భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

వాస్తవంగా ఈ చట్టం ఆగస్టు 1935న, జారీ చేయబడింది (25 & 26 జిఇఒ. 5 సి. 42). అప్పటికి అమలులోకి వచ్చిన చట్టాలన్నింటిలోనూ ఈ చట్టాన్ని అతి పెద్ద (బ్రిటీష్) చట్టంగా చెబుతారు. దాని దీర్ఘత[citation needed] రీత్యా ఈ చట్టాన్ని భారత ప్రభుత్వ (పునర్ముద్రణ) చట్టం 1935 (26 జిఇఒ. 5 & 1 ఇడీడబ్ల్యు. 8 సి. 1) ప్రకారం పునరావలోకనం చేసి రెండు వేరువేరు చట్టాలుగా విడదీశారు:

  1. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 (26 జిఇఒ. 5 & 1 Edw. 8 c. 2)
  2. బర్మా ప్రభుత్వం చట్టం 1935 (26 జిఇఒ. 5 & 1 Edw. 8 c. 3)

భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 మామూలుగా అమలులోకి వచ్చే చట్టాల వలే కాకుండా, ( ఉదా 26 జిఇఓ. 5 & 1 Edw. 8 c. 2), 5 & 1ఇడిడబ్ల్యు. 8 సి2)లో భారత రాజకీయ, రాజ్యాంగ చరిత్రకు సంబంధించిన సాహిత్యంలోని సూచికలను సంక్షిప్తీకరించడం జరిగింది.

విషయ సూచిక

అవలోకనం[మార్చు]

ఈ చట్టం ప్రధాన లక్ష్యాలు:

  • విస్తృతస్థాయిలో బ్రిటీష్ ఇండియాకు స్వయంప్రతిపత్తిని మంజూరు చేయడం (భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 ద్వారా ప్రవేశపెట్టిన ద్వంద్వ పాలనా విధానాన్ని రద్దు చేయడం)
  • "భారత సమాఖ్య"ను ఏర్పరచేందుకు ముందస్తు ఏర్పాట్లు చేయడం, బ్రిటిషు ఇండియాలోనూ, కొన్నింటిలో, లేదా అన్ని రాజాస్థానాలలోనూ ప్రత్యక్ష ఎన్నికలను ప్రవేశ పెట్టేందుకు సిద్ధం చేయడం
  • ఈ రకంగా చేయడం వలన ఓటుహక్కు గల ప్రజానీకపు సంఖ్యను ఏడు మిలియన్‌ల నుండి ముప్పై అయిదు మిలియన్‌లకు పెంచడం.
  • వివిధ ప్రాంతాలను పాక్షికంగా పునర్వ్యవస్థీకరించడం:
    • సింధ్ ప్రాంతాన్ని బొంబాయినుండి వేరు చేసారు.
    • బీహార్ మరియు ఒరిస్సాను బీహార్, ఒరిస్సా ప్రాంతాలుగా విడగొట్టారు.
    • భారతదేశం నుండి బర్మాను పూర్తిగా విడగొట్టారు.
    • ఎడెన్‌ను భారత దేశం నుండి విడదీసి, ప్రత్యేక వలసగా ఏర్పాటు చేసారు.
  • ప్రాంతీయ శాసనసభలలో ఎన్నిక కాబడిన భారత ప్రతినిధుల సంఖ్యను పెంచడానికి వీలుగా సభ్యత్వంలో మార్పులు చేసారు. తద్వారా వీరు ప్రాంతీయ శాసనసభలలో మెజారిటీలో ఉండి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే శక్తి కలిగి ఉంటారు.
  • సమాఖ్య న్యాయ స్థానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం

ఏది ఏమైనా, ప్రాంతాల స్థాయిలో ప్రవేశబెట్టబడిన స్వయంప్రతిపత్తి స్థాయి, కొన్ని ముఖ్యమైన పరిమితులకు లోబడి ఉంటుంది. ప్రాంతీయ గవర్నర్లు ప్రత్యేక అధికారాలను కలిగి ఉంటారు. ప్రభుత్వాలను తాత్కాలికంగా రద్దు చేసే అధికారం బ్రిటీషు అధికారులకు ఉంటుంది.

రాజాస్థానాల పాలకుల వ్యతిరేకత వలన ఈ చట్టంలో ఉద్దేశించిన భారత సమాఖ్య ఏర్పాటు ఎప్పటికీ అమలులోకి రాలేదు. ఈ చట్టంలోని మిగిలిన భాగాలు 1937న అమలు లోనికి వచ్చాయి. అదే సంవత్సరం ఈ చట్టాన్ని అనుసరించి మొదటి ఎన్నికలు కూడా జరిగాయి.

చట్టం[మార్చు]

చట్టం నేపధ్యం[మార్చు]

తమ దేశాన్ని పాలించే ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామ్యాన్ని బాగా ఎక్కువ చేయాలనే డిమాండ్ పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం నుండి పెరుగుతూ వచ్చింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటీష్ వారి ప్రయత్నాలకు భారతీయులు అందించిన తోడ్పాటు కారణంగా, బ్రిటీష్ రాజకీయ వ్యవస్థలోని తీవ్ర యథాతథవాద శక్తులు సైతం రాజ్యాంగ మార్పు అవసరమని భావించారు. ఫలితంగా భారతీయ ప్రభుత్వ చట్టం 1919 రూపొందింది. ఈ చట్టం, ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ఒక కొత్త వ్యవస్థను ప్రాంతీయ ద్వంద్వ పాలనా విధాన రూపంలో ప్రవేశ పెట్టింది. అంటే ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన కొన్నిశాఖలలో (విద్య వంటివి) మంత్రులు శాసన సభకు బాధ్యత వహిస్తారు. మిగిలినవి (ప్రజా వ్యవహారాల నిర్వహణ, ఆర్థికం వంటివి) బ్రిటీష్ వారిచేత నియమింపబడిన ప్రొవెన్షియల్ గవర్నర్‌కు బాధ్యత వహించే అధికారుల చేతులలో ఉంటాయి. ప్రభుత్వంలో తమ భాగస్వామాన్ని పెంచాలని భారతీయులు చేసిన డిమాండ్‌ని ఈ చట్టం ప్రతిబింబిస్తుంది. అంతేకాక, భారత దేశానికి సంబంధించి, ఆచరణలో తమ భాగస్వామ్యం గురించి బ్రిటీష్ వారి భయాలకు కూడా ఇది మరింతగా ప్రతిబింబిస్తుంది.

ద్వంద్వ పాలనా విధాన ప్రయోగం అసంతృప్తికరమని తేలిపోయింది. కొన్ని అంశాలలో భారత రాజకీయవేత్తలకు నామమాత్రపు నియంత్రణ ఉన్నా కూడా, నిధుల మంజూరు మాత్రం బ్రిటీష్ ఆధిపత్యం కిందనే ఉండడం వారికి నిరాశను కలిగించింది.

ఈ చట్టం ప్రధాన ఉద్దేశం భారత రాజ్యాంగ అమరికను సమీక్షించడం, ఈ చట్టానికి ఆమోదం తెలుపడానికి సిద్ధపడిన రాజాస్థానాలనుండి ఆమోదాన్ని పొందడం. ఏది ఏమైనా, కాంగ్రెస్, ముస్లీంలీగ్ ప్రతినిధుల నడుమ గల విభేదాలు, ఆచరణలో సమాఖ్య ఎలా పని చేయాలన్న దానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన వివరాలలో ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకోనీయకుండా ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి.

