నత్రజని

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
నత్రజని
7N
హైడ్రోజన్ (diatomic nonmetal)
హీలియం (noble gas)
లిథియం (alkali metal)
బెరీలియం (alkaline earth metal)
బోరాన్ (metalloid)
కార్బన్ (polyatomic nonmetal)
నైట్రోజన్ (diatomic nonmetal)
ఆక్సిజన్ (diatomic nonmetal)
ఫ్లోరిన్ (diatomic nonmetal)
నియాన్ (noble gas)
సోడియం (alkali metal)
మెగ్నీషియం (alkaline earth metal)
అల్యూమినియం (poor metal)
సిలికాన్ (metalloid)
పాస్పరస్ (polyatomic nonmetal)
సల్ఫర్ (polyatomic nonmetal)
క్లోరిన్ (diatomic nonmetal)
ఆర్గాన్ (noble gas)
పొటాషియం (alkali metal)
కాల్షియం (alkaline earth metal)
Scandium (transition metal)
Titanium (transition metal)
Vanadium (transition metal)
Chromium (transition metal)
Manganese (transition metal)
Iron (transition metal)
Cobalt (transition metal)
Nickel (transition metal)
Copper (transition metal)
Zinc (transition metal)
Gallium (poor metal)
Germanium (metalloid)
Arsenic (metalloid)
Selenium (polyatomic nonmetal)
Bromine (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidium (alkali metal)
Strontium (alkaline earth metal)
Yttrium (transition metal)
Zirconium (transition metal)
Niobium (transition metal)
Molybdenum (transition metal)
Technetium (transition metal)
Ruthenium (transition metal)
Rhodium (transition metal)
Palladium (transition metal)
Silver (transition metal)
Cadmium (transition metal)
Indium (poor metal)
Tin (poor metal)
Antimony (metalloid)
Tellurium (metalloid)
Iodine (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Caesium (alkali metal)
Barium (alkaline earth metal)
Lanthanum (lanthanoid)
Cerium (lanthanoid)
Praseodymium (lanthanoid)
Neodymium (lanthanoid)
Promethium (lanthanoid)
Samarium (lanthanoid)
Europium (lanthanoid)
Gadolinium (lanthanoid)
Terbium (lanthanoid)
Dysprosium (lanthanoid)
Holmium (lanthanoid)
Erbium (lanthanoid)
Thulium (lanthanoid)
Ytterbium (lanthanoid)
Lutetium (lanthanoid)
Hafnium (transition metal)
Tantalum (transition metal)
Tungsten (transition metal)
Rhenium (transition metal)
Osmium (transition metal)
Iridium (transition metal)
Platinum (transition metal)
Gold (transition metal)
Mercury (transition metal)
Thallium (poor metal)
Lead (poor metal)
Bismuth (poor metal)
Polonium (poor metal)
Astatine (metalloid)
Radon (noble gas)
Francium (alkali metal)
Radium (alkaline earth metal)
Actinium (actinoid)
Thorium (actinoid)
Protactinium (actinoid)
Uranium (actinoid)
Neptunium (actinoid)
Plutonium (actinoid)
Americium (actinoid)
Curium (actinoid)
Berkelium (actinoid)
Californium (actinoid)
Einsteinium (actinoid)
Fermium (actinoid)
Mendelevium (actinoid)
Nobelium (actinoid)
Lawrencium (actinoid)
Rutherfordium (transition metal)
Dubnium (transition metal)
Seaborgium (transition metal)
Bohrium (transition metal)
Hassium (transition metal)
Meitnerium (unknown chemical properties)
Darmstadtium (unknown chemical properties)
Roentgenium (unknown chemical properties)
Copernicium (transition metal)
Ununtrium (unknown chemical properties)
Flerovium (unknown chemical properties)
Ununpentium (unknown chemical properties)
Livermorium (unknown chemical properties)
Ununseptium (unknown chemical properties)
Ununoctium (unknown chemical properties)
-

N

P
కార్బన్నత్రజనిఆక్సిజన్
ఆవర్తన పట్టిక లో నత్రజని స్థానం
రూపం
రంగులేని వాయువు, ద్రవం లేదా ఘనం

