బెస్సేమర్ పద్ధతి

వికీపీడియా నుండి
(బెస్సేమర్ పద్దతి నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

బెస్సేమర్ పద్ధతి అనేది కరిగించిన పిగ్ ఐరన్ నుండి భారీస్థాయిలో పారిశ్రామిక పద్ధతిలో ఉక్కును ఉత్పత్తి చేసిన తొలి చౌకైన పద్ధతి. ఈ పద్ధతిని కనిపెట్టిన హెన్రీ బెస్సేమర్ తదనంతరము అతని పేరు మీదుగా పేరు పెట్టబడినది, అతను ఈ పద్ధతి పై 1855లో విశిష్ట అధికారమును పొందాడు. ఈ పద్ధతి 1851 లో విలియం కెల్లీ చేత ఒంటరిగా అవిష్కరించబడినది.[1][2] ఈ పద్ధతి పారిశ్రామిక స్థాయిలో కాకుండా యూరప్ బయట చాలా వందల సంవత్సరముల పాటు వినియోగించబడినది.[3] దీని యొక్క ముఖ్యమైన సూత్రము వచ్చేసి కరిగిన ఐరన్ గుండా గాలిని పంపించి భస్మీకరణము చేసి మలినములు తొలగించడముగా ఉన్నది. భస్మీకరణము కూడా ఐరన్ రాశి యొక్క ఉష్ణోగ్రతను పెంచుతుంది మరియు అది కరిగే ఉండేలా చేస్తుంది.

బెస్సేమర్ కన్వర్టర్,స్యూమాటిక్ డయాగ్రం

ఎంతో వేడికి కానీ కరగని ఒక మూల పదార్ధమును పొరలా వేసి చేసే పద్ధతి మూల బెస్సేమర్ పద్దతి (బేసిక్ బెస్సేమర్ ప్రాసెస్) లేదా దీనిని కనిపెట్టిన సిడ్నీ గిల్క్రిస్ట్ థామస్ తదనంతరము నుండి గిల్క్రిస్ట్-థామస్ పద్ధతి అని పిలవబడుతున్నది.

వివరాలు[మార్చు]

బెస్సేమర్ కన్వర్టర్ కాంపోనెంట్స్.

బెస్సేమర్ సంయోజకి(కన్వర్టర్)[మార్చు]

ఈ పద్దతి అంతా బెస్సేమర్ సంయోజకి అని పిలవబడుతున్న బంకమన్నుతో లేదా డోలమైట్ తో పూత పూయబడిన ఒక పెద్ద అండాకారపు ఉక్కు పాత్రలో జరపబడుతుంది. ఈ సంయోజకి ఒకసారి 8 నుంచి 30 టన్నుల కరిగి ఉన్న ఐరన్ ను భరించగలదు, కానీ సాధారణముగా 15 టన్నులకు అటుఇటుగా మాత్రమే నింపుతారు. ఈ కన్వర్టర్ పైన తెరచుకుని ఉంటుంది, ఆ పాత్ర యొక్క శరీరమును బట్టి వంచి ఉంటుంది, దీని గుండా ఐరన్ అందులోకి పంపించబడుతుంది మరియు పద్దతి తరువాత తయారైన పదార్ధము బయటకు తీయబడుతుంది. దీని క్రింద పెద్ద సంఖ్యలో ట్యూయర్స్ అని పిలవబడే మార్గములు ఉంటాయి, వీటి ద్వారా గాలి కన్వర్టర్ లోకి నెట్టబడుతుంది. ఈ కన్వర్టర్ ఒక స్థూపము యొక్క ఇరుసుపై పెట్టబడుతుంది, తద్వారా అది చార్జ్ పొందడానికి వీలుగా తిరుగుతుంది, మార్పు చెందుతున్నప్పుడు పైకి క్రిందకు తిరుగుతుంది మరియు కరిగిన ఉక్కును చివరలో బయటకు పోయడానికి మరల త్రిప్పబడుతుంది.

