భాస్వరము

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
ఫాస్ఫరస్
15P
హైడ్రోజన్ (diatomic nonmetal)
హీలియం (noble gas)
లిథియం (alkali metal)
బెరీలియం (alkaline earth metal)
బోరాన్ (metalloid)
కార్బన్ (polyatomic nonmetal)
నైట్రోజన్ (diatomic nonmetal)
ఆక్సిజన్ (diatomic nonmetal)
ఫ్లోరిన్ (diatomic nonmetal)
నియాన్ (noble gas)
సోడియం (alkali metal)
మెగ్నీషియం (alkaline earth metal)
అల్యూమినియం (poor metal)
సిలికాన్ (metalloid)
పాస్పరస్ (polyatomic nonmetal)
సల్ఫర్ (polyatomic nonmetal)
క్లోరిన్ (diatomic nonmetal)
ఆర్గాన్ (noble gas)
పొటాషియం (alkali metal)
కాల్షియం (alkaline earth metal)
Scandium (transition metal)
Titanium (transition metal)
Vanadium (transition metal)
Chromium (transition metal)
Manganese (transition metal)
Iron (transition metal)
Cobalt (transition metal)
Nickel (transition metal)
Copper (transition metal)
Zinc (transition metal)
Gallium (poor metal)
Germanium (metalloid)
Arsenic (metalloid)
Selenium (polyatomic nonmetal)
Bromine (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidium (alkali metal)
Strontium (alkaline earth metal)
Yttrium (transition metal)
Zirconium (transition metal)
Niobium (transition metal)
Molybdenum (transition metal)
Technetium (transition metal)
Ruthenium (transition metal)
Rhodium (transition metal)
Palladium (transition metal)
Silver (transition metal)
Cadmium (transition metal)
Indium (poor metal)
Tin (poor metal)
Antimony (metalloid)
Tellurium (metalloid)
Iodine (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Caesium (alkali metal)
Barium (alkaline earth metal)
Lanthanum (lanthanoid)
Cerium (lanthanoid)
Praseodymium (lanthanoid)
Neodymium (lanthanoid)
Promethium (lanthanoid)
Samarium (lanthanoid)
Europium (lanthanoid)
Gadolinium (lanthanoid)
Terbium (lanthanoid)
Dysprosium (lanthanoid)
Holmium (lanthanoid)
Erbium (lanthanoid)
Thulium (lanthanoid)
Ytterbium (lanthanoid)
Lutetium (lanthanoid)
Hafnium (transition metal)
Tantalum (transition metal)
Tungsten (transition metal)
Rhenium (transition metal)
Osmium (transition metal)
Iridium (transition metal)
Platinum (transition metal)
Gold (transition metal)
Mercury (transition metal)
Thallium (poor metal)
Lead (poor metal)
Bismuth (poor metal)
Polonium (poor metal)
Astatine (metalloid)
Radon (noble gas)
Francium (alkali metal)
Radium (alkaline earth metal)
Actinium (actinoid)
Thorium (actinoid)
Protactinium (actinoid)
Uranium (actinoid)
Neptunium (actinoid)
Plutonium (actinoid)
Americium (actinoid)
Curium (actinoid)
Berkelium (actinoid)
Californium (actinoid)
Einsteinium (actinoid)
Fermium (actinoid)
Mendelevium (actinoid)
Nobelium (actinoid)
Lawrencium (actinoid)
Rutherfordium (transition metal)
Dubnium (transition metal)
Seaborgium (transition metal)
Bohrium (transition metal)
Hassium (transition metal)
Meitnerium (unknown chemical properties)
Darmstadtium (unknown chemical properties)
Roentgenium (unknown chemical properties)
Copernicium (transition metal)
Ununtrium (unknown chemical properties)
Flerovium (unknown chemical properties)
Ununpentium (unknown chemical properties)
Livermorium (unknown chemical properties)
Ununseptium (unknown chemical properties)
Ununoctium (unknown chemical properties)
N

P

As
సిలికాన్ఫాస్ఫరస్సల్ఫర్
ఆవర్తన పట్టిక లో ఫాస్ఫరస్ స్థానం
రూపం
colourless, waxy white, yellow, scarlet, red, violet, black

