నాడీ శస్త్రచికిత్స

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Parkinson surgery.jpg

నాడీ శస్త్రచికిత్స లేదా నాడీ సంబంధమైన శస్త్రచికిత్స (ఆంగ్లం: Neurosurgery) అనేది మెదడు, వెన్నుముక, వెన్నుపాము, పరిధీయ నాడులు మరియు బాహ్య-కపాల రక్తనాళ విధానంతో సహా నాడీ విధానంలోని ఏదైనా భాగాన్ని ప్రభావితం చేసే క్రమభంగాలను నిరోధించటం, నిర్థారించటం, చికిత్స చేయటం మరియు పునఃస్థితికి తీసుకురావటంతో సంబంధం కలిగి ఉన్న వైద్య సౌకర్యం.[1][2]

విద్య మరియు శిక్షణ[మార్చు]

యుఎస్‌లో[మార్చు]

సంయుక్త రాష్ట్రాలలో, నాడీ శస్త్రవైద్యుడు ఖచ్చితంగా నాలుగు సంవత్సరాల కళాశాల అభ్యాసం, నాలుగు సంవత్సరాలు వైద్య కళాశాల అభ్యాసం, రెసిడెన్సీ ప్రోగ్రాంతో సాధారణంగా సంబంధం ఉన్న దానిలో ఒక సంవత్సరం ఇంటర్న్‌షిప్(PGY-1) మరియు నాడీ శస్త్రవైద్యం రెసిడెన్సీ (PGY-2-6) ఐదు నుండి ఆరు సంవత్సరాలు చేయవలసి ఉంటుంది.[3] మొత్తం కాకపోయినా చాలా వరకు రెసిడెన్సీ ప్రోగ్రాములు ప్రాథమిక విజ్ఞానం లేదా వైద్యపరమైన పరిశోధనా అంశాలను కొంతవరకు కలిగి ఉంటాయి. రెసిడెన్సీ లేదా కొన్ని సందర్భాలలో సీనియర్ రెసిడెంట్ గా ఉన్న తరువాత నాడీ శస్త్రవైద్యులు ఫెలోషిప్ లో ప్రత్యేకమైన శిక్షణను చేయవచ్చు. ఈ ఫెలోషిప్‌లలో పిల్లల నాడీ శస్త్రవైద్యం, క్లిష్టమైన నాడీ రక్షణ, క్రియాత్మక మరియు స్టీరియోస్టాటిక్ శస్త్రచికిత్స, శస్త్రచికిత్స పరమైన నాడీ-కేన్సర్ అధ్యయనశాస్త్రం, నాడీ ర్కతనాళమయమైన శస్త్రచికిత్స, మధ్యంతరంగా చేసే , లేదా మస్తిష్క ఆధారమైన శస్త్రచికిత్స ఉన్నాయి.[4] నాడీ శస్త్రవైద్యులు న్యూరోపథాలజీ మరియు న్యూరో-ఆప్తమాలజీలో కూడా ఫెలోషిప్ శిక్షణను కూడా చేయవచ్చు.

యుకెలో[మార్చు]

UKలో విద్యార్థులు A*- C మధ్యలో గ్రేడులను GCSE (జనరల్ సర్టిఫికెట్ ఆఫ్ సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్)లో ఖచ్చితంగా పొందాలి, మరియు వారు రసాయన శాస్త్రంతో పాటు ఇతర సామాన్యశాస్త్రం లేదా గణితశాస్త్రంలో A*- C మధ్య గ్రేడులలో A శ్రేణిని పొందాలి. UKCAT (UK క్లినికల్ ఆప్టిట్యూడ్ టెస్ట్) లేదా BMAT (బయో మెడికల్ అడ్మిషన్స్ టెస్ట్) ద్వారా కొన్ని వైద్య కళాశాలలో ప్రవేశం పొందటానికి ఉపయోగించవచ్చు. విద్యార్థులు 5 సంవత్సరాలు వైద్యవిద్యను చదవవలసి ఉంది మరియు MBBS ఉత్తీర్ణతను సాధించవలసి ఉంటుంది (బ్యాచిలర్ ఆఫ్ మెడిసిన్ అండ్ బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సర్జరీ). తరువాత ఈ విద్యార్థి సాధారణంగా 2 సంవత్సరాలపాటు సాగే ఫౌండేషన్ శిక్షణను చేయవలసి ఉంది, ఆసుపత్రిలో చెల్లింపు పొందే ఈ శిక్షణా ఉద్యోగం లేదా వైద్య చికిత్స అవసరమైన సందర్భాలలో శస్త్రచికిత్సతో సహా ఇతర వైద్యపరమైన సేవలు చేయబడతాయి. దీని తరువాత వైద్య విద్యార్థులు నాడీ శస్త్రవైద్యపరమైన మార్గంలోకి ప్రవేశిస్తారు. ఇతర శస్త్రవైద్యచికిత్సపరమైన ప్రత్యేకతల వలే కాకుండా ఇది దానియొక్క స్వతంత్ర్యమైన శిక్షణా మార్గాన్ని కలిగి ఉంది, వైద్యసలహాదారుని పరీక్షలకు హాజరు కాకముందు ఇది పూర్తిచేయటానికి కనీసం 8 సంవత్సరాలు (ST1-8) పడుతుంది.[5]