భస్మీకరణము[మార్చు]

భస్మీకరణము అనే పద్దతి సిలికాన్, మాంగనీస్ మరియు కార్బన్ వంటి మలినములను ఆక్సైడ్ ల రూపములో తొలగిస్తుంది. ఈ ఆక్సైడ్ లు వాయువులుగా వెళ్లిపోతాయి లేదా గట్టి స్పాంజ్ లాంటి పదార్ధములా కానీ తయారు అవుతాయి. చాల వేడిని తట్టుకునేలా వేయబడిన పూత కూడా మార్పుకు గురి అవ్వడములో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది- బంక మట్టి పూత అనేది ఆమ్ల బెస్సేమర్ లో వాడతారు, ఇది మూల పదార్ధములో తక్కువ పాస్ఫరస్ ఉన్నప్పుడు వాడతారు. బేసిక్ బెస్సేమర్ లో ఫాస్ఫరస్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు (లైమ్ స్టోన్ లేదా మాగ్నసైట్ పూతలు కూడా కొన్ని కొన్నిసార్లు డోలమైట్ కు బదులుగా వాడతారు.)డోలమైట్ వాడతారు- ఇది ఈ పద్దతిని కనిపెట్టిన సిడ్నీ గిల్క్రిస్ట్ థామస్ తదనంతరము గిల్క్రిస్ట్-థామస్ కన్వర్టర్ అని పిలవబడుతున్నది. ఉక్కుకు కావలసిన ధర్మములు ఇచ్చేటందుకు, ఈ మార్పు పూర్తి అయిన తరువాత కరిగి ఉన్న ఉక్కుకు వేరే పదార్దములు స్పీగెలీసన్(ఒక ఐరన్-కార్బన్-మాంగనీస్ ల మిశ్రమ లోహము) వంటి వాటిని కలపవచ్చు.

పద్ధతి యొక్క నిర్వహణ[మార్చు]

కావాలనుకున్న ఉక్కు తయారు అయిన తరువాత, అది లాడిల్ ల లోకి పోయబడుతుంది మరియు ఆ తరువాత మూసల లోకి చేర్చబడుతుంది మరియు తేలికగా ఉండే మలినములు వెనుకే ఉండిపోతాయి. "బ్లో" అని పిలవబడే ఈ మార్పిడి పద్ధతి ఇరవై నిముషములలో పూర్తి అవుతుంది. ఈ సమయములో మలినముల భష్మీపటలము ఎలా అవుతున్నదో కన్వర్టర్ తలవైపు నుంచి వస్తున్న మంట ఎలా కనిపిస్తుందో అన్న దానిని బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది: నవీన ఫోటో ఎలెక్ట్రిక్ పద్ధతులలో మంట యొక్క స్వభావములను నమోదు చేయడం అనేది ఆఖరి ఉత్పత్తి యొక్క నాణ్యతను నియంత్రించడములో చాలా సహాయకారిగా ఉంటున్నది. బ్లో తరువాత, ద్రవస్థితిలో ఉన్న లోహము కావాలనుకున్న బిందువు వరకు చల్లపరచబడుతుంది మరియు ఇతర కావాల్సిన ఉత్పత్తిని బట్టి అవసరమైన మిశ్ర ధాతువులు కూడా దానికి చేర్చబడతాయి.

అంతకు మునుపు ఉన్న పద్ధతులు[మార్చు]

బెస్సేమర్ కన్వర్టర్ ఎట్ స్టేషన్ స్వేర్, పిట్స్బర్గ్.

బెస్సేమర్ పద్ధతికి ముందు, బ్రిటన్ లో పిగ్ ఐరన్ లో కార్బన్ ను తగ్గించడానికి ఎలాంటి ప్రయోగాత్మక పద్ధతి అందుబాటులో లేదు. స్వీడన్ నుంచి దిగుమతి చేసుకున్న కార్బన్ లేని చేత ఐరన్ కు కార్బన్ ను కలపడము అనే వ్యతిరేక పద్ధతిలో ఉక్కు తయారు చేయబడేది. ఇలా ఉత్పత్తి చేసే పద్ధతిని సిమెంటేషన్ పద్ధతి అని అంటారు, ఇందులో చేత ఇనుము కడ్డీలను కర్ర బొగ్గుతో పాటుగా ఒక పొడవైన రాతి పెట్టెలో ఒక వారము వరకు వేడి చేయడము ఉంటుంది. ఇది గరుకులు గరుకులుగా ఉండే ఉక్కును ఉత్పత్తి చేసేది. ప్రతి ఒక టన్ను ఉక్కు ఉత్పత్తికీ చాలా ఖరీదైన మూడు టన్నుల నేల బొగ్గు నుంచి వాయువులను బయటకు తీసివేసిన తరువాత మిగిలే ఘన పదార్ధమును తగల పెట్టవలసి వచ్చేది. అలాంటి ఉక్కు కడ్డీలుగా మలచబడిన తరువాత ఒక పెద్ద టన్ను £50 నుండి £60 (2008 లో దాదాపు £3,390 నుండి 4,070 )[4] వరకు అమ్ముడవుతుంది. ఈ పద్దతిలోని అత్యంత క్లిష్టమైన మరియు చాలా పని ఉండే భాగము వచ్చేసి స్వీడన్ లోని చక్కని కమ్మరి కార్ఖానాలలో చేత ఐరన్ ఉత్పత్తి చేయబడడము.

