పర్వతారోహణం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
నేపాల్ లో 20,305 అడుగుల (6,189 మీ) ఇమ్జా త్సే (ఐలాండ్ పీక్) శిఖరానికి కొద్ది అడుగుల చేరువలో అధిరోహకుడు, 2004
ఒక బహిరంగ హిమానీనద గర్తం

పర్వతాల సుదీర్ఘ నడక, జారిపోవడం (స్కీయింగ్) మరియు అధిరోహణల క్రీడ, వ్యాసంగం లేదా వృత్తి, పర్వతారోహణ (Mountaineering) లేదా పర్వతాలను ఎక్కడం (Mountain Climbing) గా పిలువబడుతుంది. అప్పటివరకు అధిరోహింపబడని అత్యున్నత స్థానాలను చేరడానికి చేసే ప్రయత్నాలుగా పర్వతారోహణ ప్రారంభిచబడినప్పటికీ, ఇది పర్వతం యొక్క అనేక అంశాలను వివరించే ప్రత్యేక శాఖలుగా విడిపోయింది: ఎంచుకున్న మార్గం రాయి, హిమం లేదా మంచుపై ఉన్నపుడు అది రాతి కళ, మంచు కళ లేదా స్కీయింగ్‌గా ఉంటుంది. అన్నిటికీ అనుభవం, క్రీడా సామర్ధ్యం మరియు సురక్షితంగా ఉండటానికి సాంకేతిక విజ్ఞానం అవసరం.[1] UIAA లేదా యూనియన్ ఇంటర్ నేషనేల్ డెస్ అసోసియేషన్స్ డి'అల్పినిస్మే పర్వతారోహణ మరియు అధిరోహణలలో ప్రపంచ స్థాయి సంస్థ, ఇది ప్రవేశ మార్గం, వైద్యం, పర్వత రక్షణ, భద్రత, యువత మరియు మంచు అధిరోహణాల సమస్యలను వివరిస్తుంది.[2]

విధానం[మార్చు]

అయిక్విల్లె డ్యు మిడి (ఫ్రాన్స్) యొక్క వాలును అవరోహిస్తున్న పర్వతారోహకులు

హిమము[మార్చు]

దట్టమైన హిమం ఉన్న పరిస్థితులలో పర్వతారోహకులు కాలినడకన వెళ్ళవలసి ఉంటుంది. మంచు లేదా హిమంపై సమర్ధవంతంగా ప్రయాణించడానికి తరచు క్రాంఫోన్స్(ప్రత్యేక పాదరక్షలు) అవసరమవుతాయి. క్రాంఫోన్స్, 8-14 లోహపు పట్టీలను కలిగి పర్వతారోహకుల పాదరక్షలకు జతచేయబడతాయి. అవి దృఢమైన హిమం (నెవె) మరియు మంచులపై అదనపు ఘర్షణ కలిగించి తీవ్రమైన వాలు కలిగిన అధిరోహణ మరియు అవరోహణలకు అనువుగా ఉంటాయి. వీటిలోని రకాలలో మంచుతో కప్పబడిన హిమానీనదాలపై నడకకు ఉద్దేశించబడిన తేలికపాటి అల్యూమినియం నమూనాల నుండి, నిలువైన మరియు వ్రేలాడే మంచు మరియు రాతి పలకలకు ఉద్దేశించిన ఉక్కు నమూనాల వరకు ఉంటాయి. స్నోషూస్ లోతైన హిమంలో నడవడానికి ఉపయోగించబడతాయి. స్నోషూస్ ఉపయోగించబడే అన్ని ప్రదేశాలలో మరియు ఇంకా లోతైన మరియు మరింత ఎత్తైన ప్రదేశాలలో స్కిస్ ఉపయోగించవచ్చు, అయితే కఠిన భూభాగంపై నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి ఎక్కువ అభ్యాసం అవసరమౌతుంది. ఒక పర్వత అధిరోహణ మరియు అవరోహణకు ఉన్నత ప్రాంతాల నుండి మంచుపై జారడం మరియు పర్వతారోహణల పద్ధతులను కలిపే రూపం దానికదే ఒక క్రీడ అవుతుంది, దీనిని స్కి మౌంటెనీరింగ్ అంటారు. ఒక మంచు వాలు యొక్క సురక్షిత ఆరోహణ మరియు అవరోహణలకు ఒక మంచు గొడ్డలి మరియు గత శతాబ్దంలో, ప్రధానంగా ఐరోపాలో అభివృద్ధి పరచబడిన అనేక విభిన్న పాదచాలక పద్ధతులు అవసరమవుతాయి. అతి తక్కువ కోణపు వాలుల నుండి నిట్రమైన భూభాగాలకు ఈ పాదచలన పురోగతి ముందుగా కాళ్ళను అడ్డంగా పైకి చాపడం, క్రాంఫోన్స్‌ను ముందు పెడుతూ అడుగులు వేయడంగా ఉంటుంది. మంచు గొడ్డలిని ఉపయోంచి అతి తక్కువ కోణపు వాలు కలిగిన ప్రాంతాల నుండి నిట్రమైన భూభాగాలకు పురోగమించడంలో, ముందుగా మంచు గొడ్డలినిని ఒక ఊతకర్ర వలె, ఆ తరువాత ఒక నేల దుంగ వలె, ఆ తరువాత ముందు భాగంలో ఉండే వాడియైన భాగాన్ని భుజాలకు పైన లేదా క్రింది భాగాలలో కత్తి వలె ఉపయోగించడం, చివరకు వాడిగా ఉండే భాగాన్ని పైన ఉండే వాలులోకి ఊపడం ఉంటాయి. ఈ రకమైన పద్ధతులు, భూభాగం పై ఆధారపడి మంచు-గొడ్డలి ఆకృతి, మరియు పర్వతారోహకుడు ఒక మంచు గొడ్డలిని ఉపయోగిస్తున్నడా లేదా రెండిటినా అనే ప్రశ్నలను కలిగి ఉండవచ్చు. తాడు యొక్క లంగరులు కొన్నిసార్లు నమ్మదగినవిగా ఉండవు, వీటిలో పికెట్స్‌గా పిలువబడే మంచుదుంగలు, అల్యూమినియం నుండి రూపొందే త్రికోణపు మొనలుగా పిలువబడే మృతజీవి పరికరాలు, లేదా మంచు గొడ్డలి, స్కిస్, శిలలు లేదా ఇతర పాతి పెట్టబడిన వస్తువుల నుండి రూపొందించబడతాయి. ధృఢమైన మంచు లేదా హిమం నుండి మలచబడిన బొల్లర్డ్స్ కూడా కొన్నిసార్లు లంగర్లుగా పనిచేస్తాయి.

హిమానీనదాలు[మార్చు]

హిమానీనదములపై ప్రయాణించేటపుడు హిమానీనద గర్తాలు భయంకరమైన ముప్పును కలిగిస్తాయి. హిమం ఎగిరివచ్చి ఈ పగుళ్ళపై పడి, ఘనీభవించి, మంచువంతెన ఏర్పరచడం వలన మంచులో ఈ పెద్ద ఈ పగుళ్ళు ఎప్పుడూ కవబడవు. కొన్ని సందర్భాలలో మంచువంతెనలు కొన్ని అంగుళాల పలుచదనాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ విధమైన ఆపదల నుండి తమను తాము కాపాడుకోవడానికి ఆరోహకులు త్రాళ్ళను ఉపయోగిస్తారు. హిమానీనద ప్రయాణానికి కావలసిన కనీస వస్తువులలో క్రంఫోన్స్ మరియు మంచు గొడ్డళ్ళు ఉంటాయి. రెండు నుండి ఐదుగురు ఆరోహకులతో కూడిన జట్లు ఒక త్రాడుతో సమాన దూరంలో బంధించబడతాయి. ఒక ఆరోహకుడు పడిపోవడం ప్రారంభించగానే జట్టులోని ఇతర సభ్యులు దానిని ఆపడానికి స్వీయ -ఖైదు చేసుకుంటారు. పడిపోయిన ఆరోహకుడిని హిమానద గర్తం నుండి లాగడానికి బృందంలోని ఇతర సభ్యులు హిమానీనద గర్త సంరక్షణ చేపడతారు.

మంచు[మార్చు]

ఐస్ క్లైమ్బింగ్

మంచుపై సురక్షిత ప్రయాణానికి అనేక పద్ధతులు అనుసరిస్తారు. భూభాగం నిట్రమైన వాలుగా ఉండి నిలువుగా లేనట్లయితే, ప్రధాన అధిరోహకుడు మంచులో మంచు స్క్రూలను బిగించి రక్షణ కొరకు తాడును కట్టవచ్చు. ప్రతి అధిరోహకుడు లంగరును పట్టుకొని దాటి వెళ్ళవలసి ఉంటుంది, చివరి అధిరోహకుడు లంగరును కూడా తీసుకువెళతాడు. అప్పుడప్పుడు, వ్రేలాడే ఐసికిల్స్ లేదా బోల్లర్డ్స్ కూడా ఉపయోగించబడతాయి. ఇది బృందం మొత్తం సురక్షితంగా ఉండటానికి వీలు కల్పిస్తుంది. సిముల్-అధిరోహణగా ఉపయోగించబడే ఈ పద్ధతి కొన్నిసార్లు నిట్రమైన హిమం మరియు తేలికైన రాతిపై కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.

భూభాగం మరీ నిట్రంగా ఉన్నట్లయితే, ప్రామాణిక మంచు అధిరోహణ పద్ధతులు ఉపయోగించబడతాయి, దీనిలో ప్రతి అధిరోహకుడు త్రాడుతో కట్టబడి, ఒకొక్కరుగా కదులుతారు.

ఆశ్రయం[మార్చు]

అధిరోహణ స్థలం మరియు పరిస్థితులపై ఆధారపడి అధిరోహకులు విభిన్న రకాల ఆశ్రయాలను ఉపయోగిస్తారు. పర్వతాలలో వాతావరణం అనూహ్యమైన మార్పులకు గురవడం కారణంగా అధిరోహకుల రక్షణకు ఆశ్రయం అనేది చాలా ముఖ్యమైన అంశంగా ఉంటుంది. ఎత్తైన పర్వతాలలో అనేక రోజుల విడిది అవసరం కావచ్చు.

బేస్ కాంప్[మార్చు]

ఒక పర్వతం యొక్క "బేస్ కాంప్" అనేది ఆ పర్వత శిఖర అధిరోహణకు ప్రయత్నించడానికి స్థావరంగా ఉపయోగపడే ప్రదేశం. వాటికంటే పైభాగంలో ఉండే కఠిన పరిస్థితుల నుండి రక్షణ కలింగించే ప్రదేశాలలో బేస్ క్యాంపు‌లు ఉంటాయి. అనేక ప్రసిద్ధ మరియు ప్రమాదకర పర్వతాలలో బేస్ క్యాంపులు ఉన్నాయి. బేస్ కాంప్ నుండి శిఖరాన్ని ఒక రోజులో చేరలేనపుడు, ఒక పర్వతం బేస్ కాంప్ పైభాగంలో అదనపు బేస్ కాంప్‌లను కలిగి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, మౌంట్ ఎవరెస్ట్‌పై ఆగ్నేయ రిడ్జ్ బేస్ కాంప్‌తో పాటు అదనంగా (సాధారణంగా) I నుండి IV కాంప్‌లను కలిగి ఉంటుంది.

