డిస్ట్రాయర్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
ఇతర వాడుకలు కొరకు, డిస్ట్రాయర్ (disambiguation) చూడండి.
USS విన్స్టన్ S.చర్చిల్, a US నౌకాదళ అర్లై బుర్కే-క్లాస్ డిస్ట్రాయర్.

నావికా పదజాలంలో, డిస్ట్రాయర్ వేగవంతమైన మరియు సుదీర్ఘకాలంపాటు సహనంతో విన్యాసాలు చేయగలిగే యుద్ధనౌక, ఇది ఓడలబారు, నౌకాశ్రేణి లేదా యుద్ధనౌకా సమూహంలోని భారీ ఓడల రక్షణకోసం ఉద్దేశించబడింది మరియు చిన్నవైన, స్వల్ప శ్రేణి నౌకా దాడులనుంచి వాటిని కాపాడుతుంది. డిస్ట్రాయర్లను 1892లో టార్పెడో-బోట్ డిస్ట్రాయర్లు అని పిలిచేవారు, టార్పెడో బోట్ నుంచి ఎదురయ్యే ప్రమాదం నుంచి నౌకాదళాలు స్పందించే క్రమంలో ఇవి పుట్టుకొచ్చాయి. మొట్టమొదటి ఆత్మరక్షణ అభివృద్ధి క్రమంలో పుట్టుకొచ్చిన, HMS హవోక్ మరియు హోర్నెట్ ‌లు, రెండింటినీ యారో నౌకానిర్మాణ సంస్థ నిర్మించినప్పుడు టార్పెడో-బోట్ డిస్ట్రాయర్ (TBD) మొదట్లో విశిష్టమైన యుద్ధనౌకా శ్రేణిలా కనిపించింది, వీటిని 1894లో రాయల్ నేవీ స్వీకరించింది.[1][2] 1904లో రూసో-జపనీస్ యుద్ధ కాలం నాటికి, TBDలు "ఇతర టార్పెడో బోట్లను నాశనం చేయడానికి రూపొందించబడిన పెద్ద, చురుకైన, శక్తివంతమైన సాయుధ టార్పెడో బోట్లలా ఉండేవి."[3] డిస్ట్రాయర్ పదం 1892 నుంచి నావికా బలగాల చేత "TBD" మరియు "టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్" పదాలను కలిపి ఉపయోగించబడుతున్నప్పటికీ, టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ పదం మొదటి ప్రపంచయుద్ధం నాటికి, దాదాపుగా అన్ని నౌకాదళాలచేత సాదాగా "డిస్ట్రాయర్" అని సంక్షిప్తపరచబడింది.[4]

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నాటికి, డిస్ట్రాయర్లు పాలు పంచుకోని సముద్ర సైనిక చర్యల కోసం స్వల్పకాల లక్ష్యంతో కూడిన తేలికపాటి ఓడల్లాగా ఉండిపోయాయి; వాస్తవానికి, అనేక డిస్ట్రాయర్లు మరియు ఏకైక మృదు డిస్ట్రాయర్ కలిసే పనిచేసేవి. యుద్ధానంతరం, గైడెడ్ మిస్సైల్స్ ఆవిష్కరణతో, డిస్ట్రాయర్లు అంతకుముందు యుద్ధనౌకలు మరియు క్రూయిజర్లు చేపట్టిన ఉపరితల పోరాట పాత్రలను స్వీకరించాయి. ఇది మరింత స్వతంత్ర సైనిక చర్యలకు అనువైన శక్తివంతమైన, పెద్ద డిస్ట్రాయర్ల ఆవిష్కరణకు దారితీసింది.

21వ శతాబ్ది ఆరంభం నాటికి, డిస్ట్రాయర్లు సాధారణ ఉపయోగంలో భారీ ఉపరితల పోరాట నౌకలుగా మారాయి, కేవలం మూడుదేశాలు ( యునైటెడ్ స్టేట్స్, రష్యా, మరియు పెరూ) మాత్రమే భారీ స్థాయి క్రూయిజర్‌లను నడిపేవి, అయితే వీటిలో ఏది కూడా ఆపరేటింగ్ యుద్ధనౌకలు[5] లేదా నిజమైన యుద్ధ క్రూయిజర్‌లుగా ఉండేవి కాదు.[6] గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్‌లుగా సుపరిచితమైన ఆధునిక డిస్ట్రాయర్లు, రెండో ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నాటి క్రూయిజర్లకు టన్నేజ్ విషయంలో సరిసమానంగా ఉంటూవచ్చాయి కాని మందుగుండు సామగ్రి విషయంలో ఇవి ఆధిపత్య స్థానంలో ఉండేవి. ఇవి అణు క్షిపణులను మోసుకుపోయేవి. ఆర్లైఫ్ బర్క్ శ్రేణికి చెందిన గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్లు భారీ పొడవు మరియు 9200 టన్నుల బరువుతో ఉండి 90 క్షిపణులను కలిగివున్న కారణంగా, గతంలో గైడెడ్ మిస్సైల్ క్రూయిజర్లుగా వర్గీకరించబడిన చాలా ఓడల కంటే వాస్తవానికి చాలా పెద్దవిగా, భారీ స్థాయి ఆయుధాలతో కూడి ఉండేవి.

పూర్వ చరిత్ర, టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్లు[మార్చు]

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం వరకు డిస్ట్రాయర్ పుట్టుక, అభివృద్ధి అనేవి 1860లలో స్వీయ చోదక శక్తి కలిగిన టార్పెడో ఆవిష్కరణతో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఇప్పుడు తనకంటే ఆధిక్యత కలిగిన శత్రు యుద్ధ నౌకను నాశనం చేయగలిగిన నావికాదళం, టార్పెడోలను వదలడానికి స్టీమ్ లాంచీలను ఉపయోగిస్తోంది. టార్పెడోలతో సన్నద్ధమైన స్పీడ్ బోట్లు నిర్మించబడినాయి వీటిని టార్పెడో బోట్‌లు అని పిలుస్తున్నారు. 1880లలో, ఇవి 50-100 టన్నుల బరువున్న చిన్న ఓడలుగా పరిణమించాయి, ఇవి శత్రువు యొక్క పికెట్ బోట్లనుంచి తప్పించుకోగలిగినంత వేగాన్ని కలిగి ఉండేవి.


మొదట్లో, దీర్ఘ శ్రేణి టార్పెడోలు అభివృద్ధి చేయబడినప్పుడు యుద్ధనౌకకు ప్రమాదముందని భావించేవారు, అయితే ఈ ప్రమాదం సముద్రంలో క్రూయిజింగ్ వరకు పొడిగించబడింది. ఈ కొత్త ప్రమాదానికి స్పందనగా "క్యాచర్లు" అని పిలువబడే మరింత భారీ తుపాకులను కలిగిన పికెట్ బోట్లు నిర్మించబడ్డాయి. ఇవి సముద్రంలో యుద్ధనౌకను కాపాడేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. వీటికి కూడా అదే విధమైన సముద్ర శ్రేష్టత, మరియు దీర్ఘకాలం తిరుగాడడం అవసరమైంది, ఇవి తప్పనిసరిగా పెద్దవిగా ఉండటంతో ఇవి అధికారికంగా ప్రకటించిన "టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్స్"గా ప్రకటించబడ్డాయి, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నాటికి వీటిని ఇంగ్లీషులో చాలావరకు "డిస్ట్రాయర్లు" అనే పిలువబడ్డాయి. ఈ రకం ఓడకు చెందిన టార్పెడో విధ్వంసక బోట్ మూలం ఇతర భాషలలో కూడా దీని పేరును అలాగే పొందుపర్చుకుంది, ఉదాహరణకు ప్రెంచ్ (కాంట్రె-టార్పిల్లియర్ ), ఇటాలియన్ (కాసియంట్రోపెడినియిరె ), పోర్చుగీస్ (కాంట్రాటార్పెడియో ), పోలిష్ (కాంట్రటార్పెడోవిక్ ), చెక్ (టార్పెడోబొరెక్ ), గ్రీక్ (యాంటీటార్పెలికో ,αντιτορπιλικό ), మరియు డచ్ (టార్పెడోబూట్‌జాగెర్ ).[7]

లంగరు వేసేచోట కాపలాకాసే క్యాచర్ల స్థాయికి మంచి డిస్ట్రాయర్లు పరిణమించినప్పుడు, ఇవి తమకు తాముగా టార్పెడో బోట్ల పాత్రను చేపట్టడానికి ఇవి అనువుగా ఉన్నాయని గుర్తించారు, కాబట్టి ఇవి తుపాకుల లాగే కాకుండా టార్పెడో ట్యూబ్‌లతో కూడా సన్నద్ధమయ్యాయి. ఆ సమయంలో, మరియు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో కూడా డెస్ట్రాయిర్ల ఏకైక విధి ఏమిటంటే, శత్రు టార్పెడో దాడుల నుంచి స్వంత యుద్ధనౌకలను కాపాడటం, శత్రువు యుద్ధనౌకలపై అలాంటి దాడులను తామూ చేయగలగడంగా ఉండేది. వాణిజ్య ఓడల బారును కాపాడే విధి భవిష్యత్తులో మాత్రమే వీటిపై పడింది.

1884లో HMS స్విఫ్ట్ ,[8] రాకతో ఒక ముఖ్యమైన పరిణామం సంభవించింది, ఇది ఆరు 47 మిల్లీమీటర్ల శరవేగంతో కాల్చే తుపాకులు మరియు మూడు టార్పెడో గొట్టాలను కలిగి ఉండేవి. టార్పెడో బోట్లను నిలవరించగలిగిన వేగాన్ని ఇవి అప్పటికి సంతరించుకోనప్పటికీ, వాటితో వ్యవహరించగలిగిన మందుగుండు సామగ్రిని ఇది కలిగి ఉండేది.