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దములో బెంజమిన్ హుంత్స్మన్ యొక్క మూస ఉక్కును తయారు చేసే పద్దతిని ప్రవేశ పెట్టిన తరువాత ఈ పద్ధతి శుద్ధి చేయబడినది, ఇది మరో మూడు గంటలు ఎక్కువ కాల్చే సమయము మరియు చాలా పెద్ద స్థాయిలో కోక్ యొక్క నిల్వలు కావాలి. మూస ఉక్కును తయారు చేయడానికి గరుకులు గరుకులుగా ఉండే ఉక్కు కడ్డీలను ముక్కలుగా విరగగొడతారు మరియు 20 కేజీల వరకు పట్టే చిన్న మూసలలో వేసి కరిగిస్తారు. ఇది చాలా మంచి నాణ్యత కలిగిన మూస ఉక్కును ఉత్పత్తి చేస్తుంది కానీ ఖర్చును విపరీతముగా పెంచేసింది. ఈ నాణ్యత కలిగిన ఉక్కు తయారీకు పట్టే సమయమును బెస్సెమర్ పద్దతి అరగంటకు తగ్గించి వేసింది మరియు ముందుగా కావలసింది కేవలము పిగ్ ఐరన్ ను కరిగించడానికి కావలసిన పిగ్ ఐరన్ మాత్రమే. తొలి రోజులలో, బెస్సేమర్ కన్వర్టర్ ఒక పొడవైన టన్ ను కేవలము $7 కు ఉత్పత్తి చేయగలిగింది, అదే తొలి రోజులలో అది ఒక టన్ను £40 కు అమ్ముడు పోయింది.

చరిత్ర[మార్చు]

బెస్సేమర్ కన్వర్టర్, క్లేహం ఐలాండ్ మ్యూజియం, షెఫీల్డ్, ఇంగ్లాండ్ ,(2010).

11 వ శతాబ్దపు సాంగ్ సామ్రాజ్యము సమయములో కుమ్మరి కొలిమిలో పోత పోసిన ఐరన్ ను మరల మరలా ఒక చల్లని చోట పగల గొట్టడము ద్వారా "పాక్షిక డీకార్బోనైజేషన్" ను చేసేవారు అని చరిత్రకారుడు అయిన రాబర్ట్ హార్ట్వెల్ తెలిపాడు.[5] చరిత్రకారులు అయిన జోసెఫ్ నీధం మరియు వెర్ట్టైం లు కూడా ఇది ఉక్కును తయారు చేయడములో బెస్సేమార్ పద్ధతి రావడానికి ముందుగా వాడబడిన పద్ధతి అని ధృవీకరించారు. ఈ పద్ధతి తొలిసారిగా గొప్ప పండితుడు మరియు బహుళ శాస్త్రజ్ఞుడు, ప్రభుత్వ అధికారి అయిన షేన్ కుయో (1031–1095) 1075 లో అతను సిజ్హౌ ను దర్శించినప్పుడు వివరించాడు.[5] ఈ పద్దతిలో ఐరన్ తయారు చేయబడిన తొలి ప్రదేశములలో బహుశా 11 వ శతాబ్దము సమయములో ఎక్కువగా గొప్ప ఉక్కు-తయారీ ప్రాంతములైన హెనాన్-హెబెయి లతో పాటుగా ఒక జిల్లా అయి ఉండవచ్చు అని హర్వేల్ తెలిపాడు.[5]

1740లో బెంజమిన్ హుంట్స్మాన్ ఉక్కు తయారు చేయడానికి ఒక మూసలో పోసి తయారు చేసే పద్దతిని అభివృద్ధి చేసాడు, ఇది అతను షెఫీల్డ్ లోని హాండ్స్వర్త్ జిల్లాలో ఉన్న తన కార్ఖానాలో అభివృద్ధి చేసాడు. ఈ పద్ధతి ఉక్కు ఉత్త్పత్తిలో పరిమాణము మరియు నాణ్యత లపై చాలా గొప్ప స్థాయిలో ప్రభావము కలిగించింది.

