బోలు ఎముకల వ్యాధి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
బోలు ఎముకల వ్యాధి
Osteoporosis
Classification and external resources
ICD-10 M80-M82
ICD-9 733.0
OMIM 166710
DiseasesDB 9385
MedlinePlus 000360
eMedicine med/1693 ped/1683 pmr/94 pmr/95
MeSH D010024

బోలు ఎముకల వ్యాధి (ఆంగ్లం: Osteoporosis) అనేది పగులు ప్రమాదాన్ని పెంచే ఒక ఎముకల వ్యాధి. బోలు ఎముకల వ్యాధిలో ఎముక ఖనిజ సాంద్రత (Bone Mineral Density or BMD) తగ్గిపోతుంది, ఎముక సూక్ష్మనిర్మాణం దెబ్బతింటుంది మరియు ఎముకలో కొల్లాజెన్ ప్రోటీన్ల పరిమాణం, వైవిధ్యం మారిపోతుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) మహిళల్లో బోలు ఎముకల వ్యాధిని డ్యుయల్ ఎనర్జీ ఎక్స్-రే అబ్సార్‌ప్టియోమెట్రీ (DXA) చే లెక్కించబడిన విధంగా కొన ఎముక సాంద్రత (20-సంవత్సరాల ఆరోగ్య మహిళ సగటు) 2.5 ప్రామాణిక వ్యత్యాసాల కంటే తక్కువగా ఎముక ఖనిజ సాంద్రత ఉంటుందని పేర్కొంది; "నిరూపిత బోలు ఎముకల వ్యాధి" అనే పదాన్ని దుర్బలత్వ పగులు ఉంటే ఉపయోగిస్తారు.[1] రుతువిరతి తర్వాత మహిళల్లో బోలు ఎముకల వ్యాధి సర్వసాధారణం, దీన్ని రుతువిరతి తర్వాతి బోలు ఎముకల వ్యాధి అంటారు, కాని పురుషుల్లో కూడా ఇది అభివృద్ధి కావచ్చు మరియు నిర్దిష్ట హార్మోన్ల లోపాలు ఉన్న ఎవరిలోనైనా మరియు ఇతర దీర్ఘ వ్యాధులు ఉన్న వారిలో లేదా చికిత్స వలన, ప్రత్యేకంగా గ్లూకోకోర్టికాయిడ్ ల వాడకం వలన సంభవించవచ్చు, దీనిని స్టెరాయిడ్- లేదా "గ్లూకోకోర్టికాయిడ్- ప్రేరిత బోలు ఎముకల వ్యాధి" (SIOP లేదా GIOP)గా పిలుస్తారు. దీని ప్రభావం వలన ఏర్పడే పెళుసుదనపు పగులు, బోలు ఎముకల వ్యాధి జీవిత కాలపు అంచనా మరియు జీవన ప్రమాణంలను బాగా దెబ్బతీస్తుంది.


బోలు ఎముకల వ్యాధిని జీవనశైలి మార్పులతో మరియు కొన్నిసార్లు ఔషధప్రయోగంతో నివారించవచ్చు; బోలు ఎముకల వ్యాధితో బాధపడేవారికి చికిత్స ఈ రెండింటినీ కలిగి ఉండవచ్చు. జీవనశైలి మార్పుల్లో వ్యాయామం మరియు క్రిందపడకుండా నివారణ ఉంటాయి; ఔషధప్రయోగంలో కాల్షియం, విటమిన్ డి, బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్ లు మరియు పలు ఇతరాలు ఉంటాయి. పడిపోవటాన్ని నివారించేందుకు ఇచ్చే సలహాలో చలనానికి ఉపయోగపడే కండరాల నాణ్యతకు వ్యాయామం, స్వంత గ్రాహక మెరుగుదల వ్యాయామాలు; సమతౌల్య చికిత్సలు ఉంటాయి. శరీరాకృతిని పెంచే వ్యాయామాల ప్రభావంతో బోలు ఎముకల వ్యాధి అదే సమయంలో ఆగిపోవచ్చు లేదా తిరగబెట్టవచ్చు.


వ్యాధి జననం[మార్చు]

తన "నురుగు"లాంటి కణద్రవ్యంలో అనేక కేంద్రకాలను చూపించే ఎముక విచ్ఛిన్న కణాలు

ఈ బోలు ఎముకల వ్యాధి అందరిలోనూ ఎముక పునశ్శోషణం మరియు ఎముక నిర్మాణం మధ్య అసమతౌల్యం ఏర్పడటం వలన సంభవిస్తుంది. సాధారణ ఎముకలో, నిరంతరం ఎముక మాతృక పునఃనిర్మాణం చెందుతుంటుంది; ఏ సమయాలోనైనా మొత్తం ఎముక ద్రవ్యరాశిలో 10% వరకు పునఃనిర్మాణం జరుగుతుంటుంది.1963లో మొదటిసారిగా ఫ్రోస్ట్ పేర్కొన్నట్లుగా ఈ ప్రక్రియ ఎముక బహుకణ కేంద్రాల్లో (BMUలు) జరుగుతుంది.[2] ఎముక విచ్ఛిన‌ కణాల (ఎముక మజ్జలో గుర్తించవచ్చు)చే ఎముక పునశ్శోషణానికి గురవుతుంది, తర్వాత దీని స్థానంలో ఎముక నిర్మాణ కణాలు‌ కొత్త ఎముకను నిర్మిస్తాయి.[3]


బోలు ఎముకల వ్యాధి సంక్రమించడానికి గుర్తించిన మూడు ప్రధాన మార్గాలు ఏమిటంటే సరిపోని కొన ఎముక ద్రవ్యరాశి (అస్థిపంజరం పెరుగుదల సందర్భంగా సరిపోనిస్థాయిలో ద్రవ్యరాశి మరియు బలంతో ఎముకను వృద్ధి చేస్తుంది), అధిక ఎముక పునశ్శోషణం మరియు కొత్త ఎముక పునఃనిర్మాణం ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడం. ఈ మూడు మార్గాల్లో దుర్భల ఎముక కణజాలం ఏర్పడుతుంది.[3] ఎముక పునశ్శోషణ లోపాలకు హార్మోన్ కారకాలను చాలా అరుదుగా గుర్తిస్తారు; ఈస్ట్రోజెన్ లోపం (ఉదాహరణకు రుతువిరతి ఫలితంగా) ఎముక పునశ్శోషణను పెంచుతుంది అలాగే కొత్త ఎముక నిర్మాణం కుంటుపడుతుంది, ఇది సాధారణంగా బరువు మోసే ఎముకల్లో జరుగుతుంటుంది. ఈ ప్రక్రియను నిరోధించడానికి అవసరమైన ఈస్ట్రోజెన్ గర్భాశయం మరియు రొమ్ము గ్రంథులను ఉద్దీపన పరచడానికి సాధారణంగా అవసరమైన స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. ఎముక పరిమాణాన్ని క్రమబద్ధీకరించడంలో ఈస్ట్రోజెన్ గ్రాహకం యొక్క α-రూపం ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది.[3] ఈస్ట్రోజెన్‌తోపాటు, ఎముక పరిమాణంలో కాల్షియం జీవక్రియ కూడా ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది, మరియు కాల్షియం మరియు విటమిన్ డి లోపం బలహీన ఎముక నిక్షేపణానికి దారితీస్తుంది; అంతేకాకుండా, కాల్షియం తక్కువ స్థాయిలో ఉంటే ఉపవాటు గ్రంథులు రక్తంలో కాల్షియం సరిపడ స్థాయిలో ఉండేలా చూసేందుకు ఎముక పునశ్శోషణాన్ని పెంచే ఉపవాటు హార్మోన్‌ను (పారాథార్మోన్, PTH) విడుదల చేస్తాయి. ఎముక నిక్షేపణాన్ని పెంచే, అవటు గ్రంథి ఉత్పత్తి చేసే కాల్సిటోనిన్ అనే హార్మోన్ పాత్ర గురించి స్పష్టమైన సమాచారం లేదు మరియు దీనికి PTHకు ఉన్నంత ప్రాధాన్యత లేదు.[3]

ప్రముఖ గోల్గీ ఉపకరణాలను చూడగలిగే ఎముక మాతృ కణాలు, రెండు పరిపక్వత చెందిన కణాలు ఉండే ఓస్టాయిడ్‌లను క్రియాశీలకంగా సంశ్లేషణ చేస్తాయి.


ఎముక విచ్ఛిన్న కణాల యొక్క ఉత్తేజనం వివిధ పరమాణు సంకేతాలచే నియంత్రించబడుతుంది, వీటిలో RANKL (అణు కారకం κB పదార్థానికి గ్రాహక ఉత్తేజితం) అనే దానిని బాగా అధ్యయనం చేశారు. ఈ పరమాణువు ఎముక మాతృ కణాలు మరియు ఇతర కణాలచే (ఉదా. తెల్లరక్తకణాలు) ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది మరియు RANKను (అణు కారకం κB యొక్క గ్రాహక ఉత్తేజితం) ఉద్దీపన పరుస్తుంది. ఆస్టెయోప్రొటెజెరిన్ (OPG) RANKను నిర్బంధించేందుకు అవకాశం రావడానికి ముందుగానే అది RANKLను నిర్బంధిస్తుంది మరియు ఇకమీదట ఎముక పునశ్శోషణాన్ని పెంచే దాని సామర్థ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది. RANKL, RANK మరియు OPGలు కణితి విచ్చిన్న కారకం మరియు దాని గ్రాహకాలకు బాగా సన్నిహితంగా ఉంటాయి. wnt సంకేత చర్యాక్రమం పాత్రను కూడా కనిపెట్టారు కానీ ఇది తక్కువగా గుర్తింపు పొందింది. స్థానికంగా ఉత్పత్తి అయ్యే ఈకోసానాయిడ్‌లు మరియు ఇంటర్‌ల్యూకిన్‌లు ఎముక పరిమాణం నియంత్రణలో పాల్గొంటాయని భావిస్తున్నారు మరియు ఈ మధ్యస్థాల ఉత్పత్తిలో హెచ్చుతగ్గులు బోలు ఎముకల వ్యాధికి కారణం కావొచ్చు.


