భూతాపం యొక్క ప్రభావాలు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
దస్త్రం:Risks and Impacts of Global Warming.png
ఇంటర్గవర్నమెంటల్ పేనల్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్ వారి మూడవ మదింపు నివేదిక నుండి గ్రహించిన భూమి వేడెక్కడం యొక్క నష్టాలు మరియు ప్రభావాల రేఖాచిత్ర వివరణ. ఈ నివేదికకు తరువాత చేర్పులు ముఖ్యంగా పెరిగిన నష్టాలు గురించి సూచించాయి.[3]

భూతాపం యొక్క ప్రభావాలు మరియు వాతావరణంలోని మార్పు[4] పర్యావరణ మరియు మానవజీవితాలతో సంబంధం కలిగి ఉంది. వాతావరణంలోని మార్పులో ఉష్ణోగ్రత నమోదు, పెరుగుతున్న సముద్ర మట్టాలు, మరియు ఉత్తరార్ధ గోళంలో తగ్గిన మంచుపొరలు అన్నీ వాతావరణంలోని కనిపించే మార్పులకి నిదర్శనాలు.[5] IPCC నాల్గవ అంచనా నివేదిక ప్రకారం, "20 వ శతాబ్దపు మధ్య భాగం నుండి గమనించిన ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలలో [చాలావరకు] [మానవ గ్రీన్హౌస్ వాయువుల] కేంద్రీకరణ వలన పెరిగి ఉండవచ్చని గమనించబడింది. ముందు ముందు వాతావరణంలోని కనిపించేబోయే మార్పులలో ఇంకా ఎక్కువ భూమి వేడెక్కడం (అనగా సగటు ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరిగే స్వభావం), సముద్ర మట్టాల పెరుగుదల, మరియు కొన్ని తీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితులు తరచుగా సంభవించడంలో పెరుగుదల ఊహించబడ్డాయి. వాతావరణంలోని మార్పులు ప్రత్యేకించి పర్యావరణ వ్యవస్థలకు హానికారకంగా ఉన్నాయి.మానవ వ్యవస్థలు భవిష్యత్ వాతావరణంలోని మార్పులతో మార్పు చెందుటకు వీలుగా ఉన్నాయి. [6] భవిష్యత్ వాతావరణంలో భారీ మార్పులను తగ్గించడానికి, అనేక దేశాలు గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల విడుదలను తగ్గించడానికి విధానాలను రూపొందించాయి.


విషయ సూచిక

బాహ్యచిత్రం[మార్చు]

Global mean surface temperature difference from the average for 1961–1990
 
Mean surface temperature change for the period 1999 to 2008 relative to the average temperatures from 1940 to 1980


సుమారు గత వంద సంవత్సరాలుగా, వాతావరణంలోని మార్పులు ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రత రికార్డు పెరుగుదలను, అనగా భూమి వేడెక్కడాన్ని సూచించింది.మిగిలిన పరిశీలనలలో ఆర్కిటిక్ కృంగుట, ఆర్కిటిక్ మీథేన్ విడుదల, ఘనీభవించిన మంచు ప్రాంతాలనుండి భూమీ నుండి కార్బన్ విడుదల మరియు తీరనిక్షేపాల నుండి ఆర్కిటిక్ మీథేన్ విడుదల, మరియు సముద్రమట్టాల పెరుగుదల ఉన్నాయి.[9][11] ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రత ఈశతాబ్దానికి, కొన్ని అతితీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితులతోను, వర్షక్రమంలో మార్పులతోనూ ఉండవచ్చని అంచనా వేయబడింది.ప్రపంచస్థాయి నుండి ప్రాంతీయ పరిమాణానికి మారితే, వాతావరణంలోని ఏ విధంగా మారుతుందనే దానిపై అనిశ్చితి పెరిగింది.వాతావరణంలోని మార్పు పరిగణనలో, పరిమాణంలో, మరియు కాలవ్యవధిలో ఊహించలేని పరిణామాలు వేడెక్కడం వలన సంభవించవచ్చు.[13] వాతావరణంలోని మార్పు భౌతిక ప్రభావాలలో కొన్ని ఖండాంతర మరియు ప్రపంచ స్థాయిలలో మరల్చలేనివిగా ఉన్నాయి.[1] 21వ శతాబ్దాంతానికి సముద్రమట్టం 18 నుండి 59 సె మీ (7.1 నుండి 23.2 అంగుళాలు) పెరుగుతుందని అంచనా వేయబడింది. శాస్త్రీయ అవగాహన లేకపోవడం వలన, సముద్రమట్ట పెరుగుదల అంచనాలు అన్ని మంచుపలకల ప్రాతినిధ్యాన్ని చూపలేకపోవచ్చు.[2] ఈ శతాబ్దంలో మెరిడియోనల్ ఓవర్ టర్నింగ్ సర్క్యులేషన్ మందగించే అవకాశం ఉంది, కానీ భూతాప ప్రభావం వలన అట్లాంటిక్ మరియు యూరప్ లలో ఉష్ణోగ్రత ఇంకా పెరగగలదు .[18] 1-4°C భూమి వేడెక్కితే (1990-2000 కు సంబంధించి), గ్రీన్లాండ్ మంచు పలక పాక్షికంగా కరిగే అవకాశం ఉంది ఇది కరగడానికి కొన్ని శతాబ్దాలనుండి వేల సంవత్సరాల కాలం పడుతుంది. పశ్చిమ అంటార్కిటిక్ మంచు పలక పాక్షిక తరుగుదలతో, సముద్ర మట్టం 4-6 మీ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పెరుగవచ్చు. [3]


మానవ వ్యవస్థలపైన వాతావరణంలోని మార్పు ప్రభావాలు అసమతుల్యంగా పంపిణీ చేయబడవచ్చు.కొన్ని ప్రాంతాలు మరియు విభాగాలు లాభాలను అనుభవించగా మరికొన్ని నష్టాలను అనుభవించవచ్చు.వేడిమి పెరిగిన కొద్దీ ( 2-3°C కంటే ఎక్కువ, 1990 ల నాటి ఉష్ణోగ్రతలతో పోల్చినపుడు), లాభాలు తరిగి నష్టాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.[21] అల్ప-అక్షాంశ మరియు తక్కువ-అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలు వాతావరణ మార్పువలన అధిక హానికి గురవుతాయి.వాతావరణంలోని మార్పు ప్రభావాలకు అనుగుణ్యత వలన నష్టాలు తెలియనివి మరియు అధిక శక్తివంతమైనవి అయినప్పటికీ, మానవ వ్యవస్థలలో ఈ అనుగుణ్యత శక్తి గణనీయంగా ఉంది. [4] పర్యావరణ వ్యవస్థలలో వైవిధ్య తరుగుదల మరియు అనేక జాతులు అంతరించిపోవడం జరుగవచ్చు.మానవ వ్యవస్థలతో పోల్చినపుడు జీవ మరియు భూభౌతిక వ్యవస్థల అనుగుణ్యత శక్తి తక్కువగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.


భౌతిక ప్రభావాలు[మార్చు]

వాతావరణంపై ప్రభావాలు[మార్చు]

పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రత అవపాత పెరుగుదలకి దారితీయవచ్చు[5][6] కానీ తుఫానులపై ప్రభావం అంత ఖచ్చితంగా లేదు.ఆయనరేఖల వెలుపలి తుఫానులు పాక్షికంగా ఉష్ణోగ్రత పాతంపై ఆధారపడి ఉంటాయి, ఇది ఉత్తరార్ధగోళంలో బలహీనపడుతుందని ఊహించబడింది ఎందుకంటే ధృవప్రాంతం మిగిలిన అర్థగోళం కంటే ఎక్కువ వేడెక్కుతుంది.[7]


తీవ్ర వాతావరణం[మార్చు]

తీవ్ర వాతావరణం వంటి కొన్ని సహజ ఉత్పాతాలకు గ్లోబల్ వార్మింగ్ పాక్షికకారణం కావచ్చు.