కుటీరం[మార్చు]

ఐరోపాలోని ఎత్తైన ప్రాంతాలు, ప్రత్యేకించి పర్వత కుటీరములుగా పిలువబడే వ్యవస్థను కలిగిఉన్నాయి (ఇవి, ఫ్రాన్స్‌లో "రెఫ్యూజెస్"గా, ఇటలీలో "రిఫ్యూజి"గా, స్విట్జర్లాండ్‌లో "కాబన్స్"గా, జర్మనీ మరియు ఆస్ట్రియాలలో "హుట్టెన్"గా, స్లొవేనియాలో "కోకా"గా, స్పెయిన్‌లో "రేఫ్యుజియోస్"గా మరియు నార్వేలో "హిట్టే"గా పిలువబడతాయి). ఆ విధమైన కుటీరాలు అనేక విభిన్న ఎత్తులలో ఉంటాయి, వీటిలో ఎత్తైన పర్వతాలు ఉండవచ్చు –బాగా దూరంలో ఉన్న ప్రదేశాలు, మరియు అంతగా అభివృద్ధి చెందని ఆశ్రయాలు కూడా ఉండవచ్చు. పర్వత కుటీరాలు పరిమాణం మరియు నాణ్యతలో అనేక రకాలుగా ఉంటాయి, అయితే సాధారణంగా అన్నిటికీ మధ్యలో ఒక భోజనశాల ఉంటుంది మరియు డార్మెటరీలు చాపలు, దుప్పట్లు లేదా డువెట్(బొంత వంటిది)లను కలిగి ఉంటాయి ; అతిధులు వారి స్వంత పక్క బట్టలను తెచ్చుకోవలసి ఉంటుంది. ఈ సదుపాయాలు సాధారణంగా అంతగా అభివృద్ధి చెందవు, అయితే అవి ఉన్న ప్రదేశం కారణంగా, కుటీరాలు ప్రధానమైన ఆశ్రయాన్ని కల్పించి, అనేక మార్గాలను మరింత విస్తృతమైన అందుబాటులోకి తెస్తాయి, (ప్రయాణాలను మధ్యలో ఆపడానికి మరియు మోయవలసిన బరువును తగ్గిస్తాయి)మరియు మంచి విలువను అందిస్తాయి. ఐరోపాలో, వేసవి కాలంలో(జూన్ నుండి సెప్టెంబర్ మధ్య కాలం వరకు) అన్ని కుటీరాలలో సిబ్బంది నియమించబడతారు మరియు కొన్ని వసంత ఋతువులో కూడా (మార్చ్ నుండి మే మధ్యకి) నియమిస్తాయి. మిగిలిన ప్రాంతాలలో, ఆకురాలు కాలంలో కూడా కుటీరాలు తెరచి ఉండవచ్చు. కుటీరాలు ఎప్పుడూ తెరచి వుండే భాగాలని కూడా కలిగి ఉండవచ్చు, కానీ వాటికి పేరు ఉండదు, శీతాకాల కుటీరాలుగా పిలువబడతాయి. తెరచి ఉండి, జనం ఉన్నపుడు, కుటీరాలు పూర్తికాల సిబ్బందితో నడుపబడతాయి, కానీ కొన్ని మాత్రం ఆల్పైన్ క్లబ్ సభ్యులచే స్వచ్ఛందంగా నడుపబడతాయి (స్విస్ ఆల్పైన్ క్లబ్ మరియు క్లబ్ అల్పిన్ ఫ్రాన్కైస్ వంటివి). ఐరోపాలో గార్డియన్ లేదా వార్డెన్‌గా పిలువబడే కుటీరం యొక్క నిర్వాహకుడు, పగటి పూట సందర్శకులకు మరియు రాత్రి వేళలలో బస చేసేవారికి సాధారణంగా ఫలహారాలు మరియు భోజనాలు కూడా అమ్ముతాడు; వారు అందచేసే పదార్ధాలలో ఆశ్చర్యకరంగా చాలా రకాలు ఉంటాయి, వీటిలో తరచూ మంచినీరు కూడా ఉంటుంది, వీటిని తప్పనిసరిగా హెలికాప్టర్‌లో తెప్పించవలసి ఉంటుంది, వీటిలో అధిరోహకులు మరియు నడిచేవారు దాచుకునే గ్లూకోస్ ఆధారిత స్వల్పాహారం (మార్స్ మరియు స్నికర్ బార్స్ వంటివి) , కుటీరంలో తయారుచేసే కేకులు మరియు పేస్ట్రీలు, అనేకరకాల చల్లని మరియు మధ్య పానీయాలు (బీరు మరియు వైన్ తో సహా), మరియు సాయంత్రం వేళలలో అధిక పిండి పదార్ధాలతో కూడిన భోజనాలు ఉంటాయి. అన్ని కుటీరాలు ఆహార సరఫరా సేవను అందించవు, సందర్శకులు వారే ఏర్పాటు చేసుకోవలసి ఉంటుంది. కొన్ని కుటీరాలు రెండు రకాల సేవలను అందిస్తాయి, ఖర్చు తగ్గించుకోవాలనే సందర్శకులు తమ స్వంత ఆహారాన్ని మరియు వంట సామగ్రిని తెచ్చుకోవచ్చు మరియు అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాలతో ఆహార సరఫరా చేస్తాయి. ఈ కుటీరాలలో రాత్రి బసను ముందుగా బుక్ చేసుకోవడం అనివార్యం, ప్రసిద్ధి చెందిన కుటీరాలలో అనేక సందర్భాలలో ఇది ఒక అవసరం; మంచి వాతావరణం ఉండే పరిస్థితులలో మరియు వారాంతాలలో 100 పడకలు కూడా నిండిపోతాయి. ఒకసారి బుక్ చేసిన తరువాత, దానిని రద్దు చేసుకోవడం మర్యాదకు చెందిన విషయంగా సూచించబడుతుంది– నిజానికి తమ ముందస్తు రక్షణ కొరకు, అధిరోహకులు మరియు నడిచేవారు తమ తరువాత పర్యటనను ఎప్పుడు చేయాలనుకుంటున్నారో తెలిపే ఒక పుస్తకాన్ని కుటీరాలు నిర్వహిస్తాయి. అధికభాగం కుటీరాలను టెలిఫోన్‌లో సంప్రదించవచ్చు మరియు చాలాభాగం చెల్లింపుల కొరకు క్రెడిట్ కార్డులను అంగీకరిస్తాయి.

బివువాక్ (బివి లేదా బివ్వి)[మార్చు]

పర్వతారోహణ సందర్భంలో, ఒక బివువాక్ లేదా "బీవీ(బివ్వీ)" అనేది మార్చుకోగలిగిన విశ్రాంతి స్థావరం, దీనిలో ఒక అధిరోహకుడు పూర్తి స్థాయి ఆశ్రయం కంటే తక్కువ సౌకర్యాలను పొందుతాడు, ఆహారం మరియు పరికరాలతో ఇది సాధారణంగా సాంప్రదాయ స్థావరం వద్ద ఉంటుంది. ఇది కేవలం ఒక స్లీపింగ్ బాగ్‌లో మరియు బివువాక్ సాక్‌లో దూరడం మరియు పడుకొని నిద్రించవచ్చు. అనేక సందర్భాలలో బెర్గ్సచ్రుండ్ వంటి చిన్న పాక్షిక ఆశ్రయ ప్రాంతాలు, రాళ్ళలోని పగుళ్ళు లేదా హిమంలో త్రవ్వబడిన ఒక కందకం గాలి నుండి అదనపు రక్షణ పొందటానికి ఉపయోగించబడతాయి. ప్రారంభంలో ఈ పద్ధతులు అత్యవసర పరిస్థితులలో ఉపయోగించబడేవి; ఏదేమైనా కొందరు ఆరోహకులు స్థిరంగా ఎత్తైనప్రాంత శైలికి కట్టుబడి అనుకూలమైన మంచు పరిస్థితులు ఉన్నపుడు డేరా యొక్క బరువును తగ్గించుకోవడానికి లేదా మంచు గుహ యొక్క నిర్మాణానికి సమయం లభ్యం కానపుడు బివువాక్‌ల వైపు మొగ్గు చూపుతారు. బివువాక్‌లకు సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన ఆపద అవి చలి మరియు ఇతర అంశాలకు అధికంగా బహిర్గతం కావడం.

డేరాలు[మార్చు]

డేరాలు పర్వత ప్రాంతాలలో ఉపయోగించబడే అత్యంత సాధారణమైన ఆశ్రయాలు. ఇవి కాన్వాసు వస్త్రాల నుండి కఠినమైన పర్వత ప్రాంత వాతావరణాన్ని తట్టుకోవడానికి భారీగా రూపకల్పన చేయబడిన వాటి వరకు అనేక రకాలుగా ఉంటాయి. బహిర్గతమైన పరిస్థితులలో, మంచు యొక్క వాయు భగ్నతరంగాలు లేదా రాయి, డేరాకు ఆశ్రయం కల్పించడానికి అవసరం కావచ్చు. పెద్ద గాలులు లేదా హిమపాతాలు డేరాలకు ప్రమాదంగా పరిణమించి చివరకు వాటి వైఫల్యానికి మరియు కూలిపోవడానికి దారితీయడం డేరాల యొక్క లోపాలలో ఒకటి. దీనికి తోడు, డేరాను తయారుచేసిన గుడ్డ రెపరెపలాడటం నిద్రకు భంగం కలిగించి, ఆశ్రయం యొక్క భద్రత గురించి సందేహాలను లేవనెత్తవచ్చు. ఒక డేరాను ఎంపిక చేస్తున్నపుడు, బలమైన గాలులు మరియు ఒక మాదిరి నుండి భారీ హిమపాతాలను తట్టుకోవడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడిన ప్రత్యేక పర్వతారోహణ డేరాలపై పర్వతారోహకులు ఆధారపడవలసి ఉంటుంది. అదనపు రక్షణ కొరకు డేరా యొక్క మేకులు భూమిలో పాతిపెట్టవచ్చు ("మృతజీవి").

మంచు గుహ[మార్చు]

పరిస్థితులు అనుమతించినపుడు పర్వతం యొక్క ఉన్నత ప్రాంతంలో ఆశ్రయం పొందడానికి మంచు గుహలు ఒక మార్గంగా ఉంటాయి. ఉన్నత ప్రాంతాలలో మంచు గుహలకు మంచు పరిస్థితులు అనుకూలించనపుడు మాత్రమే కొందరు ఆరోహకులు డేరాలను ఉపయోగిస్తారు, దీనికి కారణం మంచు గుహలు, డేరాల కంటే నిశ్శబ్దంగా మరియు వెచ్చగా ఉండటం. తగినంత సమయం ఉంటే, ఒక మంచు పారను ఉపయోగించి వాటిని సాపేక్షంగా తేలికగా నిర్మించవచ్చు. సరిగా తయారుచేయబడిన ఒక మంచు గుహ ఘనీభవనంతో కప్పబడుతుంది, కానీ బయటి వాతావరణంతో పోల్చినపుడు వెచ్చగా ఉంటుంది. కనీసం నాలుగు అడుగుల మంచు ఉన్న ఏ ప్రదేశంలోనైనా వాటిని తవ్వవచ్చు. బాగా పనిచేసే మరొక ఆశ్రయం క్విన్జీ, ఇది బాగా గట్టిపడిన లేదా దృఢమైన (సాధారణంగా అడుగులవలన) మంచు కుప్ప నుండి త్రవ్వబడుతుంది. కొందరు ఆరోహకులు ఇగ్లూలను కూడా ఉపయోగిస్తారు, ఇవి నిర్మించడం కష్టంగా ఉండటంతో పాటు, ప్రత్యేక మంచు పరిస్థితులు అవసరమవుతాయి.