తంతుయుత కణజాల ఎముకతంతుయుత కణజాల ఎముక/0} అనేది పొడవైన ఎముకలు మరియు వెన్నుముక చివరిలో ఉండే స్పాంజ్-వంటి ఎముక. వల్కిక ఎముక అనేది ఎముకల యొక్క బలమైన బాహ్య కవచం మరియు పొడవైన ఎముకల యొక్క మధ్య భాగం. ఎముక మాతృ కణాలు మరియు ఎముక విచ్ఛిన్న కణాలు ఎముకల ఉపరితలంపై ఉంటాయి కనుక, తంతుయుత కణజాల ఎముక చాలా చురుగ్గా, ఎముక పరిమాణం, పునఃనిర్మాణానికి మరింత లోబడి ఉంటుంది.ఎముక సాంద్రత తగ్గిపోవడమే కాక, ఎముక సూక్ష్మనిర్మాణానికి కూడా అంతరాయం ఏర్పడుతుంది. తంతుయుత కణజాల ఎముక యొక్క బలహీనమైన చిన్నతునకలు విరిగిపోతాయి ("సూక్ష్మపగుళ్లు") మరియు అవి బలహీనమైన ఎముకలతో భర్తీ చేయబడతాయి. బోలు ఎముకల వ్యాధిచే సాధారణంగా పగుళ్లు ఏర్పడే ప్రదేశాలు, మణికట్టు, తుంటి మరియు వెన్నుముకలకు వల్కిక ఎముక కంటే తంతుయుత కణజాల ఎముక ఎక్కువగా ఉంటుందిఈ ప్రదేశాలు బలం కోసం తంతుయుత కణాజల ఎముకపై ఆధారపడతాయి, కనుక పునఃనిర్మాణంలో అసమతౌల్యం ఏర్పడినప్పుడు అయినప్పుడు తీవ్రమైన పునఃనిర్మాణం ఈ ప్రదేశాలను బలహీనపరుస్తుంది.[ఆధారం కోరబడినది]


సూచనలు మరియు లక్షణాలు[మార్చు]

బోలు ఎముకల వ్యాధికి నిర్దిష్టమైన లక్షణాలు ఏమీ లేవు; దీని వలన ప్రధానంగా ఎముకలకు పగుళ్లు ఏర్పడే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. బోలు ఎముకల వ్యాధి పగుళ్లు అనేవి ఆరోగ్యమైన వ్యక్తుల్లో సాధారణంగా ఎముక విరగని సందర్భాల్లో ఏర్పడతాయి; కనుక వీటిని దుర్భలమైన పగుళ్లుగా పిలుస్తారు. సాధారణంగా ఈ పెళుసుదనపు పగుళ్లు వెన్నెముక, ప్రక్కటెముక, తుంటి ఎముక మరియు మణికట్టు స్థానాల్లో ఏర్పడతాయి.

పగుళ్లు[మార్చు]

వెన్నెపూస విఫలమైనప్పుడు ("సంపీడన పగులు") కనిపించే లక్షణాల్లో తరచుగా రాడిక్యూలోపథిక్ నొప్పితో (నరాల సంపీడనం కారణంగా నొప్పి) మరియు అరుదుగా వెన్నుపాము సంపీడనం లేదా క్వాడా ఎక్వినా సిండ్రోమ్‌లతో హఠాత్తుగా వెన్నెముక నొప్పి వస్తుంది.బహుళ వెన్నెపూస పగుళ్లు గూనికి దారి తీస్తాయి, అంతేకాకుండా పొడవు తగ్గడం మరియు చలనశీలత తగ్గుదలకు కారణమయ్యే దీర్ఘనొప్పి సంభవిస్తాయి.[4]


పొడవైన ఎముకలకు పగుళ్లు ఏర్పడితే చలనశీలత తీవ్రంగా ప్రభావితం అవుతుంది మరియు దీనికి శస్త్రచిక్సిత అవసరం కావచ్చు. తుంటి పగుళ్ల కారణంగా అంతర్నాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టడం మరియు ఫుఫుస ధమనిలో అడ్డంకులు మరియు ప్రాణనష్ట సంభావ్యత పెరగడం వంటి తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయి, అందువలన తుంటి పగులుకు సాధారణంగా సత్వర శస్త్ర చికిత్స అవసరం.


పడిపోయే ప్రమాదం[మార్చు]

వయస్సు మళ్లిన వారు పడిపోయిన కారణంగా జరిగే ప్రమాదాల్లో మణికట్టు, వెన్నెముక మరియు తుంటి పగుళ్లు ఏర్పడతాయి. ఏ కారణం వలనైనా కంటి చూపు సరిగాలేకపోవడం (ఉదా. నీటికాసులు (కంటివ్యాధి), మాక్యులర్ డిజెనరేషన్ (కంటి కణజాలం ధ్వంసమవడం)), సమతౌల్య లోపం, చలనశీలత లోపాలు (పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి), చిత్తవైకల్యం, సార్కోపెనియా (వయస్సుతోపాటు అస్థిపంజర కండరాలు కోల్పోవడం) వలన పడిపోయే ప్రమాదాలు పెరుగుతాయి. కుదేలు కావడం (స్పృహ కోల్పోకుండా లేదా కోల్పోయి శరీరాకృతి స్వరం స్వల్పకాలంపాటు కోల్పోవడం) కూడా పడిపోయే ప్రమాదానికి దారి తీస్తుంది; మూర్ఛ వలన అనేక పరిణామాలు ఏర్పడతాయి అయితే వాటిలో అసాధారణ స్థాయిలో గుండె కండరాల సంకోచం (అస్తవ్యస్థంగా గుండె కొట్టుకోవడం), వాసోవగల్ మూర్ఛ, క్షితిజ లంబ అల్పరక్తపోటు (నిలుచున్నప్పుడు రక్తపోటులో అసాధారణ తగ్గుదల) మరియు ఆకస్మిక వ్యాధులులు సంభవించవచ్చు. నివసించే ప్రాంతాల్లో అవరోధాలు మరియు జారిపోయే తివాచీలను తొలగించడం ద్వారా పడిపోయే ప్రమాదాలు తగ్గుతాయి. చలనశీల లేదా సమతౌల్య లోపాలు ఉండి, ఇప్పటికే పడినవారికి ఎక్కువగా నష్టం జరగవచ్చు.[5]

ప్రమాద కారకాలు[మార్చు]

బోలు ఎముకల వ్యాధి పగుళ్లకు ప్రమాద కారకాలను, సవరించలేనివి మరియు సవరించగల్గినవి అని రెండు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. అదనంగా, బోలు ఎముకల వ్యాధి కారణంగా సంభవించే కొన్ని ప్రత్యేక వ్యాధులు మరియు లోపాలు కూడా ఉన్నాయి. మందుల వాడకం సిద్ధాంతపరంగా సవరించగల్గినది, అయినప్పటికీ అనేక సందర్భాల్లో మందుల వాడకం బోలు ఎముకల వ్యాధి పెంచే ప్రమాదాన్ని తప్పించలేదు.


సవరించలేనివి[మార్చు]

బోలు ఎముకల వ్యాధికి అధిక ప్రమాద కారకాలు వయస్సు పెరగడం (పురుషులు మరియు స్త్రీలు ఇద్దరిలో) మరియు స్త్రీ లింగం; రుతువిరతి తర్వాత ఈస్ట్రోజెన్ తగ్గుదల ఎముక ఖనిజ ద్రవ్యరాశి తగ్గడానికి కారణవుతుంది, అదే పురుషుల్లో అయితే టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయిలో తరుగుదలను పోల్చదగిన (కాని తక్కువగా చూపుతారు) ప్రభావంగా చూపుతారు. అన్ని జాతుల ప్రజల్లోనూ బోలు ఎముకల వ్యాధి సంక్రమిస్తుంది, యూరోపియన్ లేదా ఆసియన్‌ల ద్వారా ఈ వ్యాధి ఉద్యుక్త పరచబడినట్లుగా చెబుతారు. పగులు లేదా బోలు ఎముకల వ్యాధి యొక్క కుటుంబ చరిత్రతో ఉన్నవారికి ఎక్కువ ప్రమాదం సంభవించవచ్చు; పగులు యొక్క పూర్వ సంస్కృతి అలాగే స్వల్ప ఎముక ఖనిజ ద్రవ్యరాశుల కారణంగా వ్యాధి సంక్రమించడానికి 25 నుండి 80 శాతం అధిక అవకాశాలు ఉన్నాయి. బోలు ఎముకల వ్యాధి అభివృద్ధి చెందడానికి సంబంధించి దాదాపు 30 కారకాలు ఉన్నాయి.[3] ఇప్పటికే చీలిక ఉన్న వారికి, అదే వయస్సు మరియు లింగానికి చెందిన ఇతరులతో పోల్చినప్పుడు, మరొక చీలిక సంభవించేందుకు కనీసం రెండురెట్లు ఎక్కువ అవకాశం ఉంది.[6]


సంభావ్యంగా సవరించదగినవి[మార్చు]

  • అధిక ఆల్కహాల్ - తక్కువ మొత్తంలో ఆల్కహాల్ వాడకం బోలు ఎముకల వ్యాధి ప్రమాదాన్ని పెంచదు మరియు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు, కాని అధిక మద్యపానం (రోజుకు మూడు యూనిట్ల కంటే ఎక్కువ ఆల్కహాల్ సేవించడం), ముఖ్యంగా యుక్త వయస్సులో ఉన్నప్పుడు ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా పెంచుతుంది.[7]
  • విటమిన్ డి లోపం[8] - ప్రపంచవ్యాప్తంగా వయసు మళ్లిన వారిలో విటమిన్ డి సరఫరా తక్కువగా ఉండటం సాధారణం.[9] విటమన్ డి స్వల్ప లోపం, అధిక ఉపావటు హార్మోన్ (PTH) ఉత్పత్తికి దోహదపడుతుంది. [9] PTH ఎముక పునశ్శోషణాన్ని పెంచి, ఎముకల నష్టానికి కారణమవుతుంది. రక్తరసి 1,25-డిహైడ్రాక్సికోలెకాల్సిఫెరోల్ స్థాయిలు మరియు ఎముక ఖనిజ సాంద్రత మధ్య ధనాత్మక అనుబంధం ఉంటుంది, PTHకు మాత్రం ఎముక ఖనిజ ద్రవ్యరాశితో బుణాత్మకం అనుబంధం ఉంటుంది.[9]
  • పొగ త్రాగడం - పొగాకు ధూమపానం ఎముక మాతృ కణాల చర్యలను నిరోధిస్తుంది మరియు బోలు ఎముకల వ్యాధికి దీన్ని స్వతంత్ర ప్రమాద కారకంగా చెప్పవచ్చు.[10][11] మహిళల్లో పొగ త్రాగడం వలన బహిర్జాత ఈస్ట్రోజెన్ తరుగుదల పెరుగుతుంది, శరీర బరువు తగ్గుతుంది మరియు శీఘ్ర రుతువిరతి సంభవిస్తాయి, ఇవన్నీ ఎముక ఖనిజ సాంద్రత తగ్గిపోయేందుకు కారణమవుతాయి.[9]
  • స్వల్ప శరీర ద్రవ్య సూచిక - బోలు ఎముకల వ్యాధికి అధిక శరీర బరువు రక్షణగా ఉంటుంది, బరువు పెంచడం లేదా లెప్టిన్ హార్మోన్ ద్వారా ఇది రక్షణ కల్పిస్తుంది.
  • పోషకాహారలోపం - ఆహారంలో కాల్షియం స్వల్పంగా తీసుకోవడం, విటమన్‌లు కె మరియు సిలను స్వల్పంగా తీసుకోవడం,[8] అలాగే ప్రోటీన్లను తక్కువగా తీసుకోవడం వలన కౌమారదశలో కొన ఎముక ద్రవ్యరాశి పెరగడానికి కారణమయ్యే మాంసకృత్తులను తక్కువగా తీసుకోవడం మరియు వయస్సు మళ్లిన వ్యక్తుల్లో ఎముక ఖనిజ సాంద్రత తరుగుదల ఈ వ్యాధికి కారణమవతాయి.[9]
  • శారీరక స్తబ్దత - ఎముక పునఃనిర్మాణం శారీరక ఒత్తిడి కారణంగా సంభవిస్తుంది. బరువును మోసే వ్యాయామం కౌమరదశలో కొన ఎముక ద్రవ్యరాశిని పెంచుతుంది.[9] వయోజనుల్లో, శారీరక చర్య ఎముక ద్రవ్యరాశిని నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది మరియు దాన్ని 1 లేదా 2% పెంచుతుంది.[ఆధారం కోరబడినది] సంభాషణాత్మకంగా, శారీరక స్తబ్దత గణనీయ ఎముక నష్టానికి దారి తీస్తుంది.[9]
  • అధిక శారీరక చర్యలు - అధిక వ్యాయామం కూడా ఎముకల నష్టానికి దారి తీస్తుంది, ఇది పైన పేర్కొన్నట్లు ఎముక నిస్త్రాణానికి కారణం కావచ్చు. దీనికి ఉదహరించేందుకు మారథాన్ పరుగులో పాల్గొన్న అనేక మంది క్రీడాకారులు, వారి తరువాతి జీవితంలో తీవ్రమైన బోలు ఎముకల వ్యాధితో బాధపడ్డారు. మహిళల్లో, అధిక వ్యాయామం బోలు ఎముకల వ్యాధికి కారణమయ్యే ఈస్ట్రోజెన్ ఉత్పత్తి తరుగుదలకు దారి తీస్తుంది. అదనంగా, సరైన పరిహార అధిక పోషకాలు లేకుండా అవధారణార్థకమైన శిక్షణ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
  • భారీ లోహాలు - కాడ్మియమ్, సీసం మరియు ఎముక వ్యాధి మధ్య బలమైన అనుబంధం ఉంది. కాడ్మియంతో తక్కువ అనుబంధం ఉన్నాకూడా రెండు లింగాల్లోనూ ఎముక ఖనిజ సాంద్రత కోల్పోయే ప్రమాదం పెరుగుతుంది, దీని వలన, ముఖ్యంగా పెద్ద వయస్కులు మరియు మహిళల్లో నొప్పి, పగుళ్లు ఏర్పడే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. కాడ్మియంతో ఎక్కువ అనుబంధం ఉండటం వలన ఆస్టెయోమాలాసియా (ఎముకలు మెత్తబడటం)కు కారణవుతుంది.[12]
  • మృదుల పానీయాలు - కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం మృదుల పానీయాలు (ఎక్కువగా ఇవి ఫాస్పోరిక్ ఆమ్లం కలిగివుంటాయి) బోలు ఎముకల వ్యాధి ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి;[13] మృదుల పానీయాలు నేరుగా బోలు ఎముకల వ్యాధికి కారణం కాకుండా ఆహారం నుండి కాల్షియమ్-గల పానీయాలను తొలగిస్తాయని ఇతరులు సూచిస్తున్నారు.[14]
  • కాఫిన్ – జనాదరణ పొందిన నమ్మకానికి విరుద్ధంగా, కాఫిన్, బోలు ఎముకల వ్యాధి మధ్య సంబంధానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.[15]