వాతావరణంలోని మార్పు భవిష్యత్ ప్రక్షేపణలపై ఆధారపడి, IPCC నివేదిక అనేక ఊహలను చేసింది.[2] భూభాగంలోని చాలా ప్రదేశాలలో వేడి కాలవ్యవధుల తరచుదనం/వడ గాలులుపెరిగే అవకాశం ఉంది. అది ఈ విధంగా ఉండవచ్చు:

  • కరువు ప్రభావానికి గురయ్యే ప్రాంతాలు పెరుగుతాయి
  • తీవ్రమైన ఆయన తుఫానులు పనితనంలో పెరుగుదల ఉంటుంది
  • సముద్ర మట్టంలో తీవ్రమైన పెరుగుదల ఉండే సంఘటనలు ఎక్కువవుతాయి ( సునామీలు కాక)

చక్రవాత తీవ్రత శక్తి వ్యయం సూచిక వంటి తుఫాను బలీయత తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితులను పెంచుతోంది.[8]కెర్రీ ఇమ్మన్యుఎల్ చక్రవాతం సామర్ధ్యం వ్యర్ధం కావటానికి ,ఉష్ణోగ్రతకు సంబంధముందని, భూమి వేడెక్కడాన్ని సూచిస్తూ రాశారు.[9] ఏమైనప్పటికీ, అతనిచేత ప్రస్తుత నమూనా వెలువరించిన ఫలితాల ఆధారంగా చేయబడిన అధ్యయనం ప్రకారం ఇటీవలి దశాబ్దాలలో సామర్ధ్య వ్యయంలో పెరుగుదలను పూర్తిగా భూమి వేడెక్కడంతో ముడిపెట్టలేము[10]. చక్రవాత నమూనాలు కూడా ఇటువంటి ఫలితాలనే వెలువరించాయి, వెచ్చని, అధిక -CO2 పరిస్థితులలో వెలువడిన చక్రవాతాలు తీవ్రమైనవిగా కనిపించినప్పటికీ, వాటి తరచుదనం తగ్గుతుంది.[11] ప్రపంచవ్యాప్తంగా, గాలివేగం సెకనుకు 56 మీటర్ల కంటే అధికంగా ఉండే 4 లేక 5వ రకాల లోనికి చేరే చక్రవాతాల అనుపాతము 1970లో ఉన్న 20% నుండి 1990లలో 35%కి పెరిగింది.[12] ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో US ను తాకే చక్రవాతాల అవపాతం 7% పెరిగింది .[13][14][15] అట్లాంటిక్ మల్టీ డికేడల్ ఆసిలేషన్కి వ్యతిరేకంగా భూమి వేడెక్కడం వల్లే ఇది ఎంత వరకు జరిగిందనేది అనిశ్చితంగా ఉంది. సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదల గాలి కోతలో పెరుగుదల వలన సమతులనం చేయబడుతుందని, దీనివలన చక్రవాత క్రియాశీలతలో స్వల్ప లేదా ఏమార్పూ లేకపోవడం జరుగుతుందని కొన్ని అధ్యయనాలు కనుగొన్నాయి.[16] హోయోస్ et al. (2006), 1970-2004 కాలానికి 4 మరియు 5 రకాలలోని చక్రవాతాల పెరుగుదల పోకడని సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలతో సంధానించారు.[17]


తీవ్రమైన వాతావరణం వలన సంభవించే మహావిపత్తుల పెరుగుదల ముఖ్యంగా జనసాంద్రతల పెరుగుదల వలన కలుగుతున్నది, మరియు భవిష్యత్తులో ఊహించిన ఇటువంటి పెరుగుదలలు వాతావరణ మార్పుల కంటే సాంఘిక మార్పుల వలన కలుగుతాయి.[18] వరల్డ్ మెటియోరోలాజికల్ ఆర్గనైజేషన్ వివరణ ప్రకారం “నేటివరకు నమోదైన అయనప్రాంత తుఫాను వాతావరణానికి పురాజనిత సంకేత ఉనికి గమనించినప్పటికీ దీనికి అనుకూల మరియు ప్రతికూల సాక్ష్యాలు ఉన్నాయి, దీనిపై నిశ్చిత అభిప్రాయం చెప్పలేము .”[19] “ఏ ఒక్క అయన ప్రాంత తుఫానునీ కూడా వాతావరణ మార్పుతో ప్రత్యక్షంగా ముడిపెట్టలేము ” అని కూడా వారు వివరించారు.[19]


2004లో NOAAకి చెందిన థామస్ నట్సన్ మరియు రాబర్ట్ ఇ. తులేయ  గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ప్రేరిత వేడిమి అత్యంత విధ్వంస పూరిత 5 వ రకపు తుఫానులు సంభవించే అవకాశాన్ని పెంచుతుందని చెప్పారు.[20] 2008 లో, నట్సన్ et al.  అట్లాంటిక్ చక్రవాతము మరియు అయనప్రాంత తుఫానుల తరచుదనాలు భవిష్యత్తులో వెలువడే గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ప్రేరిత వేడిమి చేత తగ్గించబడతాయని కనుగొన్నారు.[21] వెచ్చి మరియు సోడెన్ లు గాలి కోత పెరుగుదల అయన ప్రాంత తుఫానులనుఅవరోధం కలిగించడంతో పాటు, భూమి వేడెక్కడం యొక్క నమూనా-ప్రణాళికలలో మార్పులు తెస్తుందని కనుగొన్నారు.అయన అట్లాంటిక్ మరియు తూర్పు పసిఫిక్ లలో వాకర్ సర్క్యులేషన్ యొక్క తగ్గుదలతో అనుసంధానమైన  గాలి కోత పెరుగుదల ఉంటుంది అని, దానితో పాటే పశ్చిమ మరియి మధ్య పసిఫిక్ లలో గాలికోత తగ్గుతుంది అనే అంచనాలు ఉన్నాయి.[22] వేడి మరియు తేమ వాతావరణానికి చెందిన అట్లాంటిక్ మరియు తూర్పు పసిఫిక్ చక్రవాతాల నికర ప్రభావాలపై ఎటువంటి వాదనలను ఈ అధ్యయనం చేయదు, మరియు నమూనా-ప్రణాళిక అట్లాంటిక్ గాలికోత పెరుగుదలను ఊహించింది.[23]


తీవ్రమైన వాతావరణం వలన తీవ్రమైన హాని జరుగుతుందంటే దాని అర్ధం సగటు-కంటే-స్వల్ప-అధిక వాతావరణం వలన గమనించదగిన ఎక్కువ హాని జరగదనికాదు. [24] ఏదేమైనా, తీవ్రమైన వాతావరణం మరియు సాధారణ వర్షపాతాలు కూడా పెరుగుతున్నాయనేది ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం.ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలల వలన భూమి మీద మరింత తీవ్ర ఉష్ణ సంవహనం జరుగుతుందని మరియు తీవ్ర తుఫానుల తరచుదనం పెరుగుతుందని భావించబడుతోంది.[25]


భాష్పీభవన పెరుగుదల[మార్చు]

బౌల్డర్, కొలరాడో వద్ద పెరుగుతున్న నీటిఆవిరి


20 వ శతాబ్దంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా భాష్పీభవన రేటు తగ్గుముఖం పట్టింది [71]; అనేక మంది ఈ ఆలోచనను గ్లోబల్ డిమ్మింగ్ అని వివరించారు. వాతావరణంలోని వేడెక్కుతున్నపుడు మరియు గ్లోబల్ డిమ్మింగ్ కు గల కారణాలు తగ్గినందువలన, భాష్పీభవనం ఉష్ణసముద్రాల వలన పెరుగుతుంది. ప్రపంచ వ్యవస్థ సమీపంగా ఉన్నందు వలన ఇది క్రమక్షయానికి గురిచేసే అధిక వర్షపాతాన్ని కలిగిస్తుంది.ఈ క్రమక్షయం, ఆయన రేఖా ప్రాంతాలలో(ప్రత్యేకించి ఆఫ్రికాలో ) ఎక్కువగా ఉండి ఎడారీకరణకు దారితీస్తుంది.. మరొక వైపు, ఇతర ప్రాంతాలలో, అధిక వర్షపాతం వలన పొడి ఎడారి ప్రాంతాలలో అడవులు పెరుగుతాయి.