ప్రమాదాలు[మార్చు]

పర్వతారోహణలోని ప్రమాదాలు కొన్నిసార్లు రెండు రకాలుగా విభాజించబడతాయి: శిలాపాతం, హిమసంపాతం మరియు కఠిన వాతావరణం వంటి ఆరోహకుని ఉనికితో సంబంధంలేని వాస్తవ ప్రమాదాలు, మరియు ఆరోహకుని వలన ప్రవేశపెట్టబడిన కారకాలకు సంబంధించిన కర్త సంబంధిత ప్రమాదాలు. పరికరాల వైఫల్యం మరియు దృష్టి పెట్టకపోవడం వలన పడిపోవడం, అలసట లేదా సరైన పద్ధతి లేకపోవడం వంటివి కర్త సంబంధిత ప్రమాదాలకు ఉదాహరణలు. హిమసంపాతాలు లేదా గాలుల వలన ఎప్పుడూ మూసివేయబడే మార్గం అత్యధిక స్థాయిలో వాస్తవ ప్రమాదాన్ని కలిగి ఉంటుంది, సాంకేతికంగా కష్టమైన మార్గం ఈ విధమైన ప్రమాదాలు లేకపోవడంవలన వాస్తవంగా సురక్షితంగా భావించబడవచ్చు.

మొత్తం మీద, పర్వతారోహకులు ప్రమాదాల నుండి తమను తాము రక్షించుకోవలసి ఉంటుంది: వాటిలో శిలాపాతాలు, మంచు కురియడం, హిమ సంపాతాలు, ఆరోహకులు పడిపోవడం, మంచు వాలుల నుండి జారిపోవడం, మంచు మెట్లు పడిపోవడం, హిమానీనద గర్తాలలోకి జారిపోవడం మరియు ఎత్తు మరియు వాతావరణం నుండి ఏర్పడే ప్రమాదాలు ఉన్నాయి.[3] ఈ ప్రమాదాలను తగ్గించడానికి ఒక వ్యక్తి యొక్క నైపుణ్యాలను మరియు అనుభవాన్ని ఉపయోగించి ఒక మార్గాన్ని ఎంపిక చేసి దానిని అనుసరించడం ఆరోహకుని యొక్క కళను ఉపయోగించడం అవుతుంది.

పడిపోయే శిలలు[మార్చు]

ఒక నిట్రపు శిఖరాన్ని అధిరోహించుట

ప్రతి రాతి పర్వతం క్రమక్షయం కారణంగా నిదానంగా విచ్ఛిత్తి చెందుతూ ఉంటుంది, ప్రత్యేకించి ఈ ప్రక్రియ హిమ-రేఖలపై వేగంగా జరుగుతుంది. పడిపోయే శిలల వలన శిలా తలాలు నిరంతరం తగ్గుతుంటాయి, ఇది ఆకస్మిక కదలికలకు కారణం కావచ్చు. పడిపోయే రాళ్ళు పర్వత తలంపై గాళ్ళను ఏర్పరుస్తాయి, మరియు ఈ గాళ్ళను (నరదలు) జాగ్రత్తగా అధిరోహించవలసి ఉంటుంది, సాధారణంగా వాటి మధ్యభాగంలోని రాళ్ళు ఊడిపోగా ప్రక్కలు సురక్షితంగా ఉంటాయి. ఇటీవలి వాతావరణాన్ని అనుసరించిన్, రాళ్ళు కొన్ని రోజులలో ఇతర రోజుల కంటే త్వరగా పడిపోతాయి. రాత్రిపూట ఏర్పడే మంచు రాళ్ళను తాత్కాలికంగా తలంతో బంధించి ఉంచవచ్చు అయితే పగటి పూట ఉండే వెచ్చదనం లేదా కరుగుతున్న మంచు నుండి ఏర్పడే ఘర్షణను తగ్గించే నీరు ఈ రాళ్ళను తేలికగా విడతీస్తాయి. అటువంటి మార్గాలలో శిలాపాతాలను నిర్ధారించడానికి స్థానిక అనుభవం విలువైన సహాయం అవుతుంది.

రాతి స్తరపు నతి యొక్క దిశ కూడా కొన్నిసార్లు ఒక ప్రత్యేక తలంపై ప్రమాదం యొక్క స్థాయిని నిర్ధారిస్తుంది; శిల యొక్క స్వభావాన్ని కూడా పరిగణించవలసి ఉంటుంది. రాళ్ళు తరచుగా పడిపోయే ప్రదేశాలలో క్రింది భాగాలో శకలాలను కనుగొనవచ్చు, అయితే మంచు వాలులలో జారిపోయే రాళ్ళు ఏర్పరచే గాళ్ళు చాలా దూరం నుండే కనిపిస్తాయి. ఒక కొత్త శిఖరాన్ని లేదా పరిచయం లేని మార్గాన్ని అధిరోహించాలని ప్రణాళిక వేసినపుడు, పర్వతారోహకులు ఆ విధమైన జాడల కొరకు చూడవలసిఉంది. జారుతున్న రాళ్ళు పెద్ద మొత్తంలో మంచు లేదా నీటితో కలిసినపుడు ఒక బురద హిమసంపాతం ఏర్పడుతుంది (హిమాలయాలలో సాధారణం). ఆ విధంగా పడే ప్రాంతాలలో శిబిరాలు లేకుండా చూసుకోవడం ప్రధానం.

మంచు కురవడం[మార్చు]

మంచు కురవగలిగిన ప్రదేశాలను ముందుగానే గుర్తించవచ్చు. అది హిమానీనదాల నుండి విడిపోయిన భాగాలపై (సెరక్స్) ఇరుకైన రిడ్జ్‌ల యొక్క శృంగాలపై ఏర్పడిన వ్రేలాడే కార్నిసేస్‌లపై కురుస్తుంది. నిట్రమైన రాతి తలాలపై తరచు పెద్ద ఐసికల్స్ ఏర్పడతాయి, మరియు చల్లని మరియు గాలితో కూడిన రోజుల తరువాత వచ్చే మంచి వాతావరణం ఉండే రోజున ఇవి ఎక్కువగా జారిపడుతుంటాయి. జారి పడే రాళ్ళకు వలెనె వీటికి కూడా దూరంగా ఉండవలసి ఉంటుంది. సెరక్‌లు నిదానంగా ఏర్పడతాయి, మరియు అస్థిరమైన సమతుల పరిస్థితిలో (హిమానీనద చలనం ద్వారా) నిదానంగా వస్తాయి. అవి సాధారణంగా రోజులో అత్యంత వేడిగా ఉండే సమయం తరువాత పడిపోతుంటాయి. నైపుణ్యం మరియు అనుభవం కలిగిన ఒక మంచు-మనిషి సాధారణంగా అత్యంత క్లిష్టమైన మంచు -కురిసే ప్రాంతం నుండి ఒక సురక్షిత మార్గాన్ని కనుగొంటాడు, కానీ ఆ విధమైన ప్రదేశాలను ఒక వెచ్చని రోజు యొక్క మధ్యాహ్నం పూట ఉపయోగించకూడదు. వ్రేలాడే హిమానీనదాలు (నిట్రమైన వాలులపై నిలిచే హిమానీనదాలు) తరచూ వాటంతట అవే నిట్రమైన రాతి తలాలపైకి ప్రవహిస్తాయి, పొడుచుకు వచ్చిన భాగం మధ్యమధ్యలో కరిగిపోతూఉంటుంది. వాటిని ఎప్పుడూ క్రింద ఉన్న శకలాల నుండి గుర్తించవచ్చు. వాటి జాడను వదలిపెట్టవలసి ఉంటుంది.

రాళ్ళ నుండి జారిపోవడం[మార్చు]

ఒక శిలా అధిరోహకుడి యొక్క నైపుణ్యం చేతి మరియు కాలి పట్టులపై అతని ఎంపికతో, మరియు ఆ పట్టులపై నిలకడతో చూపబడుతుంది. దానిపై మోపబడిన భారాన్ని రాయి ఎంతవరకు భరించగలదనే సామర్ధ్యాన్ని అంచనా వేయడంపై అధికభాగం ఆధారపడి ఉంటుంది. అనేక కదిలే రాళ్లు వ్యక్తి యొక్క భారాన్ని మోయగలిగినంత స్థిరంగా ఉంటాయి, అయితే దేనిని విశ్వసించాలో తెలుసుకోవడానికి అనుభవం అవసరమౌతుంది, మరియు కుదుపులు లేకుండా బరువును మార్చడానికి నైపుణ్యం అవసరం. శక్తి కోల్పోయిన రాళ్ళపై తాడుతో జాగ్రత్తగా వ్యవహరించవలసి ఉంటుంది, లేకపోతే వదులైన రాళ్ళు క్రింద ఉన్నవారి మీద పడిపోతాయి. ఇదే కారణంపై, చేతి పట్లు మరియు కాలి పట్లపై జాగ్రత్త వహించవలసి ఉంటుంది. అతి క్లిష్టమైన రాళ్ళపై నుండి యాత్ర చేయవలసి వచ్చినపుడు, యాత్ర యొక్క రెండు కొనలు స్థిరమైన స్థానంలో లేనట్లయితే ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి తలెత్తవచ్చు. కఠినమైన రాళ్ళపై పరస్పర సహకారం అన్ని రూపాలలో ఉంటుంది: ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు వ్యక్తులు ఒకరి భుజాలపై ఒకరు ఎక్కినపుడు, లేదా కాలిపట్టు కొరకు ఇతరులచే ఆసరా కొరకు మంచు గొడ్డలి ఉపయోగించినపుడు. అన్నిటికంటే గొప్ప సూత్రం సహకారం, బృందంలోని అందరు సభ్యులు స్వతంత్ర సమూహాల వలె కాక ఇతరులకు సమాచారం అందించుకుంటూ పైకి ఎక్కుతారు; కదిలేటపుడు ప్రతి ఒక్కరూ ముందు మరియు వెనుక ఉన్న ఆరోహకులు ఏమి చేస్తున్నారో తెలుసుకోవలసి ఉంటుంది. వాతావరణం సరిగా లేనపుడు నిట్రమైన రాళ్ళు తరచూ మంచు పొర(వేర్గ్లాస్)చే కప్పబడి ఉంటాయి, అది వాటిని ఇంకా అందుబాటులోకి రాకుండా చేస్తుంది. అటువంటి పరిస్థితులలో క్రాంఫోన్స్ ఉపయోగపడతాయి.

హిమసంపాతాలు[మార్చు]

హిమసంపాతం అనేది పర్వతాలలో అత్యంత తక్కువగా అంచనా వేయబడే ప్రమాదం. ప్రజలు సాధారణంగా ప్రమాదాలను ముందుగా పసిగట్టి వాటి బారిన పడకుండా తప్పించుకోగలమని భావిస్తుంటారు. అయితే, వాస్తవం విభిన్నమైన కథగా ఉంటుంది. ప్రతి సంవత్సరం, ఒక్క ఆల్ప్స్‌లోనే 120 నుండి 150 మంది ప్రజలు చిన్న హిమసంపాతాలలో చనిపోతున్నారు. వీరిలో అధికభాగం 20–35 సంవత్సరాల వయసుకల ఒక మాదిరి అనుభవం గల మంచుపై నుండి జారే మగవారు అయితే స్కీ బోధకులు మరియు మార్గదర్శులు కూడా ఉన్నారు.[citation needed] ఒక మంచు ప్రదేశాన్ని దాటే ప్రమాద వత్తిడి ఎప్పుడూ ఉంటుంది. వెనుకకు మరలడం, అదనపు సమయం మరియు ప్రయత్నం, అత్యుత్తమ నాయకత్వాలను కోరుతుంది, మరియు అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా మన నిర్ణయం సరైనదని నిరూపించే హిమసంపాతం లేకపోవడం. ప్రత్యేకించి ఇతరులు వాలును దాటుతున్నపుడు దిగిపోవాలని నిర్ణయం తీసుకోవడం కష్టం, కానీ తరువాత వ్యక్తి దానికి కారణం కావచ్చు.