వ్యాధులు మరియు లోపాలు[మార్చు]

బోలు ఎముకల వ్యాధితో పలు వ్యాధులు మరియు లోపాలు సంభవించవచ్చు.[16] కొన్నింటికి, ఎముక జీవక్రియను ప్రభావితం చేసే సంవిధానం నేరుగా ఉంటే, ఇతరాలు బహుళ లేదా తెలియని వ్యాధులకు కారణం కావచ్చు.


మందుల వాడకం[మార్చు]

కొన్ని మందుల వాడకం కూడా బోలు ఎముకల వ్యాధి సంక్రమించే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది; స్టెరాయిడ్స్ మరియు మూర్ఛనిరోధకాలకు మాత్రమే వ్యాధి వచ్చేందుకు కారణమవతాయి, అయితే ఇతర మందులకు సంబంధించిన రుజువులు కూడా వెలుగులోకి వస్తున్నాయి.


వ్యాధి నిర్ధారణ[మార్చు]

డ్యుయల్ ఎనర్జీ ఎక్స్- రే అబ్సార్‌ప్టియోమెట్రీతో ఎముక సాంద్రతను కొలిచేందుకు ఉపయోగించే స్కానర్


ఎముక ఖనిజ సాంద్రత (BMD)ను కొలవడం ద్వారా బోలు ఎముకల వ్యాధిని నిర్ధారిస్తారు. డ్యుయల్ ఎనర్జీ ఎక్స్- రే అబ్సార్‌ప్టియోమెట్రీ (DXA లేదా DEXA) పద్ధతి దీనికి బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. బోలు ఎముకల వ్యాధి నిర్ధారణకు అసాధారణ BMWని గుర్తించడంతోపాటు, సవరించదగిన అంతర్లీన కారణాలను కూడా పరిశోధించాల్సి ఉంటుంది; దీనిని రక్తపరీక్షలు, ఎక్స్-రే పరీక్షల ద్వారా చేస్తారు. ఏదైనా అంతర్లీన సమస్య సంభావ్యతనుబట్టి క్యాన్సర్తో ఎముకకు రోగసంబంధ కణవ్యాప్తి, [[ఒకేసమయంలో వివిధ ప్రదేశాల్లో ఏర్పడే హానికారక కణజాలం బహుళ ఎముక మజ్జ కణజాలం|ఒకేసమయంలో వివిధ ప్రదేశాల్లో హానికారక కణజాలం ఏర్పడటం]], కుషింగ్స్ వ్యాధి, మరియు ఇతర కోణాల్లో పరిశోధనలు చేసే అవకాశం ఉంది.


డ్యూయెల్ ఎనర్జీ X-రే అబ్సార్‌ప్టియోమెట్రీ[మార్చు]

డ్యూయెల్ ఎనర్జీ ఎక్స్-రే అబ్సార్‌ప్టియోమెట్రీ (DXA, ఒకప్పుడు DEXA)ని బోలుఎముకల వ్యాధి నిర్ధారణలో ప్రామాణిక పద్ధతిగా పరిగణిస్తారు. ఎముక ఖనిజ సాంద్రత 2.5కు సమానంగా లేదా తక్కువగా ఉంటే బోలు ఎముకల వ్యాధిగా పరిగణిస్తారు, ప్రామాణిక అంచనాలు యువ వయోజనుల కంటే తక్కువగా ఉంటాయి. దీనిని T-స్కోరుగా అనువదిస్తారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ నిర్ధారణకు ఈ క్రింది వ్యాధి మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది:[1][9]

  • T-స్కోరు- 1.0 లేదా దీని కంటే ఎక్కువ "సాధారణం"
  • T-స్కోరు - 1.0 మరియు -2.5కి మధ్య ఉంటే "తక్కువ ఎముక ద్రవ్యరాశి" (లేదా "ఆస్టెయోపెనియా")
  • T-స్కోరు -2.5 లేదా దానికంటే ఎక్కువ ఉంటే బోలు ఎముకల వ్యాధిగా పరిగణిస్తారు


నిలుచునే ఎత్తు నుంచి పడిన ఫలితంగానే ఎముక విరిగితే దానిని ఆస్టెయోపరోటిక్ పగులు (చిన్న గాయం పగులు లేదా దుర్బల పగులుగా పిలుస్తారు) అంటారు, దీనిని తీవ్ర లేదా బాగా ముదిరిన బోలు ఎముకల వ్యాధిగా పిలుస్తారు.[1]


డెన్సిటోమెట్రిక్ పద్ధతిని (వస్తువు దృశా సాంద్రతను కనుగొనే పద్ధతి) మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకొని 50 ఏళ్లకంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పురుషుల్లో బోలు ఎముకల వ్యాధి నిర్ధారణ చేయరాదని ఇంటర్నేషనల్ సొసైటీ ఫర్ క్లినికల్ డెన్సిటోమెట్రీ సూచిస్తోంది. అంతేకాకుండా ఈ సంస్థ, రుతుక్రమం ఆగిపోయే దశకు ముందున్న మహిళల్లో వ్యాధి నిర్ధారణకు, T-స్కోర్ల కంటే Z-సోర్లు (గరిష్ట ఎముక ద్రవ్యరాశి కంటే సుమారు ఒకే వయస్సు ఉన్న వారితో పోల్చడం) ఉపయోగించాలని, మరియు ఈ దశలోని మహిళల్లో వ్యాధి నిర్ధారణకు కూడా ఒక్క డెన్సిటోమెట్రిక్ పద్ధతిని ఆధారంగా చేసుకోరాదని సూచించింది.[27]


వ్యాధి నిర్ధారణ పరీక్ష[మార్చు]

65 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న మహిళలందరూ ఎముక డెన్సిటోమెంట్రీ పరీక్షలు చేయించుకోవాలని 2002లో U.S. ప్రివెంటివ్ సర్వీసెస్ టాస్క్ ఫోర్స్ (USPSTF) సిఫార్సు చేసింది.[28] 60 నుంచి 64 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న మహిళల్లో మాత్రం ప్రమాదపు అంచుల్లో ఉన్నవారు పరీక్షలు చేయించుకోవాలని సిఫార్సు చేసింది. ధూమపానం లేదా వంశపారంపర్య కారణాలతోకాకుండా, తక్కువ శరీర బరువు (బరువు < 70 కేజీలు), ఉండటం వ్యాధి సంక్రమణకు ప్రధాన లక్షణం. తిరిగి పరీక్షలు చేయించుకునేందుకు గరిష్ట వ్యవధులు మరియు పరీక్షలు నిలిపివేసేందుకు సరైన వయస్సును సూచించే ఆధారాలు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. 60 నుంచి 64 ఏళ్ల వయస్సులోపు మహిళలను పరీక్షలకు ఎంపిక చేసేందుకు చికిత్స అంచనా నిబంధనలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దీనికి బోలు ఎముకల వ్యాధి ప్రమాదపు అంచనా పరికరం (ORAI) అత్యంత సున్నితమైన విధానం కావొచ్చు[29]


పురుషుల్లో పరీక్షలకు సంబంధించి, "65 ఏళ్ల వయస్సు పైబడినవారిలో ముందు గాయాన్ని పరిగణలోకి తీసుకొని, 80 ఏళ్లు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న వారిలో ముందు గాయాన్నేమీ పరిగణలోకి తీసుకోకుండా ప్రభావాత్మక నష్టాన్ని అంచనా వేయాలని" ఒక నష్ట- విశ్లేషణ అధ్యయనం సూచిస్తోంది.[30] టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయిల్లో, 300 కంటే తక్కువ, గణనీయమైన క్షీణతను గుర్తించడం ద్వారా వయోజన పురుషుల దశ నుంచి మధ్యవయస్కుల దశ వరకు ప్రభావాత్మక నష్టాన్ని అంచనా వేస్తారు.


చికిత్స[మార్చు]

లింగభేదాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని బోలు ఎముకల వ్యాధికి చికిత్స చేసేందుకు అనేక పద్ధతులు ఉపయోగిస్తున్నారు. జీవనవిధానాల మార్పులను చికిత్సలో ఒక భాగంగా పరిగణిస్తారు.


మందుల వాడకం[మార్చు]

ఈ వ్యాధి చికిత్సకు బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్స్‌లను ముఖ్యమైన మందులుగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే 1990వ దశకంలో టెరిపారాటైడ్ మరియు స్ట్రోంటియం రానెలేట్ వంటి కొత్త ఔషధాలు తెరపైకి వచ్చాయి.