ఇమ్పెరియాల్ జపనీస్ నావీస్ కోటక (1887)

1885 నాటి జపనీస్ టార్పెడో బోట్ [9]కొటకా (ఫాల్కన్ ), "ఒక దశాబ్దకాలం తరువాత కనిపించిన అగ్రగామి టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ల రూపాన్ని తలపించేవి".[10]

జపాన్ వారి కోరికల మేరకు రూపొందించబడి, 1885లో లండన్ యారో షిప్‌యార్డ్స్ నుండి ఇది ఆర్డర్ చేయబడింది, దీని విడిభాగాలు జపాన్‌కు రవాణా చేయబడగా, అక్కడ వాటిని కూర్చి 1887లో ప్రవేశపెట్టారు. 165 అడుగుల పొడవైన ఈ ఓడ నాలుగు 1- పౌండర్ (37 మి.మీ.) క్విక్ ఫైరింగ్ తుపాకులు మరియు ఆరు టోర్పెడో గొట్టాలతో సాయుధమై, గంటకు 19 నాట్ల వేగం (35 km/h), మరియు 203 టన్నుల బరువు కలిగి అంతవరకు నిర్మించిన వాటిలో అతిపెద్ద టార్పెడో బోటుగా పేరుకెక్కింది. 1889లో జరిపిన నమూనా ప్రయోగాలలో కొటకా తాను తీరప్రాంత రక్షణను అధిగమించగలనని, లోతు సముద్రాలలో పెద్ద ఓడలతో కలిసి పయనించగలనని నిరూపించుకుంది. కొటకా విడిభాగాల నిర్మాత యారో షిప్‌యార్డ్స్, "జపాన్ డిస్ట్రాయర్‌ని సమర్థవంతంగా ఆవిష్కరించగలదని గుర్తించింది".[11]
స్పానిష్ నౌకాదళ డిస్ట్రాక్టర్ (1886)

కొటకా కోసం ఆర్డర్ ఇవ్వబడిన వెనువెంటనే, స్పెయిన్ నౌకాదళం మంత్రిత్వశాఖలో సెకండ్ ఆఫీసర్‌గా పనిచేస్తూ కంబాట్ టార్పెడో బోట్లకోసం డిజైన్ చేయబడిన కొత్త షిప్ భావనను అభివృద్ధి చేయడానికి బాధ్యుడిగా నియమించబడిన ఫెర్నాండో విల్లామిల్, 1885 నవంబర్‌లో అతి పెద్ద టార్పెడో గన్‌బోట్ కోసం క్లైడెబ్యాంక్‌కి చెందిన బ్రిటిష్ బిల్డర్ జేమ్స్ థాంప్సన్‌కు ఆర్డర్ ఇచ్చాడు. క్లైడెబ్యాంక్ 20 సంవత్సరాల తర్వాత లండన్ నుంచి తరలివెళ్లిన యారో షిప్‌యా్ర్డ్స్‌కి పెద్ద దూరంలో లేదు. డిస్ట్రక్టర్ (వాచ్యంగా డిస్ట్రాయర్ అనబడుతుంది) అనే ఈ ఓడ సంవత్సరం చివరలో శంఖుస్థాపన చేసుకుని 1886లో ప్రారంభించబడి 1887లో జలాల్లో ప్రవేశపెట్టబడింది. దీని బరువు 380 టన్నులు, ఇది 90 మి.మీ హోంటోరియా గన్, నాలుగు 57 మి.మీ నోర్డెన్‌ఫెల్ట్ తుపాకులు, రెండు 37 మి.మీ హాట్చ్‌కిస్ కేనన్‌లు మరియు స్కెవార్జ్‌కోఫ్ టోర్పెడో గొట్టాలతో సాయుధమైంది. దీంట్లో 60 మంది సిబ్బంది ఉంటారు. తుపాకులకు సంబంధించి వేగం (ట్రయల్స్‌లో 22.5 నాట్‌లు), టార్పెడో బోట్లు మరియు లోతు సముద్రజలాల్లో పనిచేసే దాని సామర్థ్యాలకు సంబంధించి, డిస్ట్రక్టర్ అంతవరకు నిర్మించిన వాటిలో మొట్టమొదటి టోర్పెడో-బోట్ డిస్ట్రాయర్‌గా విస్త్రృతంగా గుర్తించబడింది.[12]

  • నిర్ధారణ:

టోర్పెడో బోట్లు తీవ్ర ప్రమాదకరమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి, ప్రపంచ నావికా బలగాలు వీటి బారిన పడకుండా ఉండడానికి ప్రయత్నాలు ప్రారంభించాయి. 1884లో, కేప్టెన్ డె నేవియో ఫెర్నాడో విల్లామిల్, స్పానిష్ నేవీ మంత్రిత్వశాఖలో సెకండ్ ఆఫీసర్‌గా నియమించబడ్డాడు, ఆనాటి కొత్త టార్పెడో బోట్లతో పోరాడేందుకు తగిన కొత్త తరహా యుద్ధనౌకను డిజైన్ చేసే బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఒకసారి నిర్ధారణకు రాగానే, ఇతడు కొత్త ఓడను నిర్మించడానికి స్కాట్లాండ్, క్లైడెబ్యాంక్‌లోని J & G థామ్సన్ షిప్‌యార్డ్స్‌ని ఎంపిక చేసుకున్నాడు. 1987 జనవరి 19న, మొట్టమొదటి టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ అయిన DESTRUCTOR స్పానిష్ నేవీకి అప్పగించబడింది, యూరప్ నేవల్ కమ్యూనిటీ ఈ నౌకపై పెద్దగా ఆశలు పెట్టుకున్నారు. ఇంగ్లండ్ లోని ఫాల్‌మౌత్ నుంచి బయలుదేరిన ఇరవై నాలుగు గంటల తర్వాత తుపాన్లతో కల్లోలంగా ఉండే 18 knots (33 km/h) బిస్కే అఖాతం గుండా పయనించి స్పానిష్ తీరం చేరుకుంది. గతంలో మనిషి చేసిన ఏ యుద్ధనౌక కంటే కూడా పూర్తి వ్యత్యాసంతో కూడిన ఈ ఓడ కొత్త డిజైన్ మరియు పనితీరును సముద్రం మీద బతికి బట్టకట్టదని చాలా మంది భావించారు. ఒకే ఒక రోజులో ఈ ఓడ సముద్రపోరాట సామర్థ్యానికి సంబంధించిన సందేహాలకు శాశ్వతంగా సమాధానాలు లభించాయి. దాని రూపశిల్పి, కమాండర్ గర్వపడేందుకు కావలసిన అన్ని హేతువులూ దాంట్లో ఉన్నాయి. </ref>[13] కొంతకాలం తర్వాత బ్రిటిష్ నౌకాదళం రూపొందించిన డిస్ట్రాయర్ల భావన మరియు గుర్తింపును డిస్ట్రక్టర్ ప్రభావితం చేసిందని భావించబడింది.[14][15]

బ్రిటిష్ నావికాదళం "టార్పెడో బోట్ క్యాచర్" అనే 17 పెద్ద టార్పెడో బోట్లను ప్రయోగించడం ప్రారంభించింది. పరీక్షలలో, రాటిల్‌స్నేక్ టార్పెడో బోట్ల కంటే కొంత వేగవంతమైనవిగా నిరూపించబడింది, కాని నిర్ణాయకమైనవిగా ఉండడానికి తగినంత వేగం వీటికి లేదు.

"టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్" (TBD) అనే లాంఛనప్రాయ గుర్తింపును పొందగలిగిన తొలి ఓడలు రాయల్ నేవీకి చెందిన రెండు డేరింగ్ క్లాస్ నౌకలు మరియు రెండు హవోక్ క్లాస్ షిప్పులు. వీటిని కొత్తగా నియమితుడైన థర్డ్ సీ లార్డ్ రియల్ అడ్మిరల్ "జాకీ" ఫిషర్ నేతృత్వంలో ఇవి అభివృద్ధి చెందించబడ్డాయి. డేరింగ్ మరియు డెకోయ్ నౌకలు 1892 జూన్ 27న చిస్‌విక్ వద్ద ఉన్న జాన్ I. థోర్నిక్రాఫ్ట్ & కంపెనీ నుండి ఆర్డర్ చేయగా, హవోక్ మరియు హోర్నెట్ నౌకలను అయిదు రోజుల తర్వాత పాప్లార్ వద్ద ఉండే యారో నుండి ఆర్డర్ చేశారు. డేరింగ్ మరియు డెకోయ్ నౌకలు 1895[16]లో పూర్తయ్యాయి మరియు హవోక్ మరియు హోర్నెట్ నౌకలు 1894లో పూర్తయ్యాయి.[17] వీటిలో ఒక్కొక్కటి సింగిల్ 12-పౌండర్ (76 మి.మీ.) గన్, మూడు 6-పౌండర్ల (57 మి.మీ.), గన్ మరియు మూడు 46 cm టార్పెడో గొట్టాలను కలిగి ఉండేవి. ఇవి యుద్ధనౌకతో సరిసమానమైన శ్రేణిలో, వేగంతో ప్రయాణించగలిగేవి.

ఫ్రెంచ్ నౌకాదళం, టార్పెడో బోట్లను విస్తృతంగా ఉపయోగించేది, ఇది డురాండల్ -శ్రేణి 'టార్పిల్లియర్ డెస్కాడ్రె'తో 1899లో తన తొలి టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్‌ని నిర్మించుకుంది.

యునైటెడ్ స్టేట్స్ తన మొట్టమొదటి టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ USS బైన్‌బ్రిడ్జ్ , డిస్ట్రాయర్ నం.1ని 1902లో ప్రవేశపెట్టింది, 1906 నాటికి US నావికాదళంలో మొత్తం 16 డిస్ట్రాయర్లు కొలువు దీరాయి.[18]

తొలి టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ డిజైన్లు[మార్చు]

టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ డిజైన్లు 20వ శతాబ్ది చివరి వరకు పలు ముఖ్యమైన పద్ధతులలో అభివృద్ధి చెందించబడటం కొనసాగించాయి. మొదటిది స్టీమ్ టర్బైన్ పరిచయం. టర్బైన్ పవర్ ఆధారంగా నిర్మించబడిన అద్భుతమైన అనధికారిక టర్బినియా ప్రదర్శన 1897 స్పిథీడ్ నేవీ రివ్యూలో జరిగింది, దీంట్లో ముఖ్యమైన టార్పెడో బోట్ పరిమాణం, రాయల్ నేవీని అదే రకమైన టర్బైన్ శక్తితో నడిచే డిస్ట్రాయర్ HMS వైపర్ ని 1899లో ఆర్డర్ చేసేలా ప్రోత్సహించింది. ఏరకంగా చూసినా ఇదే మొట్టమొదటి టర్బైన్ యుద్ధనౌక. ఇది 36 knots (67 km/h) సముద్ర ట్రయల్స్‌లో అద్భుతాన్ని సృష్టించింది. 1910 నాటికి, టర్బైన్‌ని అన్ని నావికా బలగాలు తమ వేగవంతమైన ఓడలకోసం అందిపుచ్చుకున్నాయి.