హిమసంపాతాలలో అనేక రకాలు ఉన్నాయి:వాటిలో రెండు ఆసక్తిని కలిగించేవి:

  1. పలక హిమసంపాతం
    ఒక మంచు పలక వదులై కొండ నుండి జారిపోవడం ప్రారంభించినపుడు ఈ విధమైన హిమసంపాతం జరుగుతుంది; ఇవి అత్యంత పెద్దవి మరియు ప్రమాదకరమైనవి.
    1. గట్టిపలక హిమసంపాతం
    అంటుకొని ఉన్న పలకలో ధృడంగా బంధింపబడిన మంచుచే ఈ రకమైన హిమసంపాతం ఏర్పడుతుంది, కొండ నుండి క్రిందకి జారుతున్నపుడు ఈ పలక తేలికగా విడిపోయి, పర్వతం క్రింది భాగంలో పెద్ద సముదాయాలుగా నేలపై పడిపోతుంది.
    1. మృదు పలక హిమసంపాతం
    ఈ విధమైన హిమపాతం కూడా అంటుకొని ఉన్న మంచు పలక బంధింపబడి ఉన్నపుడు ఏర్పడుతుంది, పలక చాలా తేలికగా విడిపోతుంది.
  2. వదులైన మంచు హిమసంపాతం
    ఒక పెద్ద పలకలో పేరుకున్న చిన్న మొత్తంలో కదిలే మంచు కారణంగా ఈ విధమైన హిమసంపాతం ఏర్పడుతుంది. ఇది "తడి మంచు గడ్డ తలంపై జారిపోవు లేదా బిందు విడుదల" ("వెట్ స్లైడ్ ఆర్ పాయింట్ రెలీస్" ) హిమసంపాతంగా కూడా పిలువబడుతుంది. ఈ విధమైన హిమసంపాతం మరీ ప్రమాదకరమైనది, ఇది ఒక అధిరోహకుడిని లేదా స్కీయర్‌ని వారి కాళ్ళ క్రింద కడలి పోయేటట్లు చేసి పూడ్చివేస్తుంది, లేదా వారిని ఒక నిట్రంగా ఉన్న రాతిపైనుండి భూప్రాంతంలోనికి త్రోసివేస్తుంది.

ప్రమాదకరమైన శీఘ్రపాతాలు అనేకమంది స్కీయర్లు ఇష్టపడిన వాలు ప్రదేశాలలోనే జరిగే అవకాశం ఉంది: పొడవుగా మరియు విశాలంగా తెరచుకొని, కొన్ని వృక్షాలు లేదా పెద్ద రాళ్ళు, 30 నుండి 45 డిగ్రీల కోణం, ఒక వాలుపై పెద్ద దుమారం తరువాత పెద్ద మొత్తంలో తాజా మంచు "పెనుగాలికి రక్షణ"గా ఉంటాయి. సౌర వికిరణం కూడా శీఘ్రపాతాలకు కారణం అవుతుంది. ఇవి విడుదల కేంద్రంగా లేదా తడి బురద హిమసంపాతాలుగా ఉంటాయి. తడి శీఘ్ర పాతం యొక్క అదనపు బరువు పలక హిమసంపాతానికి కారణం అవుతుంది. నమోదు చేయబడుతున్న బాధితులలో తొంభై శాతం తమ వలన లేదా తమ బృందంలోని ఇతరుల వలన కారణమైన హిమసంపాతాలలో చిక్కుకుంటున్నారు.[citation needed]

ఆఫ్-పిస్టే(సిద్ధంగా లేని వాలులు) లలో వెళుతున్నపుడు లేదా ఎత్తైన భూభాగాల్లో ప్రయాణిస్తున్నపుడు, బృందాలు వీటిని తీసుకు వెళ్ళడానికి సూచించబడినవి:

  1. హిమసంపాత బీకన్(ఎలక్ట్రానిక్ సంకేత యంత్రం)
  2. ప్రోబ్
  3. పార(బాధితుల్ని చేతితో కంటే పారతో తీయడం వలన ఐదు రెట్లు వేగంగా వారిని పొందవచ్చు )[citation needed]

వారు హిమసంపాత శిక్షణ పొంది ఉండవలసిందిగా కూడా సలహా ఇవ్వబడ్డారు. దీనికి విరుద్ధంగా, హిమసంపాతాల వలన మరణించే వారిలో అధిక శాతం హిమసంపాత శిక్షణ పొందిన అనుభవజ్ఞులైన స్కీయర్‌లే; దీనికి కారణం వారు బహుశా హిమసంపాతాలు ఎక్కువగా సంభవించే ప్రాంతాలలో స్కీయింగ్ చేయడం, మరియు ఖచ్చితంగా ఎక్కువ మంది ప్రజలు తమ పరికరాలతో వాస్తవ వేగం మరియు సమర్ధ రక్షకులుగా తగినంత సాధన చేయకపోవడం.[citation needed]

సరైన రక్షణ పరికరాలు మరియు శిక్షణ ఉన్నప్పటికీ, ఒక పెద్ద హిమసంపాతంలో చిక్కుకున్నపుడు ఐదుగురిలో ఒకరు మరణించే అవకాశం ఉంది, మరియు కొన్ని నిమిషాల కంటే ఎక్కువ సేపు పూడ్చబడితే 50/50 జీవించి ఉండే అవకాశం మాత్రమే ఉంది. ఆపదను కలిగించే పరిస్థితులను తప్పించుకోవడాన్ని నేర్చుకోవడం ఉత్తమ పరిష్కారంగా భావించబడుతోంది.[citation needed]

మంచు వాలులు[మార్చు]

శీతాకాలపు హై టట్రాస్‌లో రాయి, హిమం మరియు మంచు మిశ్రిత వాలును దిగుతున్న పర్వతారోహకులు.

మంచు లేదా గట్టిపడిన హిమంతో కూడిన వాలులపై ప్రయాణానికి, పర్వతారోహకుడి పరికరాలలో క్రాంఫోన్స్ ఒక ప్రామాణిక భాగంగా ఉన్నాయి. కొన్ని సందర్భాలలో మధ్యరకపు కోణం కలిగి ఉన్న వాలులలో మెట్లు-ఏర్పరచడం ఉపయోగించబడుతుంది, ఇది ఒక నిదానమైన మరియు అలసట కలిగించే ప్రక్రియ, ఇది క్రాంఫోన్స్ వలె అధిక రక్షణను కల్పించదు. ఏదేమైనా మృదువైన మంచు లేదా ధూళిలో, హిమం యొక్క డొల్ల స్థితి వలన క్రాంఫోన్స్ తేలికగా అడ్డగించబడి, వాటి సమర్ధత తగ్గుతుంది. ఈ రెండు సందర్భాలలోనూ, ఒక మంచు-గొడ్డలి సమభారంతో సహాయపడటమే కాక, జారడం లేదా పడిపోయే సందర్భాలలో స్వీయ-ఖైదుకు కూడా అధిరోహకుడికి అవకాశం కల్పిస్తుంది. ఏదేమైనా, ఒక నిజమైన మంచు వాలుపై , అరుదుగా మాత్రమే మంచు గొడ్డలి స్వీయ-ఖైదు చేయగలదు. నిట్రమైన మంచు వాలులపై అదనపు రక్షణగా, మంచులో, మంచు స్క్రూలను పాతి అధిరోహణ తాడును కడతారు.

వాస్తవమైన మంచు వాలులు ఐరోపాలో అరుదుగా ఉంటాయి, అయన రేఖా ప్రాంతాలలోని పర్వతాలలో ఇవి సాధారణంగా ఉంటాయి, ఈ ప్రాంతాలలో కురిసిన హిమం ఉపరితలంపై త్వరగా కరిగి క్రిందకు ద్రవంగా మారుతుంది, అందువలన తరువాత రాత్రి యొక్క తుహినం ఈ మొత్తం ముద్దని సగం-ఘనీభవించిన మంచుగా మారుస్తుంది.

హిమ వాలులు[మార్చు]

ఫ్రాన్స్ మరియు స్విట్జర్లాండ్‌ల మధ్య హౌట్ రూట్‌లో ఒక భాగం; మంచులో జాడలను అనుసరిస్తున్న ఇద్దరు ఆల్పినిస్టులను చూడవచ్చు.

హిమ వాలులు చాలా సాధారణంగా ఉంటాయి, మరియు అధిరోహించడం చాలా తేలిక. ఒక హిమ లేదా మంచు వాలు యొక్క పాదాల వద్ద సాధారణంగా బెర్గ్సచ్రుండ్ ‌గా పిలువబడే ఒక పెద్ద హిమానీనద గర్తం ఉంటుంది, ఇక్కడ పర్వతం యొక్క చివరి వాలు ఒక హిమ-క్షేత్రం లేదా హిమానీనదం నుండి ఎదుగుతుంది. ఆ విధమైన బెర్గ్సచ్రున్డ్స్ సాధారణంగా దాటడానికి విశాలంగా ఉంటాయి, మరియు వాటిని ఒక మంచు వంతెన సహాయంతో దాటవలసి ఉంటుంది, దీనిని జాగ్రత్తగా పరీక్షించవలసి ఉంటుంది మరియు తాడు యొక్క నొప్పిని భరించి దానిని ఉపయోగించవలసి ఉంటుంది. మొత్తం మంచు ఒక హిమసంపాతంగా మారే అవకాశం ఉండటం వలన, వాతావరణం సరిగా లేనపుడు ఒక నిట్రమైన మంచు వాలు ప్రమాదకరంగా ఉండవచ్చు. ఆ విధమైన వాలులను వాలుగా కంటే నిలువుగా ఎక్కడం వలన తక్కువ ప్రమాదకరంగా ఉంటాయి, వాలుగా ఉన్న లేదా అడ్డంగా ఉన్న మార్గం వాటిని విభజించి ద్రవ్యరాశి యొక్క కదలికకు కారణమవుతుంది. మంచుపై అప్పుడే ఏర్పడిన హిమం ప్రత్యేకించి ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. సందేహం ఉన్న పరిస్థితులలో మంచుపై ముందుకు వెళ్ళే సాధ్యతను నిర్ధారించడానికి అనుభవం అవసరమౌతుంది. మందంగా ఏర్పడనపుడు రాతిపై మంచు సాధారణంగా మంచిస్థితిలో ఉండదు; మంచుపై ఏర్పడిన మంచు బలంగా ఉంటుంది. ఒకటి లేదా రెండు రోజుల మంచి వాతావరణం సాధారణంగా కొత్తగా ఏర్పడిన మంచును మంచి స్థితిలోకి తెస్తుంది. మంచు మరీ నిట్రమైన కోణంలో నిలవదు, అయితే అది తరచూ వాలుగా ఉన్నట్లు కాంతిని మోసం చేస్తుంది. హిమ వాలులు 40°లను మించి ఉండవు. మంచు వాలులు ఎక్కువ నిట్రంగా ఉండవచ్చు. సాధారణంగా ఉదయం పూట మంచు వాలులు ధృడంగా మరియు సురక్షితంగా ఉంటాయి, అవే మధ్యాహ్నానికి చాలా మృదువుగా మారి ప్రమాదకరంగా పరిణమించవచ్చు; అందువలన త్వరగా ప్రారంభించడం ప్రయోజనకరం.