నాడీసంబంధ శస్త్రవైద్య విధానాలు[మార్చు]

న్యూరోరేడియోలజీ పద్ధతులను ఆధునిక నాడీసంబంధ వ్యాధి నిర్థారణ మరియు చికిత్సలో ఉపయోగిస్తున్నారు. కంప్యూటర్ అసిస్టెడ్ ఇమేజింగ్ కంప్యూటెడ్ టోమోగ్రఫీ (CT), మాగ్నెటిక్ రెసోనన్స్ ఇమేజింగ్ (MRI), పోసిట్రాన్ ఎమిషన్ టోమోగ్రఫీ (PET), మాగ్నెటోఎన్సెఫాలోగ్రఫీ (MEG) మరియు స్టీరియోటాక్టిక్ సర్జరీ వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి. కొన్ని నాడీ శస్త్రవైద్యసంబంధ విధానాలు MRI మరియు ఫంక్షనల్ MRI ఇంట్రాఆపరేటివ్లీ వాడకాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

సూక్ష్మశస్త్రవైద్యంను నాడీసంబంధ శస్త్రవైద్యం యొక్క అనేక కోణాలలో ఉపయోగించబడుతుంది. EC-IC శస్త్రచికిత్స చేసే సమయంలో సూక్ష్మ రక్తనాళమయమైన అనుసమ్మేళనాల అవసరం అవుతుంది. సూక్ష్మదర్శినిని ఉపయోగించి ధమనిశోథను తొలగించటం కొరకు ఉపయోగించబడుతుంది. కనిష్టంగా చేయబడే వెన్నుముక శస్త్రచికిత్స ఈ పద్ధతుల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. మైక్రోడిసెక్టమీ, లామినెక్టమీ మరియు కృత్రిమ డిస్కుల వంటి పద్ధతులు సూక్ష్మశస్త్రవైద్యం మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. [6]

నాడీ శస్త్రవైద్యులచే తక్కువగా వ్యాపించిన కుహరాంతదర్శన శస్త్రవైద్యంను ఉపయోగిస్తారు. కుహరాంతదర్శిని ఎండోనాసల్ శస్త్రవైద్యం వంటి మెళుకువలను పీయూషగ్రంథి కణితులు, క్రైనోఫరింగియోమాస్, కోర్డోమాస్ మరియు సెరిబ్రోస్పైనల్ ద్రవాలు కారటంను మరమ్మత్తు కొరకు ఉపయోగించబడతాయి. జఠరిక కుహరాంతదర్శినిని కొల్లాయిడ్ సిస్ట్‌లు మరియు న్యూరోసిస్టిసెర్కోసిస్ కొరకు ఉపయోగించబడుతుంది. కుహరాంతదర్శన మెళుకువలను హెమటోమస్ మరియు ట్రిగెమెనల్ న్యూరాల్జియా యొక్క ఇవాక్యులేషన్‌లో సహాయపడటానికి ఉపయోగించవచ్చు. క్రానియోఫేషియల్ క్రమభంగాలను మరియు సెరిబ్రియల్ ద్రవ వ్యాప్తి యొక్క భంగం సరిచేయటంను శస్త్రవైద్యులు మరియు పరిస్థితి మీద ఆధారపడి ప్లాస్టిక్ శస్త్రవైద్యులు చేస్తారు. చియరి వైకల్యం, క్రైనోసినోస్టోసిస్ మరియు సిరింగోమైలియా వంటి పరిస్థితులలో చికిత్స చేయబడుతుంది. దీనిని క్రైనోప్లాస్టీ అని పిలుస్తారు.