భూమి వేడెక్కడం పెరుగుతున్న కొద్దీ భాష్పీభవన పెరుగుదల తీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితులకు దారితీస్తుందనే రుజువులను శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు.IPCC థర్డ్ యాన్యువల్ రిపోర్ట్ ఈ విధంగా చెప్పింది: "...ప్రపంచ వాతావరణ ఆవిరి మరియు అవపాతములు 21 వ శతాబ్దంలో పెరుగుతాయని అంచనా.21 వ శతాబ్దపు రెండవ అర్ధభాగానికి, అవపాతం ఉత్తర మధ్య ప్రాంతం- నుండి అధిక అక్షాంశాలకు మరియు శీతాకాలంలో అంటార్కిటికాకు అధికమవుతుందని అంచనా.అల్ప అక్షాంశాల వద్ద భూభాగాలపై ప్రాంతీయ పెరుగుదలలు మరియు తరుగుదలలు ఉంటాయి.చాలా ప్రాంతాలలో సాంవత్సరిక అవపాతంలో తేడాలు రావడం మరియు సగటు అవపాతంలో పెరుగుదల ఊహించబడ్డాయి."[5][26]


తీవ్ర వాతావరణం వలన నష్టాలు[మార్చు]


వరల్డ్ మెటీయోరోలాజికల్ ఆర్గనైజేషన్ ఈ విధంగా వివరించింది, "ఆయనరేఖా సైక్లోన్ల వ్యవస్థీకృత ప్రభావం ఇటీవల పెరగడానికి కారణం తీర ప్రాంతంలో జనాభా మరియు అవస్థాపనా సౌకర్యాలు పెరగడం.”[19] పిల్కే et al. (2008) U.S. ప్రధాన ప్రాంత చక్రవాత నష్టాలను 1900–2005 నుండి 2005కు సాధారణీకరించి లెక్కించినపుడు సంపూర్ణ నష్టం పెరిగే అవకాశం లేదని కనుగొన్నాడు. మిగిలిన దశాబ్దాలతో పోల్చినపుడు అత్యల్పనష్టం నమోదయినందువలన 1970లు మరియు 1980లు గుర్తించదగినవి.గడచిన 11 దశాబ్దాలలో 1996–2005 దశాబ్దం అత్యంత నష్టాలు కలిగిన వాటిలో రెండవది కాగా, నష్టాలలో దీనిని అధిగమించినది 1926–1935 దశాబ్దం మాత్రమే. అత్యంత నష్టాలను కలిగించిన ఒకే ఒక తుఫాను 1926 మియామి చక్రవాతం, $157 బిలియన్ల సాధారణీకరించిన నష్టాలను మిగిల్చింది.[18]


ది అమెరికన్ ఇన్స్యూరెన్స్ జర్నల్ ఈ విధంగా ప్రకటించింది, “నిర్మాణ వ్యయంలో పెరుగుదల, కట్టడాల సంఖ్యలో పెరుగుదల మరియు వాటి స్వభావ మార్పుల వలన ప్రతి 10 సంవత్సరాలకు ఆకస్మిక ఆపదలు రెట్టింపవుతాయి.”[27] అసోసియేషన్ అఫ్ బ్రిటిష్ ఇన్స్యూరర్స్ ప్రకారం, కార్బన్ఉద్గారాల పరిమితి వలన 2080 నాటికి ఆయనరేఖా తుఫానుల వలన కలిగే ఊహించబడిన అదనపు సాంవత్సరిక వ్యయాన్ని 80% తగ్గించవచ్చు.తీరప్రాంతాలు మరియు వరదముంపుకు లోనయ్యే ప్రాంతాలలో నిర్మాణం జరపడంవలన ఈ వ్యయం పాక్షికంగా పెరుగుతోంది. ABI [28]


స్థానిక వాతావరణంలోని మార్పు[మార్చు]

2004 మార్చిలో బ్రెజిల్ ను తాకిన, మొదటి సారి నమోదు చేయబడిన దక్షిణ అట్లాంటిక్ హరికేన్, "కాటరిన"


ఉత్తరార్ధ గోళంలో, ఆర్కిటిక్ యొక్క దక్షిణప్రాంతంలో ( 4,000,000 ప్రజలకు ఆవాసం) గత 50 సంవత్సరాలలో ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల 1 °C నుండి 3 °C (1.8 °F నుండి 5.4 °F) ఉంది. కెనడా, అలస్కా మరియు రష్యా ఘనీభవించిన మంచు యొక్క ప్రారంభ కరుగుదలని పొందుతున్నాయి. ఇది పర్యావరణ వ్యవస్థలను దెబ్బతీస్తుంది మరియు నేలలో బాక్టీరియా క్రియాశీలత పెరిగి కార్బన్నిక్షేపాలుగా ఉన్న ఈ ప్రాంతాలు కర్బన వనరులుగా మారడానికి దారితీస్తోంది.[29] తూర్పు సైబీరియాలోని ఘనీభవించినమంచు గురించి (సైన్సు లో ప్రచురించబడిన)ఒక అధ్యయనం ప్రకారం 1971 నుండి అది క్రమంగా దక్షిణప్రాంతాలలో అదృశ్యమవడం వలన, సైబీరియాలోని 11,000 సరస్సులలో సుమారు 11% నష్టపోవడానికి దారితీసింది.[30] అదే సమయంలో, పశ్చిమ సైబీరియాలో ఘనీభవించిన మంచు కరగడంవలన కొత్త సరస్సులు ఏర్పడే ప్రారంభదశలో ఉంది, ఇది చివరికి తూర్పులో వలెనే అదృశ్యమవుతుంది.ఇంకా, ఘనీభవించిన మంచు చివరికి కరుగుతున్న ఘనీభవించిన మంచు చెత్త పోగులనుండి మీథేన్ విడుదలకు కారణమైంది.


చక్రవాతాలు పూర్తిగా ఉత్తర అట్లాంటిక్ దృగ్విషయంగా భావించబడుతోంది. మార్చ్ 2004 చివరిలో, భూమధ్యరేఖకు దక్షిణంగా ఏర్పడిన మొదటి అట్లాంటిక్ తుఫాను బ్రెజిల్ను 40 m/s (144 km/h)గాలుల వేగంతో ముట్టడించింది, అయినప్పటికీ కొంతమంది బ్రెజిల్ వాతావరణవేత్తలు దానిని తుఫానుగా భావించరు.[31] నమోదు వ్యవస్థలను ఇంకా దక్షిణంగా 1,600 కిమీ (1,000 మైళ్ళ) వరకు విస్తరించవలసి ఉన్నది. ఈ తుఫాను వాతావరణంలోని మార్పుకు సంబంధించినదా అనేదాని పై ఏకాభిప్రాయం లేదు,[32][33] కానీ 21వ శతాబ్దాంతానికి భూమి వేడెక్కడం వలన దక్షిణ అట్లాంటిక్ లో అయన తుఫానులు ఏర్పడటం పెరుగుతుందని ఒక వాతావరణంలోని నమూనా సూచించింది.[34]


హిమానీనదాల తిరోగమనం మరియు అదృశ్యం[మార్చు]


1970 నుండి పర్వత హిమానినదముల దళసరితనంలో మార్పును సూచించే పటంపలుచబడినపుడు కాషాయ మరియు ఎరుపు, దళసరి అయినపుడు నీలం


చారిత్రికకాలంలో, హిమానీనదాలు 1550 మరియు 1850ల మధ్య లిటిల్ ఐస్ ఏజ్ అని పిలువబడే చల్లనికాలంలో ఏర్పడ్డాయి. అనంతరం, సుమారు 1940 వరకు, వాతావరణం వేడెక్కడం వలన ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉండే హిమానీనదాలు తిరోగమించాయి. 1950 నుండి 1980 వరకు ప్రపంచం స్వల్పంగా చల్లబడినందువలన చాలావరకు హిమానీనదాల తరుగుదల తగ్గింది. 1980 నుండి, హిమానీనదాల తిరోగమనం బాగా ఎక్కువైంది మరియు అన్ని ప్రదేశాలలోనూ ఉంది, మరియు ప్రపంచంలోని అనేక హిమానీనదాల మనుగడకు ముప్పు వాటిల్లింది. ఈ ప్రక్రియ 1995 నుండి మరీ ఎక్కువైంది.[35]


ఆర్కిటిక్ మరియు అంటార్కిటిక్ ల మంచు కప్పులు మరియు మంచు పలకలు మినహాయించి, 19 వ శతాబ్దాంతానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న హిమానీనదాల ఉపరితల ప్రదేశం 50% తగ్గిపోయింది.[36] ప్రస్తుతం అండీస్, ఆల్ప్స్, పైరినీస్, హిమాలయాలు , రాకీ పర్వతాలు మరియు ఉత్తర కాస్కేడ్లలో హిమానీ నాదాల తిరోగమనం మరియు ద్రవ్యరాశి నష్టాలు ఎక్కువవుతున్నాయి.