రెండో పరిణామం టర్టిల్ బ్యాక్ ఫోర్ డెక్‌తో కూడిన టార్పెడో శైలి స్థానంలో 1903లో నిర్మించబడిన కొత్త రివర్ క్లాస్ డిస్ట్రాయర్‌కి ఫోర్‌క్యాజిల్‌ని పెంచడం. దీనివల్ల సముద్రాన్ని మరింత చక్కగా చూడవచ్చు మరియు డెక్ దిగువన మరింత స్థలం ఏర్పడింది.

పాల్దింగ్ క్లాస్ 1909 డిస్ట్రాయర్ USS పెర్కిన్స్.

1905 నాటి ట్రైబల్ క్లాస్‌ కోసం బ్రిటిష్ నావికాదళం ఆయిల్ ప్రొపెల్షన్‌ని ప్రయోగించింది కాని తర్వాత 1909లో నిర్మించిన బీగిల్ శ్రేణి కోసం తాత్కాలికంగా బొగ్గునే వాడింది. ఇతర నావికా బలగాలు కూడా చమురును ఉపయోగించాయి, ఉదాహరణకు 1909 నాటి పాల్డింగ్ తరగతితో కూడిన USN. ఈ అన్ని రకాలూ ఉన్నప్పటికీ, డిస్ట్రాయర్లు చాలావరకు ఒకేరకమైన నమూనా స్వీకరించాయి. సాపేక్షికంగా లోతు లేని డ్రాఫ్ట్‌తో వీటి బాడీ పొడవుగా, సన్నగా ఉంటాయి. దీని వంపు ఫోర్‌కాజిల్‌లో లేదా టర్టిల్‌బ్యాక్‌లో పెంచబడింది. దీని కింద సిబ్బంది ఉండే స్థలాలు బాడీ పొడవునా 1/4కి 1/3 విస్తరించబడింది. కాలంలోని టెక్నాలజీ అనుమతించేంతవరకు సిబ్బంది స్థలాలు ఇంజన్ స్థలం లాగే ఉంటాయి: అనేక బాయిలర్లు, ఇంజన్లు లేదా టర్బైన్లు. డెక్ పైన, ఒకటి లేదా ఎక్కువ క్విక్ ఫైరింగ్ తుపాకులను వంపులలో స్థాపించారు, బ్రిడ్జ్ ముందు భాగాన మరికొన్ని తుపాకులను షిప్పుల మధ్య మరియు తూర్పువైపున స్థాపించబడ్డాయి. రెండు టార్పెడో ట్యూబ్ మౌంటింగ్‌లు (తర్వాత బహుళ మౌంటింగులు) సాధారణంగా షిప్పుల మధ్యలో కనిపించేవి.

1892 మరియు 1914 మధ్యకాలంలోని డిస్ట్రాయర్లు గుర్తించదగినంత పెద్దవిగా మారాయి. US నేవీ యొక్క తొలి బెయిన్‌బ్రిడ్జ్ తరగతి టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్లు[19] ప్రారంభంలో 420 టన్నుల బరువు, 250 అడుగుల పొడవు ఉండేవి. ఇవి మొదటి ప్రపంచ యుద్ధకాలం నాటికి 300 అడుగుల పొడవు డిస్ట్రాయర్లు 1000 టన్నుల బరువును కలిగి ఉండటం అసాధారణం కాదు. అయితే, చిన్న ఓడ బాడీలో వీలైనంత పెద్ద ఇంజన్‌ని అమర్చడంపైనే నిర్మాణం దృష్టిపెట్టారు, దీంతో తక్కువ శక్తితో కూడిన ఓడ నిర్మాణం జరిగింది. ఓడ బాడీలు తరచుగా 1/8 అంగుళాల మందంతో కూడిన ఉక్కుతో మాత్రమే నిర్మించబడింది.

1910 నాటి స్టీమ్‌తో నడిచే డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్ (అంటే హైడ్రోప్లానింగ్కాదు) టార్పెడో బోట్ ఒకే విధమైన మూసలాగా పునరావృత్తి చెందింది. ఇవి సమర్థవంతమైన చిన్నస్థాయి తీరప్రాంత డిస్టాయర్లుగా ఉంటున్నప్పటికీ జర్మనీ, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం చివరివరకు అలాంటి టార్పెడో బోట్ల నిర్మాణాన్ని కొనసాగించలేదు. వాస్తవానికి జర్మనీ ఈ రెండు రకాల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని ఎన్నడూ చూపలేదు. వీటిని అదే తరగతిలో తోటి సభ్యులుగా మాత్రమే గుర్తించింది తప్పితే వాటికి డిస్ట్రాయర్లు అనే పేర్లను ఎన్నడూ సూచించలేదు. అంతిమంగా, టార్పెడో బోట్ అనే పదం కొంత భిన్నమైన ఓడగా మాత్రమే అనుసంధించబడింది - అతివేగంతో నడిచే హైడ్రోప్లానింగ్ మోటర్ చోదక MTBగా ఇది స్థిరపడిపోయింది.

టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్లలో జీవితం.[మార్చు]

తొలి డిస్ట్రాయర్లు నివసించడానికి చాలా తక్కువ స్థలాలను కలిగి ఉండేవి కాని "నిస్సందేహంగా ఇవి అద్భుత పోరాట తత్వం కల యుద్ధ ఓడలు. కాని ఇవి అననుకూల వాతావరణంలో ఎదురీదలేవు."[20] 1904లో రూసో-జపనీస్ యుద్ధ కాలంలో, టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ IJN అకాట్సుకి[21][22][23] ఇలా వర్ణించాడు, దీర్ఘకాలం డిస్ట్రాయర్ కమాండ్‌గా ఉండటం ప్రత్యేకించి యుద్ధకాలంలో ఉండటం ఆరోగ్యానికి ఏమంత మంచిది కాదు. తాను మామూలుగా చాలా శక్తివంతుడిగా, ఆరోగ్యవంతుడిగా ఉండినప్పటికీ, "చలికాలంలో, మంచి ఆహారం దొరకనప్పుడు, సౌకర్యాలు లేనప్పుడు, డిస్ట్రాయర్‌లో జీవితం దృఢమైన మనుషుల శక్తులను కూడా దీర్ఘకాలంలో తోడేస్తుంది". ఒక డిస్ట్రాయర్‌ ఇతర ఓడల కంటే ఎక్కువ అసౌకర్యంగా ఉంటుంది, వాన, మంచు, మరియు సముద్ర జలం వంటివి వారిని డస్సిపోయేలా చేస్తాయి, నిజానికి అననుకూల వాతావరణంలో ఒక్క క్షణం విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి తగిన పొడి ప్రాంతం దీంట్లో ఉండదు.

జపనీస్ డిస్ట్రాయర్ కమాండర్ ఇలా ముగించాడు."నిన్న నేను చాలా సేపు అద్దంలో చూసుకున్నాను" నాకు యాభై ఏళ్ల వయస్సు ఉన్నప్పటికీ, నా ముఖం బాగా గిడసబారిపోయి ముడతలు పడిపోయింది." నా దుస్తులు (యూనిఫారం) ఒక అస్తిపంజరాన్ని మాత్రమే మోస్తున్నాయి, మరియు నా ఎముకలు పూర్తిగా కీళ్లవ్యాధులతో నిండిపోయాయి.[24]

US నేవీ USS పోర్టర్‌చే 1898లో టార్పెడో బోట్‌ ని అధికారికంగా వర్గీకరించబడినప్పటికీ, 175 అడుగుల పొడవుండి మొత్తం ఉక్కుతో నిర్మించబడ్డ 165 టన్నుల ఓడ గురించి దాని కమాండర్ LT. జాన్ C. ఫ్రెమోంట్, ఇలా వర్ణించాడు, "మొత్తం యంత్రాలతో కూడిన స్థలం సముద్రాన్ని కాపాడటానికి, దాంట్లో జీవించడానికి పనికిరాదు, ఓడలో ఏడింట అయిదొంతుల భాగం యంత్రాలతో, ఇంధనంతో నిండిపోయి ఉన్నప్పుడు మిగిలిన రెండువంతుల భాగంలో సిబ్బంది నివాసాలు, అధికారుల గదులు ఉంటాయి, వీటిలో మనుషులు ఇరుక్కుని ఉంటారు. చివరకి ఈ స్థలాలు కూడా ఇంజన్లతో, స్టీరింగ్ పైపులు మొదలగువాటితో ఉంటాయి. ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో వీటిని పట్టుకోవడానికి కూడా చాలా వేడిగా ఉంటాయి."[25]

తొలి తరం టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ పథకాలు మరియు నిర్వహణలు.[మార్చు]

టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ల ప్రారంభ ప్రయోజనం టార్పెడో బోట్లనుంచి రక్షించుకోవడమే, కాని నావికా దళాలు త్వరలోనే వేగవంతమైన బహుళ ప్రయోజక ఓడకున్న వెసలుబాటును అభినందించాయి. వైస్ అడ్మిరల్ సర్ బాల్డ్విన్ వాల్కర్ రాయల నేవీకి డిస్ట్రాయర్ విధులను విధించింది:[26]

  • శత్రు టార్పెడో క్రాఫ్ట్ వస్తున్నప్పుడు నౌక పురోగమనాన్ని స్క్రీనింగ్ చేయడం
  • ఒక నౌక తరలి పోతున్నప్పుడు శత్రు తీరప్రాంతాన్ని శోధించడం
  • శత్రువు టార్పెడో క్రాఫ్ట్‌ని వేధించి, అవి తిరిగి వస్తున్నప్పుడు నిరోధించడానికి ఒక శత్రు ఓడరేవును గమనించడం.
  • శత్రు ఓడపై దాడి చేయటం