బిస్ఫాస్ఫోనేట్స్

బోలు ఎముకల వ్యాధి నిర్ధారణ జరిగిన మహిళల్లో బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్‌లను చికిత్సలో ప్రధాన ఔషధాలుగా వాడతారు. ఈ వ్యాధి చికిత్సకు చాలా తరుచుగా సూచించే బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్‌లు.. presentlyసోడియం అలెండ్రోనేట్ (ఫాసామాక్స్) రోజుకు 10 మిల్లీగ్రాములు లేదా వారానికొకసారి 70 మిల్లీగ్రాములు, రైజ్‌డ్రోనేట్ (ఆక్టోనెల్) రోజుకు 5 మిల్లీగ్రాములు లేదా వారానికి 35 మిల్లీగ్రాములు మరియు ఐబాండ్రోనేట్ (బోనివా) నెలకొకసారి.


తక్కువ తీవ్రత కలిగిన తుంటి గాయమైన రోగులు ఏడాదికి ఐదు మిల్లీగ్రాముల జోలెడ్రోనిక్ యాసిడ్ ద్రవాన్ని శరీరంలోకి ఎక్కించుకోవడం ద్వారా ఏదైనా గాయం అయ్యే ప్రమాదాన్ని 35% (13.9 నుంచి 8.6%), వెన్నుపూస గాయమయ్యే ప్రమాదాన్ని 3.8% నుంచి 1.7%కి మరియు వెన్నుపూసేతర గాయామయ్యే ప్రమాదాన్ని 10.7% నుంచి 7.6%కి తగ్గించవచ్చని ఒక మందుల తయారీ కంపెనీ ఆధ్వర్యంలో 2007లో జరిగిన అధ్యయనంలో తేలింది. దీని ద్వారా ప్రాణనష్ట నియంత్రణ కూడా ఉన్నట్లు ఈ అధ్యయనంలో గుర్తించారు: 1.9 ఏళ్ల తరువాత, 9.6% అధ్యయన బృంద సభ్యులు (13.3% నియంత్రిత సమూహానికి భిన్నంగా) ఏదోఒక కారణంతో మృతి చెందారు, అంటే దీనిద్వారా ప్రాణనష్టం 28 శాతం తక్కువగా ఉన్నట్లు తేలింది.[31]


నోటిద్వారా తీసుకొనే బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్స్‌లను శరీరం పేలవంగా గ్రహిస్తుంది, మరియు వీటిని ఖాళీ కడుపుతో తీసుకోవాలి, తీసుకున్న తరువాత అరగంట వరకు ఆహారం లేదా పానియాలు తీసుకోరాదు. ఈ మందులు ఆహారవాహికలో మంట (ఎసోఫాగిటిస్)ను కలిగిస్తాయి, అందువలన కొన్ని సమయాల్లో వీటిని తట్టుకోవడం కష్టం; వారానికి లేదా నెలకొకసారి (తయారీని బట్టి) వాడటం వలన ఎసోఫాగిటిస్ సంభావ్యతను తగ్గించవచ్చు, దీనిని ఇప్పుడు ప్రామాణికంగా వాడుతున్నారు. జోలెండ్రోనేట్ (జోలెండ్రోనిక్ యాసిడ్) వంటి సిరల ద్వారా ఎక్కించే సమ్మేళనాలను మధ్యమధ్య తీసుకోవడం వలన దుష్ప్రభావాలను నిరోధించవచ్చు, అయితే ఈ పదార్థాలను చాలా అరుదుగా, ఓస్టెయోనెక్రోసిస్ ఆఫ్ ది జా అని పిలిచే నోటి వ్యాధి సంక్రమించిన సమయంలో ఉపయోగిస్తారు.[32] ఈ కారణంగా, ఓరల్ బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్ థెరపీని కూడా వైద్యులు ఆశ్రయిస్తున్నారు, ఇందులో చికిత్స ప్రారంభించే ముందు నోటిలో ఏవైనా దంత సమస్యలు ఉంటే సరిచేస్తారు.[33]


టెరిపారాటైడ్

ఇటీవల, బోలు ఎముకల వ్యాధికి సమర్థవంతంగా పనిచేసే మందుగా టెరిపారాటైడ్ (ఫోర్టెయో, పునఃసంయోగ పారాథైరాయిడ్ హార్మోన్ అవశేషం 1-34)ను పరిగణిస్తున్నారు. ఇది పారాథైరాయిడ్ హార్మన్ మాదిరిగా పని చేస్తుంది మరియు ఆస్టెయోబ్లాస్ట్స్ (ఎముక మాతృ కణాలు)ను ఉద్దీపన పరచడం ద్వారా వాటి చురుకుదనాన్ని పెంచుతుంది. దీనిని ఎక్కువగా బోలు ఎముకల వ్యాధి బాగా ముదిరిన రోగులకు (ఇప్పటికే ఎముక పగులుతో ఉన్నవారు), తక్కువ BMD లేదా గాయం కారణంగా పలు ప్రమాద ఘటికలు కలిగివున్నవారు లేదా నోటి ద్వారా బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్‌లు తీసుకోలేని వారికి ఉపయోగిస్తారు. దీనిని పెన్-మాదిరి ఇంజెక్షన్ పరికరంతో రోజువారీ ఇంజెక్షన్ రూపంలో శరీరంలోకి పంపిస్తారు. కొన్ని దేశాల్లో, బిస్ఫాస్ఫోనేట్‌లు విఫలమైన లేదా వాటిని ఉపయోగించలేని పరిస్థితి ఉన్నప్పుడే టెరిపారాటైడ్‌ను వ్యాధి చికిత్సకు ఉపయోగించేందుకు అనుమతించబడివుంది. (అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, FDA ఇటువంటి ఆంక్షలేమీ విధించలేదు) ముందు రేడియోధార్మిక చికిత్స తీసుకున్నవారు లేదా పాగెట్స్ వ్యాధిగ్రస్తులు, లేదా వ్యాధి పీడిత యువకులు ఈ మందు వినియోగానికి దూరంగా ఉండాలి.


స్ట్రోంటియం రానెలేట్

నోటిద్వారా చేసే చికిత్సలో మరో ప్రత్యామ్నాయం స్ట్రోంటియం రానెలేట్ వినియోగం, తయారీదారు ఈ మందును "డ్యుయల్ యాక్షన్ బోన్ ఏజెంట్స్" (DABAs) అని పిలుస్తారు. ఇది వ్యాధి చికిత్సకు, ముఖ్యంగా వెన్నుపూస గాయాన్ని నిరోధించేందుకు సమర్థవంతమైన మందుగా నిరూపించబడింది.[34]ప్రయోగశాల పరిశోధనల్లో, ఎముక మాతృ కణాల పునరుత్పాదనను ఉద్దీపన పరచడంతోపాటు, ఎముక విచ్ఛిన్న కణాల పునరుత్పాదనను స్ట్రోంటియం రానెలేట్ నిరోధిస్తుందని గుర్తించారు.


స్ట్రోంటియం రానెలేట్‌ను రోజూ 2 గ్రాముల చొప్పున నోటి ద్వారా శరీరంలోకి తీసుకుంటారు, మరియు వెన్నుపూస, తుంటి గాయాలను నిరోధించే సామర్థ్యం ఉన్న దీనిని బోలు ఎముకల వ్యాధి చికిత్సలో వాడేందుకు అనుమతి ఉంది. బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్‌లతో పోలిస్తే, స్ట్రోంటియం రానెలేట్‌తో దుష్ప్రభావాలు తక్కువ, ఎందుకంటే ఇది ఎటువంటి ఎగువ GI దుష్ప్రభావాన్ని కలిగించదు, ఎక్కువగా ఈ దుష్ప్రభావం కారణంగానే బోలు ఎముకల వ్యాధి చికిత్సకు ఉపయోగించే మందులను ఉపసంహరిస్తుంటారు. దీనిని ఉపయోగించడం వలన సిరలు మూసుకుపోయే ప్రమాదం కొద్దిగా పెరుగుతుందని అధ్యయనాల్లో గుర్తించారు,[35] అయితే ఈ దుష్ప్రభావానికి గల కారణం మాత్రం గుర్తించలేదు. వివిధ కారణాల వలన రక్తం గట్టకట్టుకపోయే ప్రమాదం ఉన్న రోగులకు ఈ మందు ఉపయోగించేందుకు ఆలోచించాల్సి ఉంటుంది. DXA స్కానింగ్[36]లో గుర్తించేందుకు వీలుగా ఎముక మాతృకలోకి కాల్షియం స్థానంలో (ఎక్కువగా) స్ట్రోంటియంను తీసుకోవడం వలన ఎముక ఖనిజ సాంద్రతలో గణనీయ, అసమాన పెరుగుదల కనిపిస్తుంది, స్ట్రోంటియం ఆధారిత చికిత్స పొందుతున్న రోగులకు ఎముక సాంద్రతను పెంచే ఈ పద్ధతిని వివరించవచ్చు. ఇందుకు ఒక సంశోధన క్రమసూత్ర పట్టికను కనిపెట్టారు.[37]


స్ట్రోంటియం రానెలేట్ సమర్థవంతమైన మందు అయినప్పటికీ, దీని వినియోగాన్ని అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు ఇప్పటివరకు అనుమతించలేదు. అయితే, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో పలు ప్రముఖ విటమిన్ తయారీదారుల నుంచి స్ట్రోంటియం సిట్రేట్ అందుబాటులో ఉంది. ఎక్కువ మంది పరిశోధకులు ఏ రూపంలో ఉపయోగించినా స్ట్రోంటియంను సురక్షితమైన మరియు సమర్థవంతమైన మందుగా భావిస్తున్నారు. ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన సెర్వియెర్ కంపెనీ కనిపెట్టిన రానెలేట్ రూపం సాధారణంగా ఒక పరికరం అందువలన వారు ఈ స్ట్రోంటియం రూపానికి ప్రత్యేక హక్కు పొందగలిగారు.[ఆధారం కోరబడినది]


స్ట్రోంటియం, ఏ రూపంలో ఉన్నా, నీటిలో కరిగిపోయేవిధంగా మరియు ఉదర ఆమ్లంలో అయాన్లుగా విచ్ఛినమయ్యేటట్లు ఉండాలి. స్ట్రోంటియం ఆ తరువాత ప్రోటీన్ రూపంలో ప్రేగుల ద్వారా రక్త ప్రవాహంలో కలుస్తుంది. సోడియం అలెండ్రోనేట్ (ఫోసామ్యాక్స్) వంటి మందుల మాదిరిగా కాకుండా, స్ట్రోంటియం ఎముక పునర్వినియోగ ప్రక్రియను నిరోధించదు మరియు వాస్తవానికి బలమైన ఎముకలను పుట్టించగలదు. అలెండ్రోనేట్ ఉపయోగిస్తూ ఐదేళ్లు గడిచిన తరువాత ఎముక నష్టం సంభవించే అవకాశం ఉందని అధ్యయనాల్లో గుర్తించారు, అయితే స్ట్రోంటియం మాత్రం జీవితకాలంపాటు ఎముక నిర్మాణాన్ని కొనసాగిస్తుంది.[ఆధారం కోరబడినది]


ఆహారం లేదా కాల్షియం కలిగిన మిశ్రమాలతో స్ట్రోంటియంను అసలు తీసుకోరాదు ఎందుకంటే స్ట్రోంటియంతో కాల్షియం పోటీపడుతుంది. అయితే, వ్యాధి చికిత్సకు ముఖ్యమైన కాల్షియం, మెగ్నిషీయం మరియు విటమిన్ డిలను రోజూ తీసుకోవాలి, అయితే స్ట్రోంటియం తీసుకునే సమయంలో మాత్రం కాదు. రాత్రి సమయంలో ఖాళీ కడుపుతో స్ట్రోంటియంను తీసుకోవాలి.[ఆధారం కోరబడినది]


హార్మోన్ పునఃస్థాపన

బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణకు ఉత్తమమార్గం ఈస్ట్రోజెన్ పునఃస్థాపన చికిత్స అయితే, ఇప్పుడు, దీనిని ఉపయోగించేందుకు ఇతర సూచనలేవీ లేకుంటే ఈ చికిత్సను సిఫార్సు చేయరు. మహిళల్లో రుతువిరతి తరువాత తొలి దశాబ్దంలో ఈస్ట్రోజెన్‌ను సిఫార్సు చేయాలా వద్దా అనేదానిపై అనిశ్చితి, వివాదం నెలకొని ఉంది.