హిమానీనదాలు కరిగిపోవడం, కొండచరియలు విరిగిపడటం, ఆకస్మిక వరదలు మరియు హిమానీనద సరస్సులు పొంగిపొర్లడం వంటి వాటికి ప్రత్యక్షకారణాలే కాక,[37] నదులలో ప్రతి సంవత్సరం నీటి ప్రవాహాల తేడాలను పెంచుతుంది. వేసవిలో హిమానీనదాల పరిమాణం తగ్గడం వలన ప్రవాహం తగ్గుతుంది, ఇప్పటికే ఈ తరుగుదల చాల ప్రాంతాలలో గమనించవచ్చు.[38] ఎక్కువ అవపాతం జరిగిన సంవత్సరాలలో పర్వతాలపై నీటిని హిమానీనదాలు నిలుపుకుంటాయి, ఎందుకంటే హిమానీనదాలపై పేరుకున్న హిమపాతం, మంచు కరగడం నుండి కాపాడుతుంది. వేడి మరియు పొడి సంవత్సరాలలో, హిమానీనదాలు తక్కువ అవపాతమొత్తాలను ఎక్కువగా కరిగిన నీటిద్వారా సంతులనం చేస్తాయి.[36]


మధ్య, దక్షిణ, తూర్పు మరియు ఆగ్నేయ ఆసియా ప్రధాన భూభాగాల్లో అనేక పెద్దనదులకు ప్రధాన పొడికాలాలలో నీటివనరుగా హిందూ కుష్ మరియు హిమాలయాల హిమానీనదాల కరుగుదల నీరు ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత కలిగింది. పెరిగిన కరుగుదల చాలా దశాబ్దాలపాటు మంచి ప్రవాహాలకు కారణం అవుతుంది, దాని తరువాత వనరులుగా ఉన్న ఈ హిమానీనదాలు తరిగిపోవడం వలన "భూగోళంపై అత్యధిక జనాభా కలిగిన ప్రదేశాలలో కొన్ని ప్రాంతాలు 'నీటి లేమిని' ఎదుర్కుంటాయి.[39] టిబెటన్ పీఠభూమి ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద మంచు సంగ్రహంగా ఉంది.చైనాలోని మిగిలిన ప్రాంతాలకంటే అక్కడి ఉష్ణోగ్రతలు నాలుగురెట్లు ఎక్కువగా పెరుగుతున్నాయి, మరియు ప్రపంచంలోని మిగిలిన అన్నిప్రాంతాల కంటే హిమానీనదాల తిరోగమనం ఎక్కువవేగంతో ఉంది.[40]


UN వాతావరణంలోని నివేదిక ప్రకారం, ఆసియా యొక్క పెద్ద నదులైన —గంగ, సింధు, బ్రహ్మపుత్ర, యంగ్జే, మెకాంగ్, సల్వీన్  మరియు ఎల్లో నదులకు వనరుగా ఉన్న హిమాలయాల యొక్క హిమానీనదాలు—ఉష్నోగ్రతల పెరుగుదలతో 2035 నాటికి అదృశ్యం కాగలవు.[41] రమారమి 2.4 బిలియన్ల ప్రజలు హిమాలయనదుల పరీవాహక ప్రాంతం లో నివసిస్తున్నారు.[42] రాబోయే దశాబ్దాలలో భారతదేశం, చైనా, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్  మరియు మయన్మార్ వరదలను మరియు వాటి వెంటే కరువులను అనుభవించబోతున్నాయి. ఒక్క భారతదేశంలోనే, గంగానది 500 మిల్లియన్లకు పైగా ప్రజలకు త్రాగు మరియు సాగునీటిని అందిస్తోంది.[43][44][45] 20వ శతాబ్దమంతా హిమాలయాల యొక్క హిమానీనదాల వలన కాలానుగుణంగా పెరిగిన ప్రవాహాలవలన ఉత్తరభారతదేశ వ్యవసాయోత్పత్తి పెరిగిన విషయం ఒప్పుకోవలసింది. [46]


ఉత్తర అమెరికాలోని పడమర భాగం, ఫ్రాంజ్-జోసెఫ్ ల్యాండ్, ఆసియా, ఆల్ప్స్, పైరినీస్ , ఇండోనేసియా మరియు ఆఫ్రికా, దక్షిణ అమెరికా యొక్క అయన మరియు ఉప-అయన ప్రాంతాలు 19వ శతాబ్దపు చివరి నుండి ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలలో గుణాత్మక పాత్ర వహించాయి. మరింత కరగడం వలన హిమానీనదాలు నశించిపోవడం ఆ హిమానీనదాల ప్రవాహం ఉన్న ప్రాంతాలలో భవిష్యత్ నీటివనరులగురించి వ్యాకులత పెంచుతోంది.ఉత్తర అమెరికాలోని పశ్చిమ ప్రాంతంలో గమనించిన 47 ఉత్తర సెలయేళ్ళలో అన్నీ తిరోగమిస్తున్నాయి.[47]


హేల్హీం హిమానీనదం , గ్రీన్లాండ్


మానవ జనాభాలతో సామీప్యత మరియు ప్రాముఖ్యత ఉన్నప్పటికీ, సమశీతోష్ణ అక్షాంశాల పర్వత మరియు లోయ ప్రాంతాల హిమానీనదాలు భూభాగంలోని మంచులో తక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమిస్తాయి.గొప్ప మంచుపలకలలో సుమారు 99% ధృవ మరియు ఉపధృవ అంటార్కిటికా మరియు గ్రీన్ ల్యాండ్ లకు చెందినవి. ఈ నిరంతర ఖండ-పరిమాణ మంచు పలకలు, 3 kilometres (1.9 miles) లేదా ఎక్కువ మందం కలిగినవి, ధృవ మరియు ఉపధృవ భూభాగాల కప్పుగా ఉన్నాయి.అపారమైన సరస్సు నుండి ప్రవహించే నదులవలె, మంచు పలక యొక్క అంచుల నుండి అనేక బాహ్య హిమానీనదాలు మంచుని మహాసముద్రాలకు చేరవేస్తున్నాయి.


ఈ బాహ్య హిమానీనదాలలో హిమానీనద తిరోగమనం గమనించబడి, ఫలితంగా మంచు ప్రవాహరేటు పెరిగింది. గ్రీన్ ల్యాండ్లో అంతకు ముందు చాలాకాలం నుండి స్థిరంగా ఉన్న అనేక పెద్ద హిమానీనదాల తిరోగమనం 2000 సంవత్సరం నుండి మొదలైంది. హేల్హీం, జాకోబ్ షవ్న్ ఇస్బ్రే మరియు కన్గేర్డ్ లుగ్స్సుక్ హిమానీనదాలు అన్నీ కలసి గ్రీన్ ల్యాండ్ మంచుపలకలో దాదాపు 16% పైగా ప్రవహింప చేస్తున్నాయి. 1950లు మరియు 1970లలో తీసిన ఉపగ్రహ చిత్రాలు మరియు పై నుండి తీసిన ఫోటోలు హిమానీనద ముందుభాగం దశాబ్దాల నుండి ఒకే ప్రాంతంలో స్థిరంగా ఉందని చూపుతున్నాయి. కానీ 2001లో అది వేగంగా తిరోగామించడం మొదలైంది, తిరోగమనం 7.2 km (4.5 mi) 2001 మరియు 2005ల మధ్య జరిగింది.ఇది 20 m (66 ft)/రోజు నుండి 32 m (105 ft)/ రోజుకు వేగవంతమైంది.[48] నిలకడైన అంత్యభాగంతో పశ్చిమ గ్రీన్ ల్యాండ్ లోని జాకోబ్షవ్న్ఇస్బ్రే కనీసం 1950 నుండి రోజుకు 24 m (79 ft)/ కి పైగా వేగంతో కదులుతోంది 2000 లో హిమానీనద మంచుస్తంభం బద్దలవడం మొదలైంది, ఇది 2003 లో పూర్తిగా విడిపోవడానికి దారితీసింది, తిరోగమన రేటు రోజుకి 30 m (98 ft)/రెట్టింపు అయింది.[49]