సర్ హెన్రీ బెస్సేమర్ తను సృజించిన దాని యొక్క మూలముల గురించి తన జీవిత చరిత్ర లోని 10 మరియు 11 అధ్యాయములలో వివరించాడు. ఈ పుస్తకము ప్రకారము క్రిమియన్ యుద్ధము మొదలైన సమయములో చాలా మంది ఇంగ్లీష్ పారిశ్రామికవేత్తలు మరియు నిర్మాతలు సైనిక సంబంధ సాంకేతిక పరిజ్ఞానము పై ఆసక్తి చూపించారు మరియు బెస్సేమర్ తానే శతాగ్ని దళము విసిరి వేసే వస్తువులను తయారు చేసే పద్దతిని అభివృద్ధి చేసాడు, దీని ద్వారా వారు గాడి తుపాకీ లోని రంధ్రము వాడకుండానే త్రిప్పగలుగుతారు. అతను ఈ పద్ధతిపై 1854 లో సర్వాధికారములు తీసుకున్నాడు మరియు దానిని ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వముతో కలిసి అభివృద్ధి చేయడం ఆరంభించాడు. ఈ పద్దతిని ఫ్రాన్స్ లోని పాలీగన్ లో విజయవంతముగా పరీక్ష చేసిన అనంతరము అతను క్లాడే-ఎతిన్నీ మినీ తో సంభాషించాడు, అతను పెద్ద, బరువు కలిగిన తిరిగే ప్రొజెక్టైల్ వాడకానికి తుపాకీ యొక్క శక్తి ముఖ్యమైన అడ్డంకి అని భావించాడు, ముఖ్యముగా "...అతను [మినీ] ఇలా 30-lb. షాట్ ను 12-పౌండ్ల పోతపోసిన ఐరన్ తో చేసిన తుపాకీ నుంచి కాల్చడము అనేది మంచిది కాదు అనే అభిప్రాయపడ్డాడు. అతను చెప్పిన అసలు ప్రశ్న వచ్చేసి; అలాంటి బరువైన ప్రోజెక్టైల్ తో పని చేసే శక్తి ఉన్న తుపాకీలను తయారు చేయగలమా?" ఇది బెస్సేమర్ ఉక్కు గురించి ఆలోచించడము మొదలు పెట్టేలా చేసింది. ఆ సమయములో ఉక్కు అనేది తయారు చేయడము కష్టము అయినది మరియు చాలా ఖర్చుతో కూడుకున్న వ్యవహారము, అందువలన కేవలము వంటగది పరికరములు మరియు పనిముట్లు చేయడానికి మాత్రమే వాడబడేది. జనవరి 1855 తో మొదలు పెట్టి అతను శతాగ్నిదళమునకు భారీస్థాయిలో కావాల్సిన ఉక్కును తయారు చేయడం కొరకు పని చేయడం ప్రారంభించాడు మరియు అక్టోబర్ వరకు అతను తన బెస్సేమర్ పద్దతికి సంబంధించిన తొలి సర్వాధికారము కొరకు కావలసిన పత్రములు నింపివేసాడు.

బెస్సేమర్ యొక్క జీవిత చరిత్ర ప్రకారము అతను ముందుగా ఒక మామూలు రివర్బటరీ కొలిమి పై పని చేసాడు, కానీ ఒక పరీస్ఖ సమయములో ఒక రెండు పిగ్ ఐరన్ కరిగించి చేసిన దిమ్మెలు మూస నుంచి బయటకు వచ్చాయి మరియు కొలిమి యొక్క వేడి గాలిలో మూస పైన కూర్చున్నాయి. బెస్సేమర్ వాటిని మూస లోపలి నెట్టడము కొరకు వెళ్ళినప్పుడు అతను వాటిని ఉక్కు యొక్క చిప్పలుగా కనిపెట్టాడు: వేడి గాలి తను ఒక్కటే దిమ్మె యొక్క బయటి భాగములను ఉక్కుగా మార్చివేసింది. ఇలా కనిపెట్టబడిన కీలకమైన విషయము అతను తన కొలిమిని పూర్తిగా వేరేగా తయారు చేసే దిశగా నడిపించింది, దాని వలన ప్రత్యేకమైన గాలి పంపుల ద్వారా అది ఎక్కువ ఒత్తిడితో గాలిని కరిగిన ఐరన్ గుండా పంపించే వీలు కలుగుతుంది. అది పైకి చూడడానికి కొంచెం అవివేకముగా అనిపిస్తుంది ఎందుకు అంటే అది ఐరన్ ను చల్లపరుస్తుంది, కానీ ఉష్ణమోచక భష్మీపటలము వలన సిలికాన్ మరియు కార్బన్ లు రెండు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాణవాయువుతో కలిసి చర్యనొంది కరిగిన ఐరన్ చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతమును మరింత వేడిగా చేస్తుంది, దీనివలన అది ఉక్కుగా మారే అవకాశము లభిస్తుంది.