దీనికి పూర్తి వ్యతిరేకంగా, యథాతథవాదుల ఆధిపత్యంలో ఉన్న లండన్‌లోని జాతీయ ప్రభుత్వం తనదైన ప్రతిపాదనల (శ్వేత పత్రం) ముసాయిదాతో ముందుకు పోయేందుకు నిర్ణయించుకుంది. లార్డ్ లిన్‌లిత్‌గో ఆధ్వర్యంలో సంయుక్త పార్లమెంటరీ ఎంపిక కమిటీ ఈ శ్వేత పత్రంలోని ప్రతిపాదనలను సుదీర్ఘంగా సమీక్షించింది. ఈ శ్వేతపత్రాన్ని ప్రాతిపదిక చేసుకుని భారతదేశ ప్రభుత్వ బిల్లును తయారుచేసారు. కమిటీ స్థాయిలోనూ, ఆ తర్వాత కూడా సంప్రదాయవాదులను సంతృప్తి పరచేందుకు, రక్షణ షరతులను బలోపేతం చేసారు. కేంద్ర శాసన సభకి పరోక్ష ఎన్నికల విధానాన్ని తిరిగి ప్రవేశ పెట్టారు. ఈ బిల్లును 1935 ఆగస్టులో చట్టంగా చేసారు.

మొత్తం ఈ ప్రక్రియ ఫలితంగా, 1935 భారతీయ ప్రభుత్వ చట్టం, భారతీయుల డిమాండ్లను కొద్దిమేరకు తీర్చగలిగినప్పటికీ, ఈ బిల్లులో పొందుపరచిన అంశాలు మరియు ఈ ముసాయిదా తయారీలో భారతీయుల ప్రమేయం లేకపోవడం కారణంగా, ఈ చట్టం భారత దేశంలో నిరుత్సాహకర ప్రతిస్పందనను కలిగించింది. ఇంగ్లండ్‌లో మాత్రం ఇది తీవ్రమైన రాజకీయ వైఖరులు కలిగి ఉన్న రాజకీయశక్తుల ఉనికిని రుజువు చేసింది.

ఈ చట్టంలోని కొన్ని అంశాలు[మార్చు]

ఈ చట్టానికి ప్రవేశిక లేకపోవడం - అధినివేశ ప్రతిపత్తిని ఇచ్చే విషయమై బ్రిటీష్ కమిటీ ప్రదర్శించిన అస్పష్ట వైఖరిగా చెప్పుకోవచ్చు[మార్చు]

బ్రిటిషు పార్లమెంట్ చట్టాలకు ప్రవేశిక లేకపోవడమనేది అసాధారణమైనది. కాగా, ఈ విషయంలో 1935 భారత ప్రభుత్వచట్టం 1919 చట్టంతో వ్యతిరేకిస్తుంది. ప్రవేశిక స్థూలంగా ఆ చట్టపు తత్వాన్ని, భారత రాజకీయాభివృద్ధికి ఆ చట్టం యొక్క తోడ్పడే విధానాన్ని తెలియ జేస్తుంది.

1919 చట్టంలోని ప్రవేశిక, హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్‌‍లో భారత దేశ కార్యదర్శి, ఎడ్విన్ మాంటేగ్ (జులై 17, 1917 - మార్చి 19, 1922), 1917, ఆగస్టు 20వ తేదీన చేసిన ప్రకటనను కేంద్రం చేసుకొని:

...స్వయం పాలనా సంస్థలను క్రమంగా అభివృద్ధి చేయడం, బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యంలో భాగమైన భారతదేశంలో బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వా[[]]న్ని అభివృద్ధి చేసే దిశగా పాటుపడడం గురించి ఉద్ఘాటించింది.

అధినివేశ రాజ్యాలైన కెనడా, ఆస్ట్రేలియాలలోవలే రాజ్యాంగబద్దమైన సమానత్వాన్ని సాధించాలని భారతీయులు అప్పుడు డిమాండ్ చేసారు. అంటే బ్రిటీష్ కామన్‌వెల్త్‌లో భాగంగా ఉంటూ పూర్తి స్వయం ప్రతిపత్తిని కోరడం అన్నమాట. బ్రిటీష్ రాజకీయ బృందాలలోని కొన్ని ముఖ్యమైన శక్తులు, భారతీయులకు తమ దేశాన్ని పాలించుకోగల శక్తి ఉందా అనే అనుమానాన్ని వ్యక్తపరిచాయి. అవసరమైన రక్షణ షరతులతో, రాజ్యాంగబద్దమైన క్రమాభివృద్ధిని కలగజేస్తూ, దీర్ఘకాలం తర్వాత మాత్రమే అధినివేశ ప్రతిపత్తిని కలగజేయాలని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.

భారత, బ్రిటీషు అభిప్రాయాలలో ఉన్న ఈ సంఘర్షణ, 1935 చట్టంలో వికృతమైన సర్దుబాటుకు కారణమైంది. ఈ కారణం వల్ల అది ప్రవేశిక లేకుండా ముందుకు వచ్చింది. 1919 చట్టపు ప్రవేశిక సూచించిన అంశాలను కూడా ఇది రద్దు చేసే విధంగా ఉంది. ఇది సహజంగానే ఇంగ్లండు నుండి భారతదేశానికి మిశ్రమ సందేశాలను అందజేసింది. భారతదేశంలో నిరాశను కలిగించింది. ఈ చట్టం భారతీయుల ఆకాంక్షలను కనీసంగా కూడా సంతృప్తిపరచలేకపోయింది.

హక్కుల చట్టం లేదు[మార్చు]

చాలా ఆధునిక రాజ్యాంగాలకు వ్యతిరేకంగా, ఆ కాలపు అన్ని కామన్‌వెల్త్ రాజ్యాంగ శాసనాల లాగానే ఈ చట్టంలో కూడా నూతన వ్యవస్థలో హక్కులకు సంబంధించిన బిల్లు వేటిని ఏర్పరచేందుకు ఉద్దేశిస్తుందో అవి దానిలో లేవు. ఏదిఏమైనా, ఈ నూతన వ్యవస్థలో నామమాత్రపు సర్వసత్తాక రాజాస్థానాలను కూడా భాగం చేయడంవల్ల, ప్రతిపాదిత భారత సమాఖ్యలో ఈ రకమైన హక్కులను అంతర్భాగం చేయడంలో మునుముందు సమస్య తలెత్తవచ్చు.

నెహ్రూ నివేదికలోని సంక్షిప్త ముసాయిదా రాజ్యాంగంలో ఈ విధమైన హక్కుల బిల్లు భాగమై ఉన్నప్పటికీ, కొందరు విభిన్నమైన విధానాన్ని అవలంబించారు.

అధినివేశ రాజ్యాంగంతో సంబంధం[మార్చు]

1947లో ఈ చట్టానికి సాపేక్షికంగా కొన్ని సవరణలను చేసి, భారతదేశం, పాకిస్తాన్‌ల మధ్యంతర రాజ్యాంగాలను రూపొందించారు.