1904 ఫిబ్రవరి 8న రూసో-జపాన్ యుద్ధం ప్రారంభ సమయంలో పోర్ట్ ఆర్థర్‌లో ఉన్న రష్యన్ యుద్ధ నౌకపై జపాన్ దిగ్భ్రాంతికరమైన దాడిని చేసినప్పుడు యుద్ధంలో టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ల కీలకమైన తొలి ఉపయోగం ఉనికిలోకి వచ్చింది. రేపులో ఉన్న రష్యన్ నౌకపై మూడు డిస్ట్రాయర్ డివిజన్లు డాడి చేసి మొత్తం 18 టార్పెడోలను పేల్చాయి. అయితే టార్పెడో నెట్‌లను సరిగా మోహరించిన కారణంగా కేవలం రెండు రష్యన్ యుద్ధ నౌకలు మాత్రమే తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. రష్యన్ ముఖ్య యుద్ధ నౌక ట్సెసారెవిచ్ తన వలలను మోహరించి, వాటిలో కనీసం 4 శత్రు టార్పెడోలను బంధించింది. రష్యన్ నౌకలు టార్పెడో వలలను సక్రమంగా ఉపయోగించడంతో ఇతర నౌకలు మరింత నష్టాలకు గురికాకుండా మిగిలాయి.[27]

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం[మార్చు]

USS వికీస్ DD-75, వికీస్ -క్లాస్ డిస్ట్రాయర్

మొదటి ప్రపంచయుద్ధంలో ప్రధాన యుద్ధ ఓడల విన్యాసాలు లేకపోవడంతో, డిస్ట్రాయర్ విభాగాలు దాదాపుగా దాడి, గస్తీ చర్యలలో నిరంతరం పాల్గొంటూ వచ్చాయి. సముద్రంలో మొట్టమొదటి యుద్ధ కాల్పులు 1914 ఆగస్ట్ 5న 2వ ఫ్లోటిల్లా, లాన్స్ డిస్ట్రాయర్ ద్వారా జర్మన్ సహాయక మైన్‌ప్లేయర్ కొనిజిన్ లూయిస్‌ తో పోరు సందర్భంగా జరిగింది. మొట్టమొదట దెబ్బ తిన్న బ్రిటిష్ నేవీ ఆంఫియోన్ , ఇది 3వ ఫ్లోటిల్లాకు నేతృత్వం వహించే తేలికపాటి క్రూయిజర్, ఇది కొనిజిన్ లూయిస్ పాతిన మందుపాతరమీదుగా ఇది వెళ్లింది.

హెలిగోలాండ్ బైట్ యుద్ధం ప్రేరేపించిన దోమ్మీలలో డిస్ట్రాయర్లు పాల్గొన్నాయి మరియు గల్లిపోలి యుద్ధంలో దళాల రవాణా, పైర్ సపోర్ట్ ఓడలు, తమ నౌక రక్షణను పరిశీలించడం వంటి పలురకాల పాత్రలను ఇవి పోషించాయి. జుట్‌లాండ్‌ యుద్ధంలో 80పైగా బ్రిటిష్ డిస్ట్రాయర్లు మరియు 60 పైగా జర్మన్ టోర్నడో-బోట్లు పాల్గొన్నాయి, ఈ యుద్ధంలో ప్రధాన నౌకల మధ్య చిన్న బోట్లు పరస్పరం తలపడ్డాయి మరియు ప్రధాన ఓడలపై ఫలించని డిస్ట్రాయర్లచే పలు దాడులు కూడా జరిగాయి. జర్మన్ హై సీస్ ఫ్లీట్ మరియు బ్రిటిష్ డిస్ట్రాయర్‌లో ఒక భాగం మధ్య రాత్రిపూట సైనిక చర్యలతో జుట్‌ల్యాండ్ యుద్ధం ముగిసింది.

జలాంతర్గామి లేదా యు-బోట్ అభివృద్ధితో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో నిజమైన ప్రమాదం ఏర్పడింది. జలాంతర్గామికి తుపాకి కాల్పుల నుంచి దాగి ఉండే సామర్థ్యం ఉంది, టార్పెడోలను కాల్చడానికి ఇది నీటి అడుగున అనుకూల స్థానంలో ఉంటుంది. తుపాకి కాల్పులు లేదా జలాంతర్గాములలోకి దూసుకుపోవడం ద్వారా, తొలి యుద్ధ డిస్ట్రాయర్లు జలాంతర్గాములు నీటి అడుగుకు పోకముందే అడ్డుకునేంత వేగాన్ని, మందుగుండు సామగ్రిని కలిగి ఉండేవి. టార్పెడోలు గుర్తించి వాటిని ఢీకొట్టడానికి వీలుపడని తక్కువ స్థాయిలో వాయు రెగ్యులేటర్‌ని డిస్ట్రాయర్లు కలిగి ఉంటాయి.

నీటి అడుగున ఉండే జలాంతర్గాములను దాడిచేసే తలంపే యుద్ధకాలంలో రాపిడ్ డిస్ట్రాయర్ ఆవిర్భావానికి దారితీసింది. ఇవి దాడిచేయడానికి బలమైన బౌలతో వేగంగా సన్నద్ధమవుతాయి, జలాంతర్గాముల లక్ష్యాలను గుర్తించే లోతు ఛార్జ్‌లు మరియు హైడ్రోఫోన్‌లను ఇవి కలిగి ఉన్నాయి. డిస్ట్రాయర్ బారినపడి దెబ్బతిన్న తొలి జలాంతర్గామిగా జర్మన్ U-19 చరిత్రకెక్కింది, దీనిలోకి 1914 అక్టోబర్ 29న బాడ్గర్ దూసుకుపోయింది. U-19 జలాంతర్గామి కేవలం దెబ్బతినింది. కాని తర్వాతి నెలలో గారీ డిస్ట్రాయర్ U-18 ని పూర్తిగా ముంచేసింది. మొట్టమొదటి డెప్త్ చార్జ్ 1916 డిసెంబర్ 4న ముంచివేయబడింది, UC-19 [28]ని ల్లెవెల్లిన్ డిస్ట్రాయర్ ముంచివేసింది.

జలాంతర్గామి ప్రమాదం అంటే అనేక డిస్ట్రాయర్లు తమ సమాయాన్ని యాంటీ సబ్‌మెరైన్ గస్తీలో గడపటమేనని అర్థం, జర్మనీ 1917 జనవరిలో నిర్నిరోధ జలాంతర్గామి యుద్ధతంత్రని చేపట్టినప్పుడు వాణిజ్య నౌకలబారుకు రక్షణగా డిస్ట్రాయర్లు రంగంలోకి దిగాయి. ప్రపంచయుద్ధంలోకి అమెరికా ప్రవేశించినప్పుడు తొలి అమెరికన్ సైనిక విభాగాలలో US నేవీ డిస్ట్రాయర్లు కూడా ఉన్నాయి, అలాగే జపాన్ డిస్ట్రాయర్ల స్క్వాడ్రన్ కూడా మధ్యధరా సముద్రంలో మిత్రపక్షాల గస్తీ చర్యలలో పాల్గొన్నాయి. గస్తీ విధులు ఏమాత్రం సురక్షితమైనవి కావు. 67 బ్రిటిష్ డిస్ట్రాయర్లు యుద్ధంలో ధ్వంసమయ్యాయి. పరస్పరం డీకొన్న ఘటనలు 18 వరకు నమోదు కాగా 12 డిస్ట్రాయర్లు ముంచవేయబడ్డాయి.

యుద్ధం ముగింపు సమయానికి, బ్రిటిష్ W క్లాస్ డిస్ట్రాయర్ అత్యున్నత సాంకేతిక ప్రతిభను చూపింది.

ఇంటర్-వార్[మార్చు]

V క్లాస్ డిస్ట్రాయర్, HMS వెలోక్ష్

మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో భారీ ఆయుధాలతో కూడిన అతిపెద్ద డిస్ట్రాయర్ల వైపు ధోరణి మళ్లింది. ప్రధాన యుద్ధఓడలపైకి కాల్పులు జరిపే అనేక అవకాశాలు ఈ యుద్ధ కాలంలో తప్పిపోయాయి, ఎందుకంటే డిస్ట్రాయర్లు తమ టార్పెడోలను అన్నింటినీ ప్రారంభ కాల్పులవైపే విస్తరించాయి. యుద్ధం చివరలో బ్రిటిష్ 'V' & 'W' శ్రేణులు ఆరు టార్పెడో ట్యూబులను రెండు ట్రిపుల్ మౌంట్‌లలోకి చొప్పించాలని ప్రయత్నించాయి. అంతకు ముందటి నమూనాలలో నాలుగు లేదా రెండు ట్యూబులు మాత్రమే ఉండేవి. 'V' మరియు 'W'లు 1920లలో నిర్మించనున్న డిస్ట్రాయర్ల ప్రమాణాన్ని రూపొందించుకున్నాయి.

ఫుబుకి క్లాస్ డిస్ట్రాయర్, ఉరనమి

తదుపరి ప్రధాన ఆవిష్కరణ జపనీస్ ఫ్యుబుకి శ్రేణి లేదా 'స్పెషల్ టైప్' నుంచి వచ్చింది. దీన్ని 1923లో డిజైన్ చేసి 1928లో పూర్తి చేసి అందించారు. ఈ డిజైన్ ప్రారంభంలో దాని శక్తివంతమైన ఆరు అయిదు అంగుళాల (127 మి.మీ.) గన్లు మరియు మూడు ట్రిపుల్ టార్పెడో మౌంట్‌లకు గాను పేరెన్నిక గన్నది. ఈ శ్రేణి యొక్క రెండో బ్యాచ్ విమానవాహక నౌక వ్యతిరేక యుద్ధతంత్రం కోసం హై యాంగిల్ టర్రెట్‌లను, మరియు 24-inch (61 cm) ఆక్సిజన్-ఇంధనంగా కలిగిన 'లాంగ్ లాన్స్' రకం 93 టార్పెడోలను తుపాకులకు అందించింది. తదనంతరం 1931 నాటి హట్సుహరు శ్రేణి దాని రీలోడ్ టార్పెడోలను సూపర్‌స్ట్రక్చర్‌లో సమీపంగా ఉంచడం ద్వారా 15 నిమిషాలలోనే టార్పెడోని రీలోడ్ చేయగలిగేలా టార్పెడో సామగ్రిని మరింతగా మెరుగుపర్చింది.