హిమానీనద గర్తాలు[మార్చు]

ఒక హిమానీనదం అసమతులంగా ఉన్న స్తరంపై నుండి ప్రవహించినపుడు దాని పదార్ధంలో ఏర్పడిన పగుళ్ళు లేదా లోతైన అగాధాలు హిమానీనద గర్తాలుగా పిలువబడతాయి. అవి పైకి కనబడేవిధంగా లేదా దాగి ఉండవచ్చు. హిమానీనదం యొక్క క్రింది భాగంలోని గర్తాలు పైకి కనబడతాయి. హిమ-రేఖ పైన ఉన్నవి తరచూ వాటిపై ఏర్పడిన మంచు పరిమాణం క్రింద కప్పబడి ఉంటాయి. కప్పబడిన గర్తాలను కనుగొనడానికి జాగ్రత్త మరియు అనుభవం అవసరమవుతాయి. అప్పుడే కురిసిన మంచు తరువాత వాటిని మంచు గొడ్డలి యొక్క కర్రని శబ్దం చేయడం ద్వారా, లేదా పాక్షికంగా కప్పబడిన గర్తాలలో తెరువబడిన ప్రాతాల కొరకు కుడి ఎడమలకు జాగ్రత్తగా చూడడం ద్వారా కనుగొనవచ్చు. ప్రమాదానికి నివారణగా తాడు ఉపయోగపడుతుంది, మంచుతో కప్పబడిన హిమానీనదాన్ని దాటేటపుడు ఎవ్వరూ మరొకరితో, లేదా ఇద్దరితో కట్టుకోకుండా దాటరాదు. గర్తాలు దాటేవారు హిమానీనద గర్త రక్షణలో శిక్షణ పొందవలసి ఉంటుంది.

వాతావరణం[మార్చు]

వాతావరణం సరిగా లేనందు వలన ఏర్పడే ప్రాధమిక ప్రమాదాలు మంచు మరియు రాతి స్థితులలో అది ఏర్పరచే మార్పుల చుట్టూ కేంద్రీకృతమవుతాయి.

దస్త్రం:Blizzard Mt Keen.jpg
హిమవృష్టి పరిస్థితులలో అస్పష్ట దృగ్గోచరత.

దట్టమైన హిమవృష్టి వలన ఏర్పడే పరిస్థితులు ఒక మార్గాన్ని కనుగొనడాన్ని కష్టంగా మారుస్తాయి, వర్షం కారణంగా పొడి వాతావరణంలో తేలికగా నిర్ధారించబడిన మార్గాన్ని అనుసరించడం సాధ్యం కాదు. తుఫాను వాతావరణంలో మార్గదర్శకత్వం కొరకు దిక్సూచిని ఉపయోగించే ఆరోహకుడు, కేవలం పరిశీలనపై ఆధారపడిన వారి కంటే గొప్ప ప్రయోజనాన్ని పొందుతాడు. పెద్ద హిమ క్షేత్రాలలో, రాళ్ళ మీద కంటే అసాధారణంగా వెళ్ళడమే తేలికగా ఉంటుంది, కానీ తెలివితేటలు మరియు అనుభవం వాస్తవ ప్రమాదాల రక్షణను సూచించడంలో ఉత్తమ మార్గదర్శకాలుగా ఉంటాయి.

వేసవి కాల ఉరుముల తుఫానులు తీవ్రమైన పిడుగులను సృష్టించవచ్చు.[3] ఆరోహకుడు శిఖరం పైన లేదా సమీపంలో నిలుచున్నపుడు, ప్రమాదం ఏర్పడుతుంది. పర్వతాలను అధిరోహిస్తున్నపుడు ప్రజలు పిడుగుపాటుకు గురైన సందర్భాలు అనేకం ఉన్నాయి. అధికభాగం పర్వత ప్రాంతాలలో, స్థానిక తుఫానులు ఉదయం పూట ఆలస్యంగా మరియు మధ్యాహ్న ప్రారంభాలలో సంభవిస్తుంటాయి. అనేక మంది అధిరోహకులు ఒక "ఆల్పైన్ ప్రారంభం" తీసుకుంటారు; అనగా వెలుతురు రాక ముందు లేదా తొలి వెలుగులో ప్రారంభించడం, అందువలన తుఫానులు తీవ్రంగా మారి పిడుగులు మరియు ఇతర వాతావరణ ప్రమాదాలు రక్షణకు ప్రమాదంగా పరిణమించక ముందే దిగి రావడానికి వీలవుతుంది. అధిక పీడన గాలులు హైపోథర్మియా ఏర్పడటాన్ని వేగవంతం చేయడంతో పాటు ఆశ్రయం కొరకు ఉపయోగించిన డేరాల వంటి సామగ్రికి నష్టం కలిగిస్తాయి.[3][4] ఆ విధమైన పరిస్థితులలో, అధిరోహణ ప్రక్రియను నిదాన పరచే లేదా ఆపివేయగలిగిన జలపాతాలను కూడా తుఫానులు సృష్టించవచ్చు. ఐగర్‌పై ఉండే ఫోన్ పవనం ఒక ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ.

ఎత్తు[మార్చు]

వేగంగా అధిరోహించడం ఎత్తువలన కలిగే రుగ్మతకు దారితీయవచ్చు.[3][5] దీనికి ఉత్తమ చికిత్స వెంటనే క్రిందకు దిగిపోవడం. ఉన్నత ప్రాంతంలో ఆరోహకుని నినాదం "పైకి ఎక్కు, క్రింద నిద్రించు"గా ఉంటుంది, ఇది ఉన్నత వాతావరణ పరిస్థితులు అలవాటు పడటానికి ఆరోగ్య సూత్రాలను సూచిస్తూ ఉంటుంది అయితే నిద్రించడానికి క్రింది ప్రాంతాలకు రావాలి. దక్షిణ అమెరికాలోని ఆండీస్‌లో, ఎత్తువలన కలిగే రుగ్మత లక్షణాల చికిత్సకు కోకా ఆకులను నమలడం సాంప్రదాయకంగా ఉపయోగించబడుతుంది.

ఎత్తు రుగ్మత యొక్క సాధారణ లక్షణాలలో తీవ్రమైన తలనొప్పి, నిద్ర సమస్యలు, వికారం, ఆకలిలేకపోవడం, ఉత్సాహం లేకపోవడం మరియు ఒళ్ళు నొప్పులు ఉంటాయి. పర్వత ప్రాంత రుగ్మత, HACE (హై ఆల్టిట్యూడ్ సెరిబ్రల్ ఎడెమా) మరియు HAPE (హై ఆల్టిట్యూడ్ పల్మనరీ ఎడెమా)లుగా మారవచ్చు, రెండూ కూడా 24 గంటలలో ప్రాణాంతకమవుతాయి.[3][5][6]

ఎత్తైన పర్వతాలలో, వాతావరణ పీడనం తక్కువగా ఉంటుంది, అనగా ఊపిరి తీసుకోవడానికి ఆక్సిజన్ లభ్యత తక్కువగా ఉంటుంది.[3] ఇది ఎత్తువలన కలిగే రుగ్మతలకు వెనుక ఉన్న కారణం. అంతకు ముందు ఉన్నత ప్రాంతాలకు వెళ్ళిన అసాధారణ పర్వాతరోహకులు కూడా, వాతావరణానికి అలవాటు పడవలసి ఉంటుంది.[7] సాధారణంగా, 7,000 మీటర్ల కంటే ఎత్తుకు వెళ్ళినపుడు పర్వతారోహకులు సీసాలలో ఉన్న ఆక్సిజన్‌ను ఉపయోగించడం ప్రారంభిస్తారు. అసాధారణ ప్రతిభ ఉన్న పర్వతారోహకులు 8000-మీటర్ల శిఖరాలను (ఎవరెస్ట్ తో సహా) ఆక్సిజన్ లేకుండా అధిరోహించారు, ఇది వాతావరణ పరిస్థితులకు జాగ్రత్తగా ప్రణాళికతో అలవాటుపడటం ద్వారా సాధ్యమైంది.

సౌర వికిరణం[మార్చు]

ఎత్తు పెరుగుతున్న కొద్దీ వాతావరణం పలుచ బడటంతో సౌర వికిరణం బాగా పెరుగుతుంది అందువలన అతినీలలోహిత వికిరణంను తక్కువగా పీల్చుకుంటుంది.[3][4] ఈ వికిరణాన్ని ప్రతిఫలించే మంచుపొర ఈ ప్రభావాలను 75% వరకు విస్తరించి సన్ బర్న్ మరియు స్నో బ్లైండ్ నెస్ వలన కలిగే ప్రమాదాలను మరియు నష్టాన్ని పెంచుతుంది.[4]

2005లో, పరిశోధకుడు మరియు పర్వతారోహకుడు అయిన జాన్ సెంపుల్, టిబెటన్ పీఠభూమిపై సగటు కంటే ఎక్కువగా ఉన్న ఓజోన్ గాఢతలు ఆరోహకులకు అదనపు ప్రమాదాన్ని తెస్తాయని నిరూపించాడు.[8]

అగ్నిపర్వత క్రియాశీలత[మార్చు]

ద్వీపాల వంపులు మరియు ఆండీస్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలలోని ఉన్నత శిఖరాలుగా రూపొందిన అనేక స్ట్రాటో అగ్నిపర్వతముల వలె కొన్ని పర్వతాలు క్రియాశీల అగ్నిపర్వతాలుగా ఉన్నాయి. బ్రద్దలయితే వీటిలోని కొన్ని అగ్నిపర్వతాలు తీవ్ర ప్రమాదాలకు కారణమవుతాయి, లహర్లు (బురద ప్రవాహాలు), తాప శిలాశకల ప్రవాహాలు, రాళ్లు దొర్లడం, లావా ప్రవాహాలు, భారీ టెఫ్రా (రాతి ముక్కలు)దొర్లడం, అగ్నిపర్వత బాంబు బ్రద్దలవడం మరియు విషపూరిత వాయువులు వంటివి వీటిలో ఉంటాయి.

పర్వతారోహణ శైలులు[మార్చు]

రెండు ముఖ్యమైన పర్వతారోహణ శైలులు ఉన్నాయి: అన్వేషక ఆరోహణ మరియు ఎత్తుకు ఎక్కడం (ఆల్పినిజం).

