భారతదేశ ప్రజా సేవ

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Not to be confused with Civil Services of India, formed post independence.

భారతదేశ ప్రజాసేవ ఆంగ్ల పదంలోని ప్రారంభ అక్షరాల సముదాయంతో ICS గా అందరికీ సుపరిచితం.బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారతదేశంలో పరిపాలనలో ఉన్నప్పటి నుండి మొదలై శ్రేష్టమైన ప్రజాసేవ నిర్వహింపబడుతుంది. అప్పుడు సామ్రాజ్యవాద ప్రజాసేవ గా పిలవబడేది కానీ స్వతంత్రం తర్వాత నిర్వహణలో మార్పులు వచ్చి భారతదేశంలో ఆధునిక ప్రజాసేవలు నిర్వహిస్తుంది.

అధినివేశ ప్రజాసేవ[మార్చు]

బెంగాల్ లో హేర్రి కాటన్ న్యాయాన్ని పంచాడు.

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ యొక్క అధికారం క్రింద వారి అధీనంలో ఉండే పరిపాలకులు కొన్ని భూభాగాలను చూసుకునేవారు. అప్పటి నుండి గౌరవనీయమైన ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సేవకులు(HEICS )గా పిలవబడేవారు.

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారతదేశంలో పరిపాలనలో ఉన్నప్పుడు రెండు ప్రత్యేక వర్గాలైన ప్రజాసేవకులు ఉండేవారు. కంపెనీతో ఓడంబడికలోకి చేరిన ఉద్యోగులు ఉన్నత వర్గాలుగా గుర్తించి ఒడంబడిక సేవకులు పిలవబడేవారు. ఎటువంటి ఒప్పందాలకు సంతకం చేయని వారు ఒడంబడికకు చెందని వారుగా పిలవబడేవారు. రెండవ వర్గం సాధారణంగా క్రింది స్థాయికి చెందిన పదవులు చేపట్టేవారు. ఒడంబడికకు చెందిన మరియు చెందని రెండు వర్గాల మధ్య వైవిధ్యం 1886 -87 సంవత్సరాలలో ప్రజాసేవ కమీషన్ యొక్క సిఫారసుతో భారతదేశ సామ్రాజ్యవాద ప్రజాసేవకు తెర పడింది. అయినప్పటికీ బాక్స్ వాలా పాదచారులతో సహా దీర్ఘకాలంగా ఎవరైతే జీతం కోసం పనిచేస్తారో వారిని ఒడంబడిక ఉద్యోగులు అన్న పదంతో పిలవడం ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. సామ్రాజ్యవాద ప్రజా సేవ పేరు భారత ప్రజా సేవగా రూపాంతరం చెందింది. ఏది ఏమైనా భారత ప్రజా సేవ (ICS ) పదం మాత్రం అలాగే ఉంది. ఒడంబడికకు కట్టుబడి పనిచేసే ప్రజా సేవకులను ఆంగ్ల పదాల ప్రారంభ అక్షరాల సముదాయం ICS ఇప్పటికీ సూచిస్తుంది.

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం రెండవ సగంలో మూడవ వర్గం అయిన శాసనాత్మక ప్రజా సేవ పనిచేసేది. అది 1890వ సంవత్సరం మొదట్లో విడదీయబడింది. ఈ వర్గం కోసం భారత గౌరవనీయమైన ధనిక కుటుంబాల నుండి యువకులను నియమించారు. ఎచ్చిసన్ కమిషన్ సిఫారసుతో ఈ సేవ స్థానాన్ని ఖాళీ చేసి ప్రాంతీయ ప్రజా సేవలు ఆ స్థానాన్ని భర్తీ చేసాయి. దీనిలో రెండు అధికార స్థాయిలు ఉన్నాయి. అవి, ప్రాంతీయ ప్రజాసేవ మరియు క్రింది అంతస్తు ప్రజాసేవ. ముందు ముందుకు అధికార స్థాయి సంస్థ నుండి పరిపాలక విభాగాల వరకు పధకాల అమలు యొక్క ఫలితాల వలన అభివృద్ధి జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, అటవీ మరియు ప్రజా కార్యకలాపాల యొక్క విభాగాలు రెండూ సామ్రాజ్యవాద మరియు ప్రాంతీయ శాఖలు. ప్రజాసేవలో మౌలిక అధికార స్థాయి వ్యవస్థ అచ్చిసన్ కమిషన్ యొక్క సిఫారసును అనుసరించి ఏర్పాటు చేయబడింది.

1912వ సంవత్సరంలో ఇస్లింగ్తాన్ కమిషన్ నియమించబడింది కానీ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం వలన మరియు 1917వ సంవత్సరం ఆగస్ట్ ప్రకటన వలన దానిలో ఉన్న సిఫారసులు పాతవి అయిపొయిన తర్వాత దాని నివేదిక మాత్రం 1917వ సంవత్సరంలో ప్రచురించబడింది. అందువలన వాటికీ ఎటువంటి గుర్తింపు ఇవ్వబడలేదు. 1934 వ సంవత్సరంలో భారత పాలనా వ్యవస్థ క్రమేణా ఏడు అఖిల భారత సేవలు మరియు అయిదు కేంద్ర విభాగాలు కలిగినదిగా రూపొందింది. ఇవన్నీ ప్రాంతీయ మరియు ప్రభుత్వ అధినంలో రాష్ట్ర కార్యదర్శి మరియు ముగ్గురు కేంద్ర విభాగాలతో పని చేస్తుంది. ICS మరియు భారత పోలీసు(సేవ) వారికీ ఎక్కువగా బదిలీలు అవుతూ ఉంటాయి. అందువలన ఈ సేవల అధికార నియంత్రణ మరియు నియామకాలు రాష్ట్ర కార్యదర్శి నుండి ప్రాంతీయ ప్రభుత్వాలకు బదిలీ చేయబడింది. 1924వ సంవత్సరంలో లీ కమీషన్ నివేదికలో తెలిపిన విధంగా భారత మరియు కేంద్ర సేవలు కేంద్ర ఉచ్ఛసేవలుగా గుర్తించబడతాయని చెప్పింది. ఇది కూడా దానికి సంబంధించిన దానివలెనే కనిపిస్తుంది.

భారతదేశం విభజించబడిన తర్వాత, ప్రజాసేవలు పాకిస్తాన్ లో పాకిస్తాన్ ప్రజా సేవలు(CSP )గా, భారతదేశంలో భారత ప్రజా సేవగా పేర్లు మారాయి.

1904వ సంవత్సరంలో ICS పరీక్షలో రెండు భాగాలలో ఒకదానిలో మొదటివాడుగా నిలిచిన మొట్టమొదటి భారతీయుడు గురుసదాయ్ దత్.

భారత ప్రజా సేవ యొక్క భారత సభ్యుల జాబితా చుడండి.

సూచనలు[మార్చు]

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Civil service