ద్రవరూప నైట్రోజన్

నత్రజని యొక్క వర్ణపట రేఖలు
సాధారణ ధర్మములు
మూలకం పేరు, రసాయన సంకేతం, పరమాణు సంఖ్య నత్రజని, N, 7
ఉచ్ఛారణ /ˈntrəən/ NY-trə-jən
మూలక వర్గం ద్విపరమాణుక అలోహం
గ్రూపు, పీరియడ్, బ్లాకు 15 (pnictogens), 2, p
ప్రామాణిక పరమాణు భారం 14.007(1)
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం [He] 2s2 2p3
2, 5
Electron shells of నత్రజని (2, 5)
చరిత్ర
ఆవిష్కరణ Daniel Rutherford (1772)
నామకరణం చేసిన వారు Jean-Antoine Chaptal (1790)
భౌతిక ధర్మములు
పదార్థ స్థితి gas
సాంద్రత (0 °C, 101.325 kPa)
1.251 g/L
ద్రవీభవన స్థానం వద్ద ద్రవరూప సాంద్రత 0.808 g·cm−3
ద్రవీభవన స్థానం 63.15 K, −210.00 °C, −346.00 °F
మరుగు స్థానం 77.355 K, −195.795 °C, −320.431 °F
త్రిక బిందువు 63.151 K, 12.52 kPa
క్రిటికల్ స్థానం 126.192 K, 3.3958 MPa
సంలీనం యొక్క ఉష్ణం (N2) 0.72 kJ·mol−1
బాష్పీభవనోష్ణం (N2) 5.56 kJ·mol−1
మోలార్ హీట్ కెపాసిటీ (N2)
29.124 J·mol−1·K−1
బాష్ప పీడనం
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 37 41 46 53 62 77
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు 5, 4, 3, 2, 1, −1, −2, −3
(strongly acidic oxide)
ఋణవిద్యుదాత్మకత 3.04 (Pauling scale)
అయనీకరణ శక్మములు
(మరిన్ని)
1st: 1402.3 kJ·mol−1
2nd: 2856 kJ·mol−1
3rd: 4578.1 kJ·mol−1
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం 71±1 pm
వాండర్ వాల్ వ్యాసార్థం 155 pm
వివిధ విషయాలు
స్ఫటిక నిర్మాణము hexagonal
నత్రజని has a hexagonal crystal structure
అయస్కాంత పదార్థ రకం diamagnetic
ఉష్ణ వాహకత్వం 25.83 × 10−3 W·m−1·K−1
ధ్వని వేగం (gas, 27 °C) 353 m·s−1
సి.ఎ.యస్ రిజిస్ట్రీ సంఖ్య 7727-37-9
అతి స్థిరమైన ఐసోటోపులు
ప్రధానవ్యాసం: నత్రజని యొక్క ఐసోటోపులు
iso NA అర్థజీవితకాలం DM DE (MeV) DP
13N syn 9.965 min ε 2.220 13C
14N 99.634% N, 7 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
15N 0.366% N, 8 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
· సూచికలు

నత్రజని అనగా నైట్రోజన్ ఒక మూలకము.

నత్రజని చక్రం[మార్చు]

మాంసకృత్తులు, అమినో ఆమ్లాలు, వర్ణకాలు, కేంద్రక ఆమ్లాలు, విటమిన్లు మొదలైన వాటిలో నత్రజని అతి ముఖ్యమైన పదార్ధము. వాతావరణంలోని గాలిలో ఇది 79 శాతం వరకు ఉంటుంది. వాయురూపంలో ఉన్న నత్రజనిని జీవులు ప్రత్యక్షంగా ఉపయోగించుకోలేవు. ఈ నత్రజని స్థిరీకరణం రెండు పద్ధతుల్లో జరుగుతుంది. జీవ సంబంధ పద్ధతిలో 90 శాతం మరియు రోదసీ వికిరణం ద్వారా 10 శాతం నత్రజనీకరణం జతుగుతుంది. మొదటి పద్ధతిలో నత్రజని లవణాలు కరిగి ఉన్న ద్రావణాల నుంచి మొక్కలు వాటికి కావలసిన మాంసకృత్తులను, అమినో ఆమ్లాలను తయారు చేసుకుంటాయి. ఇక రెండవ పద్ధతిలో మెరుపులు, ఉల్కాపాతం వంటి అత్యధిక శక్తివంతమైన కిరణాల వల్ల నైట్రోజన్, హైడ్రోజన్ తో కలసి అమోనియా ఏర్పడుతుంది.

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నత్రజని&oldid=808939" నుండి వెలికితీశారు