మహా సముద్రాలు[మార్చు]

భూతాపంలో మహాసముద్రాల పాత్ర సంక్లిష్టమైనది.మహాసముద్రాలు కార్బన్ డైఆక్సైడ్ పాత్రలుగా పనిచేస్తాయి, ఇవి తీసుకొనకపొతే ఎక్కువ భాగం వాతావరణంలో మిగిలిపోయేది, కానీ పెరుగుతున్న CO2 నిల్వలు మహాసముద్రాలు ఆమ్లయుతం కావడానికి దారితీస్తున్నాయి. ఇంకా, మహా సముద్రాల ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతున్న కొద్దీ, అవి CO2ను అధికంగా గ్రహించలేవు. భూమి వేడిక్కడం మహా సముద్రాలపై అనేక ప్రభావాలను చూపుతుందని అంచనా వేయబడింది.ప్రస్తుత ప్రభావాలైన ఉష్ణోగ్రతా వ్యాప్తి మరియు హిమనీనదాలు మరియు మంచు పలకలు కరగడం వలన సముద్ర మట్టాలు పెరగడం, మరియు సముద్ర ఉపరితలం వేడెక్కడం, ఉష్ణోగ్రత ఆవరణీకరణానికి దారితీస్తున్నాయి.సముద్ర ప్రవాహాలలో భారీ-స్థాయి మార్పులు ఇతర ఏర్పడగల ప్రభావాలలో ఉన్నాయి.


సముద్ర మట్టం పెరగడం[మార్చు]


Sea level rise during the Holocene.
 
Sea level has been rising 0.2 cm/year, based on measurements of sea level rise from 23 long tide gauge records in geologically stable environments.


ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వలన, మహాసముద్రాలలో నీరు యొక్క పరిమాణం పెరుగుతుంది, మరియు ఇంతకుముందు భూమిపై హిమానీనదాలలో ఘనీభవించిన నీరు అదనంగా వచ్చి చేరుతుంది, ఉదాహరణకు గ్రీన్ ల్యాండ్ మరియు అంటార్కిటిక్ మంచుపలకలు. 2050 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న హిమానీనదాల సగటు పరిమాణంలో 60% తగ్గగలదని అంచనా.[50] గ్రీన్ ల్యాండ్లో సంవత్సరానికి కరుగుతున్న మొత్తం మంచులో 239 ± 23 cubic kilometres (57.3 ± 5.5 cu mi), ఎక్కువభాగం తూర్పు గ్రీన్ ల్యాండ్ కు చెందినదే.[51] పెరుగుతున్న అవపాతం వలన 21 వ శతాబ్దంలో అంటార్కిటిక్ మంచుపలక పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు.[52] ఎమిషన్ సినారియో (SRES) A1B పై IPCC ప్రత్యేక నివేదిక ప్రకారం, -2090 ల మధ్యనాటికి ప్రపంచ సముద్ర మట్టాలు0.22 to 0.44 m (8.7 to 17.3 in) 1990 మట్టాలను అధిగమించుతాయి, ప్రస్తుతం సంవత్సరానికి 4 mm (0.16 in) పెరుగుతున్నాయి.[52] 1900 నుండి, సముద్రమట్టం సంవత్సరానికి సగటున 1.7 mm (0.067 in) పెరుగుతున్నది ;[52] 1993 నుండి TOPEX/Poseidon ఉపగ్రహ ప్రకారం సంవత్సరానికి పెరుగుదల రేటు 3 mm (0.12 in)ఉంది.[52]


20,000 సంవత్సరాల నాటి ఆఖరి అత్యధిక హిమానీనదాల కంటే సముద్ర మట్టం 120 metres (390 ft)కంటే పెరిగింది. దీనిలో అధికభాగం 7000 సంవత్సరాలకు పూర్వం జరిగింది.[53] హోలోసున్ క్లైమాటిక్ ఆప్టిమం తరువాత ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గి, సముద్రమట్టాలు తగ్గాయి [150] ఇది ప్రస్తుతం కంటే 4000 నుండి 2500 సంవత్సరాల పూర్వస్థితి.[152] 3000 సంవత్సరాల పూర్వం నుండి 19 వ శతాబ్దపు ప్రారంభం వరకు, స్వల్ప తేడాలను మినహాయించి, సముద్రమట్టం దాదాపు స్థిరంగా ఉంది. ఏదేమైనా, మధ్య యుగపు వేడి కాలం సముద్ర మట్టాన్ని పెంచి ఉండవచ్చు ;ప్రస్తుత మట్టం కంటే పసిఫిక్ మహాసముద్రపు పెరుగుదల 0.9 m (2 ft 11 in) 700 BP. లో పెరిగి ఉండుటను సాక్ష్యంగా చెప్పవచ్చు.[54]


2007 లో ప్రచురించిన ఒక పత్రంలో వాతావరణవేత్త అయిన జేమ్స్ హాన్సెన్ ఎట్ అల్. ధృవాలవద్ద ఉన్న మంచు క్రమపద్దతిలో మరియు వరుసగా కరుగదు అన్నారు, కానీ మరొక భౌగోళిక నమోదు ప్రకారం, ఒక నిశ్చితహద్దు తరువాత మంచు పలకలు అస్థిరమౌతాయి.ఈ పత్రం లో హాన్సెన్ et al. ఇలా చెప్పారు:


BAU GHG దృశ్యాలు ఈ శతాబ్దంలో భారీ సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలకు కారణం అవుతాయి అనే మన వ్యాకులత (హాన్సెన్ 2005), గ్రీన్ ల్యాండ్ మరియు అంటార్కిటికాల నుండి ఇరవై ఒకటో శతాబ్దపు సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలకు స్వల్ప లేదా ఏ విధమైన సంబంధం లేదనే IPCC (2001, 2007)అంచనాలతో విభేదిస్తుంది. ఏదేమైనా, IPCC విశ్లేషణ మరియు ప్రణాళికలు తడి మంచు పలకలు విడిపోవడం, మంచు ప్రవాహాలు మరియు మంచు అరల కోతల యొక్క రేఖీయంగా లేని భౌతిక నియమాలను లెక్కలోకి తీసుకోక పోవడమే కాక, మంచు పలకల ఒత్తిడి మరియు సముద్ర మట్టాల పెరుగుదల మధ్య కనిపించే భేదానికి మనం సమర్పించే పాత వాతావరణ సాక్ష్యాలపై వారికి నిలకడలేదు. [55]


2008 లో ఆండర్స్ కార్ల్సన్ నేతృత్వంలో విస్కాన్సిన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన కొంత మంది పరిశోధకులు ఉత్తర అమెరికాలో ప్రస్తుతానికి 9000 సంవత్సరాలకు పూర్వపు హిమానీనదాల తరుగుదలను సారూప్యంగా వాడి రాబోయే శతాబ్దంలో 1.3 మీటర్ల సముద్ర మట్టాల పెరుగుదలను ఊహించారు [56][57], ఇది IPCC ఊహించిన దానికంటే చాలా ఎక్కువ.ఏదేమైనా, నేటి చిన్న మంచు పలకల హిమానీనదాల ప్రవాహాలను బట్టి చూస్తే వచ్చే శతాబ్దంలో సముద్ర మట్టాల అత్యధిక పెరుగుదల 80 సెంటీమీటర్ల వరకు ఉండవచ్చు, ఇది మంచు సమతౌల్య ఎత్తు రేఖ క్రింద మరియు సముద్రంలోకి ఎంత త్వరగా ప్రవహిస్తుందనే పరిమితికి లోబడి ఉంది.[163]


ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల[మార్చు]

