భారతీయ రిజర్వ్ బాంక్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
RBI ముఖ్యకేంద్రం ముంబై
RBI ప్రాంతీయ కార్యాలయం ముంబై
RBI ప్రాంతీయ కార్యాలయం ఢిల్లీ

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (Reserve Bank of India-RBI) భారత దేశపు కేంద్ర బ్యాంకు. ఈ బ్యాంకును 1935, ఏప్రిల్ 1 న భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ చట్టం, 1934 ప్రకారము స్థాపించారు. స్థాపించబడినప్పటి నుంచి దీని ప్రధాన స్థావనం ముంబాయి నగరం లో ఉంది. ప్రారంభంలో ఇది ప్రైవేటు అజమాయిషిలో ఉన్ననూ 1949 లో జాతీయం చేయబడిన తర్వాత భారత ప్రభుత్వం అధీనంలో ఉంది.

రిజర్వ్ బ్యాంకుకు అధిపతి గవర్నర్ . ఇతనికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ అని పిలుస్తారు. వీరిని కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది. సాధారణంలో ఆర్థిక నైపుణ్యం కల వ్యక్తులను ఈ బ్యాంకు అధిపతులుగా నియమించబడతారు. మనదేశ ప్రస్తుత ప్రధానమంత్రి మన్‌మోహన్ సింగ్ గతంలో రిజర్వ్ బ్యంకు గవర్నర్ గా పనిచేసినారు. రిజర్వ్ బ్యంకుకు ప్రస్తుత గవర్నర్ రఘురాం గోవింద్ రాజన్. ఈయన 2008 సెప్టెంబర్ 5వేణుగోపాల రెడ్డి నుంచి పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. రిజర్వ్ బ్యాంకుకు దేశవ్యాప్తంగా 22 ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు కలవు.

రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు[మార్చు]

డైరెక్టర్ల బోర్డు[మార్చు]

జూన్ 27,2006 న, భారత ప్రభుత్వము కేంద్ర బోర్డు డైరక్టర్ల నియామకాలను జారీచేసింది, ఇందులో 13 సభ్యులున్నారు, అజీం ప్రేమ్ జీ మరియు కుమారమంగళం బిర్లా లు వున్నారు. ఇతర సభ్యులు:

  • యూ. ఆర్. రావు, మాజీ ఛైర్మన్, ఇస్రో (ISRO) మరియు ఛైర్మన్ శోధనా మండలి, భౌతిక పరిశోధనాలయం, డిపార్ట్ మెంట్ ఆఫ్ స్పేస్.
  • మన్మోహన్ శర్మ, FRS, మాజీ డైరెక్టరు, ముంబై విశ్వవిద్యాలయ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నలజీ.
  • డి. జయవర్థనవేలు, ఛైర్మన్ మరియు మేనేజింగ్ డైరెక్టరు, లక్ష్మీ మెషీన్ వర్క్స్ లిమిటెడ్.

వీరు నామినేట్ చేయబడ్డారు

పదవీ విరమణ పొందిన డైరెక్టర్లు


1 జూలై, 2006, వినియోగదారులకు మెరుగైన సేవల కొరకు ఒక ప్రత్యేక డిపార్ట్ మెంటును (CSD) ఏర్పాటు చేసింది.

ప్రధాన ఉద్దేశ్యాలు[మార్చు]

ద్రవ్య అధికారం[మార్చు]

  • ద్రవ్య పాలసీలను సూత్రీకరిస్తుంది, అమలు చేస్తుంది మరియు పర్యవేక్షిస్తుంది.
  • ఉద్దేశ్యం: రూపాయి విలువను స్థిరీకరిస్తుంది మరియు తయారీ సెక్టారులకు రుణప్రవాహ సౌకర్యాలు కలుగజేస్తుంది
  • ఆర్థికంలో ఆప్టిమమ్ లిక్విడిటీ ను మెయింటైన్ చేస్తుంది.

ఎక్స్ ఛేంజి కంట్రోల్ మేనేజరుగా[మార్చు]

  • విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని, ఫారిన్ ఎక్స్ ఛేంజి ఆక్ట్ 1999 ను మేనేజ్ చేస్తుంది.
  • ఉద్దేశ్యం: బాహ్య వాణిజ్యం మరియు చెల్లింపులు మరియు, భారత్ లో విదేశీ మార్కెట్ ను అభివృధ్ధి చేయుటకు పాటుపడుతుంది

కరెన్సీల విడుదల[మార్చు]

  • కరెన్సీ ను విడుదల చేస్తుంది లేక కరెన్సీను, నాణేలను నాశనం చేసి సర్కులేషన్ ను క్రమబద్దీ

--1.22.202.91 18:18, 24 అక్టోబర్ 2013 (UTC)

  • ఉద్దేశ్యం: ప్రజలకు నాణ్యమైన కరెన్సీని అందుబాటు చేస్తుంది మరియు వాణిజ్య బ్యాంకులకు రుణాలిస్తుంది, జి.డి.పి. ని అభివృద్ధి పరుస్తుంది.

[1]

అభివృద్ధి పాత్ర[మార్చు]

  • జాతీయ ఉద్దేశ్యాలను సాధించేందుకు అభివృద్ధి పథకాలను అమలుపరుస్తుంది

వాణిజ్య బ్యాంకుల పెద్ద లయబిలిటీలు[మార్చు]

క్రింది లెక్కలు మిలియన్ రూపాయలలో. చూడుము [1] మరియు [2]

సంవత్సరం డిపాజిట్లు మరియు ఇతర ఖాతాలు[2] బిల్లుల చెల్లింపులు
1950 9,983 173
1955 11,592 262
1960 20,218 317
1965 32,897 446
1970 64,793 923
1975 156,665 2,254
1980 439,869 10,995
1985 1,032,134 24,556
1990 1,820,468 38,656
1995 3,984,352 116,622

వాణిజ్య బ్యాంకుల మేజర్ ఆస్తులు[మార్చు]

క్రింది లెక్కలు మిలియన్ రూపాయలలో. చూడుము [3] మరియు [4]

సంవత్సరం పెట్టుబడి [3] అడ్వాన్సులు [4]
1950 4,330 5,353
1955 4,600 7,037
1960 7,241 12,458
1965 9,884 21,954
1970 18,148 46,850
1975 45,999 106,167
1980 126,642 272,673
1985 303,378 623,553
1990 687,151 1,095,412
1995 1,750,206 2,243,308

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

మూస:భారతదేశానికి సంభందించిన అంశాలు

బయటి లింకులు[మార్చు]


ఉదహరింపు పొరపాటు: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found