నాడీ శస్త్రవైద్యులు స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోసర్జరీని రేడియేషన్ ఆంకాలజిస్టులు కణితి మరియు AVM చికిత్స కొరకు ఉపయోగిస్తారు. రేడియో సర్జికల్ పద్ధతులు గామా నైఫ్ మరియు సైబర్‌నైఫ్ వంటివాటిని ఉపయోగిస్తారు.[7]

అనేయురిజంలు, AVMలు, కరోటిడ్ స్టెనోసిస్, ఆఘాతంలు మరియు వెన్నుముక వైఫల్యాలు మరియు వాసోస్పాసిజం యొక్క చికిత్సల కొరకు ఎండోవాస్క్యులర్ చిత్ర నిర్దేశిత విధానాలను ఉపయోగించటంను నాడీ శస్త్రవైద్యులు ఆరంభించారు. అంతేకాకుండా, వెంటోప్లాస్టీ మరియు కైఫోప్లాస్టీ వంటి నాన్‌వాస్క్యులర్ విధానాలను కూడా నాడీ శస్త్రవైద్యులు ఉపయోగించారు. యాంజియో ప్లాస్టీ, స్టంటింగ్, క్లాట్ రిట్రీవల్, ఎంబొలిజైషన్ మరియు డయాగ్నిస్టిక్ యాంజియోగ్రఫీ వంటి పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు.[8]

పరిస్థితులు[మార్చు]

నాడీ శస్త్రవైద్యులచే చికిత్స చేయబడే ఇతర పరిస్థితులు:

  • స్పైనల్ హెర్నీయేషన్
  • సర్వికల్ స్పైనల్ స్టెనోసిస్ మరియు లుంబార్ స్పైనల్ స్టెనోసిస్
  • హైడ్రోసెఫలస్
  • తల గాయం (మెదడు హేమరేజెస్, పుర్రె ఎముకలు విరగటం, మొదలైనవి.)
  • వెన్నుముక గాయం
  • పరిధీయ నరాల యొక్క గాయాల దెబ్బలు of
  • అంటువ్యాధులు
  • వెన్నుముక గాయాలు, వెన్నుముక మరియు పరిధీయ నరాలు
  • అంతఃమస్తిష్క అధిక రక్తస్రావం, సబ్ ఆర్చనాయిడ్ అధిక రక్తస్రావం, ఇంట్రాపెరంచిమల్ మరియు ఇంట్రావెంట్రీక్యులర్ రక్తస్రావం
  • ఔషధ-నిరోధక మూర్ఛరోగం యొక్క కొన్ని ఆకారాలు
  • కదలిక క్రమభంగాలు (ముదిరిన పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి, కోరియా)– ఇది ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చెందిన అబ్లాటివ్ శస్త్రచికిత్స మరియు మెదడు అంతరాళ ఉద్దీపన శస్త్రచికిత్స వంటి ముట్టడిచేసే స్టీరియోటాక్టిక్ మెళుకువలను కలిగి ఉంటుంది (క్రియాత్మక, స్టీరియోటాక్టిక్ న్యూరోసర్జరీ)
  • క్యాన్సర్ లేదా గాయాల రోగుల లొంగని నొప్పులు మరియు కపాల/పరిధీయ నాడీ నొప్పి
  • తగ్గని మానసిక క్రమభంగాల యొక్క కొన్ని రకాలు
  • మెదడు మరియు వెన్నుపాము యెుక్క రక్తనాళమయమైన వైకల్యాలు (i.e., ఆర్టెరియావీనస్ వైకల్యాలు, సిరసంబంధమైన యాంజియోమాస్, కావెర్నౌస్ యాంజియోమా, కేశనాళిక టెలంగెక్టాసియస్) of the brain and spinal cord
  • కార్పల్ టన్నెల్ సిండ్రోమ్ మరియు ఉల్నార్ న్యూరోపతీ వంటి పెరిఫరెల్ న్యూరోపతీస్
  • మోయా మోయా వ్యాధి