ఐరోపాలో పర్వతారోహణ ఆల్పినిజంగా సూచించబడుతుంది. ఈ పదం అమెరికాలో మంచు అధిరోహణ, రాతి అధిరోహణ మరియు మిశ్రమ అధిరోహణలతో కూడిన ఒక ప్రత్యేక శైలిని సూచిస్తుంది, దీనిలో ఆరోహకులు ఎల్లపుడూ సామాగ్రిని తమతో మోసుకు వెళతారు. ఆల్పినిజం అనే పదం అమెరికాలో అన్వేషక శైలికి వ్యతిరేకార్ధంలో వాడబడుతుంది (హిమాలయ ప్రాంతంలో సాధారణంగా వాడేదానికి) దీనిలో అధిరోహకులు కూలీలను, జంతువులను, వంటవారు మొదలైనవాటిని సామాగ్రి మోయడానికి మరియు భోజనం తయారు చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. హిమాలయాలలో ఉనికిలో ఉన్న అన్వేషక శైలి అధిరోహణ ప్రధానంగా ఆ ప్రాంతంలోని పర్వతాల స్వభావం వలన ఏర్పడింది. హిమాలయన్ బేస్ కాంప్‌లకు నడవడానికి రోజులు లేదా వారాలు పడుతుంది, హిమాలయ పర్వతాలను అధిరోహించడానికి కొన్ని వారాలు లేదా నెలల సమయం పడుతుంది, పెద్ద సంఖ్యలో మనుషులు మరియు పదార్ధాలు అవసరమవుతాయి. అందువలన పెద్దవైన మరియు ఒంటరిగా ఉండే హిమాలయ శిఖరాలపై తరచూ అన్వేషక శైలి అధిరోహణ ఉపయోగించబడుతుంది. ఐరోపా మరియు ఉత్తర అమెరికాలలో అన్వేషక శైలి అంతగా అవసరం ఉండదు, దీనికి కారణం పర్వతాలు కారు లేదా వాయుమార్గంలో అందుబాటులో ఉంటాయి, ఎత్తు తక్కువగా ఉండటం వలన ఒకటి లేదా రెండు రోజులలో అధిరోహించవచ్చు.

ఈ రెండు రకాల అధిరోహణలలో భేదాలు, ప్రయోజనాలు మరియు నష్టాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి:[1]

అన్వేషక అధిరోహణ[మార్చు]

  • ఉన్నత ప్రాంతాలలోని శిబిరాలకు సామాన్లను చేరవేయడానికి శిబిరాల మధ్య అనేక సార్లు తిరగవలసి ఉంటుంది
  • శిబిరాల మధ్య సామగ్రి మోయవలసి ఉండటం వలన ఆల్పైన్ శైలి అధిరోహణ కంటే సమూహ పరిమాణం పెద్దదిగా ఉంటుంది
  • నిరంతరం శిబిరాల మధ్య తిరగడం వలన జరిగే ప్రమాదాలను తగ్గించడానికి ఎప్పుడూ స్థిరమైన రేఖలు ఉపయోగించబడతాయి
  • పర్వతంపై ఎక్కువ సమయం గడపబడుతుంది అనగా అధిరోహకులు ఎక్కువకాలం పాటు వాస్తవ ప్రమాదాలను ఎదుర్కుంటారు
  • సహాయక ఆక్సిజన్ తరచు ఉపయోగించబడుతుంది

ఆల్పినిజం[మార్చు]

  • అధిరోహకులు మార్గాన్ని ఒకసారి మాత్రమే అధిరోహిస్తారు, సామాగ్రి కొరకు వారు నిరంతరం శిబిరాల మధ్య పైకి మరియు క్రిందకు తిరుగావలసిన అవసరం ఉండదు
  • అధిరోహణకు తక్కువ సామగ్రి వాడబడుతుంది అందువలన తక్కువ మంది వ్యక్తులు అవసరమవుతారు
  • అన్వేషక శైలిలో ఉన్నంత ఎక్కువ సమయం ఆల్పినిజంలో అధిరోహకుడు వాస్తవ ప్రమాదాలకు బహిర్గతం కాడు; ఏదేమైనా, అన్వేషక శైలి అధిరోహణతో పోల్చినపుడు అధిరోహణ వేగం ఎక్కువ కావడం వలన వాతావరణానికి అలవాటు పడటానికి సమయం తక్కువగా ఉంటుంది
  • సహాయక ఆక్సిజన్ ఉపయోగించబడదు

ప్రదేశాలు[మార్చు]

పర్వతారోహణ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన క్రీడగా మారింది. ఐరోపాలో ఈ క్రీడ ఎక్కువగా ఆల్ప్స్ కేంద్రంగా ఉండి, ఇప్పటికీ అక్కడ బహు ప్రసిద్ధి చెందిన క్రీడగా ఉంది. ఆరోహకులచేత తరచుగా అధిరోహించబడే ఇతర ముఖ్య పర్వత శ్రేణులలో కాకసస్, పైరినీస్, రిలా పర్వతాలు, టట్రా పర్వతాలు మరియు కార్పతియన్ పర్వతాలు వంటివి ఉన్నాయి. ఉత్తర అమెరికాలో అధిరోహకులు తరచుగా రాకీ పర్వతాలు, కాలిఫోర్నియా యొక్క సియెర్రా నెవడ, వాయవ్య పసిఫిక్ యొక్క కాస్కేడ్స్ మరియు అలాస్కా యొక్క ఎత్తైన శిఖరాలను అధిరోహిస్తారు. అధిరోహకులు గ్రేటర్ రేంజస్ ‌కు అన్వేషక యాత్రకు వెళ్ళే సాంప్రదాయం చాలా కాలంగా ఉంది, ఈ పదం సాధారణంగా ఆండీస్ మరియు హిమాలయములు, కారకోరం, పామిర్స్ మరియు టియెన్ షాన్ వంటి ఆసియాలోని ఎత్తైన శిఖరాల కొరకు ఉపయోగించబడుతుంది. గతంలో ఇది అన్వేషక పర్యటనలకు లేదా ప్రధమ అధిరోహణలకు మాత్రమే ఉపయోగించబడేది. చౌకైన, ఎక్కువదూరం పోగల వాయు ప్రయాణంతో, గ్రేటర్ రేంజెస్‌లో పర్వతారోహణ సెలవులు తరచు గడుపబడుతున్నాయి మరియు ఎవరెస్ట్ మరియు విన్సన్ మాసిఫ్ (అంటార్కిటికాలో ఎత్తైన పర్వతం) కూడా "హాలిడే పేకేజ్"‌లుగా అందించబడుతున్నాయి. ఆసక్తిని కలిగించే ఇతర పర్వతారోహక ప్రాంతాలలో న్యూజిలాండ్‌లోని దక్షిణ ఆల్ప్స్, జపనీస్ ఆల్ప్స్, దక్షిణ కొరియన్ పర్వతాలు, బ్రిటిష్ కొలంబియాలోని తీర పర్వతాలు, స్కాటిష్ హైలాండ్స్, మరియు స్కాండినేవియా ప్రత్యేకించి నార్వేలోని పర్వతాలు ఉన్నాయి.

చరిత్ర[మార్చు]