waxy white (yellow cut), red (granules centre left, chunk centre right), and violet phosphorus
సాధారణ ధర్మములు
మూలకం పేరు, రసాయన సంకేతం, పరమాణు సంఖ్య ఫాస్ఫరస్, P, 15
ఉచ్ఛారణ /ˈfɒsfərəs/ FOS-fər-əs
మూలక వర్గం బ్అలోహము
sometimes considered a metalloid
గ్రూపు, పీరియడ్, బ్లాకు 15 (pnictogens), 3, p
ప్రామాణిక పరమాణు భారం 30.973761998(5)
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం [Ne] 3s2 3p3
2, 8, 5
Electron shells of ఫాస్ఫరస్ (2, 8, 5)
చరిత్ర
ఆవిష్కరణ Hennig Brand (1669)
Recognized as an element by Antoine Lavoisier[1] (1777)
భౌతిక ధర్మములు
పదార్థ స్థితి solid
సాంద్రత (near r.t.) (white) 1.823, (red) ≈ 2.2 – 2.34, (violet) 2.36, (black) 2.69 g·cm−3
ద్రవీభవన స్థానం (white) 44.2 °C, (black) 610 °C
ఉత్పతన స్థానం (red) ≈ 416 – 590  °C, (violet) 620 °C
మరుగు స్థానం (white) 280.5 °C
సంలీనం యొక్క ఉష్ణం (white) 0.66 kJ·mol−1
బాష్పీభవన ఉష్ణం (white) 12.4 kJ·mol−1
మోలార్ హీట్ కెపాసిటీ (white)
23.824 J·mol−1·K−1
బాష్ప పీడనం (white)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 279 307 342 388 453 549
బాష్ప పీడనం (red, bp. 431 °C)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 455 489 529 576 635 704
పరమాణు ధర్మములు
ఆక్సీకరణ స్థితులు 5, 4, 3, 2[2], 1[3], −1, −2, −3
(mildly acidic oxide)
ఋణవిద్యుదాత్మకత 2.19 (Pauling scale)
అయనీకరణ శక్మములు
(మరిన్ని)
1st: 1011.8 kJ·mol−1
2nd: 1907 kJ·mol−1
3rd: 2914.1 kJ·mol−1
సమయోజనీయ వ్యాసార్థం 107±3 pm
వాండర్ వాల్ వ్యాసార్థం 180 pm
వివిధ విషయాలు
స్ఫటిక నిర్మాణము triclinic
ఫాస్ఫరస్ has a simple triclinic crystal structure
అయస్కాంత పదార్థ రకం (white, red, violet, black) diamagnetic[4]
ఉష్ణ వాహకత్వం (white) 0.236, (black) 12.1 W·m−1·K−1
బల్క్ మాడ్యూల్స్ (white) 5, (red) 11 GPa
సి.ఎ.యస్ రిజిస్ట్రీ సంఖ్య 7723-14-0 (red)
12185-10-3 (white)
అతి స్థిరమైన ఐసోటోపులు
ప్రధానవ్యాసం: ఫాస్ఫరస్ యొక్క ఐసోటోపులు
iso NA అర్థజీవితకాలం DM DE (MeV) DP
31P 100% P, 16 న్యూట్రాన్లతో స్థిరంగా ఉన్నది.
32P syn 14.28 d β 1.709 32S
33P syn 25.3 d β 0.249 33S
· సూచికలు






భాస్వరం లేదా ఫాస్ఫరస్ (Phosphorus) ఒక మూలకము. దీని సంకేతము 'P' మరియు పరమాణు సంఖ్య 15. ఇది స్వేచ్ఛగా ప్రకృతిలో లభించదు. ఇతర మూలకాలతో కలిసివుంటుంది. జీవకణాలన్నింటి కేంద్రకామ్లాలు అయిన డి.ఎన్.ఎ. మరియు ఆర్.ఎన్.ఎ.లలో ఇది ఒక మూల పదార్ధము.

దీని ఆర్ధిక ప్రాముఖ్యతలో అతిముఖ్యమైనది ఎరువులు. ఇదే కాకుండా దీనిని పేలుడు పదార్ధాలు, అగ్గిపుల్లలు, మతాబులు, క్రిమిసంహారక మందులు, సబ్బులు మొదలైన వాటి తయారీలో ఉపయోగపడుతుంది.


భాస్వర వలయం[మార్చు]

సాధారణంగఅ భాస్వరం యొక్క సమ్మేళనాలు భూమిలో ఘనరూపంలో ఉంటాయి. ప్రకృతిలో ఇది సాధారణంగా ఫాస్ఫేట్ అయాన్ (Phosphate ion) లో ఒక భాగంగా ఉంటుంది. చాలా ఫాస్ఫేట్లు సముద్ర అవసాదనాలు (Sediments) లేదా రాళ్ళలో ఉండే లవణాల రూపంలో ఉంటాయి. కొన్ని భౌగోళిక ప్రక్రియల వలన సముద్ర అవసాదనాలు నేలపైకి వస్తాయి. వీటిని మొక్కలు గ్రహిస్తాయి. మొక్కల నుంచి ఫాస్ఫేట్లు జంతువుల్లోకి చేరతాయి. జీవులు చనిపోయిన తర్వాత తిరిగి నేలలోకి చేరతాయి. రాళ్ళు శిధిలమైనప్పుడు భౌమ ఫాస్ఫేట్లు తిరిగి సముద్రంలొకి చేరతాయి.

భాస్వరం సమ్మేళనాలు[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]


ఉదహరింపు పొరపాటు: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=భాస్వరము&oldid=809691" నుండి వెలికితీశారు