రక్షణ షరతులు[మార్చు]

ఈ చట్టం బాగా సవివరంగా ఉండడమే కాక, బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం తన బాధ్యతలను నెరవేర్చడానికీ, తన ప్రయోజనాలను నెరవేర్చుకోవడానికీ అవసరమైనప్పుడు జోక్యం చేసుకునేలా ఈ చట్టంలో రక్షణ షరతులను రూపొందించడంవలన ఇది ఒక చిక్కు ప్రశ్నగా తయారయింది. భారత ప్రభుత్వంలోని సంస్థలను క్రమంగా భారతీయీకరించేందుకై ఈ చట్టం, రక్షణ షరతులను ఉపయోగించే నిర్ణయాధికారాన్ని, వాటి వాస్తవమైన నిర్వహణాధికారాన్ని బ్రిటీష్ ప్రభుత్వంచేత నియమింపబడిన వైస్రాయ్, ప్రొవెన్షియల్ గవర్నర్లకు అప్పగించింది. వీరు భారత దేశ కార్యదర్శికి లోబడి పని చేస్తారు.

'గవర్నర్ జనరల్ బాధ్యతలు, అతని అంతులేని అధికారాల దృష్ట్యా, ఆతడి విచక్షణ మేరకు, తాను తీసుకునే వ్యక్తిగత నిర్ణయాలను బట్టి అతడు (వైస్రాయ్) సూపర్‌మ్యాన్‌లా ప్రవర్తించవలసి ఉంటుంది. అతడు యుక్తిగానూ, సాహసోపేతంగానూ, సామర్ధ్యంతోనూ ఉండాలి మరియు కఠినశ్రమ చేసేందుకు అమిత శక్తిని కలిగి ఉండాలి. "ఈ బిల్లులో అనేక రక్షణ షరతులను పొందుపరచాము," అని సర్ రాబర్ట్ హోమ్ చెప్పారు... "అయితే ఇవన్నీ ఒకే ఒక వ్యక్తి, వైస్‌రాయ్ ఇష్టానుసారాన్ని బట్టి అవి పనిచేస్తాయి. మొత్తం వ్యవస్థకే అతను చాలా కీలకమైన వ్యక్తి.... వైస్రాయ్ విఫలమైనట్లయితే, మీరు రూపొందించిన వ్యవస్థను ఏదీ రక్షించలేదు." అని సర్ రాబర్ట్ హోమ్ అన్నాడు. భవిష్యత్తులో లేబర్ ప్రభుత్వమే వైస్రాయ్‌ని నియమించే రోజు రావచ్చునేమోనని భయపడే సంప్రదాయవాదులైన టోరీల దృక్పథాన్ని ఈ ప్రసంగం ప్రతిబింబిస్తుంది.'[1]

ఈ చట్టం కింద బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన వాస్తవికత - సగం నిండి ఉన్న కప్పు లాంటిది, లేదా సగం ఖాళీ ఉన్న కప్పు లాంటిదా?[మార్చు]

ఈ చట్టాన్ని బాగా అద్యయనం చేసినట్లయితే[2], బ్రిటీషు ప్రభుత్వం ఏ సమయంలోనైనా అవసరమని భావించినప్పుడు, అధికారాన్ని తిరిగి తన ఆధీనంలోకి తీసుకోవడానికి చట్టపరమైన అధికారాలను ఇది ఇస్తున్నట్లుగా తెలుస్తుంది. ఏదిఏమైనా, సరైన కారణం లేకుండా ఇలాంటి చర్య తీసుకున్నట్లయితే, భారత దేశంలో ఈ చట్టాన్ని సమర్ధిస్తున్న శ్రేణులలో బ్రిటీష్ వారి విశ్వసనీయత అడుగంటే ప్రమాదం ఉంది. కొన్ని విభిన్న అభిప్రాయాలు:

“సమాఖ్య ప్రభుత్వంలో…. బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం యొక్క పోలిక సమర్పించబడింది. అయితే వాస్తవికత లోపించింది, అవసరమైన మేరకు రక్షణ మరియు విదేశీ వ్యవహారాలలో అధికారం కొరకు, సదరు వ్యవహారాలు నిలిచి ఉన్నంత మేరకు, గవర్నర్-జనరల్ పరిధికి మంత్రిత్వ చర్యల పరిధికి ఇవ్వబడ్డాయి, మరియు భారతీయ రాష్ట్రాల పాలకులకు ఇవ్వబడిన ప్రాతినిధ్య ప్రమాణాలు ప్రజాస్వామిక అధిపత్యపు ప్రారంభానికి ఏ అవకాశానికైనా ప్రతికూలంగా ఉన్నాయి. అద్వితీయమైన ప్రభుత్వ రూపం యొక్క అభివృద్ధిని పరిశీలించటమనేది అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం కాగలదు; నిశ్చయంగా, అది గనుక విజయవంతంగా నిర్వహించబడుతుంటే, ఆ ఘనత మొత్తంగా భారతీయ నాయకుల రాజకీయ సామర్ధ్యం కారణంగానే కలిగింది; వారు వలస రాజ్య రాజకీయ నాయకుల కంటే సమస్యలను ఎదుర్కొనడంలో మరింత కష్టాలను కలిగి ఉన్నారు, కాగా వలస రాజ్య రాజకీయ నాయకులు స్వీయ ప్రభుత్వ విధానంలో లీనమై ఉన్నారు, అది ఇప్పుడు సంస్థాన రాష్ట్రాలలో పరిసమాప్తి అయ్యింది.”[3]

లార్డ్ లోథియన్, తన నలభై అయిదు నిముషాల ప్రసంగంలో, చట్టం మీద తన అభిప్రాయాన్ని సూటిగా వెల్లడించాడు:

"ఇది లొంగుబాటే అవుతుందని భావించే సాంప్రదాయికవాదులతో నేను ఏకీభవిస్తాను. ఏ రాజ్యాంగాన్ని కూడా ఉపయోగించని మీరు ఎంత గొప్ప శక్తిని అమలుచేయబోతున్నారో గుర్తించలేరు. మీరు రాజ్యాంగం కేసి చూసినట్లయితే, దాంట్లో అన్ని అధికారాలు గవర్నర్-జనరల్‌కు లేదా గవర్నర్‌కు సంక్రమించి ఉన్నట్లుగా కనబడుతుంది అయితే ప్రతీ అధికారం రాజుకు సంక్రమించింది కాదా? ప్రతీ అంశం రాజు పేరిట నిర్వహించబడుతుంది కానీ రాజు ఎన్నడైనా జోక్యం చేసుకుంటాడా? ఒకసారి అధికారం చట్టసభ చేతుల్లోకి వెళ్ళిపోయాక, గవర్నర్ లేదా గవర్నర్-జనరల్ ఎప్పుడూ ప్రమేయం కల్పించుకోరు. …. సివిల్ సర్వీస్ సహాయకారిగా ఉంటుంది. మీరు కూడా దీనిని గుర్తిస్తారు. ఒకసారి ఒక విధానం చేపట్టాక వారు దానిని న్యాయబద్దంగా మరియు ఉచిత రీతిలో నిర్వహిస్తారు…

మనం దాన్ని ఏమీ చెయ్యలేం. ఇక్కడ మనం తుది వరకూ పోరాడవలసి ఉంది. Mr. బాల్డ్‌‌విన్ మరియు సర్ శామ్యూల్ హొయిరె ఎంత గొప్ప ధైర్యం చూపారో మీరు గుర్తించలేకపోతున్నారు. మనం వేరే భాషలో మాట్లాడుతున్నందున సాంప్రదాయవాదుల్ని మనం వదిలిపెట్టదల్చుకోలేం...