బీజకోశాలు విఫలమైన పురుషుల్లో ఎముకల పరిమాణం, నాణ్యత పెంచేందుకు టెస్టోస్టెరాన్ ఉపయోగపడుతుంది, అయితే, 2008 నుంచి పగుళ్లపై లేదా టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయి సాధారణంగా ఉన్న పురుషుల్లో దీని ప్రభావాలపై ఎటువంటి అధ్యయనాలు జరగలేదు.[18]


ప్రత్యేక ఈస్ట్రోజెన్ గ్రాహక ఔషధం (SERM)

ఎంపికచేసిన పద్ధతిలో శరీరవ్యాప్తంగా ఈస్ట్రోజెన్ గ్రాహకాలపై పనిచేసే ఒక తరగతి ఔషధాలను SERMలుగా పిలుస్తారు. సాధారణంగా, ఎముక మాతృ కణం, బహుకేంద్రక ఎముక కణం మధ్య సమతూకం మరియు తంతుయుత కణజాల ఎముకలో ఎముక విచ్ఛిన్న కణాల చర్యలతో ఎముక ఖనిజ సాంద్రత (BMD) నియంత్రించబడుతుంది. ఎముక మాతృ కణాల చర్యలను ఉద్దీపన పరుస్తున్న కారణంగా, ఈస్ట్రోజెన్ ఎముక నిర్మాణం- పునశ్శోషణం, సమతౌల్య నియంత్రణలో కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. రాలోక్సిఫెన్ వంటి కొన్ని SERMలు, ఎముక విచ్ఛిన్న కణాల ఎముక పునశ్శోషణనను మందగింపజేయడం ద్వారా పని చేస్తాయి.[38]SERMలు వైద్య వినియోగంలో సమర్థవంతమైన ఔషధాలుగా నిరూపించబడ్డాయి.[39]


పోషణ[మార్చు]

కాల్షియం

ఎముక పెరుగుదల, ఎముక వైద్యం మరియు ఎముక పుష్టికి కాల్షియం అవసరం మరియు బోలు ఎముకల వ్యాధిని నయం చేసేందుకు ఇదొక మార్గం. దేశం, వయస్సును బట్టి కాల్షియం తీసుకోవాల్సిన పరిమాణం మారుతుంది: బోలు ఎముకల వ్యాధి ప్రమాదం ఎక్కువగా (50 ఏళ్ల తరువాత) ఉన్న వ్యక్తులు రోజుకు 1200 మిల్లీగ్రాముల కాల్షియం తీసుకోవాలని US ఆరోగ్య సంస్థలు సిఫార్సు చేశాయి. ఆహారాన్ని ఎక్కువగా తీసుకునేందుకు కాల్షియం భర్తీ చేసే ఔషధాలను ఉపయోగించవచ్చు, మరియు రోజు మొత్తంమీద పలు చిన్న (500 మిల్లీగ్రాములు లేదా తక్కువ) మోతాదుల్లో తీసుకోవడం వలన శోషణ స్థాయి ఆశావహంగా ఉంటుంది.[40]బోలు ఎముకల వ్యాధిని నివారించడంలో మరియు దానికి చికిత్స చేయడంలో కాల్షియం పాత్ర అస్పష్టంగా ఉంది — కాల్షియం చాలా తక్కువ తీసుకుంటున్న కొన్ని దేశాలవారిలో ఎముక గాయాలు అవుతున్న దాఖలాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి, ఇతరులు పాలు, పాల ఉత్పత్తుల ద్వారా కాల్షియంను ఎక్కువ మోతాదులో తీసుకుంటున్నా, వీరికి ఎముక గాయాలు ఎక్కువగా అవుతున్నాయి. మాంసకృత్తులు, లవణం మరియు విటమిన్ డి, శారీరక వ్యాయామం, సూర్మరశ్మి తగలడం తదితర అంశాలన్నీ ఎముక మాతృకకు ఖనిజాలను చేర్చే ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తాయి, బోలు ఎముకల వ్యాధి రావడానికి గుర్తించిన చాలా కారణాల్లో కాల్షియం తీసుకోవడం కూడా ఒకటి.[41] 2007లో WHO (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ) నివేదిక ప్రకారం, ఆహారంలోని ఆమ్లాలు కాల్షియంను గ్రహించడం వలన, ఇది బోలు ఎముకల వ్యాధిని ప్రభావితం చేస్తుంది.[42][43].


కాల్షియం మరియు కాల్షియం+ విటమిన్ డి (800 IU లేదా ఎక్కువ)లను చేర్చి నిర్వహించిన స్వైర నియంత్రిత చర్యల జీవక్రియ-విశ్లేషణలో ఎక్కువ స్థాయిలో కాల్షియం (1200 మిల్లీగ్రాములు లేదా ఎక్కువ) మరియు విటమిన్ డి (800 IU లేదా ఎక్కువ) తీసుకోవచ్చని గుర్తించారు, అయితే ఎముక ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేసేందుకు (పగుళ్ల రేట్లు/ఎముక నష్టాల రేట్లు) ఉపయోగించిన ప్రమాణాలను బట్టి ఫలితాలు మారతాయి.[44] చికిత్స నిబంధనకు బాగా నిబద్ధత పాటించడం ద్వారా రోగులకు మెరుగైన ఫలితాలు వస్తాయని జీవక్రియ- విశ్లేషణ, మరో అధ్యయనం రెండూ సూచించాయి.[45] ఇదిలా ఉంటే, ముందు వచ్చిన నివేదికలకు భిన్నంగా కాల్షియం భర్తీ చేసే ప్రక్రియలో ఉపయోగించే అధిక సాంద్రత గల కొవ్వుమాంసకృత్తుల ( HDL, "ఆరోగ్యకర కొవ్వు") కారణంగా గుండె కణజాల వినాశనం (గుండె పోటు) జరిగే ప్రమాదం పెరుగుతుందని న్యూజిలాండ్ లో 1471 మంది మహిళలను భాగస్వాములను చేసి నిర్వహించిన అధ్యయనంలో గుర్తించారు. ఇది నిర్ధారించబడితే, కాల్షియం భర్తీ చేసే ఔషధ ప్రక్రియ వలన మహిళలకు మేలు కంటే ఎక్కువగా కీడు జరగవచ్చు.[46]


విటమిన్ డి

పెద్ద వయస్సులో గాయాలను విటమిన్ డి ఎక్కువగా తీసుకోవడం వలన తగ్గించుకోవచ్చని కొన్ని అధ్యయనాలు తెలియజేస్తున్నాయి,[44][47] ఇదిలా ఉంటే మహిళారోగ్య కార్యక్రమం మాత్రం కాల్షియం + విటమిన్ డి వలన ఎముక సాంద్రత 1% పెరుగుతుందని, అయితే ఇది తుంటి గాయాన్ని ప్రభావితం చేయలేదని, మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు ఏర్పడే అవకాశాన్ని 17% మేర పెరుగుతుందని గుర్తించింది.[48]


వ్యాయామం[మార్చు]

లయబద్ధమైన వ్యాయామాలు (ఏరోబిక్స్), బరువు నియంత్రణ, మరియు వ్యాధి నిరోధక పెంచే వ్యాయామాలు రుతువిరతి తరువాత మహిళల్లో BMDని పెంచుకునేందుకు లేదా కాపాడుకునేందుకు ఉపయోగపడతాయని పలు అధ్యయనాలు తెలుపుతున్నాయి.[49] చాలామంది పరిశోధకులు ఏ రకమైన వ్యాయామం BMD మరియు ఇతర ఎముక నాణ్యతా కొలమానాలు మెరుగుపరుస్తుందో తెలుసుకునేందుకు ప్రయత్నించారు, అయితే ఫలితాలు మాత్రం భిన్నంగా వచ్చాయి. రుతుక్రమం నిలిచిపోయిన సాధారణ మహిళలు ఏడాదిపాటు రోజూ ఎగురు వ్యాయామం చేయడం ద్వారా BMD మరియు మోకాలి కింద ఉండే పెద్ద ఎముక కోణీయ త్వరణాన్ని నిరోధించే ధోరణి[50]ని పెంచవచ్చని గుర్తించారు. రుతుక్రమం నిలిచిపోయి, ఎముక ఖనిజ సాంద్రత సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉన్న మహిళలు అలసిపోయే విధంగా నడక, జిమ్నాస్టిక్ శిక్షణ, మెట్లు ఎక్కడం, ఎగరడం, సహన శక్తి మరియు సామర్థ్య పెంపు వ్యాయామాలు చేయడం ద్వారా L2-L4 BMD గణనీయంగా పెంచుకోవచ్చు.[51][52][53] సామర్థ్య పెంపు శిక్షణ ద్వారా ఎముక దూరపు భాగం వ్యాసార్థ్యం మరియు తుంటి BMD పెంచుకోవడంలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించవచ్చు.[54] వ్యాయామాలతోపాటు, హార్మోన్ పునఃస్థాపన చికిత్స (HRT) వంటి వైద్య చికిత్సలు తీసుకోవడం వలన HRT ఒక్కదాని కంటే BMD ఎక్కువగా పెరుగుతుంది.[55]


బోలు ఎముకల వ్యాధి రోగులకు BMD పెరుగుదలతోపాటు సమతూకం, నడకరీతి మెరుగుపడటం మరియు పడిపోయే ప్రమాదం తగ్గడం వంటి అదనపు ప్రయోజనాలు ఉంటాయి.[56]


రోగ నిరూపణ[మార్చు]

తుంటి ఎముక గాయాలు ప్రతి 1000 మంది రోగుల్లో- సంవత్సరాలు
[57]
WHO విభాగం వయస్సు 50-64 మొత్తంమీద
సాధారణం 5.3 9.4 6.6
ఆస్టెయోపెనియా (ఎముక సాంద్రత సాధారణంకన్నా తక్కువగా ఉన్న స్థితి) 11.4 19.6 15.7
బోలు ఎముకల వ్యాధి 22.4 46.6 40.6

పగులు యొక్క సంక్లిష్టతల వలన బోలు ఎముకల వ్యాధి సోకిన రోగుల్లో మరణశాతం ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అనేక మంది రోగులు దీని వలన కాకుండా, ఈ వ్యాధితో మరణిస్తున్నారు.