చాలావరకు ఇతర దేశాలు కూడా అదేవిధమైన పెద్ద ఓడలతో దీనికి సమాధానమిచ్చాయి. US పోర్చర్ క్లాస్ రెండు అయిదు అంగుళాల (127 మి.మీ.) తుపాకులను, వెనువెంటనే మహన్ క్లాస్ మరియు గ్రిడ్లే క్లాస్ (1934 తరువాతివి) అభివృద్ధిపరిచింది. ఇవి టార్పెడో గొట్టాల సంఖ్యను వరుసగా 12 మరియు 16కి పెంచాయి.

ఫ్రాన్స్ లి ఫ్యాన్టాస్క్వి, అత్యంత వేగవంతమైన క్లాస్ డిస్ట్రాయర్.

మధ్యధరా ప్రాంతంలో ఇటాలియన్ నౌకాదళం కండోట్టెయిరీ క్లాస్‌కి చెందిన అతివేగం కల తేలికపాటి క్రూయిజర్లను నిర్మించింది, దీంతో ఫ్రాన్స్ అసాధారణమైన డిస్ట్రాయర్ డిజైన్లను నిర్మించడానికి నడుం కట్టింది. ఫ్రెంచ్ సైన్యం చాలా కాలంగా భారీ డిస్ట్రాయర్‌లపై చూపు సారించింది, 1922 నాటి ఛాకాల్ శ్రేణి 2,000 టన్నుల బరువు కలిగి 130 మి.మీ తుపాకులను మోసుకుపోయేవి. అదేవిధమైన మరొక మూడు శ్రేణులను వీరు 1930 నాటికి తయారు చేశారు. 1935 నాటి లె ఫాంటాస్క్యూ శ్రేణి అయిదు 138 మి.మీ. (5.4 అంగుళాలు) తుపాకులను, తొమ్మది టార్పెడో ట్యూబ్‌లను మోసుకుపోయేది. కాని ఇది 45 knots (83 km/h) వేగాన్ని సాధించేది, ఇది స్టీమ్ షిప్ మరియు డిస్ట్రాయర్‌కు సంబంధించి, ఒక రికార్డ్ స్థాయి వేగంగా చెప్పవచ్చు.[citation needed] ఇటాలియన్ స్వంత డిస్ట్రాయర్లు దాదాపుగా వేగవంతమైనవే, 1930ల నాటి ఇటాలియన్ డిజైన్లలో చాలావరకు రేటు38 knots (70 km/h) ను కలిగి ఉన్నాయి, ఇవి టార్పెడోలను మరియు నాలుగు లేదా ఆరు 120 మి.మీ. తుపాకులను మోసుకుపోయేవి.

1930లలో జర్మనీ, హిట్లర్ పునరాయుధీకరణలో భాగంగా మళ్లీ డిస్ట్రాయర్ల తయారీని ప్రారంభించింది. జర్మన్లకు కూడా భారీ స్థాయి డిస్ట్రాయర్లు అంటే చాలా ఇష్టం, కాని ప్రారంభంలోని 1934 రకం 3,000 టన్నుల బరువును కలిగి ఉండేవి. వారి ఆయుధ సామగ్రి చిన్న స్థాయి ఓడలకు సరిసమానంగా ఉండేవి. ఇది 1936 రకం నుంచి మారింది, చివరకు వీరు 150 మి.మీ భారీ తుపాకులను నెలకొల్పారు. జర్మన్ డిస్ట్రాయర్లు కూడా సృజనాత్మకమైన అధిక ఒత్తిడి స్టీమ్ మెషినరీని ఉపయోగించారు, ఇది వారి సామర్థ్యాన్ని పెంచడంలో సాయపడింది. ఇది ప్రత్యేకించి యాంత్రిక సమస్యల పరిష్కారంలో వారికి బాగా ఉపయోగపడింది.

ఇటలీస్ మోంటేకుకోలి, కొండోట్టేరి క్లాస్ డిస్ట్రాయర్.

ఒకసారి జర్మన్ మరియు జపనీస్ పునరాయుధీకరణ పూర్తి కాగానే, బ్రిటిష్ మరియు అమెరికన్ నావికా బలగాలు చిన్నవే అయినప్పటికీ ఇతర దేశాలు ఉపయోగిస్తున్నవాటికంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో డిస్ట్రాయర్లను నిర్మించడంపై చూపు సారించాయి. బ్రిటిష్ వారు (A క్లాస్ నుంచి I క్లాస్) వరకు డిస్ట్రాయర్ల పరంపరను నిర్మించింది, ఇవి 1,400 టన్నుల ప్రామాణిక బరువును కలిగివుండి నాలుగు 4.7-inch (119 mm) తుపాకులు మరియు ఎనిమిది టార్పెడో గొట్టాలు కలిగి ఉండేవి: 1938 నాటి అమెరికన్ బెన్సన్ క్లాస్ కూడా ఇదే సైజును కలిగి ఉండేది కాని ఇది అయిదు 5-inch (127 mm) తుపాకులను, పది టార్పెడో గొట్టాలను మోసుకోపోయేది. భారీ తుపాకులతో కూడిన ఆయుధ సామగ్రి అవసరాన్ని గుర్తించిన బ్రిటిష్ నేవీ 1936 రకం ట్రైబల్ క్లాస్‌ సీరీస్‌ని నిర్మించింది (కొన్నిసార్లు ఇది రెండు ప్రధాన ఓడలలో ఒకటైన "అఫ్రిది" పేరుతో పిలువబడేది). ఈ ఓడలు 1,850 టన్నుల బరువును మోసేది మరియు ఎనిమిది 4.7-inch (119 mm) తుపాకులను నాలుగు రెండు టర్రెట్‌లను మరియు నాలుగు టార్పెడో గొట్టాలను కలిగి ఉండేవి. వీటి తర్వాత J క్లాస్ మరియు L క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లు వచ్చాయి. ఇవి జత టర్రెట్‌లలో ఆరు, 4.7-inch (119 mm) తుపాకులను మరియు ఎనిమిది టార్పెడో గొట్టాలను కలిగి ఉండేవి.

జలాంతర్గామి వ్యతిరేక సెన్సర్లు సోనార్ (లేదా ASDIC)తో కూడి ఉండేవి, అయితే వీటి ఉపయోగానికి సంబంధించిన శిక్షణ విభిన్నంగా ఉండేది. జలాంతర్గామి వ్యతిరేక ఆయుధాలు పెద్దగా మారలేదు. పైగా త్రోయింగ్ ఆయుధాలు, మొదటి ప్రపంచయుద్ధ కాలంలో అవసరమని గుర్తించబడినవి, ఎలాంటి పురోగతిని సాధించలేకపోయాయి.

ఇంటర్-వార్ కాలంలో సైనిక కార్యకలాపాలు[మార్చు]

1920లు మరియు 1930లలో డిస్ట్రాయర్లను తరచుగా దౌత్యపరమైన ఒత్తిళ్లు ఉన్న ప్రాంతాలు లేదా మానవతావాద విపత్తు ఉన్న ప్రాంతాల్లోకి తరలించేవారు. బ్రిటిష్ మరియు అమరికన్ డిస్ట్రాయర్లు చైనా తీరప్రాంతంలో, నదీప్రాంతాల్లో సాధారణంగా తిరిగేవి, ఇవి వలసవాద ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకు భూతల సైనికులను తరలించేవి కూడా.

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం[మార్చు]

USS మక్ గోవన్, ప్రపంచ యుద్ధం II సమయంలో ఓ ఫ్లేత్చేర్-క్లాస్ డిస్ట్రాయర్

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నాటికి ప్రమాదం మరోసారి ముంచుకొచ్చింది. జలాంతర్గాములు మరింత సమర్థవంతంగా మారాయి, నౌకాబలగంలో విమాన వాహక నౌకలు ముఖ్య ఆయుధాలుగా మారాయి. ఈ కొత్త లక్ష్యాలను ఎదుర్కోవడానికి మరోసారి నౌకా డిస్ట్రాయర్లు సరైన సామగ్రి కొరతను ఎదుర్కొన్నాయి. దాంతో ఇవి కొత్త విమాన విధ్వంసక తుపాకులు, రాడార్, మరియు ఫార్వర్డ్ లాంచెడ్ ASW ఆయుధాలను అమర్చుకున్నాయి. అప్పటికి వీటిలో కొనసాగుతున్న తేలికపాటి తుపాకులు, డెప్త్ ఛార్జ్‌లు, టార్పెడోలతో అదనంగా వీటిని చేర్చారు. ఆ సమయానికి డిస్ట్రాయర్లు భారీ స్థాయి, బహుళ ప్రయోజక ఓడలుగా మార్పు చెందాయి. తమ కుడివైపున వీటికి ఖరీదైన లక్ష్యాలు ఉండేవి. దీని ఫలితంగా, డిస్ట్రాయర్లు దెబ్బతినడం చాలా ఎక్కువగా జరిగేది. దీంతో చిన్నవి, చౌక ధరతో స్పెషలైజ్ చేయబడిన జలాంతర్గామి విధ్వంసక యుద్ధ ఓడలు కర్వొట్టీలు మరియు ఫ్రిగేట్‌లను రాయల్ నేవీ ప్రవేశపెట్టింది. మరియు USN చేత డిస్ట్రాయర్ పరిరక్షకాలు కూడా రంగంలోకి వచ్చాయి. జపనీస్ నేవీలో కూడా ఇదేవిధమైన కార్యక్రమం ఆలస్యంగా ప్రారంభమైంది (చూడండి మాత్సు క్లాస్ డిస్ట్రాయర్).

ఈ ఓడలు ఒరిజనల్ టార్పెడో బోట్ డిస్ట్రాయర్ల పరిమాణం మరియు స్థానమార్పును కలిగి ఉండేవి, వీటినుంచే సమకాలిక డిస్ట్రాయర్ ఆవిర్భవించింది. 

యుద్ధానంతర పరిస్థితులు[మార్చు]

పాలిష్ డిస్ట్రాయర్ ORP బియ్స్కవికా, ప్రస్తుతం గినియా మ్యుసియం షిప్ వలె భద్రపరిచారు.