బెస్సేమర్ తన పద్దతిని ఐదుగురు ఐరన్ మాస్టర్ లకు £27,000 ల మొత్తమునకు లైసెన్స్ ఇచ్చాడు, కానీ అతను ప్రమాణము చేసిన విధముగా నాణ్యత ఉన్న ఉక్కును ఆ లైసెన్స్ ల ద్వారా తయారు చేయలేకపోయారు మరియు ఆ తరువాత అతను వాటిని తిరిగి £32,500 కు తిరిగి కొనుక్కున్నాడు.[6] అతను ఐరన్ లో ఉన్న మలినముల వలన ఈ ఇబ్బంది తలెత్తింది అని తెలుసుకున్నాడు మరియు దానిని అధిగమించడానికి ఈ పద్దతిలో ఎప్పుడు గాలిని లోపలి విసురుగా పంపించడం ఆపాలో తెలియాలి అని ముగించాడు; అలా చేయడం వలన మలినములు భస్మము అయిపోతాయి కానీ కావలసినంత కార్బన్ మాత్రమే మిగిలిపోతుంది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, వేల వేల పౌండ్ల ధనము ప్రయోగముల కొరకు ఖర్చు పెట్టినప్పటికీ, అతను సమాధానము కనిపెట్టలేక పోయాడు.[7] కొన్ని గ్రేడ్ ల ఉక్కు, దాని ద్వారా విసురుగా పంపించబడే గాలిలో ఒక భాగముగా ఉండే 78% నైట్రోజెన్ కు కూడా సున్నితముగా స్పందిస్తుంది.

తేలికైన కానీ అద్భుతమైన ఒక పరిష్కారము తొలిసారిగా ఆంగ్ల ఖనిజ నిపుణుడు అయిన రాబర్ట్ ఫోరేస్టార్ ముషేట్ వలన కనిపెట్టబడినది, అతను ఫారెస్ట్ ఆఫ్ డీన్ లో విలువైన, వేలసంఖ్యలో ఉన్న సాంకేతిక ప్రయోగములు జరిపాడు. అతని పద్దతిలో, ముందుగా మొత్తము మలినములు మరియు కార్బన్ లను వీలైనంత కాల్చివేయాలి, అప్పుడు తిరిగి సరిగ్గా కావలసినంత స్పీగేలెసేన్ లో కార్బన్ మరియు మాంగనీస్ లను కలపాలి. ఇది చివరికి వచ్చే ఉత్పత్తి యొక్క నాణ్యతను పెంచడము పై ప్రభావం కలిగి ఉంటుంది, దీనివలన దాని యొక్క సాగే గుణము పెరుగుతుంది - దాని యొక్క వంగే గుణము మరియు ఎక్కువ వేడిని తక్కుకునే లక్షణము వంటివి పెంచడము వలన, ఆ ఉక్కును చాలా పెద్ద సంఖ్యలో అవసరముల కొరకు వాడుకోవడానికి పనికి వచ్చేలా చేయడానికి వీలు కలిగింది.[8][9][10]

డోలిస్ ఐరన్ కంపెనీ ఈ పద్ధతి పై లైసెన్స్ పొందిన తొలి సంస్థ అయ్యింది. ఈ సంస్థ ఈ పద్ధతిలో తమ మొదటి బెస్సేమర్ ఉక్కును తయారు చేయడానికి 1865 లో శ్రీకారం చుట్టింది.[11]

