ది డూన్ స్కూల్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
The Doon School
100px
Knowledge our light
Location
India Dehra Dun, Uttarakhand, India,
Information
Founded September 10, 1935
Founder Satish Ranjan Das
ప్రథానోపాధ్యాయుడు Peter McLaughlin
Faculty 67
Pupils 480
Campus 69 acres (280,000 m²)
Colour(s) Blue and Gold
Website

ది డూన్ స్కూల్ (The Doon School) అనేది భారతదేశములో ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రములోని డెహ్రాడున్ లో 70 acres (280,000 m2) విస్తీరణములో ఉన్న ఒక స్వతంత్ర పాఠశాల. 1935లో స్థాపించబడిన ఈ పాఠశాలను సతీష్ రంజన్ దాస్ స్థాపించారు. ఈ పాఠశాల యొక్క తొలి ప్రధాన ఉపాద్యాయుడు ఆర్థర్ E. ఫుట్. ఇతను ఈటన్ కాలేజీ యొక్క పూర్వ విజ్ఞాన అధ్యాపకుడు. ఇతర పాఠశాలలతో పోల్చితే ఈ పాఠశాల చిన్నది: ఇక్కడ 480 విద్యార్దులు ఉన్నారు. వారిలో 80 మంది ఆఖరి తరగతిలో ఉన్నారు. ఈ పాఠశాల స్థాపించనప్పటినుండి పట్టభద్రులైన విద్యార్ధుల సంఖ్య 5000 ఉంటుందని అంచనా. మొత్తం 67 అధ్యాపకాలు ఉన్నారు. వీరిలో 15 మంది మహిళలు. అధ్యాపకులు:విద్యార్ధులు నిష్పత్తి సుమారు 1:8 గా ఉంది. పాఠశాల 120 స్కాలర్‌షిప్పులను అందిస్తుంది. వీటిలో పాక్షిక మరియు పూర్తి స్థాయి ఆర్ధిక సహాయం ఉంటుంది. సుమారు 25% విద్యార్ధులు ఈ ఆర్ధిక సహాయాన్ని పొందుతారు. డూన్ ఒక బాలురు మాత్రమే చదివే పాఠశాల; ఈ పాఠశాలలో చదివిన బాలికలు, పాఠశాల అధ్యాపకుల కూతురులు మాత్రమే. పాఠశాల యొక్క ఆశయం, యువ భారతీయులకు ఉదార విద్యను అందించడము మరియు వారిలో మతాతీతము, క్రమశిక్షణ మరియు సమానత్వం వంటి సిద్ధాంతాలను నేర్పడం. ఈ పాఠశాలకు G20 పాఠశాలలు మరియు రౌండ్ స్కొయర్ సంస్థలలో సభ్యత్వం ఉంది.

చరిత్ర[మార్చు]

డూన్ స్థాపనకు ముఖ్య కారకులు, కోల్కత్తాకు చెందిన ప్రముఖ న్యాయవాది, S.R. దాస్. ఈయన 1927లో లార్డ్ ఇర్విన్ యొక్క ఎక్సేక్యుటివ్ కౌన్సిల్ యొక్క లా మెంబర్ అయినప్పుడు, ఒక షరతు విధిస్తాడు. తాను ఈ హొదాను ఉపయోగించి భారతదేశములో ఒక క్రొత్త పబ్లిక్ పాఠశాల స్థాపించడానికి నిధులు సమకూరుస్తానని చెప్పి ఒప్పుకున్నాడు. 40 లక్షలు రూపాయలు సమకూర్చాలని అతను భారతదేశములో విస్తృతంగా పర్యటించాడు. కాని రూ.10 లక్షలు మాత్రమే నగదు వసూలు అయి మరో రూ.10 లక్షలు ఇస్తామని హామీ ఉన్న సమయములో అయిన హటా త్తుగా మరణించాడు. దాస్ గారు ఇండియన్ పబ్లిక్ స్కూల్స్ సొసైటి ని కూడా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పాఠశాలలు జాతి, మతం, అంతస్తు బేదాలు లేకుండా విద్యార్ధులను చేర్చుకోవాలనదే అతని లక్ష్యం. (సంకేతికంగా, డూన్ పాఠశాల IPSS కే "స్వంతం". కాని ఈ పాఠశాల స్వేచ్చగా వ్యవహరిస్తుంది)

కొత్త పాఠశాలలో హౌసెస్ కు ముందు ఆయా హుసే ల మాస్టర్ ల పేర్లే పెట్టబడింది. కాని తరువాత ఇండియన్ పబ్లిక్ స్కూల్ సొసైటీ కి ప్రధాన దాతల పేర్లు పెట్టబడింది:

  • హైదరాబాద్ హౌస్. సర్ అక్బర్ హైదారి హైదరాబాద్ నిజాం నుంచి రూ.2 లక్షలు విరాళం పొందిన తరువాత.
  • కాశ్మీర్ హౌస్. మహారాజా హరి సింగ్ రూ.1 లక్ష విరాళం ఇస్తానని హామీ ఇచ్చిన తరువాత. ఈ విరాళం 1935లో ఇవ్వబడింది.
  • టాటా హౌస్. టాటా మరియు వాడియా సంస్థలు రూ. 1.5 లక్షలు ఇస్తామని హామీ ఇచ్చిన తరువాత. ఈ విరాళంలో సగం బాగం 1935లో ఇవ్వబడింది.
  • జైపూర్ హౌస్. రాయి బహదూర్ అమర్నాథ్ అటల్ జైపూర్ దుర్బార్ మరియు చిన్న తికానలనుండి రూ.1 లక్ష విరాలానికి ఏర్పాటు చేసిన తరువాత.