ఈ పలురకాల సమావేశాలు – మరియు తదనంతర కాలంలో G.D.(బిర్లా) సెప్టెంబరులో అతడి పునరాగమనానికి ముందు, ఆంగ్లో-ఇండియన్ వ్యవహారాలలో ముఖ్యమైన వారందరినీ వాస్తవంగా కలుసుకున్నాడు – G.D. యొక్క మూల అభిప్రాయం నిర్ధారించిన మేరకు, రెండు దేశాల మధ్య వ్యత్యాసాలు ఎక్కువగా మానసికపరమైనవి, అవే ప్రతిపాదనలు వ్యతిరేక భాష్యాలకు సంపూర్ణంగా తెరిచి ఉన్నాయి. బహుశ, బ్రిటీషు కన్సర్వేటివ్‌ల దృష్టిలో అతడి పర్యటనని ఎంతగా పరిగణించినా అతడు ముందుగా స్వీకరించబడలేదు, రాయితీలు.... ఏవీ లేనట్లయితే, చట్టం ఏజెంట్లు ఇండియాలో ఉన్నదాని వలె స్వదేశంలో కూడా కనీసం తమకు భారీ వ్యతిరేకమని G.D.కి వరుస సంభాషణలు స్పష్టత నిచ్చాయి.[4]

తప్పుడు సమతుల్యతలు[మార్చు]

“చట్టం, తన న్యాయపర సమానతలో, ధనికులనీ అదే విధంగా పేదలనీ వంతెనల క్రింద నిద్రించడాన్ని, వీధులలో బిచ్చమెత్తు కోవడాన్ని, మరియు రొట్టె దొంగిలించటాన్ని నిషేధిస్తుంది.”[5]

చట్టం క్రింద, UKలో నివసించు బ్రిటీషు పౌరులను, మరియు UKలో నమోదైన బ్రిటీషు కంపెనీలను UK చట్టం వ్యతిరేక ఆదరణని ఖండిస్తే తప్ప భారత పౌరులను మరియు భారత్‌లో నమోదైన కంపెనీలను తప్పనిసరిగా ఒకే ఆధారానికి లోబడి ఆదరించాలి. అనేక భారతీయ ఆధునిక రంగాలలో బ్రిటీషు పెట్టుబడుల ఆధిపత్య స్థితిని ఎవరైనా పరిశీలించినప్పుడు మరియు UK నావికా ఆసక్తులు భారత్ యొక్క అంతర్జాతీయ మరియు తీరప్రాంత నావికా రాకపోకల రద్దీలో అనుచిత ఆర్థిక విధానాల ద్వారా నిర్వహింపబడుతున్న సంపూర్ణ ఆధిపత్యాన్ని గమనించినప్పుడు, బ్రిటన్‌లో భారతీయ పెట్టుబడులకు సంపూర్ణంగా ఉన్న అప్రాముఖ్యతను చూపినప్పుడు, UKకు లేదా UK పరిధిలో నావికా వ్యాపారంలో భారత్ ప్రమేయానికి గల స్థానం లేనితనాన్ని పరిశీలించినప్పుడు ఈ ఒప్పందం యొక్క ఔచిత్యరాహిత్యం స్పష్టమైంది. అవసరమైతే వైస్రాయి జోక్యం చేసుకునేందుకు, తనదైన దృష్టిలో వాస్తవంలో బ్రిటీషు పరిధిలో UKలో నివాసమున్న బ్రిటిష్ పౌరుల పట్ల వివక్ష చూపేందుకు, ఏ భారతీయ చట్టం లేదా నిబంధన ఉద్దేశపూర్వకంగా అర్జీ చేసుకోలేని విధంగా, బ్రిటీషు కంపెనీలకు మరియు ప్రత్యేకంగా బ్రిటీషు నావికా వ్యాపార ఆసక్తులకు ఎన్నో విపులమైన నిబంధనలున్నాయి.

“విదేశాలతో వ్యాపారం తప్పనిసరిగా వాణిజ్యమంత్రి చేత చేయింపబడాలని వచ్చిన సూచనను సంయుక్త సమితి పరిగణించింది కాని, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో వలె, విదేశాలతో అన్ని బేరసారాలు తప్పనిసరిగా విదేశీ కార్యాలయం లేదా విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ చేత నిర్వహింపబడాలని నిర్ణయించింది. ఈ తరహా ఒప్పందాలని ముగించేటప్పుడు, విదేశీ వ్యవహారాల కార్యదర్శి ఎల్లప్పుడూ వాణిజ్యమండలితో సంప్రదించాలనీ మరియు అదే విధంగా గవర్నర్-జనరల్ భారత్‌లో ఆర్థిక మంత్రితో సంప్రదించాలని అంచనా వేసారు. ఇది సత్యం కావచ్చు అయితే దాని పోలిక మాత్రం అసత్యం. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో, రెండు శాఖలు కూడా ఒకే చట్ట పరిధికి లోబడినా, ఇండియాలో ఒకరు సమాఖ్య చట్టసభకు బాధ్యులు కాగా, మరొకరు రాచరిక పార్లమెంటుకు బాధ్యులౌతారు.”[1]

బ్రిటీషు రాజకీయ అవసరాలు వెర్సెస్ భారతీయ రాజ్యాంగ అవసరాలు – కొనసాగుతున్న నిర్వహణా రాహిత్యం[మార్చు]

1917 నాటి మాంటెగ్ ప్రకటన నాటి నుండి, బ్రిటీషు వారు వ్యూహాత్మక ప్రారంభం కలిగి ఉన్నట్లయితే సంస్కరణ విధానం ఆ వలయానికి ముందులో ఉండటం కీలకమైంది. ఏదేమైనా, రాజరిక మనోభావం, బ్రిటీషు రాజకీయ నేతలలో వాస్తవ రాహిత్యం దీన్ని అసాధ్యమైనదిగా మార్చింది. ఆ విధంగా 1919 మరియు 1935 చట్టాలలో అధికారం యొక్క ఘర్షిస్తున్న రాయితీల స్థితి మరింత ఆగ్రహానికి కారణమైంది మరియు ప్రముఖంగా భారత్‌లో ప్రభావిత గుంపుల నేపధ్యంలో అది తప్పనిసరిగా అవసరమై రాజరికాన్ని గెలవడంలో విఫలమైంది. 1919లో, 1935 చట్టం, లేక సైమన్ కమీషన్ కూడా చక్కగా స్వీకరించబడి ఉండేవి. ఈ విధమైన ఒక సమర్ధింపును మాంటేగ్ పొందాడని సాక్ష్యముంది గానీ అతడి మంత్రి వర్గ సహచరులు దానిని పట్టించుకోలేదు. 1935 కల్లా, రాజ్యాంగం ఇండియాలో ఒక అధినివేశ ప్రతిపత్తిని స్థాపించింది, బ్రిటీషు ఇండియన్ రాష్ట్రాలు బ్రిటీషు పార్లమెంటులో అమోదింపబడక పోయినా భారత్‌లో అంగీకరింపబడేటట్లుగా పొందుపరచబడింది.