  • అతని ఉద్దేశం శిఖరాన్ని చేరడమా అనేది తెలియనప్పటికీ, "ఓట్జి" 5,300 సంవత్సరాల క్రితం ఆల్ప్స్ పర్వతాలలో కనీసం 3,000 metres (9,800 ft) అధిరోహించగలిగాడు. అంత ఎత్తులో కనుగొనబడిన అతని అవశేషాలు ఒక హిమానీనదంలో భద్రంగా ఉన్నాయి.
  • 121లో సూర్యోదయాన్ని చూడటానికి రోమన్ చక్రవర్తి హడ్రియన్, ఎట్నా (3,350 మీ) ను అధిరోహించడం కామన్ ఎరాలో నమోదు చేయబడిన మొదటి పర్వతారోహణ.
  • 13వ శతాబ్దం యొక్క చివరి త్రైమాసికంలో పీటర్ III ఆఫ్ ఆరగాన్ పైరెనీస్‌లోని కానిగౌను అధిరోహించాడు.
  • స్థానిక జాతి (తెకానువపాస్) సభ్యులచే పోపోకాటేపెట్ల్ (5,426 మీ మెక్సికో) యొక్క అధిరోహణం 1289లో నమోదు చేయబడింది[citation needed]
  • జీన్ బురిడాన్ మోంట్ వెంటౌక్స్‌ను 1316 ప్రాంతంలో అధిరోహించాడు.[9]
  • ఇటాలియన్ కవి పెట్రార్క్, తన సోదరుడు మరియు ఇద్దరు సేవకులతో ఏప్రిల్ 26, 1336న మోంట్ వెంటౌక్స్ (1,909 మీ) యొక్క శిఖరాన్ని అధిరోహించినట్లు వ్రాసుకున్నాడు. అతని పర్యటన యొక్క వివరణ తరువాత అతని స్నేహితుడు డియోనిగి డి బోర్గో సాన్ సేపోల్క్రోకు రాసిన ఉత్తరంలో పొందుపరచబడింది.[10]
  • ఇటాలియన్ ఆల్ప్స్‌లోని రోకేమెలోన్ (3,538 మీ) 1358లో అధిరోహించబడింది.
  • 15వ శతాబ్ది చివర మరియు 16వ శతాబ్ది ప్రారంభాలలో, మతపరమైన ప్రయోజనాల కొరకు ఇన్కా సామ్రాజ్య పౌరులు మరియు వారి అధీనులచే ఆండీస్‌లోని అనేక ఉన్నత శిఖరాలు అధిరోహించబడ్డాయి. వారు అనేక వేదికలను, నివాసాలను మరియు పూజా పీఠములను నిర్మించి, మానవ బలులతో సహా అనేక బలులను ఇచ్చారు. వారు ఖచ్చితంగా అధిరోహించారని చెప్పగలిగిన అత్యున్నత శిఖరం లుల్లిల్లకో (6,739 మీ). వారు ఆండీస్‌లోని అత్యున్నత శిఖరమైన ఆకొన్కాగువ (6,962 మీ)ను కూడా ఎక్కి ఉండవచ్చు, ఈ శిఖరంపై 5,000 మీ ఎత్తులో ఒక బలి ఇవ్వబడిన బాధితుని కనుగొనడం దీనికి కారణం.[11]
  • 1492లో ఫ్రాన్స్ యొక్క చార్లెస్ VIII ఆజ్ఞచే మోంట్ ఐగుయిల్లె అధిరోహించబడింది. 16వ శతాబ్దపు మానవతావాదులు పర్వతాల పట్ల నూతన వైఖరిని అవలంబించారు, కానీ ఆందోళనతో ఉన్న ఐరోపా, పర్వతారోహణ గురించి అప్పుడే ప్రారంభమైన జ్యూరిచ్ అధ్యయనాన్ని మొగ్గలోనే త్రుంచివేసింది.
  • లియోనార్డో డా వించి సమీపంలో ఉన్న హిమ-క్షేత్రమైన మోంటే రోసాను అధిరోహించి, శాస్త్రీయ పరిశీలనలు జరిపాడు.
  • 1573లో ఫ్రాన్సిస్కో డి మార్చి, మధ్య ఇటలీలో ఉన్న గ్రాన్ సాస్సో (2912మీ) శిఖరాన్ని చేరాడు.
  • 1642లో డర్బీ ఫీల్డ్, ఆ కాలంలో న్యూ హాంప్ షైర్‌లో అగియోకచూక్ గా పిలువబడిన మౌంట్ వాషింగ్టన్ యొక్క నమోదు చేయబడిన మొదటి అధిరోహణను చేసాడు.
  • జ్యూరిచ్‌కి చెందిన కొన్రాడ్ గెస్నర్ మరియు జోసియాస్ సిమ్లర్ పర్వతాలను సందర్శించి, వివరించడంతో పాటు క్రమం తప్పకుండా అధిరోహణలు కూడా చేసారు. ఈ సమయానికి స్థానికంగా మంచు గొడ్డలి మరియు త్రాడు కనుగొనబడ్డాయి. 17వ శతాబ్దంలో పేర్కొనదగిన పర్వత యాత్ర ఏదీ జరగలేదు.
  • 1741లో చమోనిక్స్‌కు రిచర్డ్ పోకకే మరియు విలియం విన్ధాం యొక్క చారిత్రిక యాత్ర హిమానీనదములు సందర్శించే ధోరణిని ప్రారంభించింది.
  • 1744లో అధిరోహించబడిన టిటుస్, ఒక మంచు-పర్వతం యొక్క మొదటి వాస్తవ అధిరోహణ.
  • 1775లో స్థానికుల సమూహంచే మోంట్ బ్లాంక్ అధిరోహణకు మొదటి ప్రయత్నం చేయబడింది. 1786లో డాక్టర్ మైకేల్ పక్కార్డ్ మరియు జాక్వెస్ బల్మట్ మొదటిసారి శిఖరాన్ని చేరుకున్నారు. మొదటి అధిరోహణ యొక్క ప్రోత్సాహాకుడు అయిన హొరేస్-బెనెడిక్ట్ డి సుస్సురే తరువాత సంవత్సరంలో అనుసరించాడు.
  • 1798లో దక్షిణ నార్వేలోని దోవ్రేఫ్జేల్ శ్రేణిలో భాగమైన స్నøహెట్టను అధిరోహించిన మొదటి వ్యక్తి నార్వేజియన్ పర్వతారోహకుడు అయిన జెన్స్ ఎస్మార్క్. అదే సంవత్సరంలో ఆయన నార్వేలోని జోటున్హెయిమెన్ దక్షిణ శివార్లలో ఉన్న చిన్న పర్వతమైన బిటిహోర్న్‌కు ఒక యాత్ర నడిపాడు 1810లో అతను నార్వేలోని టెలిమార్క్‌లో ఉన్న మౌంట్ గౌస్టటొప్పెన్‌ను అధిరోహించిన మొదటి వ్యక్తి అయ్యాడు.
  • గ్రాస్గ్లోక్నర్ 1800లోను, ఒర్ట్లేర్ 1804లోను, జున్గ్ఫ్రావ్ 1811లో, ఫిన్స్టేరార్హార్న్ 1812లో మరియు బ్రీతోర్న్ 1813లో అధిరోహించబడింది. ఆ తరువాత, సందర్శకులు అధిరోహణ పట్ల ఆసక్తిని కనబరచడంతో, దాని పర్యవసానంగా ఎత్తైన ప్రాంతాల మార్గదర్శకుల సంస్థ మనుగడలోకి వచ్చింది.
  • బ్రిటిష్ శాస్త్రవేత్త సర్ జాన్ హెర్షెల్ 1824లో ఒక అధిరోహణ చేసారు, అక్కడ జూలై 23న ఆయన మౌంట్ ఎట్నా యొక్క ఎత్తును బారమితితో నిర్ధారించారు.
  • ఆండీస్‌లో అత్యున్నత శిఖరమైన అకోన్కగువా (22,831 అడుగులు) 1897లో మరియు ఉత్తర అమెరికాలోని రాకీ పర్వతాలలో ఉన్న గ్రాండ్ టేటన్ (13,747 అడుగులు) 1898లోను అధిరోహించబడ్డాయి.
  • ఇటాలియన్ డ్యూక్ ఆఫ్ ది అబ్రుజ్జి 1897లో అలస్కా మరియు కెనడాల సరిహద్దులో ఉన్న మౌంట్ సెయింట్ ఎలియాస్ (18,009 అడుగులు)ను మొదటి సారి అధిరోహించాడు మరియు 1906లో తూర్పు ఆఫ్రికాలోని రువేన్జోరి సమూహం (16,795 అడుగులు) లో ఉన్న మార్ఘేరిటను విజయవంతంగా అధిరోహించాడు. 1913లో హడ్సన్ స్టక్ అనే అమెరికన్ ఉత్తర అమెరికాలోని అత్యున్నత శిఖరమైన అలాస్కాలోని మౌంట్ మక్ కిన్లే (20,320 అడుగులు) ను అధిరోహించాడు.
  • సిట్లల్టేపెట్ల్ (5720 మీ మెక్సికో) 1848లో మొదటిసారి F. మేనార్డ్ & G. రేనాల్డ్స్‌చే అధిరోహించబడింది.
1900 నాటి పర్వతారోహకులు
  • ఒక క్రీడగా, వ్యవస్థాపూర్వక పర్వతారోహణ సాధారణంగా 1854లో సర్ అల్ఫ్రెడ్ విల్స్ యొక్క వెట్టర్హార్న్ అధిరోహరణం నాటి నుండి పేర్కొనబడుతుంది. మోంటే రోసా యొక్క మొదటి అధిరోహణ 1855లో జరిగింది.
  • 1857లో లండన్‌లో మొదటి ఆల్పైన్ క్లబ్ స్థాపించబడింది, ఇది వెంటనే అధికభాగం ఐరోపా దేశాలలో అనుకరించబడింది. 1865లో ఎడ్వర్డ్ విమ్పార్ యొక్క మేటర్హార్న్ అధిరోహణ ఎత్తైన ప్రాంతాల దండయాత్ర యొక్క ప్రధాన కాలాన్ని ముగించింది, అధిరోహణ యొక్క కళ కనుగొనబడి మరియు పరిపూర్ణత చెందిన పర్వతారోహణ యొక్క స్వర్ణయుగం అంతమై, వృత్తిపరమైన మార్గదర్శకుల సంస్థలు రూపొందాయి మరియు సాంప్రదాయాలు స్థిరపడ్డాయి.
  • పైరనీస్ యొక్క అన్వేషణ ఆల్ప్స్‌తో సమకాలీనమై, ఇతర శ్రేణులకు విస్తరించింది. D. W. ఫ్రెష్ ఫీల్డ్ ప్రోద్బలంతో కాకసస్ వీటిని అనుసరించింది; ఇది అన్వేషక అధిరోహకులచే 1868లో మొదటిసారి సందర్శించబడింది మరియు దీని గొప్ప శిఖరాలలో అధికభాగం 1888 నాటికి అధిరోహించబడ్డాయి.
  • ఎడెల్వీస్ క్లబ్ సల్జ్ బర్గ్ 1881లో సల్జ్ బర్గ్‌లో స్థాపించబడింది, మరియు దాని ముగ్గురు సభ్యులు రెండు ఎనిమిదివేల పర్వతాలు, బ్రాడ్ పీక్ (1957) మరియు ధౌలగిరి (1960)లను మొదటిసారి అధిరోహించారు.
  • 1888లో రెవరెండ్ W. S. గ్రీన్, సెల్కిర్క్ పర్వతాలకు యాత్ర చేసినపుడు, శిక్షణ పొందిన పర్వతారోహకులు తమ దృష్టిని ఉత్తర అమెరికా యొక్క పర్వతాల వైపు మరలించారు. అప్పటినుండి అన్వేషక యాత్రలు వేగంగా సాగాయి, మరియు అనేక ఇంగ్లీష్ మరియు అమెరికన్ ఆరోహక దళాలు అత్యున్నత శిఖరాలలో చాలా వాటిని సర్వే చేసాయి; పైక్స్ పీక్ (14,110 అడుగులు) మిస్టర్ E. జేమ్స్ మరియు బృందంచే 1820లోఅధిరోహించాబడగా, మౌంట్ సెయింట్ ఎలియాస్ (18,008 అడుగులు) డ్యూక్ ఆఫ్ ది అబ్రుజ్జి మరియు బృందంచే 1897లో అధిరోహించబడింది. అత్యున్నత అండీస్ యొక్క అన్వేషక యాత్ర 1879-1880లో విమ్పర్ చింబోరాజోను అధిరోహించి ఈక్వెడార్ యొక్క పర్వతాలను అన్వేషించినపుడు ప్రారంభమైంది. చిలీ మరియు అర్జెంటైనాల మధ్య కార్డిలెరా డాక్టర్ గుస్స్ఫెల్ద్ట్ చే 1883లో అధిరోహించబడింది, ఈయన మైపో (17,270 అడుగులు) ను అధిరోహించారు మరియ ఆకొన్కాగువ (22,841 అడుగులు) అధిరోహణకు ప్రయత్నించాడు. ఈ శిఖరం 1897లో ఫిట్జ్ గెరాల్డ్ అన్వేషక యాత్రలో మొదటిసారి అధిరోహించబడింది.
  • బొలీవియా యొక్క ఆండీస్ మొదటిసారి సర్ విలియం మార్టిన్ కాన్వెచే 1898లో అన్వేషించబడ్డాయి. 1885-1898 సంవత్సరాలలో చిలీ మరియు అర్జెంటిన యాత్రలు దక్షిణ కార్డిలెరా యొక్క నిర్మాణాన్ని వెల్లడించాయి. కాన్వె, టియెర్రా డెల్ ఫ్యూగో పర్వతాలను సందర్శించాడు.
  • న్యూజిలాండ్ యొక్క దక్షిణ ఆల్ప్స్ 1882లో రెవరెండ్ W. S. గ్రీన్‌చే మొదటిసారి సందర్శించబడ్డాయి, ఆ తరువాత కొంత కాలానికే న్యూ జిలాండ్ ఆల్పైన్ క్లబ్ స్థాపించబడింది, మరియు వారి కార్యకలాపాలవలన ఈ శ్రేణి యొక్క అన్వేషణ పురోగమించింది. 1895లో, మేజర్ ఎడ్వర్డ్ ఆర్థర్ ఫిట్జ్ గెరాల్డ్ ఈ శ్రేణిలో ఒక ముఖ్యమైన ప్రయాణం చేసాడు. ఫిట్జ్ గెరాల్డ్ యొక్క మొదటి ఆరోహణను తిరస్కరిస్తూ, టామ్ ఫిఫే మరియు బృందం 1894 క్రిస్మస్ రోజున అఒరకి/మౌంట్ కుక్‌ను అధిరోహించారు. ఫిట్జ్ గెరాల్డ్ ఈ శిఖరం గురించి ప్రకటించడానికి స్విస్ మార్గదర్శి అయిన మత్తియాస్ జుర్బ్రిగ్గెన్‌తో కలసి మార్గంలో ఉన్నాడు. మౌంట్ కుక్‌పై దెబ్బతిన్నందుకు కోపంతో, ఆయన దానిని అధిరోహించడానికి తిరస్కరించి ఆ ప్రాంతంలోని ఇతర శిఖరాలపై దృష్టి సారించాడు. ఆ పర్యటన తరువాత కాలంలో జుబ్రిగ్గెన్ ప్రస్తుతం తన పేరు పెట్టబడిన ఒక రిడ్జ్ నుండి ఒంటరిగా మౌంట్ కుక్‌ను అధిరోహించాడు.
  • ఆర్క్ టిక్ ప్రాంతంలో స్పిట్స్ బెర్గెన్‌కు చెందిన పర్వతాలు సర్ W. M. కాన్వె యొక్క అన్వేషణలలో 1896 మరియు 1897ల మధ్య మొదటిసారి అధిరోహించబడ్డాయి.
  • ఉన్నత అఫ్రికన్ శిఖరాలలో, కిలిమంజారో 1889లో డాక్టర్ హన్స్ మెయెర్‌చే, మౌంట్ కెన్యా 1899లో హాల్ఫోర్డ్ జాన్ మకిందర్‌చే,[12] మరియు రువేన్జోరి శిఖరం H. J. మూర్‌చే 1900లో అధిరోహించబడ్డాయి.
  • ఆసియాకు చెందిన పర్వతాలు ప్రారంభంలో బ్రిటిష్ సామ్రాజ్య ఆజ్ఞలను అనుసరించి సర్వే చేయబడ్డాయి. 1892లో సర్ విలియం మార్టిన్ కాన్వె హిమాలయములలోని కారకోరంకు అన్వేషక యాత్ర జరిపి, 23,000 ft (7,000 m) యొక్క శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.1895లో ఆల్బర్ట్ F. ముమ్మెరీ, నంగా పర్బత్ ఎక్కడానికి ప్రయత్నిస్తూ చనిపోయాడు, 1899లో D. W. ఫ్రెష్ ఫీల్డ్, సిక్కిం యొక్క మంచుతో కప్పబడిన ప్రాంతాలకు యాత్ర జరిపాడు. 1899, 1903, 1906 మరియు 1908లలో Mrs ఫాన్నీ బులక్ వర్క్ మాన్ , హిమాలయ అధిరోహణలు జరిపారు, వీటిలో నున్ కున్ శిఖరాల (23,300 అడుగులు) అధిరోహణ కూడా ఉంది. అనేకమంది గూర్ఖా సిపాయిలకు, మేజర్ ది Hon. C. G. బ్రూస్ చే నైపుణ్యం గల పర్వతారోహకులుగా శిక్షణ ఇవ్వబడింది, మరియు వారిచే మంచి అన్వేషణలు జరుపబడ్డాయి.
  • 1892లో కాలిఫోర్నియాలోని శాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో జాన్ ముయిర్‌చే సియెర్రా క్లబ్ స్థాపించబడింది.[13]
  • 1902లో ఇంగ్లాండ్‌లోని మాంచెస్టర్‌లో ది రుక్ సాక్ క్లబ్ స్థాపించబడింది.
  • 1902లో అమెరికన్ ఆల్పైన్ క్లబ్ స్థాపించబడింది.
  • 1902లో పర్వతారోహకుడు ఆస్కార్ ఎకెన్స్టీన్ మరియు రచయిత మరియు రహస్య జ్ఞానవేత్త అయిన అలీస్టర్ క్రౌలీ నేతృత్వంలో జరుపబడిన ఎకెన్స్టీన్-క్రౌలీ ఎక్స్ పెడిషన్, చోగో రి (ప్రస్తుతం పశ్చిమంలో K2గా పిలువబడుతుంది) అధిరోహణకు చేయబడిన మొదటి ప్రయత్నం. వారు 22,000 feet (6,700 m) చేరి వాతావరణం మరియు ఇతర ఆపదల కారణంగా వెనుకకు మరలారు.
  • 1905లో, అలీస్టర్ క్రౌలీ ప్రపంచంలోని మూడవ ఎత్తైన పర్వతమైన కంగ్చేన్ జంగకు మొదటి సాహసయాత్రను జరిపాడు. హిమసంపాతం కారణంగా ఆ బృందంలోని నలుగురు సభ్యులు మరణించారు. వెనుకకు మరలకముందు వారు 21,300 feet (6,500 m) చేరారని కొందరు వాదిస్తారు, అయితే క్రౌలె యొక్క స్వీయచరిత్ర ప్రకారం వారు సుమారు 25,000 feet (7,600 m) చేరారు.
  • 1920లలోని కొన్ని ఒలింపిక్స్ పర్వతారోహణకు బహుమతులను అందించాయి, కానీ ఇవి II వ ప్రపంచయుద్ధం తరువాత ఆపివేయబడ్డాయి.[14]
  • 1920లలో మౌంట్ ఎవరెస్ట్‌ను అధిరోహించడానికి బ్రిటిష్ వారు అనేక ప్రయత్నాలు చేసారు.1921లో చేసిన మొదటిది అధిక అన్వేషణాత్మక యాత్ర కానీ 1922 యాత్ర 8,320 metres (27,300 ft) చేరింది, తరువాత ఏడుగురు కూలివాళ్ళు హిమసంపాతంలో మరణించడంతో మూడవ శిఖర అధిరోహణ ప్రయత్నం నిలిపివేయబడింది. 1924 యాత్రలో మరొక ఉన్నతి సాధించబడింది, కానీ చివరి ప్రయత్నంలో జార్జ్ మలోరి మరియు ఆండ్రూ ఇర్విన్ అదృశ్యమవడంతో శిఖరాన్ని చేరడంలో విఫలమైంది.
  • 1938లో అన్డ్రియాస్ హెక్మైర్, విగ్గెర్ల్ వోర్గ్, ఫ్రిట్జ్ కస్పరెక్ మరియు హెయిన్రిచ్ హర్రెర్సా‌లచే ఐగర్, నార్త్ ఫేస్ యొక్క ప్రధమ అధిరోహణ జరిగింది. ఈ మార్గం "ఆల్ప్స్ యొక్క చివరి గొప్ప సమస్య" (అనేకములలో ఒకటి)గా అభి వర్ణించబడింది.
  • 1950లలో రెండు మినహాయించి ఎనిమిదివేల మీటర్ల పర్వతాలు మొదటిసారిగా అధిరోహించబడ్డాయి, ఇది 1950లో మౌరిస్ హెర్జోగ్ మరియు లూయిస్ లచెనల్లచే అధిరోహించబడిన అన్నపూర్ణతో ప్రారంభమైంది. ప్రపంచంలోని అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం (సముద్ర మట్టం కంటే పైన), మౌంట్ ఎవరెస్ట్ (8,848 మీ) మే 29, 1953న సర్ ఎడ్మండ్ హిల్లరీ మరియు టెన్జింగ్ నార్గేలతో నేపాల్ యొక్క దక్షిణం వైపు నుండి అధిరోహించబడింది. కొన్ని నెలల తరువాత, హెర్మన్ బుహ్ల్, నంగా పర్బత్ (8,125 మీ) యొక్క మొదటి అధిరోహణను చేసాడు, శిఖరాన్ని చేరడానికి అత్యున్నత పద్ధతిలో జరిగిన దీర్ఘకాల సాహసయాత్రగా ఇది గుర్తించబడింది, మొదటి అధిరోహణలో ఒంటరిగా శిఖరాన్ని చేరగలిగిన ఏకైక ఎనిమిదివేల మీటర్ల శిఖరం. ప్రపంచంలో రెండవ అత్యున్నత శిఖరమైన K2 (8,611 మీ) 1954లో లినో లసెడెల్లి మరియు ఆచిల్లె కంపగ్నోనిలచే మొదటిసారి అధిరోహించబడింది. 1964లో, 8000 మీటర్ల శిఖరాలలో అతి చిన్నదైన శిషపంగ్మ (8,013 మీ) చివరిగా అధిరోహించవలసిఉన్న ఎనిమిదివేల మీటర్ల పర్వతం.

