిగా 1993 లో లింజ్ వద్ద బ్రూకెనర్ ఉత్సవంలో ప్రదర్శించారు.
- "డోనాకిండర్" (డానుబే పిల్లలు), అనేది రామ్స్టెయిన్ స్వరపర్చిన పాట, ఇది డానుబే నది గురించి ప్రస్తావిస్తుంది.
[మార్చు] కళ
- ప్రకృతి దృశ్య చిత్రరచనకు సంబంధించి జర్మన్ సంప్రదాయమైన డానుబే స్కూల్, 16వ శతాబ్దంలో డానుబే లోయలో వృద్ది చేయబడింది.
- క్లాడియో మాగ్రిస్ గీసిన కళాఖండాన్ని డానుబే అని పిలుస్తున్నారు (ISBN 1-86046-823-3).
[మార్చు] సాహిత్యం
- జీన్ ఎమ్ ఆల్ తీసిన చారిత్రక కాల్పనిక సాహిత్యం ఎర్త్ చిల్డ్రన్ సీరీస్ డానుబేని మహా మాతృ నదిగా పేర్కొంది.
- Jజూల్స్ వెర్న్'తీసిన ది డానుబే పైలట్ (1908) ("లె పైలోట్ డ్యు డాన్యుబ్") నది దిగువకు ప్రయాణిస్తుండగా మత్స్య యాత్రికుడు సెర్గె లాడ్కో సాహసాలను వర్ణిస్తుంది.
- అల్గెర్నోన్ బ్లాక్ఉడ్/0} యొక్క ''ది విల్లోస్'' , నదిపై బోట్ యాత్రను వివరిస్తుంది, ఇది అతీత శక్తులను వర్ణించే సాహిత్యంలోని మహోన్నత కథలలో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.
[మార్చు] సినిమా & టెలివిజన్
- నది ఈ చిత్రం యొక్క అంశం ది ఈస్టర్ (2004) (ఇక్కడిఅధికారిక సైట్).
- జర్మన్ రోడ్ మూవీ ఐమ్ జూలీ లో ఒక భాగం డానుబే నది పొడవునా తీయబడింది.
- నికోలస్ రోయిగ్ తీసిన 1980 నాటి బ్యాడ్ టైమింగ్లో బ్రటిస్లావా మరియు వియన్నా మధ్య డానుబేని దాటే సరిహద్దు ఒక పునరావృత స్థలం. ఇక్కడే మిలెనా (టెరెస్సా రస్సెల్), అలెక్స్ (ఆర్ట్ గార్ఫున్కెల్) మరియు మిలెనా భర్త స్టీఫాన్ (డెన్హోల్మ్ ఇలియట్) నటించారు.
- స్టార్ ట్రెక్ యూనివర్స్లో, డానుబే -క్లాస్ రన్ అబౌట్ ఒక స్టార్షిప్ యొక్క ఒక రకం, దీన్నిసమాఖ్య స్టార్ఫ్లీట్ ప్రధానంగా డీప్ స్పేస్ నైన్ సీరీస్లో ఉపయోగించింది.
[మార్చు] ఇతరులు
- బ్రిటిష్ సైన్యం తన మొట్టమొదటి అణ్వాయుధానికి బ్లూ డానుబే అని పేరు పెట్టింది
[మార్చు] వీటిని కూడా చూడండి
- 2006 యూరోపియన్ వరదలు
- డానుబే నదిని దాటిన వారి జాబితా
- డానుబేలో స్టీమ్ బోట్లు
- ది ఈస్టర్
- బిట్వీన్ ది ఉడ్స్ అండ్ ది వాటర్, 1934లో డాన్యూబియన్ పర్యటనపై పర్యాటక పుస్తకం
ఇక్కడ హాస్డిక్ (ఛాబాద్ నిగున్నిమ్) పాటలను "డునయ్" అని పిలుస్తారు, ఇవి 200 సంవత్సరాల కాలం నాటివి. ఇవి సాధారణంగా జోలపాటలుగా ఉంటాయి మరియు వీటికి డునయ్ నది అని పేరు పెట్టారు. నది చుట్టుపట్ల ఉన్న రైతులు తరచుగా నది వద్దకు వచ్చి ప్రతిరోజూ తమకు అత్యద్భుత సౌందర్యాన్ని చూసే అవకాశం కల్పించిన తమ దేవుడికి కృతజ్ఞతాపూర్వకంగా ఆధ్యాత్మిక పాటలు పాడుతుంటారు.