(ముందుగా అనామదేయంగా రూ.1 లక్ష విరాళం ఇచ్చిన రాయ్ బహదూర్ రామేశ్వర్ నతని పేరు మీద భవనాలు పేర్లు పెట్టబడలేదు.)

అక్టోబర్ 27, 1935 నాడు వైస్రాయి, లార్డ్ విల్లింగ్డన్ పాఠశాల ప్రారంబోత్సవానికి అధ్యక్షత వహించారు. 70 బాలులు మొదటి టర్మ్ కు మరో 110 బాలులు రెండవ టర్మ్ కు చేరారు.

రాబింద్రనాథ్ టాగోర్ రచించిన జన గణ మన పాట పాఠశాల పాటగా 1935లో తీసుకోబడింది[1]; ఈ పాటే తరువాత భారతదేశం దేశీయ గీతంగా 1947లో తీసుకోబడింది.

మార్గదర్శక విలువలు[మార్చు]

ఈ బాధ్యతను చేపట్టే ముందు ఆర్థర్ ఫుట్ భారతదేశానికి ఏనాడు రాలేదు. అతను మొదటి చేర్య హరో కు చెందిన J. A. K. మార్టిన్ తన సహాయకుడుగా నియమించడమే. డూన్ యొక్క మార్గదర్శక విలువలు తొలి ప్రాయంలోనే, ఫుట్‌తో సహా కొందరు ప్రభావితం చేయగల ఉపాధ్యాయల నుంచి ఏర్పడింది. అతను విద్య యొక్క లక్ష్యాలు అనే పేరుతో పాఠశాల పత్రిక లో ఒక వ్యాసం రాసారు. దాంట్లో డూన్‌లో విద్యాబ్యాసం గురించి ఈ విధంగా వివరించారు:

సంపూర్ణ విద్య పిల్లవాడుకి ఇవి నేర్పించాలి:
1. మంచి చెడు మధ్య విబేధాలను గుర్తించగలగడం;
2. చెడును కాకుండా మంచిని ఎన్నుకునే అలవాటాను ఏర్పరుచుకోవడం;
3. న్యాయంగా ఆలోచించేవిధంగా బుర్రకి శిక్షణ ఇవ్వడం;
4. మనం జీవిస్తున్న ఈ ప్రపంచం గురించిన ముఖ్య విషయాలను తెలుసుకునే విధంగా సామాన్య జ్ఞానం కలిగి ఉండడం;
5. తన భావాలను మాటల్లో మరియు రాతల్లో, తాను పని చేయబోయే ప్రజల బాషలలో స్పష్టంగా వ్యక్తపరుచగలగడం;
6. ఆరోగ్యకరమైన, బలమైన మరియు శక్తివంతమైన శరీరాన్ని పొంది ఉండడం మరియు దానిని ఎలాగా పరిరక్షించాలో తెలుసుకోవడం;
7. అందం, అభిరుచి మరియు బావం గురించిన అవగాహాన ఉండడం, తన చుట్టూ ఉన్న వికారాన్ని తొలగించడానికి ప్రయత్నించడం; [2]

ఇతర వ్యాసాలలో ప్రతి విద్యార్ధి యొక్క అభివృద్ధిలో పలు మైలు రాళ్ళను సూచించారు:

14వ వయస్సు లోపల, సాధారణ సామాజిక ప్రవర్తన గురించిన సూత్రాలను నేర్చుకొని ఉండాలి. లేచి నిలబడి వివిధ జనాల ముందు ఎలాగా మాట్లాడాలని తెలిసి ఉండాలి- తన సొంత తల్లితో, వేరే ఒకరి తల్లితో, తన తండ్రితో, ఉపాద్యాయులుతో, పనివాళ్ళతో, మహాత్మా గాంధీ తో లేదా వైస్రాయ్‌తో ఎటువంటి ఆత్మచేతనం లేకుండా మాట్లాడ గలగాలి... 14వ వయస్సులో బాష, గణితం మరియు సామాజిక ప్రవర్తనలో నేర్పు కలిగి ఉండాలి. ఆ వయస్సి తరువాత, ఒక పద్ధతి ప్రకారం నడుచుకోవాలి. అభిరుచిని పెంచుకోవడం నేర్చుకోవాలి... 16వ వయస్సులో, అభిరుచిని పొంది ఉంది, అందం-వికారం, బలం-బలహీనత, మంచి-చెడు గురించిన అవగాహాన కలిగి ఉండాలి... 17వ వయస్సులో, మరొక గుణం రావాలి. తక్కువ స్వభావముగల, ఎక్కువ పరిపక్కువము కలిగిన మది: వివేకం అనే గుణం కలిగి ఉండాలి. [2]