డెట్రాయిట్ యొక్క దక్షిణ దిశలో డెట్రాయిట్ నది పై మిచిగాన్ వ్యాన్దోట్టే, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో 1855 వ సంవత్సరములో మొదటి బెస్సేమర్ స్టీల్ మిల్ ప్రారంభించబడినది. ఉత్తర అమెరికాలో డెట్రాయిట్ ముందుగా ఉక్కు ఉత్పత్తి చేసే నగరము అయింది, ఎందుకు అంటే దీనికి ఉత్తర మిచిగాన్, విస్కాన్సిన్ మరియు మిన్నేస్సోట్ట ల నుంచి ఐరన్ ను ఓడల ద్వారా దిగుమతి చేసుకోవడానికి వీలు కల్పించే గొప్ప చెరువులు కలిగి ఉండడము వలన అది సాధ్యము అయింది. ఈ ముఖ్య కారణముల వలననే డెట్రాయిట్ ఎంతో పేరు పొందిన ఆటోమొబైల్ ల తయారీ కేంద్రముగా అభివృద్ధి చెందింది.

సర్వాధికారముల కొరకు జరిగిన యుద్దములు[మార్చు]

బెస్సేమర్ కన్వర్టర్, క్లేహం ఐలాండ్ మ్యూజియం, షెఫీల్డ్, ఇంగ్లాండ్ (2002)

సాధారణముగా అంత మంచి విలువ కలిగిన సర్వాధికారములు అనేవి విమర్శల నుంచి తప్పించుకోలేవు మరియు వేరు వేరు కారణాలను చూపి అవి చట్ట విరుద్ధము అని చూపే ప్రయత్నము జరుగుతూనే ఉన్నది. కానీ, బెస్సేమర్ కు ఒక సర్వాధికారి యొక్క హక్కులను కొనడము అనేది మంచిది అని అనిపించినా వాటిని ఎలాంటి వివాదము లేకుండా నిర్వహించగలిగిన అదృష్టవంతుడు అయ్యాడు, అదే రాబర్ట్ ఫారేస్టార్ ముషేట్ విషయములో, అతను 1859 లో డబ్బు తిరిగి కట్టవలసిన అవసరము లేకుండానే సర్వాధికారము యొక్క సమయము 1859 లో పూర్తి కావడముతో అతను స్వేచ్చ పొందాడు.

ముషేట్ యొక్క పద్ధతి అంత ముఖ్యమైనది కాదు మరియు ఆ సంగతిని 1865 కేవలము తన పద్దతిలో వరుసగా తయారు చేసిన ఉక్కు నమూనాల ప్రదర్శన పెట్టడము ద్వారా బెస్సేమర్ నిరూపించాడు, కానీ బెస్సేమర్ పద్దతితో పాటుగా ప్రపంచము మొత్తము ముషేట్ యొక్క పద్దతిని దత్తత తీసుకోవడము అనేది దాని యొక్క విలువను చూపిస్తోంది. ముషేట్ యొక్క పేటెంట్ లు ఇంకా సమయము కలిగి ఉన్నాయో లేదో తెలియదు, కానీ 1866 లో రాబర్ట్ ముషేట్ యొక్క 16 సంవత్సరముల కూతురు ఒంటరిగా లండన్ కు వెళ్లి బెస్సేమర్ ను అతని యొక్క విజయము తన తండ్రి పనిని ఆధారము చేసుకుని వచ్చింది అని ఆరోపిస్తూ అతని కార్యాలయములోనే ఎదుర్కుంది. బెస్సేమర్ సంవత్సరమునకు £300 ల చెప్పుకోతగ్గ మొత్తమును భరణముగా చెల్లించాలి అని నిర్ణయించుకున్నాడు, అది అతను 25 సంవత్సరములు చెల్లించాడు; అది బహుశా ముషేట్ సంబంధీకులు చట్టపరమైన సమస్యలు లేపకుండా ఉండడము కొరకు చేసి ఉండవచ్చు.[12][13]

1866 లో , ది అమెరికన్ లోకోమోటివ్ ఇంజినీర్ మరియు పాత్రికేయుడు అయిన జెరహ్ కొల్బుర్న్ కు ఒక క్రొత్త ఇంజినీరింగ్ వార్తా పత్రిక ఇంజినీరింగ్ ను లండన్, బెడ్ఫోర్డ్ స్ట్రీట్ లో ప్రారంభించడానికి కావలసిన నిధులను కూడా సమకూర్చాడు. ఆ తరువాత చాలా సంవత్సరములకు కొల్బర్న్ యొక్క ఉపకారి పేరు బయటకు తెలిసింది. ఇంజినీరింగ్ ప్రారంభమునకు ముందుగా, కొల్బర్న్ ది ఇంజినీర్ పేజీల ద్వారా బెస్సేమర్ ఉక్కు మరియు ఉక్కు తయారీ పై చేస్తున్న పనికి సహకారము అందించాడు.

