నిఘంటువు
వికీపీడియా నుండి
నిఘంటువు ( ఆంగ్లం: Dictionary) అనగా ఆక్షర క్రమములో పదములు, వాటి అర్థములు కలిగిన పుస్తకము. తెలుగు భాష యందు చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్ రచించిన నిఘంటువు ప్రఖ్యాతి గాంచినది.
[మార్చు] క్రీ.శ.1900 సంవత్సరానికి పూర్వపు తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువులు
సంవత్సరం నిఘంటు నిర్మాత నిఘంటువు పేరు, ప్రచురించ బడిన ప్రదేశం.
- 1818: డబ్ల్యు. బ్రవున్, A Vocabulary of Gentoo and English, మద్రాస్.
- 1821: ఎ.డి. కేంప్బెల్, A Dictionary of the Teloogoo Language, మద్రాస్.
- 1835: జె.సి.మోరిస్, A Dictionary, English and Teloogoo, మద్రాస్.
- 1839: డబ్ల్యు. కార్పెంటర్, A Dictionary of English synonyms, లండన్.
- 1841: సి. రామకృష్ణ శాస్త్రులు, A Vocabulary, in English and Teloogoo, మద్రాస్.
- 1841: జె. నికోలాస్, A Vocabulary of English and Teloogoo, మద్రాస్.
- 1844: ఇ. బాల్పోర్, Vocabularies Telagoo, కలకత్తా .
- 1847: డబ్ల్యు. ఇల్లియట్, Language of the Goands with terms in Telugu, కలకత్తా .
- 1849: బి.హెచ్. హాడ్జ్సన్, Vocabularies of Southern India, కలకత్తా .
- 1852: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్, A DICTIONARY, Telugu and Eng1ish, మద్రాస్.
- 1854: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్, A Dictionary of the Mixed Dialects మద్రాస్.
- 1862: రెవరండ్ పెర్సివల్, Telugu - Eng1ish DICTIONARY, మద్రాస్.
- 1868: సర్.ఏ.జె. ల్యాల్, A Vocabulary in Hindustani, English, Telugu, నాగపూర్.
- 1886: రెవరండ్ పెర్సివల్, Anglo-Telugu Dictionary, మద్రాస్.
- 1889: వీరస్వామి మొదలియార్, Vocabulary in English and Telugu, మద్రాస్.
- 1891: పి. శంకర నారాయణ, English - Telugu Dictionary, మద్రాస్.
- 1895: చార్లెస్ ఫిలిప్ బ్రౌన్, A DICTIONARY, Eng1ish and Telugu, మద్రాస్.
- 1898: జి.డబ్ల్యు. టేలర్, An English-Telugu Vocabulary, మద్రాస్.
- 1900: పి. శంకర నారాయణ, Telugu - English Dictionary, మద్రాస్.
- 1900: పి. హోలర్, Telugu Nighantuvulu, రాజమండ్రి.
[మార్చు] తెలుగు వ్యుత్పత్తి కోశం
- శ్రీ లకంసాని చక్రధరరావు గారు (ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్) సంపాదకత్వంలో "తెలుగు వ్యుత్పత్తి కోశం " తెలుగు నుండి తెలుగుకు 108330 పదాలతో 8 సంపుటాలుగా వెలువడింది. యూనివర్సిటీ గోడౌన్లో ఆ నిఘంటువులు ఉన్నాయి. వీలైతే వాటిని నెట్ లోకి తేవాలి:
- 1.అ-ఔ (1978) 412 పేజీలు పొట్టి శ్రీరాములు గారికి అంకితం.ఎమ్.ఆర్.అప్పారావు తొలిపలుకులు.12219 పదాలు.
- 2.క-ఘ(1981) 455 పేజీలు కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారికి అంకితం. ఆవుల సాంబశివరావు ముందుమాట.19670 పదాలు
- 3.చ-ణ (1981) 277 పేజీలు ఆవుల సాంబశివరావు ముందుమాట.11000 పదాలు
- 4.త-న (1985) 440పేజీలు వాసిరెడ్డి శ్రీకృష్ణ గారికి అంకితం.కోనేరు రామకృష్ణారావు మున్నుడి.16000 పదాలు.
- 5.ప-భ (1987) 498 పేజీలు లంకపల్లి బుల్లయ్య గారికి అంకితం.కోనేరు రామకృష్ణారావు మున్నుడి.19000 పదాలు.
- 6.మ (1987) 268 పేజీలు ఎమ్.ఆర్.అప్పారావు గారికి అంకితం కోనేరు రామకృష్ణారావు ముందుమాట.9754 పదాలు
- 7.య-వ (1989) 272 పేజీలు ఆవుల సాంబశివరావు గారికి అంకితం కనిశెట్టి వెంకటరమణ తొలిపలుకు.10132 పదాలు
- 8.శ-హ (1995) 315 పేజీలు కోనేరు రామకృష్ణారావు గారికి అంకితం మద్ది గోపాలకృష్ణారెడ్డి ప్రవచనం 6651పదాలు 3904(అ-హ) అనుబంధం.
[మార్చు] On-line నిఘంటువు
IIIT హైదరాబాదు Language Technologies Research Centre వారి web-siteలో వివిధమైన ఉచిత నిఘంటువులు కలవు . ఆంగ్లం నుండి తెలుగుకు, కన్నడ మరాఠి మరియు బెంగాలి నుండి హిందీ ఉర్దూ కు, మరియు ఇంకా ఎన్నో భారతదేశభాషల నుండి వివిధమైన భాషలకు తర్జుమా చేయుటకు నిఘంటువులు ఉన్నవి.
అవికాక ఇంకా ఇతర చోట్ల లభ్యమయ్యే ఆంగ్లం-తెలుగు నిఘంటువుల జాబితా:
- వివిధమైన ఉచిత నిఘంటువులు
- సాహితి ఆన్ లైన్ నిఘంటువులు. ఇందులో బ్రౌన్, వేమూరి నిఘంటువులు ఉన్నాయి
- అక్షర మాల నిఘంటువు
- ఆన్ లైన్ ఆంగ్లం-తెలుగు నిఘంటువు
తెలుగు-ఆంగ్లం నిఘంటువులు:
- బ్రౌన్ నిఘంటువు
- శ్రీ సుర్యారాయాంధ్ర నిఘంటువు, జయంతి రామయ్య పంతులు
ప్రత్యేకమైన నిఘంటువులు:
- జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి వారి ప్రచురణ.