జాక్ గిబ్సన్ అనే మరో సంస్థాపక ఉపాధ్యాయుడు, 1940లో తల్లి తండ్రులకు రాశిన లేఖలో ఈ విధంగా రాశారు:

కనిపించేవాటికి గుడ్డిగా వినిపించేవాటికి చెవుటుగా ఉన్న పలు బాలులు ఇంకా చాలా మంది ఉన్నారు. వారు తమ మదిని శూన్యంగా పెట్టుకుంటారు. దానిని అందం కానివి, సత్యం కానివాటితో నింపి, నీచమైన అభిరుచి కలిగి, బయం, పక్షపాతం వంటి గుణాలు కలిగి, ముఖస్తుతికి లొంగి, సొంత ఆలోచన లేకుండా ఇతరుల ఆలోచనను తమ ఆలోచనలాగా చేసుకొని...... వారు పాఠశాలను వదిలి వెళ్ళినప్పుడు, సర్వాధికారులు, ప్రకటనలు రాశేవారు, రాజకీయపక్ష నేతలు వంటి వారి ఆలోచనలను తమ ఆలోచనలుగా చేస్కుంటారు: ఎటువంటి మురికికుంపలో వారు పడుతారో దాని బట్టి ఉంటుంది... ఈ కష్టకాలాలలో, ప్రతి బాలుడు స్పష్టంగా ఆలోచించడానికి అలవాటు చేసుకోవాల్సిన అవసరం చాల ఉంది. తాను ఎదురు చూసిన ఫలితాలకంటే వేరే నిర్ణయాలకు రావడానికి సిద్ధంగా ఉండాలి. మనము ఏది సరైన పద్ధతి అని ఇన్నాళ్ళు అనుకోని ఉన్నామో దానికంటే బిన్నమైన దానిని కూడా ఒప్పుకోవాలి. తన శరీరాన్ని కష్టాలకు అలవాటు చేసుకోవాలి. అనుకోని బాధలకు సిద్దంగా ఉండాలి. అన్నిటికంటే ఎక్కువగా, తన సొంత వర్గం మరియు అంతస్తు కంటే బయట ఉన్న వారిని అర్ధం చేసుకొని సానుబూతి చూపించాలి.[2]

డూన్ యొక్క ప్రత్యేక విలువల అభివృద్ధిలో కర్ట్ హహ్న్ యొక్క ప్రభావితం గురించి మార్టిన్ ఈ విధంగా చెప్పారు:

కర్ట్ హాహ్న్ అనే ఒక అద్బుతమైన జర్మన్ జ్యూ కనక లేక పోతే, నేను భారతదేశానికి అసలు వచ్చి నుండను.... అతని తొలి సారి చూసినప్పుడు, నేను హర్రో లో చరిత్రం బోదిస్తూ ఉన్నాను, అతను సాలెం పాఠశాలకు అధినేత గా ఉన్నారు. ఆ పాఠశాలను అతను లేక కాన్స్టన్స్ తీరములో ప్లేటో మరియు బ్రిటిష్ పబ్లిక్ పాఠశాలాల సిద్ధాంతాలలో నెలకొల్పారు... అతని యొక్క సిద్ధాంతాలను ఆచరణలో పెట్టాలని నాకు ఎంతో కోరిక కాని సాప్రదాయక హారో లో దానికి అవకాశం లేదు. డేహ్రా డూన్‌లో భారత బాలురలకోసం ఏర్పరించిన ఒక కొత్త పబ్లిక్ పాఠశాలకు A.E. ఫుట్ ప్రాధాన ఉపాద్యాయుడుగా నియమితలయ్యాడు అని ది టైమ్స్ లో చదవగానే, నేను కూడా అతనితి వస్తానని చెప్పని. నా కోరికను ఒప్పుకున్నారు... అంతకు ముందు నాకు భారతదేశం పై ఎటువంటి ఆసక్తి లేదు; నన్ను ఏది ప్రేరేపించందంటే, ఒక కొత్త వాతావరణంలో ఒక కొత్త పబ్లిక్ పాఠశాల ను ప్రారంబించే అవకాశం... అన్ని ముఖ్య నిర్ణయాలు ఆర్థర్ ఫుట్ తీసుకున్న, అధ్రిష్టవశాత్తు, అతని ఆలచనలు నా ఆలోచనలు లాగే ఉన్నాయి. శిక్షలను పూర్తిగా తొలగించడంలో అతని మాదిరిగా నేను సాహసం చేసి ఉండేవాడిని కాను. కాని సృజనాత్మక కార్యకలాపాలను అందించడంలో మేము ఇద్దరూ చాలా ఆసక్తి చూపించాము... ఇక్కడ సమస్య ఏమంటే, సమాజ స్ఫూర్తి యొక్క ప్రాముఖ్యతను నేర్చుకుంటూనే, ఆత్మ స్థైర్యం మరియు చొరవ ను పెంచుకోవాలి. [3]

డూన్‌లో జీవితం[మార్చు]