తుంటి పగుళ్లు చలనశీలత తగ్గిపోయేందుకు కారణమవతాయి మరియు అనేక ఇతర సంక్లిష్టతలకు దారితీస్తాయి (ఉదాహరణకు అంతర్నాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టడం మరియు/లేదా ఫుఫుస ధమనిలో అడ్డంకులు, న్యుమోనియా). తుంటి ఎముక గాయమైన తరువాత ఆరు నెలల్లో మరణం సంభవించే అవకాశాలు సుమారు 13.5% ఉన్నాయి మరియు అంతే సంఖ్యలో తుంటి ఎముక పగులు ఉన్నవారికి (దాదాపు 13%) గాయం తర్వాత కదిలేందుకు పూర్తి సహాకారం అవసరమవుతుంది.[58]


మరణానికి దారితీసే అవకాశం చాలా తక్కువగా ఉన్న, వెన్నెపూస పగుళ్లు, నాడీ కణజాల మూలాల్లో తీవ్రమైన దీర్ఘ బాధకు దారితీస్తాయి, దీనిని నియంత్రించడం చాలా కష్టం, అంతేకాకుండా దీని వలన అంగవైకల్యం ఏర్పడుతుంది. చాలా అదురుగా సంభవించేవయినప్పటికీ, బహుళ వెన్నుపూస పగుళ్లు వెన్నెముక బాగా వంగిపోయేందుకు (గూని) కారణమవతాయి, దీని వలన అంతర్గత అవయవాలపై ఒత్తిడి పెరిగి శ్వాసవ్యవస్థను బలహీనపడవచ్చు.


మరణ సంభావ్యత మరియు ఇతర సంక్లిష్టతలే కాకుండా, బోలు ఎముకల వ్యాధి పగుళ్ల వలన ఆరోగ్య సంబంధమైన జీవన ప్రమాణం తగ్గిపోతుంది.[59]


సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం[మార్చు]

బహుళ చీలకలకు సంబంధించిన గాయాలను చూపించే బాహ్య వెన్నుపాము ఎక్స్- రే


అంచనాల ప్రకారం[ఆధారం కోరబడినది] ప్రపంచవ్యాప్తంగా 50 ఏళ్లు పైబడిన వయస్సులోని ప్రతి ముగ్గురు మహిళల్లో ఒకరు మరియు 12 మంది పురుషుల్లో ఒకరు బోలు ఎముకల వ్యాధితో బాధపడుతున్నారు. ప్రతి ఏటా వెలుగులోకి వస్తున్న మిలియన్ల సంఖ్యలో ఎముక పగుళ్లకు ఇదే కారణం, వీటిలో ఎక్కువగా నడుముకు సంబంధించిన వెన్నుపూస, తుంటి, మణికట్టు గాయాలు ఉన్నాయి. పురుషుల్లో ప్రక్కటెముక పెళుసుదనపు గాయాలు కూడా సాధారణం.


తుంటి పగుళ్లు[మార్చు]


బోలు ఎముకల వ్యాధి కారణంగా సంభవించే అత్యంత తీవ్రమైన పరిణామాలకు తుంటి పగుళ్లు కారణమవతాయి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, 250,000లకు పైగా తుంటి పగుళ్లు బోలు ఎముకల వ్యాధి ద్వారానే సంభవిస్తున్నాయి.[60] 50 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న శ్వేత మహిళకు ఆమె జీవితకాలంలో తొడ ఎముక పగులు సంభవించే అవకాశం 17.5% శాతం ఉంది. అన్ని జనభాలకు చెందిన మహిళలు, పురుషుల్లో ప్రతి దశాబ్దానికి ఆరు నుంచి తొమ్మిది వరకు తుంటి ఎముక గాయాలు పెరుగుతూ ఉన్నాయి. 80 లేదా దీని కంటే ఎక్కువ వయస్సులో ఉన్న పురుషులు, మహిళల్లో ఎక్కువగా ఈ పగుళ్లు సంభవిస్తున్నాయి.[61]


వెన్నుపూస పగుళ్లు[మార్చు]

50 ఏళ్లు పైబడిన అందరు మహిళల్లో 35-50% మందికి కనీసం ఒక్క వెన్నుపూస పగులైనా సంభవించి ఉంటుంది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, ప్రతి ఏటా 700,000 వెన్నుపూస గాయాలు సంభవిస్తున్నాయి, అయితే వీటిలో మూడో వంతు మాత్రమే గుర్తించబడుతున్నాయి. సగటున 68.8 వయస్సు ఉన్న 9704 మంది మహిళలపై 15 ఏళ్లపాటు సాగించిన అధ్యయనంలో, 324 మందికి అధ్యయనానికి ముందే వెన్నుపూస పగులుతో బాధపడ్డారు; 18.27% శాతం మందికి వెన్నుపూస గాయాలు ఏర్పడ్డాయి, అయితే ముందే వెన్నుపూస పగులుతో బాధపడిన మహిళల్లో ఈ ప్రమాదం 41.4%నికి చేరుకుంది.[62]


మణికట్టు[మార్చు]

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో, ప్రతిఏటా సంభవించే 250,000 మణికట్టు పగుళ్లకు బోలు ఎముకల వ్యాధి కారణమవుతుంది.[60] బోలు ఎముకల వ్యాధి కారణంగా అత్యంత సాధారణంగా పగుళ్లు సంభవించే మూడో ప్రదేశం మణికట్టు. శ్వేత మహిళల్లో 16% మందికి జీవితకాలంలో మణికట్టు పగులు సంభవించే అవకాశం ఉంది. మహిళలు 70 ఏళ్ల వయస్సుకు చేరుకునే సమయానికి, వారిలో 20% మందికి కనీసం ఒక్క మణికట్టు పగులైనా ఏర్పడుతుంది.[61]


ప్రక్కటెముక పగుళ్లు[మార్చు]

పురుషుల్లో 35 ఏళ్లు దాటిన తరువాత నుంచే ప్రక్కటెముకల పెళుసుదనపు పగుళ్లు సాధారణం. శారీరకంగా చురుకుగానే ఉండటంతో పురుషులు ఈ పగుళ్లను తరచుగా బోలు ఎముకల వ్యాధి లక్షణాలుగా పరిగణించరు మరియు శారీరక శ్రమ చేస్తున్న సందర్భంలో ఈ పగులు సంభవిస్తుంది. ఉదాహరణకు నీటిపై జారుతూ లేదా గాలిలో చేసే విన్యాసాల సందర్భంగా కిందపడిపోతే ఈ పగులు సంభవిస్తుంది. అయితే, పగులకు చికిత్స తరువాత వ్యక్తి టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయిని వెంటనే పరీక్షించడం ద్వారా అతనికి వ్యాధి ప్రమాదం ఉందో లేదో తెలుసుకోవచ్చు.


నివారణ[మార్చు]

బోలు ఎముకల వ్యాధిని నివారించే పద్ధతుల్లో జీవనశైలి మార్పులు కూడా ఉన్నాయి. అయితే, వ్యాధిని మందుల ద్వారా నివారించేందుకు కూడా అవకాశం ఉంది. మరొక ప్రత్యేకమైన విషయం ఏమిటంటే వెన్నెముక పగులును నివారించడానికి సహాయపడే బోలు ఎముకల ఆర్థెసెస్ ఉంది, ఇది కండరాల నిర్మాణానికి మద్దతు ఇస్తుంది. పడకుండా నివారించడం కూడా బోలు ఎముకల వ్యాధి సంక్లిష్టతలను నివారించడంలో సహాయపడుతుంది.


జీవనశైలి[మార్చు]

జీవనశైలి ద్వారా బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణ అనేది సమర్థవంతంగా సవరించగల ప్రమాద కారకాల నుండి అనేక కోణాల్లో విలోమంగా ఉంటుంది. పొగ త్రాగడం మరియు అసురక్షిత ఆల్కహాల్ సేవించడం బోలు ఎముకల వ్యాధికి దారి తీయవచ్చు, బోలు ఎముకల వ్యాధిని నివారించడానికి పొగ త్రాగడం ఆపి వేయడం మరియు సమన్వయ ఆల్కాహాల్ వాడకం సాధారణంగా జీవనశైలి మార్పుల్లో సిఫార్సు చేయబడుతుంది.


వ్యాయామం

బోలు ఎముకల వ్యాధిని నివారించడానికి కౌమారదశలో వ్యాయామం మరియు సరైన పోషకాహారం ద్వారా అధిక కొన ఎముక ద్రవ్యరాశిని సాధించడం చాలా ముఖ్యం. మిగిలిన జీవితాంతం వ్యాయామం మరియు పోషకాహారం ఎముక పతనావస్థను తగ్గిస్తుంది. రోజుకు 1,500 మిల్లీగ్రాముల కాల్షియంతో పాటు వారానికి మూడు సార్లు గరిష్టంగా 70-90% జాగింగ్, నడక లేదా మెట్లు ఎక్కడం వలన 9 నెలలో 5% నడుము (దిగువ) వెన్నెముక యొక్క ఎముక సాంద్రతను పెంచుతుంది. ఆస్టెయోపెనియా లేదా బోలు ఎముకల వ్యాధితో ఇప్పటికే బాధపడుతున్న వ్యక్తులు పగళ్లను నివారించడానికి వారి వ్యాయామ కార్యక్రమం కోసం వారి వైద్యుడుతో చర్చించాలి.[63]


పోషణ

సరైన పోషకాహారంలో తగినంత కాల్షియం మరియు విటమిన్ డి ఉండాలి. బోలు ఎముకల వ్యాధి ప్రమాదం ఉన్న రోగులకు (ఉదా. స్టెరాయిడ్ వినియోగం) సాధారణంగా విటమిన్ డి మరియు కాల్షియం భర్తీకి వాడే మందులను మరియు తరచుగా బిస్పోస్పోనేట్స్‌తో చికిత్స చేస్తారు. మూత్ర పిండ సంబంధమైన వ్యాధిలో, విటమన్ డి యొక్క నిల్వ రూపం అయిన కాల్సిడియాల్ నుండి మూత్రపిండం తగినంత కాల్సిట్రియోల్‌ను ఉత్పత్తి చేయలేని కారణంగా పారాకాల్సిటోల్ లేదా (1,25-డిహైడ్రోక్సేకోలెకాల్సిఫెరోల్ లేదా విటమిన్ డి యొక్క ప్రధాన జీవసంబంధమైన క్రియాత్మక రూపం కాల్సిట్రియాల్) వంటి విటమన్ డి యొక్క మరింత సక్రియాత్మక రూపాలను ఉపయోగిస్తారు.


అధిక పథ్యసంబంధమైన ప్రోటీన్ తీసుకోవడం వలన మూత్రంలో కాల్షియం విసర్జన పెరుగుతుంది మరియు దీని వలన పగుళ్లు ఏర్పడే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉందని పరిశోధన అధ్యయానాల్లో గుర్తించారు.[64] ఇతర పరిశోధనలు కాల్షియం శోషణానికి ప్రోటీన్ అవసరముందని నిర్ధారించాయి, కాని అధిక ప్రోటీన్‌ను తీసుకోవడం వలన ఈ ప్రక్రియకు అవరోధం ఏర్పడుతుందని సూచించాయి. బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణ లేదా చికిత్సలో పథ్యసంబంధమైన ప్రోటీన్‌పై ఎటువంటి చికిత్స ప్రయత్నాలను నిర్వహించలేదు.[65]


మందుల వాడకం[మార్చు]

చికిత్స ప్రకారం, తీవ్ర ప్రమాద పరిస్థితుల్లో బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణకు సిఫార్సు చేసిన ఇతర మందుల్లో ఒక ప్రత్యేక ఈస్ట్రోజెన్ గ్రాహక ఔషధం (SERM) రాలోక్సిఫెనె ఉంది.