[మార్చు] సూచనలు
- ↑ 1.0 1.1 Countries of the Danube River Basin. International Commission for the protection of the Danube River. తీసుకొన్న తేదీ: 2010-11-13.
- ↑ 2.0 2.1 కాటిసిక్', రాడిస్లావ్. బాల్కర్ పురాతన భాషలు, ఒకటవ భాగం . పారిస్: మౌటన్, 1976: 144.
- ↑ . జూలియస్ పొకోర్నీ (1959): dā- "ద్రవం, ప్రవహించడానికి", దాను- ఫ్. "నది"; మల్లోరీ, J.P. మరియు D.Q. ఆడమ్స్. ది ఎన్సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ఇండో-యూరోపియన్ కల్చర్ . లండన్: ఫిట్జ్రోయ్ మరియు డియర్బోర్న్, 1997: 486.
- ↑ Daily hydrological report. State Hydrometeorological Bureau of the Republic of Croatia. తీసుకొన్న తేదీ: 2010-09-09.
- ↑ డేసియా ప్రెస్టోరికా , నికోలె డెన్సుసియను (1913).
[మార్చు] బాహ్య లింకులు
సాధారణం
- ఎంకార్టా నుంచి ఇంగ్లీషులో డానుబే పటం (భద్రపర్చబడింది 2009-10-31)
- ప్రపంచ వనరుల సంస్థ నుంచి డానుబే వాటర్షెడ్ మ్యాప్ మరియు సమాచారం
- డానుబే పనోరమా ప్రాజెక్ట్
- డానుబే మరియు రోయింగ్ క్రీడ
- ఫ్లికర్లో డానుబే నది ఇమేజ్ పూల్
- డానుబే టూరిస్ట్ కమిషన్
- ఎ ట్రిప్ డౌన్ ది డానుబే - స్లయిడ్షో బై లైఫ్ మేగజైన్ లైఫ్ మేగజైన్
- డానుబేకి అంకితం చేయబడిన సైట్
అంతర్జాతీయ సంస్థలు
- జల రవాణా మరియు నది మెరుగుదలపై చర్చలు జరుపుతున్న డానుబే కమిషన్.
- డానుబే నది పరిరక్షణకోసం అంతర్జాతీయ కమిషన్
విడి నగరాలు లేదా దేశాలు
మూస:Danube మూస:Hydrology of Croatia మూస:Use dmy dates [url=http://www.atmmarketplace.com/article/133768/GCA-reaches-highest-ever-quarterly-revenue]Sightline Payments[/url]
- తెగిపోయిన ఫైలులింకులు గల పేజీలు
- All articles with unsourced statements
- Articles with unsourced statements from July 2009
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with unsourced statements from March 2009
- డానుబే
- డానుబే బేసిన్
- బాక్కా
- బానట్
- సెర్బియా నదులు
- బాడెన్-ఉర్టెంబర్గ్ నదులు
- బవేరియా నదులు
- వొజ్వోడినా భౌగోళికశాస్త్రం
- ఆస్ట్రియా నదులు
- బల్గేరియా నదులు
- క్రొవేషియా నదులు
- జర్మనీ నదులు
- హంగరీ నదులు
- మాల్డోవా నదులు
- రొమేనియా నదులు
- స్లొవేకియా నదులు
- ఉక్రెయిన్ నదులు
- యూరప్ అంతర్జాతీయ నదులు
- సిర్మియా
- బాక్స్-కిస్కున్
- బల్గేరియా–రుమేనియా సరిహద్దు
- క్రొవేషియా–సెర్బియా సరిహద్దు
- హంగరీ–స్లొవేకియా సరిహద్దు
- రుమేనియా–ఉక్రెయిన్ సరిహద్దు
- రుమేనియా–సెర్బియా సరిహద్దు