యుద్ధకాలపు అనుభవం రీత్యా 1940ల చివర్లో 1950లలో నిర్మించిన కొన్ని సాంప్రదాయ డిస్ట్రాయర్లను తొలగించారు. ఈ ఓడలు యుద్దకాలపు ఓడలకంటే చాలా పెద్దవిగా ఉండేవి మరియు ఇవి సంపూర్ణంగా స్వయంచాలిత ప్రధాన తుపాకులను, యూనిట్ మెషినరీని, రాడార్, సెన్సర్, మరియు స్క్వాట్ మోర్టార్ వంటి జలాంతర్గామి విధ్వంసక ఆయుధాలను కలిగి ఉండేవి. బ్రిటిష్ డేరింగ్ క్లాస్, US ఫారెస్ట్ షెర్మన్ -క్లాస్, మరియు సోవియట్ కోట్లిన్-క్లాస్ వంటివి ఇందుకు ఉదాహరణలు.

రెండో ప్రపంచ యుద్ధకాలపు కొన్ని వింటేజ్ ఓడలు జలాంతర్గామి విధ్వంసక యుద్ధతంత్రం కోసం ఆధునికీకరించబడివి, మరియు ఇవి తమ సేవను ఇంకా విస్తరిస్తున్నాయి (ఖరీదైన) కొత్త బ్రాండ్ ఓడలను నిర్మించడాని వదిలివేసేందుకే వీటిని రంగంలోకి తెచ్చారు. US FRAM I ప్రోగ్రామ్ మరియు నౌకా డిస్ట్రాయర్ల వంటి బ్రిటిష్ టైప్ 15 ఫ్రిగేట్‌లు దీనికి సంబంధించి ఉదాహరణలుగా ఉన్నాయి.

ఉపరితలం నుంచి గగనతల క్షిపణులు మరియు ఎక్సోట్ వంటి ఉపరితలం నుంచి ఉపరితలంకి ప్రయోగించే క్షిపణులు 1960 ప్రారంభంలో నౌకా యుద్ధతంత్రాన్ని మార్చివేశాయి. గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్‌లు (US నేవీలో DDG) ఈ ఆయుధాలను మోసుకుపోయేందుకు వృద్ధి చేయబడినాయి మరియు ఇవి గగనం నుంచి, జలాంతర్గామి నుంచి, ఉపరితల ప్రమాదాల నుంచి నౌకను కాపాడతాయి. సోవియట్ కషిన్-క్లాస్, బ్రిటిష్ కౌంటీ క్లాస్, మరియు అమెరికన్ ఛార్లెస్ F. ఆడమ్స్ -క్లాస్ దీనికి సంబంధించి కొన్ని ఉదాహరణలు.

ఆధునిక డిస్ట్రాయర్లు[మార్చు]

HMS డారింగ్, ఒక 45 రకపు డిస్ట్రాయర్ రాయల్ నావి యొక్క ఎయిర్ డిఫెన్స్ డిస్ట్రాయర్.
ఇటాలియన్ నౌకాదళం లుయిగి డురాండ్ డి ల పెన్నే క్లాస్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ డిస్ట్రాయర్.

US నేవీలో, నౌకా డిస్ట్రాయర్లు కారియర్ బ్యాటిల్ గ్రూప్‌లు, ఉపరితర చర్యా గ్రూపులు, ఉభయచర గ్రూపులు మరియు తిరిగి నింపే గ్రూపులు వంటివాటికి దన్నుగా పనిచేస్తుంటాయి. US నేవీ ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న డిస్ట్రాయర్లు అర్లీఫ్ బర్క్ -క్లాస్‌కి చెందినవి. (DD హల్ వర్గీకరణ చిహ్నం) కలిగిన డిస్ట్రాయర్లు ప్రధానంగా జలాంతర్గామి విధ్వంసక యుద్ధతంత్రాన్ని నిర్వహిస్తాయి. కాగా, గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్లు (DDGs) అనేవి బహుళ లక్ష్యాలు కలిగిన (జలాంతర్గామి విధ్వంసక, వాహకనౌకల విధ్వంసక, ఉపరితల యుద్ధతంత్ర విధ్వంసక) ఉపరితల పోరాటకారులుగా వ్యవహరిస్తాయి.

సాపేక్షికంగా ఇటీవలే జోడించిన క్రూయిడ్ మిస్సైల్ లాంచర్లు, దాడి చేయడం మరియు భూమ్మీదే దాడిచేసే యుద్ధతంత్రంలో డిస్ట్రాయర్ పాత్రను గొప్పగా విస్తరించాయి. భారీ ఉపరితల పోరాటవ్యవస్థలకు అయ్యే ఖర్చు వల్ల వాటిని వాహకనౌకనుంచి సాధారణంగా తీసివేశారు. డిస్ట్రాయర్ బరువు కూడా పెరుగిపోయింది (ఆధునిక ఆర్లే బర్కె -క్లాస్ డిస్ట్రాయర్ రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నాటి తేలికపాటి క్రూయిజర్). అంత బరువునే కలిగి ఉండేది. ఆర్లే బర్కె ని దాని నిర్మాతలు చరిత్రలో అత్యంత శక్తివంతమైన డిస్ట్రాయర్‌గా నిర్మించారు.

రాయల్ నేవీ ప్రస్తుతం టైప్ 42 రకానికి చెందిన 5 షిప్పులను నిర్వహిస్తోంది. ఈ నౌకల స్థానంలో దాదాపు 7,200 టన్నుల బరువు కలిగిన కొత్త టైప్ 45 లేదా డేరింగ్ - క్లాస్‌కి చెందిన స్టెల్త్ డిస్ట్రాయర్లు వచ్చి చేరాయి. 6 ఓడల క్లాస్‌ని ప్రవేశపెట్టారు, వీటిలో 2 సర్వీసులో ఉన్నాయి. ఇవి UK రకానికి చెందిన ప్రధానమైన వాయు క్షిపణి వ్యవస్థ (PAAMS) మరియు BAE సిస్టమ్స్ SAMPSON రాడార్‌తో సాయుధమయ్యాయి.

ఫ్రెంచ్ నావికా దలపు ఫోర్బిన్, ఒక హోరిజోన్ క్లాస్ ఎయిర్ డిఫెన్స్ డిస్ట్రాయర్.

ఫ్రెంచ్ నేవీ మరియు ఇటాలియన్ నేవీ ప్రతి 2 హొరిజోన్ క్లాస్ డిస్ట్రాయర్‌లను నిర్వహిస్తున్నాయి. ఈ స్టెల్త్ ఓడలు ఎగ్జోసెట్ షిప్ విధ్వంసక క్షిపణులు మరియు అస్టర్ ఉపరితరం నుంచి వాయు క్షిపణులతో సాయుధమయ్యాయి. ఇటాలియన్ నేవీ ప్రస్తుతం కూడా 2 లుయింగి డ్యురాండ్ డె లా పెన్నీ క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లను నిర్వహిస్తోంది.

HMCS ఆల్గొన్కుఇన్., ఐరోక్విస్ -క్లాస్ డిస్ట్రాయర్

కెనడియన్ నేవీ ప్రస్తుతం ఇరోక్వియస్ -క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లను నడుపుతోంది, ఇది నాలుగు హెలికాప్టర్‌లను మోసుకుపోయే విమానవాహక విధ్వంసక, గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్లకు చెందిన శ్రేణి. ఇవి మొదట్లో జలాంతర్గామి విధ్వంసక యుద్ధతంత్రంలో బాగా సరిపోయేవి. కాని ఈ శ్రేణి మొత్తంగా ట్రైబల్ క్లాస్ అప్‌డేట్ మరియు ఆధునికీకరణ కార్యక్రమం లేదా TRUMPలో భాగంగా 1990లలో కీలకమైన పునరుద్ధరణలకు గురయ్యాయి. వీటి పునరమరిక వలన ఓడల గగనతల రక్షణను తిరిగి అంచనావేయవలసి వచ్చింది, దీంతో ఓడలు ఇప్పుడు ఏరియా ఎయిర్ డిఫెన్స్ డిస్ట్రాయర్లు అని ప్రస్తావించబడ్డాయి.

భారతీయ నౌకాదలపు INS ఢిల్లీ D61

ఇండియన్ నేవీ మూడు ఢిల్లీ -క్లాస్ డిస్ట్రాయర్‌లను నిర్వహిస్తోంది. ఈ ఓడలు Kh-35 క్షిపణులతో సాయుధమయ్యాయి ఇవి ఓడ విధ్వంసక పాత్రలో 130 కిలోమీటర్ల శ్రేణిని కలిగి ఉన్నాయి. వీటిస్థానంలో బ్రహ్మాస్ క్రూయిజ్ క్షిపణలు వచ్చి చేరాయి. గగనతలం నుండి ప్రమాదాలను ఎదుర్కోవడానికి Shtil (AKA SA-N-7 గాఢ్పీ) సిస్టమ్ ఇన్‌స్టాల్ చేయబడింది. బరాక్ పాయింట్-డిఫెన్స్ క్షిపణి వ్యవస్థ ఢిల్లీ లో వ్యవస్థాపించబడింది. త్వరలోనే ఇది దాని ఇతర రెండు క్లాస్ షిప్పులను త్వరలోనే స్థాపించబడుతుంది. ఈ డిస్ట్రాయర్లు కూడా జలాంతర్గామి విధ్వంసక పాత్రలో RBU-6000 రాకెట్లను మోసుకుపోతాయి, వీటికి అయిదు 533 మి.మీ. టార్పెడో ప్రయోగ గొట్టాలను అందిస్తారు, ఇవి SET-65E, టైప్ 53-65 టార్పెడోలను ప్రయోగించగలవు. డిస్ట్రాయర్లు రెండు సీ కింగ్ హెలికాప్టర్లను మోసుకుని పోగల సామర్థ్యం కలిగివుంటాయి. ఢిల్లీ -శ్రేణి కొత్త కొల్‌కతా -శ్రేణి డిస్ట్రాయర్‌లను అనుబంధంగా కలిగి ఉంటుంది, వీటిలో మొదటిది 2006 మార్చి నెలలో ప్రారంభించబడింది.

పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ నౌక యొక్క 052C రకపు డిస్ట్రాయర్.