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

  • షెర్రీ B. ఒర్ట్నార్, లైఫ్ & డెత్ ఆన్ మౌంట్ ఎవరెస్ట్: షెర్పాస్ & హిమాలయన్ మౌంటెనీర్ (ప్రిన్స్టన్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 1999).
  • మౌరిస్ ఇస్సేర్మన్ మరియు స్టీవర్ట్ వీవర్, ఫాలెన్ జైన్ట్స్: ది హిస్టరీ ఆఫ్ హిమాలయన్ మౌంటెనీరింగ్ ఫ్రమ్ ది ఏజ్ ఆఫ్ ఎంపైర్ టు ది ఏజ్ ఆఫ్ ఎక్స్ ట్రీమ్స్ (యేల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2008). ISBN 978-0-521-81204-7.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • పర్వతారోహకుల జాబితా
  • స్కి పర్వతారోహణ
  • అధిరోహణ పదాల నిఘంటువు
  • అధిరోహణ విషయాల జాబితా
  • పర్వత రక్షణ
  • పర్వత సామాగ్రి
  • అధిరోహణ చేయబడని అత్యంత ఎత్తైన పర్వతం
  • పర్వత కుటీరం
  • ది మౌంటెనీర్స్ (పసిఫిక్ NW)
  • బహిరంగప్రదేశ విద్య
  • నాయకత్వ అధిరోహణ
  • తాడు అందుబాటు
  • UIAA - ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ మౌంటెనీరింగ్ అండ్ క్లైమ్బింగ్
  • కాలిఫోర్నియా మౌంటెనీరింగ్ గ్రూప్
  • మౌంటైన్ చిత్రం
  • పర్వతారోహణ యొక్క స్వర్ణ యుగం

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 Cox, Steven M. and Kris Fulsaas, ed., ed. (2003-09). Mountaineering: The Freedom of the Hills (7 ed.). Seattle: The Mountaineers. ISBN 0898868289. 
  2. UIAA Activities. UIAAమూస:Inconsistent citations 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Cymerman, A; Rock, PB. Medical Problems in High Mountain Environments. A Handbook for Medical Officers. USARIEM-TN94-2. US Army Research Inst. of Environmental Medicine Thermal and Mountain Medicine Division Technical Report. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-03-05. 
  4. 4.0 4.1 4.2 Hamilton, AJ. Biomedical Aspects of Military Operations at High Altitude. USARIEM-M-30/88. US Army Research Inst. of Environmental Medicine Thermal and Mountain Medicine Division Technical Report. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-03-05. 
  5. 5.0 5.1 Roach, Robert; Stepanek, Jan; and Hackett, Peter. (2002). "24". Acute Mountain Sickness and High-Altitude Cerebral Edema. In: Medical Aspects of Harsh Environments 2. Washington, DC. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-01-05.  More than one of |location= మరియు |place= specified (సహాయం)
  6. Roach, James M. and Schoene, Robert B. (2002). "25". High-Altitude Pulmonary Edema. In: Medical Aspects of Harsh Environments 2. Washington, DC. సంగ్రహించిన తేదీ 2009-01-05.  More than one of |location= మరియు |place= specified (సహాయం)
  7. Muza, SR; Fulco, CS; Cymerman, A (2004). "Altitude Acclimatization Guide.". US Army Research Inst. of Environmental Medicine Thermal and Mountain Medicine Division Technical Report (USARIEM-TN-04-05). సంగ్రహించిన తేదీ 2009-03-05. 
  8. పర్వత పీఠభూమి టిబెట్ చుట్టూ ఓజోన్ "పరివేషము"ను సృష్టించింది
  9. లిన్ థోర్న్ డైక్, రినైసాన్స్ ఆర్ ప్రినైసాన్స్, జర్నల్ ఆఫ్ ది హిస్టరీ ఆఫ్ ఐడియాస్ , వాల్యూం 4, నెం. 1. (1981 జవనరి), పేజీలు 69-74.
  10. The Ascent of Mount Ventoux http://www.idehist.uu.se/distans/ilmh/Ren/ren-pet-ventoux.htm http://www.fordham.edu/halsall/source/petrarch-ventoux.html http://petrarch.petersadlon.com/read_letters.html?s=pet17.html
  11. Cameron, Ian (1990). Kingdom of the Sun God: a history of the Andes and their people. New York: Facts on File. పేజీలు. 174–175. ISBN 0-8160-2581-9. 
  12. Mackinder, Halford John (May 1900). "A Journey to the Summit of Mount Kenya, British East Africa". The Geographical Journal 15 (5): 453–476. doi:10.2307/1774261. సంగ్రహించిన తేదీ 2007-05-28. 
  13. కోహెన్, మైఖేల్ పి., ది హిస్టరీ ఆఫ్ ది సియెర్ర క్లబ్ 1892-1970 (సియెర్ర క్లబ్ బుక్స్, శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో, 1988) ISBN 0-87156-732-6
  14. విచ్ ఈవెంట్స్ ఆర్ ఒలింపిక్? ఒలింపిక్స్ ఎట్ స్పోర్ట్స్ రిఫరెన్స్.కామ్, 2008

బయటి లింకులు[మార్చు]

Commons-logo.svg
వికీమీడియా కామన్స్‌లో కి సంబంధించిన మీడియా ఉంది.