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • హార్వే కుషింగ్– నాడీ శస్త్రచికిత్స పితగా పేరొందింది
  • వాల్టర్ దాండి– నాడీ శస్త్రచికిత్స యొక్క స్థాపనా సభ్యులుగా ఉన్నవారిలో ఒకరు
  • గాజీ యాసర్గిల్– సూక్ష్మ నాడీశస్త్రచికిత్స యొక్క స్థాపకుడిగా పేరొందారు
  • విల్డర్ పెన్ఫీల్డ్– నాడీ శస్త్రవైద్యుల యొక్క స్థాపనా సభ్యులలో ఒకరుగా ఉన్నారు మరియు మూర్ఛరోగం నాడీ శస్త్రవైద్యం యొక్క మార్గదర్శకుడు
  • కెవిన్ J. ట్రేసీ– నాడీ శస్త్రవైద్యుడు మరియు వ్యాధి నిరోధక శాస్త్రజ్ఞుడు, ది ఫీన్‌స్టీన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ మెడికల్ రీసెర్చ్
  • ఆంటన్ ఈసెల్స్‌బర్గ్– నాడీ శస్త్రవైద్యం ఒక ప్రత్యేకమైన విభాగంగా స్థాపనచేశారు
  • లార్స్ లెక్సేల్– స్వీడిష్ నాడీ శస్త్రవైద్యుడు, గామా నైఫ్
  • బెంజమిన్ కార్సన్– ప్రఖ్యాత పిల్లల నాడీ శస్త్రవైద్యుడు జాన్స్ హాప్కిన్స్ ఆసుపత్రి, హెమీస్పియరెక్టమీ మరియు తలలు కలిసి పుట్టిన కవల పిల్లలను వేరుచేయటంలో నిపుణుడు
  • జాన్ R. అడ్లెర్ –స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నాడీ శస్త్రవైద్యుడు, ఇతను సైబర్‌నైఫ్
  • ఫ్రాన్సిస్ K. కాన్లీ స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం– వద్ద మహిళా నాడీ శస్త్రవైద్యురాలు
  • విర్జినియా మైక్స్‌నర్ - మెల్బోర్న్‌లోని రాయల్ చిల్డ్రన్స్ హాస్పిటల్‌లో పిల్లల నాడీశస్త్రవైద్యుడు. తలలు కలసి పుట్టిన బంగ్లాదేశ్ కవలలు త్రిష్నా మరియు క్రిష్ణాలను వేరు చేసినందుకు పేరుగడించారు.
  • కీత్ బ్లాక్ - ప్రపంచ ప్రఖ్యాత నాడీశస్త్రవైద్యుడు, సెడర్స్-సినై మెడికల్ సెంటర్ వద్ద మెదడు కణితిలను చికిత్సచేయటంలో నిపుణుడుగా మరియు మెదడులోకి క్యాన్సర్ మందులను విడుదల చేయటానికి అనుమతించటానికి BBB (బ్లడ్-బ్రెయిన్ బారియర్) యొక్క ఎంపికలో మార్గదర్శిగా ఉన్నాడు.
  • సిద్ వాట్కిన్స్– ప్రపంచ ప్రఖ్యాత నాడీ శస్త్రవైద్యుడు, 26 సంవత్సరాలు ఫార్ములా వన్ సేఫ్టీ మరియు మెడికల్ డెలిగేట్ (రేస్ డాక్టర్)
  • జాక్స్ బ్రోట్చి – ప్రముఖ బెల్జియన్ నాడీ శస్త్రవైద్యుడు
  • హెన్రీ మార్ష్ – ప్రముఖ ఆంగ్ల నాడీ శస్త్రవైద్యుడు
  • బ్రియన్ ఆండ్రూస్ (వైద్యుడు) – ప్రముఖ అమెరికా నాడీశస్త్రవైద్యుడు
  • సంజయ్ గుప్తా – CNN ముఖ్య వైద్య ప్రత్యేక నివేదికను అందిచ్చువాడు
  • నాడీశాస్త్ర సంబంధ శస్త్రవైద్యులు

సూచనలు[మార్చు]

మూస:Medicine మూస:Neurosurgical procedures మూస:Neuroscience