1961 నుండి 2003 వరకు ప్రపంచ మహాసముద్ర ఉష్ణోగ్రతలుఉపరితలం నుండి 700 మీ లోతు వరకు 0.10 °C పెరిగాయని అంచనా . వీటిలో సంవత్సరం-సంవత్సరానికి తేడాలు ఉన్నాయి మరియు ఎక్కువ కాల వ్యవధిలో, ప్రపంచంలోని మహాసముద్రాల వేడిమిని గమనించినపుడు 1991 నుండి 2003 వరకు ఎక్కువ రేటును చూపడం జరిగింది, కానీ 2003 నుండి 2007 వరకు కొంత చల్లదనం ఉంది.[52] అంటార్కిటిక్ దక్షిణ మహాసముద్రం ఉష్ణోగ్రత 0.17 °C (0.31 °F) 1950 ల నుండి 1980 ల మధ్య పెరిగింది, ఇది ప్రపంచ మహాసముద్ర ఉష్ణోగ్రతలకు దాదాపు రెట్ట్టింపు.[58] పర్యావరణ వ్యవస్థ పై ప్రభావాన్ని చూపడంతో పాటు (ఉదా.సముద్రపు మంచు కరగటం, దానిలోపల పెరిగే నాచు మొక్కలను ప్రభావితం చేయడం), వేడెక్కడం మహాసముద్రాల CO2 గ్రహణశక్తిని కూడా తగ్గిస్తుంది..[citation needed]


ఆమ్లీకరణం[మార్చు]


మహా సముద్రాల ఆమ్లీకరణ వాతావరణంలో CO2ల ఘాడతల ప్రభావం వలన ఏర్పడింది, కానీ భూమి వేడెక్కడం యొక్క ప్రత్యక్ష పర్యవసానం కాదు.మహాసముద్రాలు జీవరాశులచే ఉత్పత్తి చేయబడే CO2ను చాలావరకు శోషించుకుంటాయి, ఇది గాలిలో కలసి ఉన్నది కావచ్చు, లేదా చిన్న సముద్రజీవుల ఆస్తిపంజరాలలో ఉండి అడుగుకు చేరి సుద్ద లేదా సున్నపురాయిగా మారేది కావచ్చు.మహాసముద్రాలు ప్రస్తుతం ఒక వ్యక్తికి ఒక టన్ను CO2ను శోషించుకుంటున్నాయి. 1800 సంవత్సరం నుండి మానవ కార్యకలాపాల నుండి ఉత్పన్నమైన CO2లో సగభాగాన్ని మహాసముద్రాలు శోషించుకుంటున్నాయి. (118 ± 19 పెటాగ్రాముల కార్బన్ 1800 నుండి 1994 వరకు).[59]


నీటిలో, CO2 బలహీనపడి కార్బోనిక్ ఆసిడ్ అవుతుంది, పారిశ్రామిక విప్లవ ప్రారంభం నుండి గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు ఎక్కువ కావడం వలన సముద్రజలాల సగటు pH (ఆమ్లీకరణకు ప్రయోగశాల కొలత ) 0.1 యూనిట్ల నుండి , 8.2 కు తగ్గింది.2100 నాటికి ఊహించిన ఉద్గారాలు pH విలువను ఇంకా 0.5 తగ్గించవచ్చని, ఇది కొన్ని వందలాది సహస్రాబ్దుల నుండి చూడని స్థాయి అవుతుందని, మరియు ఇది ఈ వ్యవధి లోని ఏకాలం లోని మార్పు రేటు కన్నా 100 రెట్లు ఎక్కువ ఉంటుందని ఊహించబడింది.[60][61]


పెరుగుతున్న ఆమ్లీకరణం ప్రత్యేకించి పగడాలపై (అత్యంత వేడి సంవత్సరంగా నమోదైన 1998లో వేడినీటి ప్రభావంవలన ప్రపంచంలో 16% పగడపు రాళ్ళు చనిపోయాయి) మరియు కేల్షియం కార్బోనేట్ ఆల్చిప్పలను కలిగిన ఇతర సముద్ర జీవులపై హానికరమైన ప్రభావాలను చూపిస్తుందని [62] వ్యాకులత వ్యక్తమైంది.


ఉష్ణ లవణీయత పంపిణీ మూసివేత[మార్చు]


ఉష్ణ లవణీయత పంపిణీ మూసివేయడం లేదా మందగించడం ద్వారా భూమి వేడెక్కడం ఉత్తర అట్లాంటిక్ లో స్థానికంగా చల్లబరచడం లేదా తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలను కలిగించడం చేస్తుందని ఊహించబడింది.[citation needed] ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఉరవడితో వేడెక్కే ప్రత్యేక ప్రాంతాలైన స్కాండినేవియా మరియు బ్రిటన్లను ప్రభావితం చేస్తుంది.


ఈ పంపిణీ భంగమయ్యే సమీప అవకాశాలు అనిశ్చితంగా ఉన్నాయి; గల్ఫ్ ప్రవాహం యొక్క స్వల్ప-కాలిక స్థిరత్వం మరియు ఉత్తర అట్లాంటిక్ ఉరవడి బలహీనపడే అవకాశంపై కొంత సాక్ష్యం ఉంది.[citation needed]ఏదేమైనా, ఎంత బలహీన పడేది, మరియు అది పంపిణీ మూసివేతకు సరిపోతుందా అనేది చర్చనీయం.ఇప్పటికింకా, ఉత్తర యూరోప్ లేదా సమీప సముద్రాలలో ఎలాంటి చల్లదనము కనుగొనలేదు.[citation needed] లేన్టన్ et al. "ఈ శతాబ్దంలో నమూనాలు THC అగ్రాన్ని ఖచ్చితంగా దాటగలవని" కనుగొన్నారు.[63]


ఆక్సిజన్ తగ్గుట[మార్చు]

మహాసముద్రాలలో కరిగి ఉన్న ఆక్సిజెన్ పరిమాణం తగ్గుతుంది, ఇది సముద్ర జీవులపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.[64][65]


అనుకూల పునఃపుష్టి ప్రభావాలు[మార్చు]


భూమి వేడెక్కడం వలన కొన్ని గమనించిన మరియు తీవ్రమైన ప్రభావాలు అనుకూల పునఃపుష్టిని కలిగి ప్రత్యక్షంగా మరింత భూమి వేడెక్కడానికి దోహద పడతాయి. IPCC ఫోర్త్ అస్సేస్స్మేంట్ రిపోర్ట్ ప్రకారం వాతావరణంలోని మార్పు యొక్క రేటు మరియు పరిమాణం పై ఆధారపడి, "పురాజనిత వేడిమి కొన్ని ఆకస్మిక మరియు తిరిగి పొందలేని ప్రభావాలకు దారితీస్తుంది." ఇది ముఖ్యంగా అనుకూల పునఃపుష్టి యొక్క ఉనికివలన జరుగుతుంది.


ఘనీభవించినమంచు కరిగిన ఇంధన పోగుల నుండి మీథేన్ విడుదల[మార్చు]



పశ్చిమ సైబీరియా ప్రపంచపు అతిపెద్ద ఇంధన పోగు, ఘనీభవించిన మంచు ఇంధన పోగు 11,000 సంవత్సరాల క్రితం పాతమంచు యుగ చివరిలో ఏర్పడింది. దీని ఘనీభవించిన మంచు కరుగుట వలన, కొన్నిదశాబ్దాలలో, పెద్ద పరిమాణంలో మీథేన్ విడుదలకు దారితీస్తుంది. తీవ్రప్రభావాన్ని కలిగించే గ్రీన్హౌస్ వాయువైన, సుమారు 70,000 మిలియన్ టన్నుల మీథేన్, రాబోయే దశాబ్దాలలో విడుదలై, అదనపు గ్రీన్హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాన్ని సృష్టిస్తుంది.[66] తూర్పు సైబీరియాలో ఇటువంటి కరుగుదల గమనించబడుతోంది[67]. లారెన్స్ et al. (2008) సూచన ప్రకారం ఆర్కిటిక్ సముద్రపు మంచు వేగంగా కరగడం వలన పునఃపుష్టి ఉచ్చు ఏర్పడి ఆర్కిటిక్ ఘనీభవించిన మంచు కరుగుదలని పెంచుతూ, మరింత వేడిమిని కలిగిస్తుంది.[68][69]


హైడ్రేటుల నుండి మీథేన్ విడుదల[మార్చు]