ది చైనీస్ పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ నేవీ ఇటీవలే నాలుగు సోవెర్‌మెన్నీ శ్రేణికి అదనంగా అనేక కొత్త ఆధునిక డిస్ట్రాయర్లను ప్రవేశపెట్టింది. మూడు కొత్త శ్రేణులు 2003 నుంచి ప్రారంభించబడ్డాయి, వీటిని లుయాంగ్, లుయాంగ్ II మరియు లుజౌ -క్లాస్‌గా పిలుస్తున్నారు. వీటిలో చివరి రెండూ దీర్ఘ శ్రేణి గగనతల రక్షణ క్షిపణులతో సాయుధమై ఉంటాయి, ఇవి దేశీయ HQ-9 మరియు రష్యన్ S-300 క్షిపణులు. రెండు డిజైన్లలో ఒకదానితో (052C లేదా 051C), PLAN సంతృప్తి చెందినట్లయితే, ఇది చైనాకోసం మలి తరం అధునాతన గగనతల రక్షణ డిస్ట్రాయర్ల వరుస ఉత్పత్తికోసం ఎంపిక చేయబడుతుందని ఊహించబడింది.

ROKS సేజోంగ్ కొరియా గ్రేట్ రిపబ్లిక్ నౌకాదళం.

కొరియా రిపబ్లిక్ నావికాబలగం, కింగ్ సెజోంగ్ ది గ్రేట్ క్లాస్ (KDX-III) మరియు చుంగ్‌మ్యుగోంగ్ ఇ సన్-సిన్ క్లాస్ (KDX-II) డిస్ట్రాయర్లతో సహా పలు తరగతుల డిస్ట్రాయర్లను నిర్వహిస్తోంది. KDX-III డిస్ట్రాయర్ ఏజిస్ కంబాట్ సిస్టమ్, గోల్‌కీపర్ CIWS, హ్యునోమో క్రూయిజ్ మిస్సైల్ మరియు హే సంగ్ నౌకా విధ్వంసక క్షిపణిలతో సాయుధమైంది.

DDG-175 JMSDF యొక్క యుకాన్.

జపాన్ యొక్క మారిటైమ్ సెల్ఫ్ ఢిఫెన్స్ ఫోర్స్ అనేది అటాగో మరియు కోంగో క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లను నిర్వహిస్తోంది, ఇవి రెండూ ఏజిస్ కంబాట్ సిస్టమ్‌ని ఉపయోగిస్తున్నాయి.

నేటి రష్యన్ నౌకాదళం లో ఉపయోగించిన అత్యంత ఆధునికమైన డిస్ట్రాయర్స్ ఉదాలై తరగతికి చెందిన VMF అడ్మిరల్ వినోగ్రడావ్.

రష్యన్ నేవీ మరియు చైనా పీపుల్స్ రిపబ్లిక్‌కి చెందిన పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ నేవీ, సోవర్‌మెన్నీ క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లను నిర్వహిస్తోంది. ఇవి భారీ స్థాయి బహుళ ప్రయోజన క్షిపణి డిస్ట్రాటర్ల శ్రేణి. ఇవి ఒత్తిడితో అంటించగల బాయిలర్లతో నడుస్తాయి, ఇవి వాటిని 30 knots (56 km/h) వేగ సామర్థ్యం కలవిగా మారుస్తున్నాయి. వాటి ఆయుధ సామగ్రి, 8 SS-N-22 సన్‌బర్న్ నౌకా విధ్వంసక క్షిపణులను, SA-N-7 గడాఫీ గగనతల విధ్వంసక క్షిపణుల కోసం లాంచర్లను మరియు రెండు AK-130 రెండు-గొట్టాలు కలిగిన లేజర్ గైడెడ్ షెల్స్‌ని కాల్చగల 130 మి.మీ. ఆటోమేటిక్ నేవల్ తుపాకులను కలిగి ఉంటాయి. ఇవి కూడా జలాంతర్గాములపై ఉపయోగించడానికి 533 మి.మీ. టార్పెడో గొట్టాలను మరియు RBU-6000 రాకెట్ లాంచర్లను మోసుకుపోగలగినప్పటికీ, వీటి ప్రథాన ప్రయోజనం ఉపరితల నౌకలపై దాడి చేయడమే. విమానవాహకనౌక విధ్వంసక క్షిపణులు ఉపరితల దాడి రీతిని కలిగి ఉంటాయి, 130 మి.మీ. తుపాకులు మరియు టార్పెడోలు రెండూ స్వల్ప శ్రేణి ఓడలకు వ్యతిరేగంగా ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.

ప్రస్తుతం రష్యన్ నేవీ ఉపయోగిస్తున్న అత్యంత ఆధునిక డిస్ట్రాయర్లు ఉదాలోయ్ శ్రేణి డిస్ట్రాయర్ ఉదాలోయ్ శ్రేణి డిస్ట్రాయర్లు పూర్తి లోడ్‌లో 7.900 టన్నుల బరువును మోయగలవు, ఇవి 35 knots (65 km/h) వేగంతో ప్రయాణించగలవు, మరియు ఇవి 14 knots (26 km/h) వద్ద, 10,500 kn (19,450 km) గరిష్ట శ్రేణిని కలిగి ఉన్నాయి14 knots (26 km/h).

అసలు ఉదాలోయ్(ఉదాలోయ్ I) శ్రేణి జలాంతర్గామి విధ్వంసక యుద్ధతంత్రం, కోసం రూపొందించబడ్డాయి, ఇవి తమ లోహ-నౌకా విధ్వంసక కాంప్లెక్స్ యొక్క (SS-N-14 ), రెండు క్వాడ్రపుల్ లాంచర్లలో ఇవి కనబడతాయి. ఉదాలోయ్ I క్లాస్‌పై టైప్ 53 టోర్పెడో 

లేదా ఉదాలోయ్ II క్లాస్‌పై RPK-2 వియుగా (SS-N-15 ) మరియు రెండు RBU-6000 జలాంతర్గామి విధ్వంసక లాంఛర్లతో ఇవి సాయుధమయ్యాయి. ఉదాలోయ్ II శ్రేణి రష్యాకి చెందిన ఏకైక బహుళ ప్రయోజక డిస్ట్రాయర్. ఉదాలోయ్ II శ్రేణి ఆయుధ వ్యవస్థ మెరుగుపర్చబడింది. మెటల్ యాంటీ షిప్ కాంప్లెక్స్‌ల స్థానంలో ఎనిమిది P-270 మోస్కిట్ (SS-N-22 సన్‌బర్న్ ) సూపర్‌సోనిక్ సీ-స్కిమ్మింగ్ ఓడ విధ్వంసక క్షిపణి వ్యవస్థలు వచ్చి చేరాయి. ఎయిర్ డిఫెన్స్ కోసం, ప్రతి ఒక్క ఉదాలోయ్ కూడా నాలుగు AK-630 CIWSలతో సాయుధమయింది, ప్రతి ఇతర షిప్ మధ్యలో సమాంతరంగా ఇవి నెలకొల్పబడ్డాయి. ఇవి కూడా రెండు కష్టాన్ CIWSలను కలిగి ఉన్నాయి, ప్రతి ఒక్కటి తన రెండు GSh-6-30 గార్టిలింగ్ గన్‌లు లేదా నాలుగు 9M311 (SA-N-11 ) ఉపరితలం-నుంచి-గగనతల క్షిపణులను నిర్వహించగల సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. చివరగా, 64 3K95 కింజాల్ (SA-N-9 ) మధ్య-శ్రేణి పాయింట్ డిఫెన్స్ SAMలు వెర్టికల్ లాంచింగ్ సిస్టమ్ నుండి ఫైర్ చేయబడతాయి. ప్రస్తుతం, మొత్తం 8 ఉదాలోయ్ క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లు చురుగ్గా పనిచేస్తున్నాయి. వీటిలో 7 ఉదాలోయ్ I తరగతికి చెందినవి. వీటిలో ఒకటి ఉదాలోయ్ II క్లాస్‌కి చెందినది.

భవిష్యత్ డిస్ట్రాయర్లు[మార్చు]

USS జుమ్వల్ట్ కోసం చిత్రరూప ప్రక్రియ, DD(X) క్లాస్ యొక్క లీడ్ షిప్.

సర్వీసులో ఉన్న చిట్టచివరి US నేవీ స్ప్రూయెన్స్ -క్లాస్ డిస్ట్రాయర్, USS కుషింగ్ , 2005 సెప్టెంబర్ 21న ఉపసంహరించబడింది.

వీటి స్థానంలో జుమ్‌వాల్ట్ తరగతి డిస్ట్రాయర్లను తీసుకురావడానికి పథకం రచించారు, 2001 నవంబర్ 1న US నేవీ భవిష్యత్ ఉపరితల పోరాట పథకంకోసం ప్రతిపాదన (RFP) అభ్యర్థనను తిరిగి ముందుకు తెస్తూ ఒక ప్రకటన జారీ చేసింది. గతంలో DD 21గా పిలువబడిన కార్యక్రమం ప్రయోజనాన్ని మరింత ఖచ్చితంగా ప్రతిబింబించాలనే ఉద్దేశంతో ఇప్పుడు DD(X) అని పిలుస్తున్నారు. ఇది సింగిల్ షిప్ క్లాస్‌ని కాకుండా అధునాతన టెక్నాలజీ కలిగిన ఉపరితల పోరాడ నౌకల కుటుంబాన్ని తయారు చేయడమే దీని ఉద్దేశం. DD(X)ని, జుమ్‌వాల్ట్ తరగతి అని కూడా పిలుస్తున్నారు. ఇది సాంప్రదాయిక డిస్ట్రాయర్ల కంటే పెద్దది, టికొండెరోగా -క్లాస్ క్రూయిజర్ (c.12,500 టన్నులు, రెండో ప్రపంచ యుద్ధ కాలం నాటి భారీ క్రూయిజర్ల కంటే ఇవి దాదాపు మూడు వేల టన్నుల కంటే అధిక బరువును కలిగి ఉంటాయి.). ఇది అధునాతన ఆయుధ శ్రేణిని సమర్థవంతంగా నియమిస్తుంది మరియు మొత్తం ఎలెక్ట్రిక్ ఇంటెగ్రేటెడ్ పవర్ సిస్టమ్‌తో పనిచేస్తుంది. అయితే దీని నిర్మాణ కార్యక్రమం తదనంతరం కేవలం రెండు నౌకల నిర్మాణనికి పరిమితం చేయబడింది. ఇప్పుడు మొత్తం మూడింటి నిర్మాణానికి మాత్రమే నిధులు ఖర్చు చేస్తున్నారు స్ప్రూయెన్ క్లాస్‌ని వెనక్కు తీసుకోవడంతో, అమెరికన్ నౌకాదళం, విస్తరించదగిన ASW సామర్థ్యాలతో కూడిన ఆర్లెఫ్ బర్క్ క్లాస్‌కి చెందిన అధునాతన రకాన్ని నిర్మించడాన్న ప్రారంభించింది. ఆర్లెఫ్ బర్క్ ఫ్లైట్ IIA, USS ఆస్కార్ ఆస్టిన్‌ తో ప్రారంభమవుతుంది. 2010 నాటికి ఈ శ్రేణికి చెందిన 30 నౌకలు సర్వీసులో ఉంటాయి, ఇంకా మరో ఆరు ఇంకా నిర్మాణమవుతూ ఉన్నాయి.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • డిస్ట్రాయర్ తరగతుల యొక్క జాబితా
  • యునైటెడ్ స్టేట్స్ నౌకాదళం 1975 ఓడ పునః వర్గీకరణ