విద్యా సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో ఆరంభములో మొదలవుతుంది. మొదటి టర్మ్ (లేదా సెమెస్టర్) స్ప్రింగ్ టర్మ్ అని పిలబడుతుంది. ఈ టర్మ్ మే ఆకరి వరకు నాలుగు నెలలు ఉంటుంది. టర్మ్ మధ్యలో పిల్లలు ఒక-వారం జరిగే మిడ్ టర్మ్ ను తీసుకుంటారు - ఇది ఒక సాహస పర్యటన, సామాన్యంగా శివాలిక్ హిల్స్ లేదా హిమాలయాస్ లో ఉంటుంది. దీనిని సీనియర్ పిల్లలు ఒంటరిగా ఎవరు తోడు లేకుండా తామంతటే తామే పూర్తిగా నిర్వహిస్తారు. ఆక్కడ గుడారాలలో కాంపింగ్ చేసుకొని, తమ ఆహారాన్ని తామే వండుకొని, ప్రతి రోజు గంటల తరపడి హైకింగ్ వెళ్తారు. ఆటమ్ టర్మ్ ఆగస్ట్ లో మొదలయ్యే నవంబర్ ఆఖరి వరకు ఉంటుంది. ఈ టర్మ్ మధ్యలో కూడా ఒక మిడ్ టర్మ్ విరామం ఉంటుంది.

అందరూ విద్యార్ధులకు పాఠ్యేతర కార్యకలాపాలు మరియు క్రీడలు పాఠశాల జీవితంలో తప్పనిసరిగా ఉంటుంది: క్రికెట్, హాకీ, ఫుట్ బాల్ ఆయా సీజన్ లో ఆడుతారు. టెన్నిస్, టేబుల్ టెన్నిస్, బాడ్మింటన్, స్క్వాష్, బాస్కెట్బాల్, ఈత, బాక్సింగ్, అథ్లెటిక్స్ మరియు జీమ్నాస్టిక్స్ పోటీలు జరుగుతూనే ఉంటాయి. దాదాపు 23 క్లబ్బులు, సంఘాలు ఉన్నాయి. తర్కం, చెస్, వంటి క్లబ్బులు ఉన్నాయి. ఆంగ్లం మరియు హింది బాషలలో పలు పత్రికలు ప్రచురించబడుతున్నాయి.

సమాజ సేవ (లాంఛనంగా సమాజానికి ఉపయోగపడే పనులు అని పిలవబడుతుంది) కూడా పాఠశాల జీవితంలో ఒక విడదీయలేని భాగం. ఫుట్ సిద్ధాంతం ప్రకారం, "పిల్లలు డూన్ పాఠశాలను వదిలి ప్రభువర్గానికి చెందినవారిలాగ వెళ్తారు. కాని ఆ ప్రభువర్గం, దనం, అధికారం లేదా పలుకుబడికి సంబంధించినదిలాగ కాకుండా, నిస్వార్థ సేవాభావంతో కోడినది లాగా అయి ఉండాలి." [2] ఈ సంవత్సరాలలో, డాస్కోలు కొన్ని తరాలుగా డేహ్రాడూన్ ప్రాంతములో వెనుకబడిన పిల్లలకు చదువు చెప్పడం లో సహాయపడుతూ వస్తున్నారు. ఇల్లు, సామాజ భవనాలు, పాఠశాల భవనాలు కట్టడంలో; సుబ్రత వ్యవస్థలు;ఇందన ఆదాయ వ్యవస్థలు; స్వయం ఉపాధి మరియు చిన్న తరహా నీటి పారుదల వ్యవస్థలు వంటి అంశాలలో గ్రామస్తులకు పాఠశాల సహాయ పడుతూ వస్తుంది;

భారతదేశములో పర్వతం ఎక్కదాన్ని ప్రవేశ పెట్టిన గనత డూన్‌దే[4]. దీనికి RL హోల్డ్స్‌వర్త్, జాక్ గిబ్సన్, గురుదయాల్ సింగ్, మరియు నందు జయాల్ వంటి పూర్వ విదార్దులే కారకురాలు[5]. డాస్కోలు ఎక్కిన పర్వతాల వివరాలు: 1950లో బందర్‌పంచ్ (6,316 మీటర్లు), 1956లో కాల నాగ్ (6,387 మీటర్లు), 1951లో త్రిసుల్, 1955లో కామెట్ (7,816 మీటర్లు), 1953 మరియు 1955లలో అబి గమిన్, మరియు 1958లో మ్రిగ్తుని (6,855 మీటర్లు), 2009లో Mt.కిలిమంజారో (5,893 మీటర్లు).

సాంప్రదాయంగా డూన్‌లో వివిధ గ్రాడ్ స్థాయిలను "ఫారాలు" అని పిలిచేవారు:

  • F ఫారం = 5వ గ్రేడ్ (ప్రస్తుతం లేదు)
  • E ఫారం = 6వ గ్రేడ్ (ప్రస్తుతం లేదు)
  • D ఫారం = 7వ గ్రేడ్
  • C ఫారం = 8వ గ్రేడ్
  • B ఫారం = 9వ గ్రేడ్
  • A ఫారం = 10వ గ్రేడ్
  • S ఫారం = 11వ గ్రేడ్
  • Sc ఫారం = 12వ గ్రేడ్

పాఠశాల లలో ఇవ్వబడే కొన్ని గుర్తింపులు: స్కూల్ కలర్స్, క్రీడా కలర్స్, గేమ్స్ బ్లేజర్, మరియు పాఠశాల బ్లేజర్.