‘ఆ సమయంలో కన్సర్వేటివ్ పార్టీ అధికార సమతుల్యతని పరిశీలిస్తే, 1935లో కంటే మరింత స్వేచ్ఛతో ఒక బిల్లును ఆమోదింపచేయటం ఒప్పుదల లేనిదౌతుంది.’[6]

చట్టంలో ప్రాదేశిక విభాగం[మార్చు]

యాంత్రికంగా అమలులోకి వెళ్ళిన చట్టంలో ప్రాదేశిక విభాగం, ప్రాధమికంగా సైమన్ కమీషన్ యొక్క సిఫార్సులను అనుసరించింది. ప్రాదేశిక ద్వంద్వ ప్రభుత్వం రద్దు చేయబడింది, ప్రాదేశిక చట్టసభల మద్దతుగల మంత్రుల పర్యవేక్షణలో అన్ని ప్రాదేశిక మంత్రిత్వ శాఖలుండాలి. అవి తమ దృష్టిలో, సదరు ప్రాంతం యొక్క శాంతి లేదా ప్రశాంతతకు మరియు బలహీన వర్గాల చట్టబద్ద ఆసక్తుల రక్షణకు సమాధి కట్టే మినహాయింపుల వంటి “ప్రత్యేక బాధ్యతల”కి వ్యతిరేక ప్రభావాలనిచ్చే విషయాలైతే తప్ప, వైస్రాయ్ మరియు భారత్‌లో రాష్ట్ర కార్యదర్శిల ద్వారా బ్రిటీషు ప్రభుత్వానికి బాధ్యత వహించే వారైన, బ్రిటిష్ చేత నియమితులైన ప్రాదేశిక గవర్నర్లు, మంత్రుల సిఫార్సులను అంగీకరించ వలసి ఉంటుంది. రాజకీయ అస్థిరత సమయంలో, గవర్నర్, వైస్రాయ్ యొక్క పర్యవేక్షణలో, ప్రాదేశిక ప్రభుత్వం యొక్క సంపూర్ణ నియంత్రణని చేతిలోకి తీసుకోవచ్చు. ఇక, ఈ యదార్థ సంఘటన, బ్రిటీషు అధికారి రాజ్ చరిత్రలో ఏ బ్రిటీషు అధికారి కూడా ఆనందించని మరింత సంపూర్ణ నియంత్రణని గవర్నర్లకు ప్రసాదించింది. 1939లో కాంగ్రెస్ ప్రాదేశిక మంత్రులు రాజీనామా చేసిన తర్వాత, యుద్ధ సమయమంతా గవర్నర్లు ప్రత్యక్షంగా కాంగ్రెస్ మాజీ ప్రాంతాలన్నిటినీ పాలించారు.

అది సాధారణంగా చట్టంలోని ప్రాదేశిక విభాగం, ప్రాదేశిక రాజకీయ నాయకులకు బ్రిటీషు అధికారులు అదేవిధంగా భారతీయ రాజకీయ నాయకులు చట్టనియమాలకు లోబడినంత కాలం, గొప్ప అధికార ఒప్పందాన్ని మరియు ఆదరణని ప్రదానం చేసినట్లుగా గుర్తించబడింది. ఏదేమైనా, బ్రిటీషు గవర్నర్ల జోక్యం తాలూకూ పద్ధతి పూర్వక బెదిరింపు తీవ్రతరమైంది.

చట్టం యొక్క సమాఖ్య విభాగం[మార్చు]

చట్టం యొక్క ప్రాంతీయత విభాగం వలె గాక, రాష్ట్రాలలో సగభాగం ప్రభావపూరితంగా సమాఖ్యని అంగీకరించి నప్పుడు మాత్రం సమాఖ్య విభాగం అమలులోకి వెళ్ళనుంది. ఇది ఎప్పుడూ సంభవించలేదు, మరియు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సంభవించాక సమాఖ్యను ప్రతిష్ఠంచడం నిరవధికంగా వాయిదా పడింది.

చట్టం యొక్క నిబంధనలు[మార్చు]

చట్టం కేంద్రంలో ద్వంద్వ ప్రభుత్వం కొరకు ఏర్పాటు చేయబడింది. బ్రిటీషు ప్రభుత్వం, వ్యక్తిగతంగా భారతీయ దేశీయ కార్యదర్శి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్ – భారత వైస్రాయ్ల ద్వారా, భారతీయ ఆర్ధిక విధులను నియంత్రించటాన్ని రక్షణ, విదేశీ వ్యవహారాలు, మరియు బ్రిటీషు ఇండియా సైన్యం మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎక్స్ఛేంజ్ రీత్యా) రైల్వే బోర్డులలో కీలక నియామకాలు చేయటాన్ని కొనసాగించాలి మరియు చట్టం గవర్నర్ జనరల్ యొక్క ఆమోదం లేకుండా కేంద్ర చట్టసభలో ఏ ఆర్ధిక బిల్లు కూడా ప్రవేశ పెట్టకూడదని చెబుతోంది. బ్రిటీషు బాధ్యతలకు మరియు విదేశీ విధులకు నిధులు సమకూర్చటం (ఉదా. ఋణాలను తిరిగి చెల్లించటం, పింఛన్లు) కనీసం 80 శాతం సమాఖ్య ఖర్చులు (ఉదాహరణకు) సాంఘిక మరియు ఆర్ధికాభివృద్ధి పధకాలకు ఓటుకు అర్హంకాని మరియు ఏవిధమైన క్లెయిమ్‌లకైనా ముందుగా తీసుకోబడతాయి. భారతీయ దేశీయ కార్యదర్శి పర్యవేక్షణ క్రింద, వైస్రాయి అధీకృత మరియు అర్హతా పత్రాల అధికారాన్ని కలిగి ఉంటాడు, సిద్ధాంతపరంగా, అతడు యాంత్రికంగా పరిపాలించేందుకు అనుమతింపబడతాడు.[7]

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ లక్ష్యాలు[మార్చు]

చట్టం యొక్క సమాఖ్య భాగం కన్జర్వేటివ్ పార్టీ లక్ష్యాలను నెరవేర్చేందుకు రూపొందించబడింది. దీర్ఘకాలంలో, ఈ చట్టం భారత్‌కు నామమాత్రంగా అధినివేశ ప్రతిపత్తిని కల్పిస్తుందని కన్జర్వేటివ్ నాయకత్వం భావించింది, ఇది దృక్పధంలో సాంప్రదాయికమైనది, ఇది యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క మార్గదర్శకత్వం మరియు రక్షణ కింద భద్రంగా ఉండే హిందూ రాజలు మరియు మితవాద హిందువుల కూటమి ద్వారా ఆధిపత్యంలో ఉండింది. మధ్యేమార్గంలో, ఈ చట్టం (ప్రాధాన్యతా చిత్తు క్రమంలో)వీటిని నెరవేరుస్తుందని భావించబడుతోంది:

  • మితవాద జాతీయవాదుల మద్దతు గెల్చుకునేందుకోసం ఉద్దేశించబడింది, ఎందుకంటే దీని సాంప్రదాయక లక్ష్యం దానికదిగా భారత్‌కి అధినివేశ ప్రతిపత్తికి దారితీయడమే, వెబ్‌మినిస్టర్ 1931 వాస్తవంగా దీన్ని స్వాతంత్రంతో సమానంగా నిర్వచించింది;
  • మరొక తరం వరకు భారతీయ సైన్యంపై, భారత ఆర్థిక సంస్థలపై, భారతీయ విదేశీ సంబంధాలపై బ్రిటిష్ ఆజమాయిషీని నిలిపి ఉంచడం  ;
  • చాలావరకు జిన్నా పద్నాలుగు సూత్రాలను అంగీకరించడం ద్వారా ముస్లిం మద్దతును సాధించడం ;[8]
  • ఎన్నడూ సమానులు కాని విధంగా రాజులకు స్థితి కల్పించడం ద్వారా సమాఖ్యలో చేరవలసిందిగా రాజులకు నచ్చచెప్పడం . సమాఖ్య స్థాపనను అనుమతించడానికి తగినంత మంది చేరతారని భావించబడింది. రాజులకు ప్రతిపాదించబడిన నియమాలు:
    • రాజులు సమాఖ్య శాసనసభలో ప్రభుత్వ ప్రతినిధులను ఎంపిక చేసుకుంటారు. తమ పాలనలను ప్రజాస్వామీకరించడానికి లేదా సమాఖ్య శాసనసభలో ప్రభుత్వ ప్రతినిధుల కోసం ఎన్నికలను అనుమతించడం విషయంలో ఎలాంటి ఒత్తిడి ఉండదు;
    • రాజులు దీంతో అత్యధిక ప్రాధాన్యతను అస్వాదిస్తారు. రాజాస్థానాలు భారతీయ జనాభాలో పావుశాతానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు మరియు దేశ సంపదలో పాతిక శాతాన్ని ఇవి అందిస్తున్నాయి. ఈ చట్టం కింద:
      • సమాఖ్య శాసనసభ యొక్క ఎగువ సభ, కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్ 260 మంది సభ్యులతో కూడి ఉంటుంది (156 మంది (60%) బ్రిటిష్ ఇండియా నుండి ఎంపిక చేయబడ్డారు మరియు 104 (40%) మంది రాజాస్థానాల పాలకుల ద్వారా నియమించబడ్డారు) మరియు,
      • దిగువ సభ అయిన సమాఖ్య శాసనసభ బ్రిటిష్ ఇండియా ప్రాంతాల శాసస సభలద్వారా ఎన్నుకోబడిన 375 మంది సభ్యులతో (250 (67%) కూడి ఉంటుంది; 125 (33%) మంది రాజాస్థాన పాలకులద్వారా నియమించబడతారు.)
  • ఇది కాంగ్రెస్ స్వతంత్రంగా ఎన్నటికీ పాలించలేని విధంగా లేదా ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయడానికి తగిన స్థానాలను పొందలేని విధంగా రూపొందించబడింది

రాజులకు అధిక ప్రాతినిధ్యం ఉండేలా, సంభావ్యమయ్యే ప్రతి మైనారిటీకి తమ ప్రాతినిధ్య కమ్యూనిటీలకు చెందిన అభ్యర్థులకు వేరుగా వోటు వేసే హక్కును కల్పించడం ద్వారా (చూడండి ప్రత్యేక ఎలెక్టొరేట్), మరియు శాసనసభ ద్వారా తొలగించేటటువంటి, ఆచణాత్మకంగా కాకుండా సూత్రబద్ధంగా కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని రూపొందించడం ద్వారా దీన్ని నిర్వహించారు.

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రమాద చర్యలు[మార్చు]

  • ప్రతిపాదిత సమాఖ్య చెల్లుబాటు . విభిన్న పరిమాణాలతో కూడీన భారీ విభాగాలను కలిగి, నిరంకుశత్వపు రాజాస్థానాలనుంచి ప్రజాస్వామిక ప్రాంతాల వరకు వివిధ ప్రభుత్వ రూపాలతో అసమాన విభజనతో కూడిన సమాఖ్య, ఈ తరహా ప్రభుత్వానికి ప్రాతిపదికను అందించింది. అయితే, ఇది ఆచరణాత్మక సంభావ్యత కాలేదు (చూడండి ఉదా. ది మేకింగ్ ఆఫ్ ఇండియా’స్ పేపర్ ఫెడరేషన్, 1927-35 మూర్ 1988లో). వాస్తవంలో, సమాఖ్య, చట్టంలో రూపొందించిన విధంగా, దాదాపుగా ఆచరణీయం కాలేదు మరియు ఎలాంటి ఆచరణీయ ప్రాతినిధ్యం లేకుండానే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ముక్కలను ఎంచుకునేందుకు వెళ్లిపోవడంతో ఇది వేగంగానే కూలిపోయింది.
  • రాజులు తమ స్వంత దీర్ఘకాలిక ఉత్తమ ప్రయోజనాలను ఎంచుకుని వాటికి అనుగుణంగా వ్యవహరించారు – గణాంకపరంగా అధికారం సాధించడానికి ఏ బృందానికి కూడా విశ్వాసం లేని రీతిలో ఐక్య మండలిలో శీఘ్రంగా చేరడం మీదే భవిష్యత్తు ఉందనే గట్టి ఆశను రాజులు చూడగలిగారు. ఏదేమైనా, రాజులు దీంట్లో చేరలేదు, అందుచేత ఈ చట్టం అందజేసిన వీటోను అమలుపర్చి, సమాఖ్యను ఉనికిలోకి రాకుండా నిరోధించారు. రాజులు వైదొలగాడానికి గల కారణాలు:
    • ఇది తమ భవిష్యత్తుకు ఉన్న ఏకైక అవకాశంగా గుర్తించే దార్శనికత వారికి లేదు;
    • కాంగ్రెస్ ప్రారంభమైంది, రాజాస్థానాల్లో ప్రజాస్వామిక సంస్కరణలకోసం ఆందోళనలు కొనసాగించింది. 600 లేదా ఎక్కువమంది రాజుల సాధారణ ఆందోళన ఎలాంటి జోక్యం లేకుండానే తమ రాజ్యాలను పాలించడం కొనసాగించాలని కోరుకోవడం, ఇది నిజానికి వారికి పెను ప్రమాదమే మరి. దీని ఫలితమేమిటంటే, ఇది స్వాభావికంగా, మరింత ప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వ పాలనకు మరియు సమాఖ్య శాసనసభలో ప్రభుత్వ ప్రతినిధుల ఎంపికకు దారితీస్తుంది. చాలావరకు ఈ ప్రతినిధులందరూ కాంగ్రెస్ సభ్యులుగానే ఉంటారు. సమాఖ్య నెలకొల్పబడింది, సమాఖ్య శాసనసభలోని ప్రభుత్వ ప్రతినిధుల ఎన్నిక లోపలినుంచి కాంగ్రెస్ కుట్రకు వీలుకల్పిస్తుంది. అందుచేత, రాజాస్థానాల ప్రజాస్వామికీకరణకు అనుకూలంగా ఉండాలనుకున్న బ్రిటిష్ వారి అధికారిక వైఖరికి భిన్నంగా వారి పధకం, ప్రభుత్వాలు నిరంకుశంగా కొనసాగాలనే కోరుకుంది. ఇది భారత్‌పై, దాని భవిష్యత్తుపై బ్రిటిష్ వైఖరిలో తీవ్రమైన వైరుధ్యాన్ని ప్రతిఫలించింది.