ప్రాముఖ్యత[మార్చు]

బెస్సేమర్ పద్దతి ఉక్కు తయారీ ప్రారంభించినప్పుడు ఒక పెద్ద టన్ కు పట్టిన £40 ఖర్చును £6-7 కు తగ్గించడము ద్వారా విప్లవాత్మకమైన మార్పు తీసుకుని వచ్చింది, దానితో పాటుగా ఈ ముఖ్యమైన ముడి సరుకుతో ఉత్పత్తిని పెద్దస్థాయిలో మరియు వేగముగా చేసే వీలు కల్పించింది. ఈ పద్ధతి ఉక్కు-తయారీ కు అవసరమైన పని వాళ్ళను కూడా తగ్గించింది. దీనిని పరిచయమునకు పూర్వము, వారధులు కట్టడానికి మరియు భవనముల నిర్మాణములో ఉక్కు వాడడానికి దాని యొక్క అధిక ధర వలన చాలా దూరముగా ఉంచబడేది మరియు మొత్తము పారిశ్రామిక విప్లవము సమయము అంతా కూడా సుత్తితో సాగ తీయబడిన ఐరన్ మాత్రమే వాడేవారు. బెస్సేమర్ పద్ధతి ప్రవేశ పెట్టబడిన తరువాత, ఉక్కు మరియు సాగతీయబడిన ఐరన్ ఒకటే ధరలో వచ్చేసాయి మరియు చాలా మంది తయారీదారులు ఉక్కు వాడకము మొదలు పెట్టారు. తక్కువ ధరలో ఉక్కు దొరకడము అనేది పెద్ద వారధులను నిర్మించడానికి వీలు కల్పించింది మరియు రైలు మార్గములు, ఆకాశ హర్మ్యములు మరియు పెద్ద ఓడలు వంటివి నిర్మించడానికి కూడా వీలు కలిగింది.[14] ఇతర ఉక్కు ఉత్పత్తులు అనేవి ఓపెన్ హేర్త్ పద్దతిలో తయారు అవుతున్నాయి, అవి ఉక్కు తీగల్, ఉక్కు కడ్డీలు మరియు ఎక్కువ ఒత్తిడిని భరించగల ఉక్కు రేకులు మరియు ఎక్కువ లాగే శక్తి కలిగిన ఇంజిన్లు , గేర్లు మరియు యాక్సిల్ లు కలిగిన ఉక్కు యంత్రములు వంటివి తయారు చేయగలిగారు. ఎక్కువ ఉక్కు ఉత్పత్తి చేయడము తేలిక అవ్వడముతో ఎక్కువ శక్తివంతమైన తుపాకులు, వాహనములు, టాంక్ లు, యుద్దములో వాడే బండ్లు మరియు సముద్రములో తిరిగే ఓడలు వంటివి తయారు చేసే వీలు కలిగింది. పారిశ్రామిక ఉక్కు అనేది పెద్ద పెద్ద నీటి ఆవిరి లేదా గాలి వలన తిరిగే చక్రములు వంటి వాటి తయారీ కు వీలు కలిగించింది మరియు దానివలన నీటి మరియు నీటి ఆవిరి కవచములు వేయడానికి వీలు కలిగింది. పెద్ద స్థాయిలో ఉక్కు ఉత్పత్తి చేయగలిగిన పద్దతిని ఇంగ్లీష్ వ్యక్తి హెన్రీ బెస్స్మార్ చేత ప్రవేశ పెట్టబడిన తరువాత అత్యంత పెద్ద స్థాయిలో పారిశ్రామికీకరణ జరగడానికి ఒక మార్గమును ఏర్పరచింది, అది 19 వ- 20 వ శతాబ్దములలో గమనించబడినది.