మీథేన్ హైడ్రేట్ గా కూడా పిలువబడే మీథేన్ క్లాత్రేట్, నీరు మంచుల రూపం, దీనిలో పెద్ద మొత్తంలో మీథేన్ స్ఫటిక నిర్మాణరూపంలో ఉంటుంది. భూమి యొక్క సముద్ర అడుగుభాగాల పొరల క్రింద చాలా ఎక్కువ పరిమాణంలో మీథేన్ క్లాతరేట్ యొక్క నిక్షేపాలు ఉంటాయి.మీథేన్ క్లాతరేట్ నిల్వలనుండి పెద్ద మొత్తంలో ఆకస్మికంగా సహజవాయువు వెలువడటం, నియంత్రణలేని గ్రీన్ హౌస్ ప్రభావంవలన, గత మరియు రాబోయే కాలంలో వాతావరణంలోని మార్పుల కారణంగా ఊహించబడింది. ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల యొక్క తీవ్ర ఫలితమే ఈ బంధింపబడిన మీథేన్ విడుదల; ఇది ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలను అదనంగా 5° పెంచగలదని భావించబడుతోంది, ఎందుకంటే ఇది గ్రీన్హౌస్ వాయువుగా కార్బన్ డైఆక్సైడ్ కంటే ఎక్కువ ప్రభావవంతమైనది.వాతావరణంలో ఆక్సిజన్ లభ్యతపై కూడా ఇది తీవ్రప్రభావాన్ని చూపుతుందని ఈ సిద్ధాంతం ఊహించింది.ఈ సిద్దాంతం పెర్మియన్-ట్రయాస్సిక్ అంతరింపు సంఘటనగా పిలువబడే భూమిపై అత్యంత తీవ్రమైన సమూహ అంతరింపు సంఘటనను వివరించడానికి ప్రతిపాదించబడింది. 2008 లో, అమెరికన్ జియోఫిజికల్ యూనియన్ కొరకు నిర్వహింపబడిన ఒక పరిశోధక యాత్ర సైబీరియన్ ఆర్కిటిక్ లో మీథేన్ నిల్వలు సాధారణ స్థాయి కంటే 100 రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నాయని కనుగొంది, లేనా నది అంచులు మరియు లప్టేవ్ సముద్రము మరియు తూర్పు సైబీరియన్ సముద్ర మధ్య ప్రాంతాల నుండి సముద్ర అట్టడుగున ఘనీభవించిన మంచు 'మూత' యొక్క రంధ్రముల నుండి విడుదలయ్యే మీథేన్ క్లాథరేట్స్ నుండి ఈ వాయువు విడుదలవుతున్నది అని గమనించారు.[70][71][72]


కార్బన్ చక్రం పునఃపుష్టి[మార్చు]

భూమి వేడెక్కడంవల్ల ఉపరితల పర్యావరణవ్యవస్థలో కార్బన్ నష్టాన్ని కలిగించి తద్వారా వాతావరణంలో CO2 స్థాయిని పెరుగునట్లు చేస్తుందని కొన్నిఅంచనాలు, కొంత సాక్ష్యం కూడా ఉన్నాయి.21 వ శతాబ్దంలో ఈవేడిమికి ఉపరితల కార్బన్ చక్ర ప్రతిస్పందన వలన భూమి వేడెక్కడం వేగవంతమవుతుందని అనేక వాతావరణంలోని నమూనాలు సూచించాయి.[73] వాతావరణంలోని మార్పును నియంత్రించ గలిగితే పురాజనిత CO2లో ఎక్కువభాగం గాలి లోనే ఉంటుందని C4MIPలోని మొత్తం 11 నమూనాల అధ్యయనం కనుగొంది.ఇరవై-ఒకటో శతాబ్దాంతానికి, ఆద్యంత నమూనాలకు ఈ అదనపు CO2 20 మరియు 200 ppmల మధ్య మారుతూ ఉంటుందని, అధిక నమూనాలకు 50 మరియు 100 ppmల మధ్య ఉంటుంది.అధిక CO2 స్థాయి వాతావరణం వేడెక్కడాన్ని అదనంగా 0.1° మరియు 1.5 °C ల మధ్య పెంచింది. ఏదేమైనా, ఈ సున్నితాంశాల పరిమాణాలపై ఇంకా అనిశ్చితి ఉంది.ఎనిమిది నమూనాలు ఈ మార్పులను భూమికి అన్వయించితే,మూడు సముద్రానికి అన్వయించాయి.[74] ఉత్తరార్ధ గోళం లోని ఉన్నత అక్షాంశ ఉత్తర ప్రాంత అడవులలో ఉన్న నేలల యొక్క పెరిగిన కర్బనశ్వాసక్రియ వలన ఈ సందర్భాలలో బలమైన పునఃపుష్టి లభించింది.ప్రత్యేకించి ఒక నమూనా (HadCM3)ప్రకారం అయన దక్షిణ అమెరికాపై తీవ్రమైన అవపాత తరుగుదలకు ప్రతిస్పందనగా అమెజాన్ వర్షారణ్యంలో చాలా భాగానికి నష్టం వాటిల్లడం ఒక ద్వితీయ కార్బన్ చక్ర పునఃపుష్టిని సూచిస్తుంది.[75] నమూనాలు ఉపరితల కార్బన్ చక్ర పునఃపుష్టి బలీయతపై విభేదించినప్పటికీ, అలాంటి పునఃపుష్టి ఏదైనా భూమి వేడెక్కడాన్ని త్వరితం చేస్తుందని అన్ని నమూనాలు సూచించాయి.


సెప్టెంబర్ 2005 లో బెల్లమీ et al చే నేచర్ లో ప్రచురించబడిన ఒక పత్రం ప్రకారం ఇంగ్లాండ్ లోని నేలలు గత 25 సంవత్సరాలుగా, సంవత్సరానికి నాలుగు మిలియన్ టన్నుల కార్బన్ ని [76] కోల్పోతున్నాయని పరిశీలనలు తెలియ చేసాయి, అయితే ఈ ఫలితాలు భూ ఉపయోగ మార్పుల చేత వివరింపబడలేదు.దట్టమైన నమూనాజాలం పై ఆధారపడిన ఇటువంటి ఫలితాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అందుబాటులోలేవు.యునైటెడ్ కింగ్డం మొత్తంలో, సంవత్సరానికి 13 మిలియన్ టన్నుల నష్టాన్ని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది క్యోటో ఒప్పందం ప్రకారం UK చేత సాధింపబడిన సాంవత్సరిక కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ ఉద్గారాల తగ్గింపునకు సమానం. (సంవత్సరానికి 12.7 మిలియన్ టన్నుల కర్బనము).[77]


ఇంధన పోగులనుండి నీటి ప్రవాహాలలోకి (తద్వారా వాతావరణంలోనికి)  విడుదలైన కరిగిన సేంద్రీయ కర్బనము (DOC) భూమి వేడెక్కడానికి ఒక అనుకూల పునఃపుష్టిని ఇస్తుందని కూడా  (క్రిస్ ఫ్రీమాన్చే ) సూచించబడింది.ప్రస్తుతం ఇంధన భూములలో నిల్వ ఉన్న కార్బన్ (390-455 గిగాటన్నులు, భూమిపై ఉన్న కార్బన్లో మూడవ వంతు) వాతావరణంలో ఇప్పటికే ఉన్న కార్బన్లో సగం కంటే ఎక్కువ ఉంటుంది.[78] ప్రవాహాలలో DOC స్థాయిలు గమనించదగినంతగా పెరుగుతున్నాయి; ఫ్రీమన్ యొక్క ప్రతిపాదన ప్రకారం, ఉన్నత ఉష్ణోగ్రతలుకాక, పెరుగుతున్న  ప్రాధమిక ఉత్పత్తిద్వారా బాగా పెరిగిన పర్యావరణ CO2 స్థాయి దీనికి కారణం.[79][80]


వాతావరణంలోనిమార్పు ఫలితంగా వృక్షాలు చనిపోవడం పెరుగుట, ఒక అనుకూల పునఃపుష్టి ప్రభావం.[81] ఇది పెరిగిన వృక్ష సంపద ప్రతికూల పునఃపుష్టి ప్రభావాలకు దారి తీస్తుందని ఇంతకు ముందు చాలామందిచే అభిప్రాయపడిన దానికి విరుద్ధంగా ఉంది.[citation needed]


దావానలం[మార్చు]