బెనారస్ రాజాస్థానంలోని ఒక విందు సందర్భంగా, హెయిలీ గమనించిన దానిప్రకారం, కొత్త సమాఖ్య రాజ్యాంగం కేంద్రప్రభుత్వంలో రాజుల స్థితిని రక్షణ కల్పించినప్పటికీ, రాష్ట్రాల అంతర్గత పరిణామం ఇంకా అనిశ్చితంగానే ఉండింది. చాలామంది ప్రజలు ఇవి ప్రాతినిధ్య సంస్థలను అభివృద్ధి చేస్తాయని ఆశిస్తున్నట్లు కనిపించింది. వెస్ట్‌మినిస్టర్ నుంచి ఈ బయటి అక్రమార్జన బ్రిటిష్ ఇండియాలో విజయవంతమవుతుంది, కాని ఇది కూడా సందేహంలో పడింది. నిరంకుశత్వం, “భారతీయ రాజ్యాలలో శాశ్వతంగా తిష్టవేసిన సూత్రం” అని అతడు సూచించాడు; “సాంప్రదాయకంగా సాగుతున్న పవిత్రదహనాలను ముగించడానికి దాన్ని పరిసమాప్తి చేయాలి” దీనికి మొదట న్యాయమైన అవకాశాన్ని కల్పించింది. నిరంకుశ పాలన, “జ్ఞానంచేత తెలియజేయబడింది, మార్పులతో అమలయింది మరియు వ్యక్తి ప్రయోజనాలకు సేవ చేసే స్ఫూర్తితో ప్రాణాధారం చేయబడింది, భారత్‌లో ఇది ప్రాతినిధ్య మరియు బాధ్యతాయుత సంస్థలంత బలంగా విన్నవిస్తుందని నిరూపించబడింది.” ఈ స్ఫూర్తిదాయకమైన రక్షణ.. ఆధునికమైన, గతిశీలమైన పాశ్చాత్య ప్రతినిధులు వెనుకబడిన, మందకొడి తూర్పుదేశాల్లోని ప్రతీఘాతుక శక్తులలో చాలావాటితో పొత్తు కలిపారని నెహ్రూ చేసిన ప్రామాణిక సూత్రీకరణను గుర్తుకు తెస్తుంది.[9]

ఈ చట్టంలో,

‘సమాఖ్య శాసన సభలో చర్చా స్వేచ్ఛపై అనేక ఆంక్షలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఈ చట్టం… సమాఖ్య శాసనసభ ఆ ప్రభుత్వం కోసం చట్టాలను చేసే అధికారం కలిగి ఉంటే తప్ప, గవర్నర్-జనరల్ తన విచక్షణతో ఈ అంశం సమాఖ్య ప్రయోజనాలను ప్రభావితం చేస్తుందని లేదా బ్రిటిష్ పౌరులను దెబ్బతీస్తుందని భావించే పక్షంలో, మరియు ఈ అంశంపై చర్చ జరిపేందుకు లేదా ప్రశ్నించేందుకు అతడు ఆమోదం తెలిపిన పక్షంలో తప్పితే, భారతీయ ప్రభుత్వంతో ముడిపడి ఉన్న ఎలాంటి చర్చను లేదా ప్రశ్నలు అడగటాన్ని ఇది నిషేధిస్తోంది.’[1]

    • వీళ్లు నిర్బంధ బృందం కాదు మరియు బహుశా తాము ఎన్నటికీ ఒకటిగా పని చేయలేమని వారు గుర్తించి ఉండవచ్చు.
    • ప్రతి రాజూ సమాఖ్యలో తన రాజ్యం చేరాలంటే అధిక డబ్బు, అధిక స్వయంప్రతిపత్తి కోరుతూ తనకు అనుకూలమైన ఒప్పందంకోసం ప్రయత్నిస్తున్నట్లుగా కనబడ్డాడు.
  • మధ్యేవాద జాతీయవాద హిందువుల మరియు ముస్లింల మద్దతు పొందడంలో విజయం సాధించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం దీన్ని ప్రతిపాదించక తప్పలేదు. నిజానికి, బ్రిటిష్ ఇండియాలోని అన్ని ప్రముఖ బృందాలు ప్రతిపాదిత సమాఖ్యను తిరస్కరించి, తోసిపుచ్చడంతో పెద్దగా ప్రతిపాదించబడలేదు. ప్రధానంగా దోహదం చేసిన కారణం ఏదంటే, ఒప్పందంలో గణనీయరీతిలో ప్రాతిపదిక కోసం బ్రిటిష్ ఉద్దేశ్యాలపై అపనమ్మకం కొనసాగుతూ వచ్చింది. ఈ కీలక రంగంలో ఈ చట్టం ఇర్విన్ పరీక్షలో విఫలమైంది:

నేను విశ్వసించలేను... మీరు ఈ విషయంలో కఠినంగా వ్యవహరిస్తూ, మరోవైపున భారతీయ దృక్పథం నుంచి గౌరవకరమైన రీతిలో కనిపించే రూపంలో ప్రస్తుత సమస్యను సమర్పించడం అసాధ్యం, వారు దీన్ని చాలా తీవ్రంగా తీసుకుంటున్నారు.’ (స్టోన్‌హావెన్‌కు ఇర్విన్ రాసిన లేఖ, 12 నవంబర్ 1928)

  • విస్తృతస్థాయిలో ఓటర్లు కాంగ్రెస్‌కి వ్యతిరేకమవుతారు . వాస్తవానికి, 1937 ఎన్నికలు హిందూ ఓటర్లలో కాంగ్రెస్‌కు అత్యధిక మద్దతు ఉన్న విషయాన్ని ప్రదర్శించాయి.
  • అందుచేత కేంద్రంలో బాధ్యతలను కల్పించడానికి తిరస్కరిస్తూనే, ప్రాదేశిక స్థాయిలో భారతీయ రాజకీయనేతలకు గొప్ప అధికారం ఇవ్వడం ద్వారా ఏకైక జాతీయ పార్టీ అయిన కాంగ్రెస్ తీవ్రమైన ప్రాంతీయ ఘర్షణలలో కూరుకుపోయి విచ్ఛన్నమయేది. నిజానికి, కాంగ్రెస్ అధినాయకత్వం ప్రాంతీయ మంత్రులను నియంత్రించగలిగింది మరియు 1939లో వారి రాజీనామాకు ఒత్తిడి చేయగలిగింది కూడా. ఈ చట్టం కాంగ్రెస్ బలాన్ని, ఆధిక్యతను ప్రదర్శించటమే కాకుండా దాన్ని బలోపేతం చేసింది. దీనర్థం కాంగ్రెస్ విభిన్న ప్రయోజనాలు, బృందాలతో పోటీ పడుతూనే సమాఖ్యకు మద్దతు ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా లేదని మాత్రం కాదు. బ్రిటీష్ రాజ్ వలె గాకుండా, సహకారాన్ని నిర్వహించటంలో మరియు ఈ సమూహాలలో పెక్కింటిని సమర్ధించటంలో కాంగ్రెస్ యొక్క సామర్ధ్యాన్ని అది గుర్తించింది, ఉదాహరణకు 1939లో కాంగ్రెస్ ప్రాంతీయ మంత్రుల యొక్క బలవంతపు రాజీనామాలు మరియు 1942లో క్రిప్స్ యొక్క అవకాశాన్ని తిరస్కరించినప్పుడు, దీర్ఘ కాలంలో, రానున్న సమైక్య మరియు ప్రజాస్వామ్యయుతమైన ఒక స్వతంత్ర భారతదేశం అవసరాల కోసం, దీనికి హానికరమైన ఒక వ్యతిరేక విధానం అవసరపడింది.