పాఠశాలలో వలెడిక్‌టోరియన్ లెదా ప్రారంబ కార్యక్రామాలు ఏమి లేవు: పిల్లలు తమ బోర్డు పరీక్షలను పూర్తి చేసిన తరువాత, వెళ్లి పోవచ్చు. కాని పలువురు గోల్డెన్  నైట్  కోసం వేచి ఉంటారు: టర్మ్ కు ఆకరి భోజనం. మంచి విందు భోజనం వడ్డించబడుతుంది.  

క్రమశిక్షణ ఎప్పుడు కఠినంగా ఉంటుంది. ప్రసిద్ధ కుటుంబాలకు చెందిన పిల్లలను తొలగించడంలో పాఠశాల ఏనాడు వెనకాడలేదు; 1950లలో, సంజయ్ గాంధీ తన సీనియర్ ఏడాదిని వేరొక పాఠశాలలో చదవాలి అని అప్పటి ప్రాధాన ఉపాద్యాయుడు J.A.K. మార్టిన్ ఇచ్చిన సలహాను తల్లి ఇందిరా గాంధీ వెంటనే ఒప్పుకుంది; దానికి బిన్నంగా, 2001లో ఉత్తరఖండ్ ముఖ్యమంత్రి నిత్యానంద్ స్వామి కొడుకును తొలగించినప్పుడు, నీరు, విద్యుత్ ను నిలిపి వేస్తామని బెదిరించారు.[6] (అయితే, ఈ బెదిరింపులు పని చేయలేదు. ఎందుకంటే, తనకంటే, డూన్‌కు రాజకీయ పలుకుబడి ఎక్కువ అని స్వామీ తెలుసుకున్నారు)

పిల్లలు మరియు క్యాంపస్[మార్చు]

డూన్ హౌస్ వ్యవస్థను పాటిస్తుంది. ఐదు పరిపాలనా యూనిట్లు లేదా దార్మ్-వంటి హౌస్ లు ఉన్నాయి. అవి హైదరాబాద్, జైపూర్, కాశ్మీర్, ఒబరాయ్ మరియు టాటా.

ప్రతి హౌస్ ను ఒక హౌస్‌మాస్టర్ నడుపుతాడు. హౌస్ కేప్టన్  అని పిలబడె ఒక సీనియర్ విద్యార్ధి సాహాయం చెస్తాడు. మరొక సీనియర్ విద్యార్ధి పాఠశాల కేప్టన్ గా వ్యవహరిస్తాడు. అతనికి ప్రతి హౌస్ నుండి పాఠశాల ప్రేఫేక్ట్‌లు సహాయం చేస్తారు.  అంతే కాక, పూర్వ ప్రధాన ఉపాద్యాయుల పేర్లు కలిగిన ఫూత్ మరియు మర్టిన్ అనే రెండు హోల్డింగ్ హొస్‌లు  ఉన్నాయి. మొదటి సంవత్సర విద్యార్ధులు ఇక్కడ ఒక ఏడాది గడిపిన తరువాత ప్రధాన హౌస్‌లకు వెళ్తారు. 

పాఠశాల నిర్మాణం కొరకు ఇండియన్ పబ్లిక్ స్కూల్స్ సొసైటి డెహ్రాడున్ లొని చంద్‌బాగ్ ఎస్టేట్‌ను ఫారెస్ట్ రిసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ నుంచి కొన్నది.

ఈ ఎస్టేట్ లొని ఒక భాగం ఒకప్పుడు ఒక జింక పార్క్‌గా ఉండెది. ఇక్కడే ప్రస్తుతం సెంట్రల్ డైనింగ్ హాల్ ఉన్నది.   IPSS పక్కనె ఉన్న ఎస్టేట్ ను కూడ జేమ్స్ స్కిన్నేర్ సంతతి నుంచి కొన్నది. ఈ భాగమే ప్రస్తుతం స్కిన్నర్స్ ఫీల్డ్  అని పిలవబదుతుంది.
ఇది కొన్నప్పుడు, స్కిన్నర్స్ పర్యవేక్షన లెని వదిలేశిన ఒక ఎస్టేట్. అప్పుడు ఏనుగుల కొరకు రెందు షేడ్‌లు మాత్రమె ఉండేది.  డూన్ క్యాంపస్‌ ప్రస్తుతం 69 ఏకరాలు స్థలంలొ   (280,000 m²) ఉంది.

మైధానాలు చాలా అందంగా ఉంటాయి. పలు తోటలు, అరుదైన చెట్లు ఉన్నాయి. కాని విద్యార్ధులకు జీవితం మాత్రం చాలా కఠినంగా ఉంటుంది. వారు ఇరుకైన మంచాలలొ పడుకుంటారు. వేడిచేయబడని గదులలొ చదువుతారు. నెల గరుకుగా ఉంటుంది. లైట్లు సాధారణ ట్యూబ్ లైట్‌లే. ఆహారం గురించి ఎంత తక్కువ చెపుతె అంత మంచిది. చూడడానికి పోషకంగా ఉంతుంది. కాని ఈ పరిస్థితి ఇటీవల మారింది. (గోల్డెన్ నైట్‌ లో ఎప్పుడు అద్బుతమైన బోజనం ఉంటుంది.)