అప్రచలనము[మార్చు]

U.S. లో ఈ పద్దతిలో వ్యాపారపరముగా ఉక్కును ఉత్పత్తి చేయడము అనేది 1968 లో అపుచేయబడినది. ఈ పద్ధతి యొక్క స్థానము బేసిక్ ఆక్సిజన్ (లింజ్-దోనవిట్జ్)పద్ధతి చేత ఆక్రమించబడినది, ఇది చివరి రసాయనములపై ఇంకా చాలా ఎక్కువ నియంత్రణను ఇస్తుంది. బెస్సేమర్ పద్ధతి అనేది చాలా వేగముగా ఉంటుంది (వేడి అవ్వడము కొరకు 10–20 నిముషములు మాత్రమే తీసుకుంటుంది), దాని వలన అది రసాయనిక విశ్లేషణకు లేదా ఉక్కు లోని మిశ్ర ధాతువుల సమ్మేళనముల విశ్లేషణకు చాలా తక్కువ సమయము ఇస్తుంది. కరిగిన ఉక్కు నుంచి బెస్సేమర్ కన్వర్టర్ లు ఫాస్ఫరస్ ను సమర్దవంతముగా తీసివేయలేవు; ఎందుకు అంటే తక్కువ ఫాస్ఫరస్ ఉన్న మిశ్రమ లోహములు చాలా ఖరీదు అయ్యాయి మరియు మార్పు చేయడానికి అవసరమయ్యే ఖర్చు చాలా పెరిగింది. ఈ పద్ధతి కేవలము చాలా తక్కువ చిత్తు ఉక్కును మాత్రమే అంగీకరిస్తుంది, దానివలన ఇంకా ఖర్చును పెంచుతుంది, ముఖ్యముగా చిత్తు చాలా ఖరీదు అవుతుంది. ఎలెక్ట్రిక్ ఆర్క్ కొలిమి యొక్క సాంకేతిక పరిజ్ఞానమును వాడడము అనేది బెస్సేమర్ పద్ధతి తో చెప్పుకో తగ్గ స్థాయిలో పోటీ పడింది మరియు తత్ఫలితముగా దాని వినియోగమును పూర్తిగా తగ్గించి వేసింది.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

Script error

  • ఓపెన్ హేర్త్ ఫర్నేస్, ది సీమన్స్-మార్టిన్ ప్రాసెస్

సూచనలు[మార్చు]

  1. "Bessemer process". Britannica 2. Encyclopedia Britannica. 2005. p. 168. 
  2. "Kelly, William". Britannica 6. Encyclopedia Britannica. 2005. p. 791. 
  3. Ponting, Clive (2000), World History, A New Perspective, Pimlico, ISBN 0-7126-6572-2 
  4. "Purchasing Power of British Pounds from 1264 to Present". 2009. Retrieved January 14, 2011. 
  5. 5.0 5.1 5.2 Hartwell, Robert (1966-03). "Markets, Technology, and the Structure of Enterprise in the Development of the Eleventh-Century Chinese Iron and Steel Industry". The Journal of Economic History 26 (1): 29–58. ISSN 0022-0507. Retrieved 2009-11-24.  పేజ్ 54.
  6. Bessemer, Sir Henry (1905). Sir Henry Bessemer, F.R.S. Offices of "Engineering,".  p172.
  7. Anstis 1997, p. 147.
  8. మూస:DNB Cite
  9. http://www.fweb.org.uk/Dean/towns/colefordproject/people/mushet.html
  10. Anstis 1997, p. 140.
  11. ఫ్రాంక్స్, జూలియన్, మేయర్, కోలిన్ & రోస్సి, స్టేఫానో: ది ఒరిజినేషన్ అండ్ ఎవాల్యుయేషన్ ఆఫ్ ఓనర్షిప్ అండ్ కంట్రోల్ , లండన్ బిజినెస్ స్కూల్, డిసెంబర్ 2002, p.19 [1]
  12. http://www.fweb.org.uk/Dean/towns/colefordproject/people/mushet.html
  13. http://www.history.rochester.edu/ehp-book/shb/hb18.htm
  14. Misa, Thomas J. (1998-09-08). A Nation of Steel: The Making of Modern America, 1865-1925. The Johns Hopkins University Press. ISBN 0801860520.  చాప్టర్ 1 ఆన్లైన్

గ్రంథ పట్టిక[మార్చు]

  • Anstis, Ralph (1997), Man of Iron, Man of Steel: Lives of David and Robert Mushet, Albion House, ISBN 095113714X 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]