నాగలాపురం

వేద నారాయణ స్వామి ఆలయ ప్రవేశ గాలిగోపురం

?నాగలాపురం మండలం చిత్తూరు • ఆంధ్ర ప్రదేశ్
చిత్తూరు జిల్లా పటములో నాగలాపురం మండలం యొక్క స్థానము
అక్షాంశరేఖాంశాలు: (అక్షాంశరేఖాంశాలు కనుక్కోండి)
కాలాంశం	భాప్రాకా (గ్రీ.కా+5:30)
ముఖ్య పట్టణము	నాగలాపురం
జిల్లా(లు)	చిత్తూరు
గ్రామాలు	12
జనాభా • మగ • ఆడ • అక్షరాస్యత శాతం • మగ • ఆడ	33,886 (2001) • 16778 • 17108 • 63.58 • 74.35 • 53.18

ఈ వ్యాసం చిత్తూరు జిల్లాలోని నాగలాపురం మండలం గురించి. ఇదే పేరుతో ఉన్న ఇతర ప్రాంతాల కొరకు, నాగలాపురం (అయోమయ నివృత్తి) చూడండి.

నాగలాపురం, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రములోని చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలము మరియు గ్రామము. నాగలాపురం, తిరుపతికి 70 కి.మీ. వాయవ్యంగా ఉంది. ఈ ఊళ్ళో గల శ్రీ వేదనారాయణస్వామి దేవాలయం చాలా ప్రసిద్దమైనది. శ్రీమహావిష్ణువు మహర్షుల కోరికపై సొమకాసురుడిని వధించడానికి మత్స్యావతార మెత్తుతాడు. సోమకాసురుని సంహరించి వేదాలను బ్రహ్మకు తిరిగి ఇస్తాడు. ఇక్కడికి విగ్రహాన్ని స్వయంభువుగా చెబుతారు. గర్భగుడిలో ఉన్న ఈ మత్స్యావతారమూర్తికి ఇరు ప్రక్కల శ్రీదేవి, భూదేవి ఉన్నారు. స్వామివారి చేతిలో సుదర్శన చక్రం ప్రయోగానికి సిద్దంగా ఉన్నట్లు ఉంటుంది. స్వామివారి నడుముకు దశావతార వడ్డాణం ఉంటుంది.

దేవాలయనిర్మాణం

ఈ దేవాలయ ప్రాకారాలను శ్రీకృష్ణదేవరాయలు నిర్మింపజేశాడని చరిత్రకారులు చెబుతారు. ఈ ప్రాకారాలు విజయనగర కాలపు శిల్పకళా నైపుణ్యానికి ఒక మచ్చు తునక. జీర్ణావస్థలో ఉన్న ఈ దేవాలయ ప్రాకారాలను ఇప్పుడు తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు జీర్ణోద్దరణ చేస్తోంది.

పండుగలు

• ఇక్కడ ఫాల్గుణ మాసం శుద్ద ద్వాదశి, త్రయోదశి, చతుర్దశి, విశేషం. ఈ మూడు రోజుల్లో సూర్య కిరణాలు వరుసగా స్వామివారి పాదాలపై, నాభిపై, నుదుటిపై పడతాయి. ఈ మూడు రోజులు ఇక్కడ తెప్పోత్సవం జరుగుతుంది.
• జేష్ఠ మాసంలొ బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి.
• వైకుంఠ ఏకాశి
• ఆండాళ్ళ నీరోత్సవం
• భోగి
• సంక్రాతి
• కనుమ
• రథసప్తమి
• కంచిగరుడసేవ

బాహ్య లంకెలు

• తితిదే వెబ్ సైటు[1]

మండలంలోని గ్రామాలు

• సదాశివ శంకరాపురం
• బీర కుప్పం
• త్రిపురాంతకపురం కోట
• కడివీడు
• వెల్లూరు
• కృష్ణాపురం
• కలంజేరి
• నాగలాపురం
• వెంబాకం
• బైటకొడియంబేడు
• సుబ్బా నాయుడు కండ్రిగ
• చిన్నాపట్టు
• అచ్ఛమ నాయుడు కండ్రిగ
• కారణి
• సురుటుపల్లె
• బుగ్గ (గ్రామం)