ఇతర పబ్లిక్ స్కూల్‌ల లాగానె, డూన్‌లొ కూడ కొన్ని విసేష పధాలు ఉన్నాయి. వాటిలొ కొన్ని: టక్ షాప్ (చిరుతిండి కొన్నందుకు), చేంజ్-ఇన్-బ్రేక్ ( విసుకు తెప్పించే శిక్ష), క్విస్-ఈగో , బాగ్స్ (డిబ్స్), లేండ్ (భట్రాజు), స్కపాట్ (అత్యాస కలిగిన వ్యక్తి), డోంట్ డై (సరదాహ), స్నీక్ (టేటిల్ టైల్), వెల్ల (సోమరి) మరియు ఇంకెన్నో. పలువురు విద్యార్ధులకు మారుపేరు ఉంటుంది. ఈ పేరు వారి జీవితాంతం కోనసాగుతుంది. ఈ పేరులే స్వల్ప మార్పులతో డూన్ కు వచ్చే వారి తమ్ముళ్ళకు మరియు వారి కొడుకలకు పెట్టబడుతుంది. తరగతి పీరియడ్లు స్కూల్స్ అని పిలవబడుతుంది. సాయంత్రం ప్రేప్ సమయం టోయే టైం అని పిలబడుతుంది (వించేస్‌టేర్ కాలేజీలొ రూపొందించబడిన పధం).

డాస్కోలలొ చాలా మంది భారతీయులె. ఐతె, అతి తక్కువ సంఖ్యలో పాకిస్తాన్ నుండి వచ్చినవారు ఉన్నారు: వీరు దేశ విభజన కు ముందు డూన్‌లో చదివారు కాని 1947లో వదిలవలసి వచ్చింది. ఇరు దేశాల మధ్య ఘర్షణ ఉన్నాప్పటికీ, భారతీయ మరియు పాకిస్తానీ డాస్కోల మధ్య సంబధాలు బాగానే ఉంటున్నాయి.

బంగ్లాదేశ్ మరియు నేపాల్ విద్యార్దులు ఇప్పటికి ఈ పాఠశాలలో చదువుతూ ఉన్నారు..

ప్రధాన ఉపాధ్యాయులు[మార్చు]

  • A.E. ఫుట్
  • J.A.K. మార్టిన్
  • C.J. మిల్లెర్
  • E.J. సిమియన్
  • గులాబ్ రంచాందని
  • S.R. దాస్
  • జాన్ A. మసన్
  • కాంతి బాజ్పాయి
  • పేటర్ మాక్లాలిన్, ప్రస్తుత ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడు

డూన్ మరియు ఇతర పాఠశాలలు[మార్చు]

1937 నుండి 1980ల వరకు వేల్హం బాయ్స్ పాఠశాల డూన్ మరియు మాయో కాలేజీ లకు పూర్వారంగ పాఠశాల గా వ్యవహరిస్తూ ఉండేది. ఒక డాస్కో మరియు డూన్‌లో పూర్వ హౌస్ మాస్టర్ అయిన సురేంద్ర "చార్లీ" కందరి, వేల్హంస్ కు ప్రిన్సిపాల్ అయి ఆ పాఠశాలను ఒక ఉన్నత పాఠశాలగా మార్చినప్పుడు ఈ సంబంధం తెగి పోయింది. అందువలన 1940ల నుండి 1970ల వరకు పలువురు డాస్కోలు వేల్హమైట్ లు కూడా.

డూన్ కు వేల్హం బాలికల పాఠశాలకు కుటుంబ సంబహ్ధం ఉంది: డూన్ కు తమ అబ్బాయిలను పంపించే పలు కుటుంబాలు తమ కూతురులను వేల్హామ్స్ కు పంపించే వారు. పలువురు డాస్కోలు వేల్హం పూర్వ విద్యార్దినీలను వివాహం చేసుకున్నారు. సీనియర్ సంవత్సరములో వేల్హాం గర్ల్స్ తో జరిగే వార్షిక "నృత్య సోషల్" ఒక ముఖ్య కార్యక్రమం. పలు పూర్వ విదార్దుల కార్యక్రమాలు ఇరు పాఠశాల పూర్వ విద్యార్ధులు కలిసి చేసేవారు.

1998లో, చాంద్ బాగ్ పాఠశాలను పాకిస్తానీ డాస్కోలు స్థాపించారు. ఈ పాఠశాల, లాహూర్‌కు 40 కిమీ ఉత్తర దిశలో స్థాపించబడింది. ఈ పాఠశాల డూన్‌ను మాదిరిగా తీసుకొని స్థాపించబడింది.