ఈస్ట్రోజెన్ పునస్థాపన చికిత్స అనేది బోలు ఎముకల వ్యాధిని నివారించడానికి ఉత్తమమైన చికిత్సగా పేరు గాంచింది, కాని ఈ సమయంలో దీనిని ఇతర కారణాలు లేకుండా ఉపయోగించడం లేదు. రుతువిరతి తర్వాత మొదటి దశాబ్దంలో మహిళలలో ఈస్ట్రోజెన్ పునఃస్థాపన చికిత్సను సిఫార్సు చేయాలా వద్దా దానిదానిపై అనిశ్చితి మరియు వివాదం నెలకొని ఉంది.


హైపోగొనడల్ పురుషుల్లో టెస్టోస్టెరాన్ ఎముక పరిమాణం మరియు నాణ్యత మెరుగుపడేందుకు కీలకం, కానీ 2008కి, సాధారణ టెస్టోస్టెరాన్ స్థాయితో ఉన్న పురుషులు లేదా పగుళ్లుపై ప్రభావాలు యొక్క అధ్యయనాలు ఏమీ లేవు.[18]


చరిత్ర[మార్చు]

ఎముక సాంద్రతలో వయసు సంబంధ తరుగులు మరియు పగుళ్ల ప్రమాదాల మధ్య సంబంధాన్ని ఆస్లే కూపర్ కనుగొన్నాడు, ఆస్టెయోపరాసిస్ లేదా బోలు ఎముకల వ్యాధి అనే పదం మరియు దాని ప్రభావాలను మాత్రం ఫ్రెంచ్ రోగ నిర్ణయ శాస్త్రజ్ఞుడు జీన్ లాబ్‌స్టెయిన్ గుర్తించాడు.[66] అమెరికన్ అంతస్స్రావ పరిశోధకుడు ఫుల్లెర్ ఆల్‌బ్రైట్ బోలు ఎముకల వ్యాధి, రుతువిరతి తర్వాత దశకు మధ్య సంబంధాన్ని తెలిపాడు.[67] బోలు ఎముకల వ్యాధి చికిత్సలో సంచలనాన్ని తీసుకొచ్చిన బిస్‌ఫాస్ఫోనేట్ 1960లో కనుగొనబడింది.[68]


సంస్థలు[మార్చు]

1986లో స్థాపించబడిన నేషనల్ ఆస్టెయోపరాసిస్ సొసైటీ అనేది బోలు ఎముకల వ్యాధి నిర్ధారణ, నివారణ మరియు చికిత్సను అభివృద్ధి చేయడానికి అంకితమైన ఒక యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ స్వచ్ఛంద సంస్థ.[69][70]


నేషనల్ ఆస్టెయోపరాసిసస్ ఫౌండేషన్ (ముఖ్యకార్యాలయం వాషింగ్టన్, D.C., USAలో ఉంది) బోలు ఎముకల వ్యాధి నివారణకు, పగుళ్లకు సంబంధించి, జీవితకాలం ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, బోలు ఎముకల వ్యాధితో బాధపడే రోగుల జీవితాలను మెరుగుపర్చడానికి మరియు అవగాహన, వాదన, పబ్లిక్ మరియు ఆరోగ్య నిపుణ విద్య మరియు పరిశోధన యొక్క కార్యక్రమాల ద్వారా స్వస్థతను పొందడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. http://www.nof.org


ఇంటర్నేషనల్ ఆస్టెయోపరాసిస్ ఫౌండేషన్ (IOF) (నైయాన్, స్విట్జర్లాండ్‌లో ముఖ్యకార్యాలయం ఉంది) అనేది ఎముకల ఆరోగ్యం గురించి రోగుల, వైద్య మరియు పరిశోధన సొసైటీలు, పరిశోధకులు, ఆరోగ్య రక్షణ నిపుణులు మరియు సంబంధిత అంతర్జాతీయ సంస్థల ప్రపంచ కూటమిగా వ్యవహరిస్తుంది. http://www.iofbonehealth.org


ఆర్థోపెడిక్ రీసెర్చ్ సొసైటీ (రోజ్‌మౌంట్, IL, USAలో మఖ్య కార్యాలయం ఉంది) అనేది పలు సంవత్సరాలుగా బోలు ఎముకల వ్యాధి పరిశోధన, చికిత్స మరియు నివారణ గురించి అవధారణ చేస్తున్న ఒక పరిశోధన మరియు వృత్తి సంబంధమైన అభివృద్ధి సొసైటీ. http://www.ors.org


ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

అన్వయములు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 WHO (1994). "Assessment of fracture risk and its application to screening for postmenopausal osteoporosis. Report of a WHO Study Group". World Health Organization technical report series 843: 1–129. PMID 7941614. 
  2. ఫ్రోస్ట్ HM, థామస్ CC. బోన్ రీమోడలింగ్ డైనమిక్స్. స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్, IL: 1963.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 Raisz L (2005). "Pathogenesis of osteoporosis: concepts, conflicts, and prospects.". J Clin Invest 115 (12): 3318–25. doi:10.1172/JCI27071. PMID 16322775. 
  4. Kim DH, Vaccaro AR (2006). "Osteoporotic compression fractures of the spine; current options and considerations for treatment". The spine journal : official journal of the North American Spine Society 6 (5): 479–87. doi:10.1016/j.spinee.2006.04.013. PMID 16934715. 
  5. Ganz DA, Bao Y, Shekelle PG, Rubenstein LZ (2007). "Will my patient fall?". JAMA 297 (1): 77–86. doi:10.1001/jama.297.1.77. PMID 17200478. 
  6. Ojo F, Al Snih S, Ray LA, Raji MA, Markides KS (2007). "History of fractures as predictor of subsequent hip and nonhip fractures among older Mexican Americans". Journal of the National Medical Association 99 (4): 412–8. PMID 17444431. 
  7. Berg KM, Kunins HV, Jackson JL et al. (2008). "Association between alcohol consumption and both osteoporotic fracture and bone density". Am J Med 121 (5): 406–18. doi:10.1016/j.amjmed.2007.12.012. 
  8. 8.0 8.1 Nieves JW (01 May 2005). "Osteoporosis: the role of micronutrients.". Am J Clin Nutr 81 (5): 1232S–1239S. PMID 15883457. 
  9. 9.00 9.01 9.02 9.03 9.04 9.05 9.06 9.07 9.08 9.09 9.10 9.11 9.12 9.13 WHO Scientific Group on the Prevention and Management of Osteoporosis (2000 : Geneva, Switzerland) (2003). "Prevention and management of osteoporosis : report of a WHO scientific group" (pdf). సంగ్రహించిన తేదీ 2007-05-31. 
  10. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; BMJosteoporosis అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  11. Wong PK, Christie JJ, Wark JD (2007). "The effects of smoking on bone health". Clin. Sci. 113 (5): 233–41. doi:10.1042/CS20060173. PMID 17663660. 
  12. Staessen J, Roels H, Emelianov D, Kuznetsova T, Thijs L, Vangronsveld J, Fagard R (Apr 3 1999). "Environmental exposure to cadmium, forearm bone density, and risk of fractures: prospective population study. Public Health and Environmental Exposure to Cadmium (PheeCad) Study Group.". Lancet 353 (9159): 1140–4. doi:10.1016/S0140-6736(98)09356-8. PMID 10209978. 
  13. Tucker KL, Morita K, Qiao N, Hannan MT, Cupples LA, Kiel DP (2006). "Colas, but not other carbonated beverages, are associated with low bone mineral density in older women: The Framingham Osteoporosis Study". Am. J. Clin. Nutr. 84 (4): 936–42. PMID 17023723. 
  14. "Soft drinks in schools". Pediatrics 113 (1 Pt 1): 152–4. 2004. doi:10.1542/peds.113.1.152. PMID 14702469. 
  15. Waugh EJ, Lam M-A, Hawker GA, et al. (2009). "Risk factors for low bone mass in healthy 40–60 year old women: A systematic review of the literature". Osteoporosis International 20 (1): 1–21. doi:10.1007/s00198-008-0643-x. 
  16. 16.0 16.1 16.2 16.3 16.4 Simonelli, C et al. (July 2006). "ICSI Health Care Guideline: Diagnosis and Treatment of Osteoporosis, 5th edition" (PDF). Institute for Clinical Systems Improvement. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-04-08. 
  17. 17.00 17.01 17.02 17.03 17.04 17.05 17.06 17.07 17.08 17.09 17.10 17.11 Kohlmeier, Lynn Kohlmeier (1998). "Osteoporosis - Risk Factors, Screening, and Treatment". Medscape Portals. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-05-11. 
  18. 18.0 18.1 18.2 18.3 Ebeling PR (2008). "Clinical practice. Osteoporosis in men". N Engl J Med 358 (14): 1474–82. doi:10.1056/NEJMcp0707217. PMID 18385499. 
  19. Bone and Tooth Society of Great Britain, National Osteoporosis Society, Royal College of Physicians (2003). Glucocorticoid-induced Osteoporosis. London, UK: Royal College of Physicians of London. ISBN 1-860-16173-1. 
  20. Gourlay M, Franceschini N, Sheyn Y (2007). "Prevention and treatment strategies for glucocorticoid-induced osteoporotic fractures". Clin Rheumatol 26 (2): 144–53. doi:10.1007/s10067-006-0315-1. PMID 16670825. 
  21. Petty SJ, O'Brien TJ, Wark JD (2007). "Anti-epileptic medication and bone health". Osteoporosis international 18 (2): 129–42. doi:10.1007/s00198-006-0185-z. PMID 17091219. 
  22. Petty SJ, O'Brien TJ, Wark JD (2007). "Anti-epileptic medication and bone health". Osteoporosis international 18 (2): 129–42. doi:10.1007/s00198-006-0185-z. PMID 17091219. 
  23. Ruiz-Irastorza G, Khamashta MA, Hughes GR (2002). "Heparin and osteoporosis during pregnancy: 2002 update". Lupus 11 (10): 680–2. doi:10.1191/0961203302lu262oa. PMID 12413068. 
  24. Gage BF, Birman-Deych E, Radford MJ, Nilasena DS, Binder EF (2006). "Risk of osteoporotic fracture in elderly patients taking warfarin: results from the National Registry of Atrial Fibrillation 2". Arch. Intern. Med. 166 (2): 241–6. doi:10.1001/archinte.166.2.241. PMID 16432096. 
  25. Yang YX, Lewis JD, Epstein S, Metz DC (2006). "Long-term proton pump inhibitor therapy and risk of hip fracture". JAMA 296: 2947–53. doi:10.1001/jama.296.24.2947. PMID 17190895. 
  26. Murphy CE, Rodgers PT (2007). "Effects of thiazolidinediones on bone loss and fracture". Ann Pharmacother 41 (12): 2014–8. doi:10.1345/aph.1K286. PMID 17940125. 
  27. Leib ES, Lewiecki EM, Binkley N, Hamdy RC (2004). "Official positions of the International Society for Clinical Densitometry". J Clin Densitom 7 (1): 1799. doi:10.1385/JCD:7:1:1. PMID 14742881.  దీనిలో పేర్కొన్నారు: "డయాగ్నోసిస్ ఆఫ్ ఆస్టెయోపరాసిస్ ఇన్ మెన్, ప్రీమెనోపౌసల్ ఉమెన్, అండ్ చిల్డ్రన్"
  28. U.S. Preventive Services Task Force (2002). "Screening for osteoporosis in postmenopausal women: recommendations and rationale". Ann. Intern. Med. 137 (6): 526–8. PMID 12230355. 
  29. Martínez-Aguilà D, Gómez-Vaquero C, Rozadilla A, Romera M, Narváez J, Nolla JM (2007). "Decision rules for selecting women for bone mineral density testing: application in postmenopausal women referred to a bone densitometry unit". J. Rheumatol. 34 (6): 1307–12. PMID 17552058. 
  30. Schousboe JT, Taylor BC, Fink HA, et al. (2007). "Cost-effectiveness of bone densitometry followed by treatment of osteoporosis in older men". JAMA 298 (6): 629–37. doi:10.1001/jama.298.6.629. PMID 17684185. 
  31. Lyles KW, Colón-Emeric CS, Magaziner JS, et al. (2007). "Zoledronic acid and clinical fractures and mortality after hip fracture". N Engl J Med 357: published online 2007–09–17. doi:10.1056/NEJMoa074941. PMID 17878149. 
  32. Purcell, P. Boyd, I (2005). "Bisphosphonates and osteonecrosis of the jaw". Medical Journal of Australia 182 (8): 417–418. 
  33. "6.6.2 Bisphosphonates". British National Formulary (54 ed.). British Medical Association and Royal Pharmaceutical Society of Great Britain. September 2007. పేజీలు. p403. 
  34. Meunier PJ, Roux C, Seeman E, et al. (2004). "The effects of strontium ranelate on the risk of vertebral fracture in women with postmenopausal osteoporosis". N. Engl. J. Med. 350 (5): 459–68. doi:10.1056/NEJMoa022436. PMID 14749454. 
  35. O'Donnell S, Cranney A, Wells GA, Adachi JD, Reginster JY (2006). "Strontium ranelate for preventing and treating postmenopausal osteoporosis". Cochrane database of systematic reviews (Online) (4): CD005326. doi:10.1002/14651858.CD005326.pub3. PMID 17054253. 
  36. Reginster JY, Seeman E, De Vernejoul MC, et al. (2005). "Strontium ranelate reduces the risk of nonvertebral fractures in postmenopausal women with osteoporosis: treatment of peripheral osteoporosis (TROPOS) study.". J Clin Endorinol Metab 90: 2816–22. doi:10.1210/jc.2004-1774. PMID 15728210. 
  37. Blake GM, Fogelman I (2007). "The correction of BMD measurements for bone strontium content". J Clin Densitom 10 (3): 259–65. doi:10.1016/j.jocd.2007.03.102. PMID 17543560. 
  38. Taranta A, Brama M, Teti A, et al. (February 2002). "The selective estrogen receptor modulator raloxifene regulates osteoclast and osteoblast activity in vitro". Bone 30 (2): 368–76. doi:10.1016/S8756-3282(01)00685-8. PMID 11856644. 
  39. Meunier PJ, Vignot E, Garnero P, et al. (1999). "Treatment of postmenopausal women with osteoporosis or low bone density with raloxifene. Raloxifene Study Group". Osteoporos Int 10 (4): 330–6. doi:10.1007/s001980050236. PMID 10692984. 
  40. "Nutrition and Bone Health". NIAMS. 2005-11-01. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-01-28. 
  41. "Calcium & Milk". Harvard School of Public Health. 2007. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-01-28. 
  42. సమిష్ట WHO/FAO/UNU నిపుణుల సంప్రదింపు (2007) యొక్క నివేదిక ప్రోటీన్ అండే అమినో యాసిడ్ రిక్వేర్మెంట్స్ ఇన్ హూమన్ న్యూట్రిషన్ , pp224-226. ISBN 978-92-4-120935-9
  43. సమిష్ట WHO/FAO/UNU నిపుణుల సంప్రదింపు(2002) యొక్క నివేదిక, హ్యూమన్ విటమిన్ అండ్ మినరల్ రిక్వేర్మెంట్స్ , pp166-167.
  44. 44.0 44.1 Tang BM, Eslick GD, Nowson C, Smith C, Bensoussan A (2007). "Use of calcium or calcium in combination with vitamin D supplementation to prevent fractures and bone loss in people aged 50 years and older: a meta-analysis". Lancet 370 (9588): 657–66. doi:10.1016/S0140-6736(07)61342-7. PMID 17720017. 
  45. Prince RL, Devine A, Dhaliwal SS, Dick IM (2006). "Effects of calcium supplementation on clinical fracture and bone structure: results of a 5-year, double-blind, placebo-controlled trial in elderly women". Arch. Intern. Med. 166 (8): 869–75. doi:10.1001/archinte.166.8.869. PMID 16636212. 
  46. Bolland MJ, Barber PA, Doughty RN, et al. (2008). "Vascular events in healthy older women receiving calcium supplementation: randomised controlled trial". BMJ 336: 262. doi:10.1136/bmj.39440.525752.BE. PMID 18198394. 
  47. Bischoff-Ferrari HA, Willett WC, Wong JB, Giovannucci E, Dietrich T, Dawson-Hughes B (2005). "Fracture prevention with vitamin D supplementation: a meta-analysis of randomized controlled trials". JAMA 293 (18): 2257–64. doi:10.1001/jama.293.18.2257. PMID 15886381. 
  48. Jackson RD, LaCroix AZ, Gass M, et al. (2006). "Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of fractures". N. Engl. J. Med. 354 (7): 669–83. doi:10.1056/NEJMoa055218. PMID 16481635. 
  49. Bonaiuti D, Shea B, Iovine R, et al. (2002). "Exercise for preventing and treating osteoporosis in postmenopausal women". Cochrane database of systematic reviews (Online) (3): CD000333. doi:10.1002/14651858.CD000333. PMID 12137611. 
  50. Cheng S, Sipilä S, Taaffe DR, Puolakka J, Suominen H (2002). "Change in bone mass distribution induced by hormone replacement therapy and high-impact physical exercise in post-menopausal women". Bone 31 (1): 126–35. doi:10.1016/S8756-3282(02)00794-9. PMID 12110425. 
  51. Chien MY, Wu YT, Hsu AT, Yang RS, Lai JS (2000). "Efficacy of a 24-week aerobic exercise program for osteopenic postmenopausal women". Calcif. Tissue Int. 67 (6): 443–8. doi:10.1007/s002230001180. PMID 11289692. 
  52. Iwamoto J, Takeda T, Ichimura S (2001). "Effect of exercise training and detraining on bone mineral density in postmenopausal women with osteoporosis". Journal of orthopaedic science : official journal of the Japanese Orthopaedic Association 6 (2): 128–32. doi:10.1007/s007760100059. PMID 11484097. 
  53. Kemmler W, Engelke K, Weineck J, Hensen J, Kalender WA (2003). "The Erlangen Fitness Osteoporosis Prevention Study: a controlled exercise trial in early postmenopausal women with low bone density-first-year results". Archives of physical medicine and rehabilitation 84 (5): 673–82. PMID 12736880. 
  54. Kerr D, Morton A, Dick I, Prince R (1996). "Exercise effects on bone mass in postmenopausal women are site-specific and load-dependent". J. Bone Miner. Res. 11 (2): 218–25. PMID 8822346. 
  55. Villareal DT, Binder EF, Yarasheski KE, et al. (2003). "Effects of exercise training added to ongoing hormone replacement therapy on bone mineral density in frail elderly women". J Am Geriatr Soc 51 (7): 985–90. doi:10.1046/j.1365-2389.2003.51312.x. PMID 12834519. 
  56. Sinaki M, Brey RH, Hughes CA, Larson DR, Kaufman KR (2005). "Significant reduction in risk of falls and back pain in osteoporotic-kyphotic women through a Spinal Proprioceptive Extension Exercise Dynamic (SPEED) program". Mayo Clin Proc 80 (7): 849–55. doi:10.4065/80.7.849. PMID 16007888. 
  57. Cranney A, Jamal SA, Tsang JF, Josse RG, Leslie WD (2007). "Low bone mineral density and fracture burden in postmenopausal women". CMAJ 177 (6): 575–80. doi:10.1503/cmaj.070234. PMID 17846439. 
  58. Hannan EL, Magaziner J, Wang JJ, et al. (2001). "Mortality and locomotion 6 months after hospitalization for hip fracture: risk factors and risk-adjusted hospital outcomes". JAMA 285 (21): 2736–42. doi:10.1001/jama.285.21.2736. PMID 11386929. 
  59. Brenneman SK, Barrett-Connor E, Sajjan S, Markson LE, Siris ES (2006). "Impact of recent fracture on health-related quality of life in postmenopausal women". J. Bone Miner. Res. 21 (6): 809–16. doi:10.1359/jbmr.060301. PMID 16753011. 
  60. 60.0 60.1 Riggs, B.L.; Melton, Lj 3.r.d. (2005). "The worldwide problem of osteoporosis: insights afforded by epidemiology.". Bone. PMID 8573428. 
  61. 61.0 61.1 "MerckMedicus Modules: Osteoporosis - Epidemiology". Merck & Co., Inc. సంగ్రహించిన తేదీ 2008-06-13. 
  62. Cauley JA, Hochberg MC, Lui LY et al. (2007). "Long-term Risk of Incident Vertebral Fractures". JAMA 298: 2761–2767. doi:10.1001/jama.298.23.2761. PMID 18165669. 
  63. Dalsky GP, Stocke KS, Ehsani AA, Slatopolsky E, Lee WC, Birge SJ (1988). "Weight-bearing exercise training and lumbar bone mineral content in postmenopausal women". Ann. Intern. Med. 108 (6): 824–8. PMID 3259410. 
  64. Feskanich D, Willett WC, Stampfer MJ, Colditz GA (1996). "Protein consumption and bone fractures in women". Am. J. Epidemiol. 143 (5): 472–9. PMID 8610662. 
  65. Kerstetter JE, O'Brien KO, Insogna KL (2003). "Dietary protein, calcium metabolism, and skeletal homeostasis revisited". Am. J. Clin. Nutr. 78 (3 Suppl): 584S–592S. PMID 12936953. 
  66. Lobstein JGCFM. లెహ్ర్‌బుచ్ దెర్ పాథోలాజిస్చెన్ అనాటోమియే. స్టుట్గార్ట్: Bd II, 1835.
  67. Albright F, Bloomberg E, Smith PH (1940). "Postmenopausal osteoporosis". Trans. Assoc. Am. Physicians. 55: 298–305. 
  68. Patlak M (2001). "Bone builders: the discoveries behind preventing and treating osteoporosis". Faseb J. 15 (10): 1677E–E. doi:10.1096/fj.15.10.1677e. PMID 11481214. 
  69. "మా గురించి", నేషనల్ ఆస్టెయోపరాసిస్ సొసైటీ.
  70. "£3 మిలియన్ అవార్డ్ టూవర్డ్స్ ది ఇంప్రూవ్మెంట్ ఆఫ్ ఆస్టెయోపరాసిస్ సర్వీసెస్, UK", మెడికల్ న్యూస్ టుడే, 17 మార్చి 2008.


బాహ్య లింకులు[మార్చు]