సూచనలు[మార్చు]

  1. ల్యాన్ పే. 53
  2. ఎవాన్స్ & పీట్టి
  3. గోవే పే. 2412
  4. ల్యాన్ పే. 8, 9
  5. ప్రస్తుతం ఎలాంటి యాక్టివ్ యుద్ద నౌకలు లేనప్పటికీ యునైటెడ్ స్టేట్స్ నౌకాదళం లో ఇంకా రెండిటిని నిర్వహిస్తుంది లోవ -క్లాస్ యుద్ద నౌకలు, మరియు అందులో ఒకటి లేక అవరానిబట్టి రెండూ.
  6. ఐనప్పటికీ రష్యన్ కిరోవ్ క్లాస్ కొన్నిసార్లు వర్గీకరణ ప్రకారం యుద్ద నౌకలు వాటి స్థాన మార్పిడి వలన అవి ఖచ్చితమైన భారి మిజ్జైల్ ఓడలు వలె పరిగానిన్చబదినవి
  7. లియోన్ పే. 8
  8. "Torpedo Boats". Battleships-Cruisers.co.uk. 
  9. జెంత్స్చుర పే. 126
  10. Evans and Peattie, David C. and Mark R. Kaigun: Strategy, Tactics, and Technology in the Imperial Japanese Navy, 1887–1941. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0870211927. 
  11. Howe, Christopher. The Origins of Japanese Trade Supremacy: Development and Technology in Asia from 1540 to the Pacific War. Chicago, Illinois: University of Chicago Press. ISBN 0226354857. 
  12. అమెరికన్ గ్రేహౌండ్స్ గురించి కథనం నుండి
  13. "ఫెర్నాండో విల్లమిల్ ప్రాభావం వలన (1845–1898), 1886 లో స్పైన్ మొదటి టోర్పేడో బొట్ డిస్ట్రాయర్ ను సమర్పించినది." కెర్న్, రాబర్ట్ & దాడ్జ్, మేరేదిత్: హిస్టోరికల్ డిక్ష్ణరి అఫ్ మోడరన్ స్పైన్, 1700–1988. గ్రీన్వుడ్ ముద్రణ, 1990, పేజి 361. ISBN 0-7216-0147-2
  14. లియోన్, పేజి 18: J&G థాంసన్ 1892 TBD కోసం ఆకృతి, నిర్ఆశ్చర్యం లేకుండా, కొంతవరకు స్పానిష్ నౌకాదళం కోసం నిర్మించిన "డిస్ట్రక్టర్ ను గుర్తు చేస్తుంది.
  15. లియోన్, పేజి 66: అది ఇప్పటికే (J&G తోమ్సన్ క్లైడి బ్యాంక్ షిప్యార్డ్), TBD కోసం దరకాస్తు నౌకాదళం యొక్క రాయల్ నావి, బిల్డింగ్ ట్రాన్స్అట్లాంటిక్ లైనర్స్ అండ్ క్రూజర్స్ కొరకై అడిగినపుడు మరియు స్పైన్ కోసం "డిస్ట్రక్టర్ " ("డిస్ట్రాయర్") ప్రోఫెటిక్ పేరుతో ఒక ఆసక్తికర టోర్పేడో వెజల్ ను నిర్మించారు. ఆ మొదటి నిర్మాణం (బ్రిటిష్ నౌకాదళమునకు 1892) "డిస్ట్రక్టర్" ఖచ్చితముగా భవిష్యత్తు ప్రయోజనాలకై.
  16. లియోన్ పే. 40
  17. లియోన్ పే. 53
  18. సింప్సన్ పే. 151
  19. లియోన్ పే. 121
  20. గ్రాంట్ పే. 136
  21. గ్రాంట్, ఇమేజ్, ఫ్రోంటిస్పీస్
  22. లియోన్ పే. 58
  23. జెంత్స్చుర పే. 132 (ఆకట్సుకి 1902 లో యర్రౌ & Co. చే నిర్మించబడినది; 224' ;పొడవు, 415 టన్నుల బరువు , రెండు "18" టోర్పేడోస్, రెండు 3" తుపాకీలు, నాలుగు 57మి.మీ. క్విక్ ఫైరింగ్ తుపాకీలు, కాంప్లిమెంట్ 60 అధికారుల/మెన్. సంక్ బై మెయిన్ ఎట్ పోర్ట్ ఆర్థర్ ఆన్ 17 మే 1904)
  24. గ్రాంట్ పే. 102, 103
  25. సింప్సన్ పే. 100
  26. బ్రేట్ట్, బెర్నార్డ్: "హిస్టరీ అఫ్ వరల్డ్ సీ పవర్", డీన్స్ ఇంటర్నేషనల్ (లండన్) 1985. ISBN 0-7216-0147-2
  27. గ్రాంట్ పే. 33, 34, 40
  28. U-బోట్స్ డిస్ట్రాయ్డ్ , పాల్ కెంప్ (1997), ISBN 1-85409-515-

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • ఎవాన్స్, డేవిడ్ C. కైగున్ : స్ట్రాటజి, టాక్టిక్స్, అండ్ టెక్నాలజీ ఇన్ ది ఇంపీరియల్ జపనీస్ నావి, 1887–1941, మార్క్ R. పీట్టి. నావల్ ఇన్స్టిట్యుట్ ప్రెస్, అన్నపోలిస్ , మారిల్యాండ్ ISBN 0-87021-192-7
  • గార్డినర్, రాబర్ట్ (ఎడిటర్). కన్వేస్ అల్ ది వరల్డ్స్ ఫైటింగ్ షిప్స్ (1860-1905) : నావల్ ఇన్స్టిట్యుట్ ప్రెస్, 1985.
  • గోవ్, ఫిలిప్ బబోక్ (ముఖ్య సంపాదకుడు). వెబ్స్టర్స్ థర్డ్ న్యూ ఇంటర్నేషనల్ డిక్ష్ణరి అఫ్ ది ఇంగ్లీష్ లాంగ్వేజ్ అన్ అబ్రిద్జ్ద్. (2002) మేర్రియం-వెబ్స్టర్ Inc., పబ్లిషేర్స్, మస్సచుసేట్ట్స్, USA.
  • గ్రాంట్, R. కప్టైన్. బిఫోర్ పోర్ట్ ఆర్థర్ ఇన్ ఎ డిస్ట్రాయర్; జపాన్ నౌకాధికారి యొక్క వ్యక్తిగత డైరి. లండన్, జాన్ ముర్రే; 1907 లో ప్రచురించబడిన మొదటి మరియు రెండోవ అధ్యయనాలు.
  • హోవే, క్రిస్టోఫర్. ఆరిజిన్స్ అఫ్ జాపనీస్ ట్రేడ్ సూప్రమసి: డెవ్లప్మెంట్ అండ్ టెక్నలజీ ఇన్ ఆసియా ఫ్రొం 1540 టు ది పసిఫిక్ వార్, చికాగో విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ, ISBN 0-226-35485-7
  • జెంత్స్చుర, హన్స్గెర్గ్. వార్షిప్స్ అఫ్ ది ఇమ్పెరియాల్ జపనీస్ నావి, 1869-1945. యునైటెడ్ స్టేట్స్ నావల్ ఇన్స్టిట్యుట్, అన్నపోలిస్ , మారిల్యాండ్, 1977. ISBN 0-691-06962-X.
  • ల్యాన్, డేవిడ్, ది ఫస్ట్ డిస్ట్రయర్స్. చథం పబ్లిషింగ్, 1 & 2 ఫాల్క్నర్స్ అల్లీ, కౌక్రాస్ St. లండన్, గ్రేట్ బ్రిటిన్; 1996. ISBN 1-55750-271-4.
  • సాన్డర్స్, మైఖేల్ S. (2001) ది యార్డ్: బిల్డింగ్ ఎ డిస్ట్రాయర్ ఎట్ ది బాత్ ఐరన్ వర్క్స్ , హర్పెర్ కొల్లిన్స్, ISBN 9780060929633
  • సింప్సన్, రిచర్డ్ V. బిల్డింగ్ ది మస్కిటో ఫ్లీట్, ది US నావిస్ ఫస్ట్ టొర్పేడో బోట్స్ ఆర్కాడియా పబ్లిషింగ్, (2001); చార్లెస్టన్ సౌత్ కెరొలిన, USA. ISBN 0-7385-0508-0.
  • ప్రేస్టన్, ఆంటోని. దిస్ట్రాయర్స్ , బైసన్ పుస్తకాలు (లండన్) 1977. ISBN 0-8108-3881-8.
  • వాన్ డర్ వాట్, డన్. ది అట్లాంటిక్ కాంపైన్ .
  • DD-963 స్ప్రాంస్ -క్లాస్స్
  • నౌకాదళం నెక్స్ట్-జెనెరేషన్ జుమ్వల్ట్ దిస్ట్రాయర్ను రూపొందించినది

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Wiktionarypar

మూస:Warship types of the 19th & 20th centuries