భారతదేశములో ప్రైవేట్ పాఠశాల రంగం వ్యాప్తి చెందినప్పుడు, పలు పాఠశాలలు కావాలనే డూన్ పేరు మాదిరిగానే తమ పాఠశాల పేరును పెట్టుకున్నాయి: డూన్ గ్లోబల్ స్కూల్, డూన్ ప్రేసిడెనై స్కూల్, డూన్ ఇంటర్‌నేషనల్ స్కూల్, డూన్ ప్రిపరేటరి స్కూల్, డూన్ కేంబ్రిడ్జ్ స్కూల్, డూన్ గర్ల్స్ స్కూల్, డూన్ పబ్లిక్ స్కూల్ (ఈ పాఠశాల డూన్ వ్యాలీ లోనే లేదు), డూన్ కాలేజీ అఫ్ స్పోకెన్ ఇంగ్లీష్. ఈ పాఠశాలలు అన్నిటికి డూన్‌తో సంబంధం లేదు[6]. కొన్ని పాఠశాలలు డూన్ యొక్క విశేష పద్ధతులను కూడా అనుసరించాయి: ఢిల్లీ పబ్లిక్ పాఠశాల పరీక్షలలో అత్యదిక "మార్కులు" సాదించినవారికి "మార్కర్ కప్" లను అందిస్తుంది; డూన్ యొక్క "మార్కర్ కప్" లు కూడా కొన్ని పాఠాలలో అత్యదిక మార్కులు పొందిన వారికి ఇవ్వబడుతుంది. ఈ కప్పులను విరాళంగా ఇచ్చిన పాకిస్తాన్ కు చెందిన మార్కర్ కుటుంబం పేరు మీద ఇవి ఇవ్వబడుతున్నాయి.

చిత్రాలలో డూన్[మార్చు]

  • ఐష అనే చిత్రములో, రందిర్ ఘమ్బిర్ అనే పాత్ర ఒక డాస్కో.[7]
  • ఒక వివాదాస్పదమైన చిత్రం, డేస్డ్ ఇన్ డూన్ . ఈ చిత్రాన్ని పాఠశాల, తమ 75వ వార్షికోత్సవ సందర్భంలో తీయించింది. దీనిని ఒక పూర్వ డాస్కో (అశ్విన్ కుమార్) తయారించాడు. అయితే, ఈ చిత్రం పాఠశాలకు చెడ్డ పేరు తెచ్చిందని తరువాత ఈ చిత్రాన్ని పాఠశాల నిషేదించింది.[8]. పాఠశాల తీసుకున్న ఈ అసాధారణ చేర్య, డూన్ పాటించిన స్వేచ్చకు వేత్రికంగా ఉంది; గతములో అనేక క్యాంపస్ ప్రచురణలు పాఠశాలను లేదా ఉపాధ్యాయలను పరిహసిస్తూ ప్రచురించబడినా, పాఠశాల వెతిరేకించలేదు.

కల్పనా కథలలో డూన్[మార్చు]

  • సల్మాన్ రుష్డీ ఈస్ట్, వెస్ట్ అనే కథల పుస్తకములలో జులు, చెఖోవ్ అనే ముఖ్య పాత్రలు, డాస్కోలు.
  • కిరణ్ దోషి వ్రాసిన బర్డ్స్ అఫ్ పెసేజ్ అనే పుస్తకములో అభి అనే ప్రధాన పాత్ర ఒక డాస్కో.
  • విక్రం సేథ్ డూన్ లో తన స్వంత అనుభవాలను ఎ సూటబుల్ బాయ్ అనే పుస్తకములో తపన్ అనే పాత్రలో వ్రాశాడు.
  • అమినుద్దిన్ ఖాన్ వ్రాసిన ఎ రైట్ రాయల్ బాస్టర్డ్ లో ప్రధాన పాత్ర ఒక డాస్కో.

పరిశోధనలో డూన్[మార్చు]

ప్రముఖ పూర్వ విద్యార్థులు[మార్చు]

దస్త్రం:Rajiv Gandhi.jpeg
రాజీవ్ గాంధీ (1960 క్లాసు)

పాఠశాల యొక్క పూర్వ విద్యార్ధులు డాస్కోలు అని పిలవబడుతారు. కాని సరైన పదం మాజీ-డాస్కోలు అని ఉండాలి ఎందుకంటే, డూన్ లో ప్రస్తుత విద్యార్ధులను కూడా డాస్కోలు అనే పిలుస్తారు. పూర్వ విదార్ధులను మాజీ-డాస్కోలు అని లేదా ఓల్డ్ బాయ్స్ అని పిలుస్తారు. డాస్కో అనే పదం డూన్ మరియు స్కూల్ అనే పదాల సంక్షిప్త పదం.

ఒక డాస్కో యొక్క "విజయాన్ని" ఫుట్ ప్రజా సేవకు ప్రాముఖ్యత ఇస్తూ, ఈ విధంగా వర్ణించారు:

పద్దెనిమిది -- ఆఖరి అధ్యాయం ముగిసినది, ఆఖరి పరీక్ష, ఆఖరి ఆట ముగిసే విసిల్, ఆఖరి గోల్డెన్ నైట్, రైల్వే స్టేషన్లో ఆఖరి వీడుకోలు. పాఠశాలలో ఇంకా బాగా చేసి ఉండవచ్చని ఆలోచించడానికి ఇది సమయం కాదు. కాని చెడు అన్ని మరువబడతాయి మంచి మాత్రమే గుర్తుంచుకోబడుతుంది గుర్తులో ఉంటాయని తెలుసుకొని మీరు బయిలుదేరండి. పసుపు కార్డులు, ఎర్ర కార్డులు అన్ని కాల్చేయబడుతాయి కాని ఆనర్స్ పుస్తకము మాత్రం అట్టిపెట్టబడుతుంది. మీరు చేసిన గోల్ లు మాత్రమె ఉంటుంది, మీరు చేయలేని గోల్ లు ఉండవు... మీరు పాఠశాల ను వాడులుతున్నాప్పుడు, మీ వృత్తిలో తదుపరి అడుగు గురించి బహుశా ఇప్పటికే నిర్ణయం తీసుకొని ఉంటారు. మీ ప్రవర్తన ఎలాగా ఉండబోతుంది? మీరు మీ ఉపకరణాలు, మీ అవకాశాలను వాడి మరింత దానం, బలం మరియు పలుకుబడిని పెంచబోతున్నారా? ఒక దన సేకరణ సమాజంలో మీరు ఒక విజయవంతమైన సభ్యుడు అవ్వలానదే మీ కోరికా? మీ విద్య మీ దేశమునుండి మరింత తీసుకోవడానికి వీలు చేస్తుందా లేదా దేశానికి ఇవ్వడానికా? మీరు వెనుక వదిలేషి వెళ్ళిన గురుతు (ఎందుకంటే దీనిని మీరు తీసుకు వెళ్ళలేరు) మలబార్ హిల్ లో ఒక భావనమా లేదా మీరు సేవ చేసిన ప్రజల గుండలలో అది నిర్మించబడుతుందా?[2]

డాస్కోలు, రాజకీయం, ప్రబుత్వ సేవ, భారత్ మరియు పాకిస్తాన్ సైన్యం, వ్యాపారం, పత్రికారంగం, కళ మరియు సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధి చెందారు. వారిలో కొందరు: పూర్వ ప్రధాన మంత్రి రాజీవ్ గాంధీ, తొమ్మిది కాబినెట్ మంత్రులు, ఇద్దరు ముఖ్య మంత్రులు, పలువురు భారత దేశ కేంద్ర శాసన సభా సభ్యులు మరియు రాష్ట్ర శాసన సభా సభ్యులు; ఒక ప్రసిద్ద నక్సలైట్; పంతొమ్మిది జనరల్ లు, ఇద్దరు అడ్మిరల్ లు మరియు భారత వాయు దళం మరియు పాకిస్తాన్ వాయు దళం యొక్క యొక్క మాజీ అధినేతలు; మరియు ఇరవై నలుగురు దేశ రాయభారీలు (భారత దేశం, పాకిస్తాన్, నేపాల్ మరియు యునైటెడ్ కింగ్డం).

విక్రం సెత్, రామచంద్ర గుహ, విజయ్ ప్రశాద్, అమితావ్ ఘోష్ వంటి రచయితలు, ప్రన్నోయ్ రాయ్, కరణ్ థాపర్ వంటి పాత్రికేయులు, రోషన్ సెత్, చంద్రచుర్ సింగ్ వంటి చలనచిత్ర నటులు, సమాజ సేవకుడు బున్కేర్ రాయ్ మరియు శిల్పి అనిష్ కపూర్, వీరందరూ డాస్కోలే. తొలి భారతీయ ర్హోడ్స్ స్కాలర్ ఒక డాస్కో (లోవ్రాజ్ కుమార్); ఒలీమ్పిక్ బంగారు పధకం సాదించిన తొలి భారతీయుడు (అభినవ్ బింద్ర) ఒక డాస్కో; మరియు భారత దేశము యొక్క తొలి పర్వతము ఎక్కిన వ్యక్తి ఒక డాస్కో (నందు జయాల్)[5].

సూచనలు[మార్చు]

  1. కన్స్ట్రక్టిన్గ్ పోస్ట్-కలోనియల్ ఇండియా: నేషనల్ కేరక్టర్ అండ్ ది డూన్ స్కూల్ , సంజయ్ శ్రీవాస్తవ రచన [1]
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 ది డూన్ స్కూల్ సిక్ష్టీ యియర్స్ ఆన్ , డూన్ స్కూల్ ఓల్డ్ బాయ్స్ సొసైటీ ప్రచురణ, అక్టోబర్ 1996.
  3. సాహిబ్స్ హూ లవ్ద్ ఇండియా , ఖుష్వంట్ సింగ్ రచించినది, సెప్టెంబర్ 2009
  4. ఎన్సైక్లోపీడియా అఫ్ త్రవెల్, టూరిజం అండ్ ఇకోటూరిజం, వాల్యూం 1 ; P.C. సిన్హా రచించినది[2]
  5. 5.0 5.1 ఫర్ హిల్స్ తు క్లైమ్బ్ ; ఎడిటర్: ఆమిర్ అలీ; ది డూన్ స్కూల్ ఓల్డ్ బోయ్స్ సొసైటీ ప్రచురుణ
  6. 6.0 6.1 ఇండియా టుడే ఏప్రిల్ 23, 2001[3]
  7. బాలీవుడ్ హుంగామ , జూన్ 9, 2010[4]
  8. http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Doon-school-bans-Ashvin-Kumars-film/articleshow/6919672.cms డూన్ పాఠశాల అశ్విన్ కుమార్ చిత్రాన్ని నిషేదించింది టైమ్స్ అఫ్ ఇండియా, నవ 14 2010

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

వార్తలలో డూన్

]] హిందూస్తాన్ టైమ్స్ అక్టోబర్ 26, 2010

మూస:Coord missing