ప్రతిపాదిత సమాఖ్యకు ఇండియన్ స్పందన[మార్చు]

ఇండియాలో ముఖ్యమైన ఏ సమూహమూ చట్టంలోని సమాఖ్య విభాగాన్ని అంగీకరించలేదు. ఒక క్లిష్టమైన స్పందన:

‘అందులో ప్రతి ప్రభుత్వానికి కేవలం అయిదు అంశాలున్నాయ: (ఎ) అంతర్గత మరియు బాహ్య రక్షణ గురించిన మరియు ఆ ప్రయోజనం కొరకు అన్ని ప్రమాణాల గురించిన హక్కు; (బి) మన విదేశీ సంబంధాలను నియంత్రించే హక్కు; (సి) మన ద్రవ్యాన్ని మరియు మార్పిడిని నియంత్రించే హక్కు; (డి) మన ఖజానా విధానాన్ని నియంత్రించే హక్కు; (ఇ) దైనందిన భూ నిర్వహణ.... (చట్టం ప్రకారం) విదేశీ వ్యవహారాలలో నీవు చేయగలిగింది ఏమీ లేదు. రక్షణ వ్యవహారాలలోనూ నీవు చేయగలిగింది ఏదీ లేదు. నీవు చేయగలగింది ఏదీ లేదు, లేదా, భవిష్యత్తులో అన్ని వాస్తవ ప్రయోజనాల కొరకు, నీ ద్రవ్యం మరియు దాని మార్పిడి గురించి నీవు చేయగలిగింది ఏదీ లేదు, అవసరానికి అప్పటికి ఆమోదింపబడిన రిజర్వ్ బ్యాంక్ బిల్లు రాజ్యాంగంలో మరో కొనసాగింపు కేటాయింపును కలిగి ఉంది, అది ఏ చట్ట సభ కూడా చట్టం యొక్క ఆ నిబంధనని మార్చగలిగే దృష్టితో తీసుకోబడలేదనీ, గవర్నర్-జనరల్ యొక్క సమ్మతిని మినహాయిస్తే.... కేంద్రంలో ఏ వాస్తవాధికారమూ ఏర్పరచబడలేదు.’ (4 ఫిబ్రవరి, 1935న, ఇండియన్ రాజ్యాంగ సవరణలపై సంయుక్త పార్లమెంటరీ సమితి నివేదికపై Mr భులాభాయ్ దేశాయ్ ఉపన్యాసంలో.[10]

ఏదేమైనా, లిబరల్స్, కాంగ్రెస్‌లోని శక్తులు కూడా దాన్ని వదిలేసేందుకే కాస్త ఇచ్ఛ కలిగి ఉన్నారు:

“1935 చట్టం యొక్క పధకానికి సంతృప్తికరమైన ప్రత్యామ్నాయం ఉందని అతడనుకుంటున్నాడా లేదా అని లిన్‌లిత్‌గో, సప్రును అడిగాడు. సప్రు తాము చట్టం గురించి గట్టిగా నిలిచి ఉన్నామనీ మరియు సమాఖ్య ప్రణాళిక అందులో పొందుపరచబడి ఉన్నదనీ జవాబిచ్చాడు. అది ఆదర్శవంతమైనది కాదు అయితే ఈ దశలో అది ఒకే ఒక విషయం…. సప్రు సందర్శన తర్వాత కొద్ది రోజులకు బిర్లా, వైస్రాయ్‌ని చూడవచ్చాడు. అతడు కాంగ్రెస్ సమాఖ్యను అంగీకరించే దిశలో కదులుతోందని ఆలోచించాడు. రక్షణ మరియు విదేశీ వ్యవహారాలు కేంద్రానికి కేటాయించి ఉండటం పట్ల గాంధీ తీవ్రమైన ఆందోళనలో లేడని అయితే రాష్ట్రాల యొక్క ప్రతినిధులను ఎంచుకునే ప్రక్రియ మీద దృష్టి కేంద్రీకరించి ఉన్నాడనీ బిర్లా చెప్పాడు. ప్రతినిధులను ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నుకునేందుకు వీలుగా పెక్కుమంది యువరాజులని ఆకర్షించడం ద్వారా గాంధీకి వైస్రాయ్ సహాయ పడాలని బిర్లా కోరాడు. ….అప్పుడు బిర్లా, ప్రభుత్వానికి మరియు కాంగ్రెస్‌కూ మధ్య అంగీకారంలో సమాఖ్య ఉండటానికి ఒకే అవకాశం ఉందనీ మరియు వైస్రాయికీ గాంధీకి మధ్య చర్చలో దీని గురించి చాలా ఆశ ఉందనీ అన్నాడు.”[11][12]

చట్టం పని చేసేతీరు[మార్చు]

ఈ చట్టాన్ని అమలులోకి తీసుకువచ్చే ఉద్దేశంతో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం లార్డ్ లిన్‌లిత్‌గోని కొత్త వైస్రాయ్‌గా పంపింది. లిన్‌లిత్‌గో బుద్ధిశాలి, తీవ్రంగా శ్రమించేవాడు, నిజాయితీ, చిత్తశుద్ధి కలిగి ఉండటమే కాక, చట్టాన్ని విజయవంతం చేయాలనే కృతనిశ్చయం కలిగిన వాడు. ఏదేమైనా, ఇతడు కూడా భావరహితంగా, ఆలోచనారహితంగా, కేవల చట్టబద్ధత కలిగినవాడుగానే ఉన్నాడు తప్పితే తనకు సమీపంలో ఉన్న బృందాల వెలుపల ఉన్న ప్రజలతో సంబంధాలు నెలకొల్పుకోలేకపోయాడు.

1937లో, అనేక ఘర్షణలతో వ్యవహరించిన అనంతరం, ప్రాంతీయ ప్రతిపత్తి అమలులోకి వచ్చింది. అప్పటినుంచి 1939లో యుద్ధ ప్రకటన వరకు, లిన్‌లిత్‌గో అవిరామంగా సమాఖ్య ప్రారంభానికి అంగీకారం తెలిపే రాజులను తగుమాత్రం సంపాదించడానికి తీవ్రంగా శ్రమించాడు. ఈ విషయంలో ఇతడు దేశీయ ప్రభుత్వం నుండి అత్యంత బలహీనమైన మద్దతు మాత్రమే సాధించాడు మరియు చివర్లో రాజులు సమాఖ్యను సామూహికంగా తిరస్కరించారు. 1939లో, లిన్‌లిత్‌గో భారతదేశం, జర్మనీతో యుద్ధం చేయనుందని ప్రకటించేశాడు. లిన్‌లిత్‌గో వైఖరి రాజ్యాంగబద్ధంగా సరైనదే అయినప్పటికీ, ఇది భారతీయ అభిప్రాయానికి చాలా వ్యతిరేకంగా ఉండింది. ఇది, భారతీయ ఐక్యతకు తూట్లు పొడుస్తూ కాంగ్రెస్ ప్రాంతీయ ప్రభుత్వ మంత్రులు నేరుగా రాజీనామాలు చేయడానికి దారితీసింది.

1939 నుండి లిన్‌లిత్‌గో యుద్ధ ప్రయత్నాలకు మద్దతు కూడగట్టడంపైనే దృష్టిని కేంద్రీకరించాడు.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • భారత ప్రభుత్వ చట్టం

గమనికలు[మార్చు]

1 ^  కీయ్, జాన్. ఇండియా: ఎ హిస్టరీ . గ్రోవ్ ప్రెస్ బుక్స్, పబ్లిషర్స్ గ్రూప్ వెస్ట్‌చే పంపిణీ చేయబడింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్‌: 2000 ISBN 0-8021-3797-0, pp. 490

2 ^  కీయ్, జాన్. ఇండియా: ఎ హిస్టరీ . గ్రోవ్ ప్రెస్ బుక్స్, పబ్లిషర్స్ గ్రూప్ వెస్ట్‌చే పంపిణీ చేయబడింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్‌: 2000 ISBN 0-8021-3797-0, pp. 490

సూచనలు[మార్చు]

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Indian independence movement