IPCC ఫోర్త్ అసెస్మెంట్ రిపోర్ట్ ప్రకారం మధ్యధరా యూరోప్ వంటి అనేక మధ్య-అక్షాంశ ప్రాంతాలు, తక్కువ వర్షపాతాన్ని మరియు కరువు సంభవించే అధిక అవకాశాలను కలిగి తద్వారా భారీ స్థాయిలో మరియు ఎక్కువ క్రమంలో దావానలాలు సంభవిస్తాయి.ఇది కార్బన్ చక్రం గ్రహించగలిగే పరిమాణం కంటే ఎక్కువ నిల్వఉన్న కార్బన్ ని వాతావరణంలోకి వదలటం ,దానితో ధనాత్మక పునఃపుష్టి ఉచ్చును కలిగిస్తూ భూమిపై అటవీప్రాంతం తగ్గిపోతుంది పునఃపుష్టి ఉచ్చులో భాగంగా త్వరిత రేటుతో అడవుల భర్తీజరగటం మరియు అడవులకు ఉత్తర అక్షాంశంలలో అనువైన వాతావరణం ఉండటంవల్ల అడవుల వలస ఉత్తరం వైపుకు జరుగుతుంది తిరిగి భర్తీ చేయగల ఇంధన వనరులైన అడవులను కాల్చడం భూతాపానికి దోహదపడటం అవుతుందా అనేది ఒక ప్రశ్న .[82][83][84] కుక్ & విజీ లుఅమెజాన్ వర్షారణ్యంలో సంభవించే అవకాశమున్న దావాగ్నుల వల్ల ,తూర్పు అమెజాన్ ప్రాంతంలో కాటింగా వృక్షకోటికి పరివర్తితమవుతుందని గమనించారు.[citation needed]


సముద్రపు మంచు తరుగుదల[మార్చు]

Northern Hemisphere ice trends
 
Southern Hemisphere ice trends

సముద్రం సూర్యుని నుండి ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది, కాగా మంచు ఎక్కువ భాగం సూర్య కిరణాలను పరావర్తనం చెందిస్తుంది.ఈ మంచు తరుగుదల వలన అప్పటికే వేడెక్కిన సముద్రపు నీరు మరింత వేడెక్కుతుంది.ఇది సూర్యకాంతిలో ఉన్న తెల్లని కారు కంటే నల్లని కారు త్వరగా వేడెక్కడం లాంటిదే.ఉత్తరార్ధగోళంలో ధ్రువప్రాంత ఉష్ణోగ్రతలు మిగిలిన ప్రపంచం కంటే రెట్టింపు పరిమాణంలో పెరుగుతాయని IPCC ఊహించడానికి కూడా మూలకారణం కూడా ఈ అల్బిడో మార్పే. సెప్టెంబర్ 2007 లో ఆర్కిటిక్ సముద్ర మంచు ప్రాంతం 1979 నుండి 2000 మధ్య ఉన్న సగటు వేసవి కనిష్ట ప్రాంతంలో దాదాపు సగానికి తగ్గిపోయింది.[85][86] సెప్టెంబర్ 2007 లోనే చరిత్రలో మొట్టమొదటి సారిగా వాయవ్య మార్గం నౌకాయానానికి అనువుగా మారేంతగా ఆర్కిటిక్ సముద్రపు మంచు తరిగిపోయింది.[87]అయితే 2007 మరియు 2008లలో సంభవించిన ఈ రికార్డు స్థాయి నష్టం తాత్కాలికమైనది.[242] యునైటెడ్ స్టేట్స్ నేషనల్ స్నో అండ్ ఐస్ డేటా సెంటర్ కు చెందిన 2030 మార్క్ సేరేజ్ యొక్క "సహేతుక అంచనా" ప్రకారం 2030 కల్లా ఆర్కిటిక్ ధృవమంచు కప్పు పూర్తిగా మంచురహితంగా మిగిలిపోతుంది.[88] సంవర్ధక ధృవ ప్రాంత గ్లోబల్ వార్మింగ్ వల్ల కలిగే ఈ అంచనా దక్షిణార్ధ గోళంలో జరుగక పోవచ్చు.[89] అంటార్కిటిక్ సముద్రపు మంచును 1979 నుండి,[90] పరిశీలించడం మొదలైన తరువాత అది గరిష్ట స్థాయిలో పెరిగింది, కానీ దక్షిణభాగంలో ఈ పెరుగుదలను ఉత్తరభాగంలో తరుగుదల అధిగమించింది.మొత్తంగా ఉత్తరార్ధ మరియు దక్షిణార్ధ గోళాలలో కలిపి చూస్తే సముద్రపు మంచు పరిమాణంలో తరుగుదల కనిపిస్తుంది.[91]


సల్ఫర్ తుంపరల పై ప్రభావం[మార్చు]


సల్ఫర్ తుంపరలు, ప్రత్యేకించి స్ట్రాటో ఆవరణానికి సంబంధించిన సల్ఫర్ తుంపరలు వాతావరణంలోని పై ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి.సల్ఫర్ ఏరోసోల్స్ యొక్క ఒక వనరు సల్ఫర్ చక్రం, దీనిలో ప్లన్క్టన్ నుండి విడుదల అయ్యే DMS వంటి వాయువులు ఆక్సీకరణం చెంది వాతావరణంలో సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్ గా మారతాయి. ఆమ్లపూరిత సముద్ర జలాల వలన సముద్రాలకు కలిగే అవ్యవస్థ లేదా ఉష్ణలవణీయత పరిభ్రమణం కు కలిగే అంతరాయ ఫలితంగా సల్ఫర్ చక్రంలో అవ్యవస్థలు ఏర్పడి స్ట్రాటో ఆవరణంలో సల్ఫర్ ఏరోసల్స్ ఉత్పన్నమై భూమి యొక్క శీతలీకరణ ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తాయి.


అననుకూల పునఃపుష్టి ప్రభావాలు[మార్చు]



లీ చాట్లియర్ సూత్రము ననుసరించి, భూమి కార్బన్ చక్రము యొక్క రసాయన తుల్యత మానవులచే విడుదల చేయబడే CO2 ఉద్గారానికి అనుగుణంగా మారుతుంది. దీనికి ముఖ్య చోదకత్వము ద్రావణీయత పంపు ద్వారా మానవ ఉద్గార CO2ను గ్రహించి సముద్రము వహిస్తుంది.ఇది ప్రస్తుత విడుదలలో మూడింట ఒక వంతు మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ శతాబ్దాల కాలంలో సముద్రంలో కలిసే CO2 ఎక్కువ భాగం (సుమారు 75%) మానవ కార్య కలాపాల నుండే విడుదల అవుతుంది:"శిలాజ ఇంధన CO2 యొక్క బహిరంగ లభ్యత మరో 300 సంవత్సరాలు ఉండవచ్చు, మరియు దానిలో 25% ఎప్పటికీ ఉండిపోతుంది"[92]. ఏమైనప్పటికీ, భవిష్యత్తులో సముద్రము దీనిని గ్రహించే రేటుపై ఖచ్చితమైన అంచనా ఏమీలేదు, దీనికి కారణం ఇది ఉష్ణోగ్రత వలన కలిగే ఆవరణీకరణం, సముద్రంలోని సమోష్ణరేఖల వ్యాప్తివలన కలిగే తీవ్రమైన మార్పులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.


ఇంకా భూమి యొక్క ఉష్ణ వికిరణం దాని ఉష్ణోగ్రత యొక్క నాల్గవ ఘాతానికి అనులోమంగా పెరుగుతుంది, దీనివల్ల భూమి వేడెక్కే కొద్దీ వెలువడే వికిరణము ఎక్కువ అవుతుంది.ఈ అననుకూల పునః ఉష్టి యొక్క ప్రభావం IPCCచే ప్రతిపాదింపబడిన ప్రపంచ వాతావరణంలోని నమూనాలలో జోడించ బడింది.


ఇతర పర్యవసానాలు[మార్చు]

ఆర్ధిక మరియు సాంఘిక[మార్చు]


ఉన్నత-అక్షాంశ ప్రాంతాలలో నివసించే ప్రాంతీయ జనాభా ఇప్పటికే వాతావరణంలోని యొక్క మార్పు ప్రభావాన్ని అనుభవిస్తున్నారు.[4] భవిష్యత్తులో వాతావరణంలోని మార్పు ప్రభావము మానవ వ్యవస్థలపై అసమానంగా ఉంటుంది.ఆఫ్రికా ఖండము భవిష్యత్ వాతావరణంలోని మార్పులకు తీవ్రంగా లోనయ్యే ఖండం.అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కంటే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై బహుశా ఈ ప్రభావము ఎక్కువగా ఉంటుంది.1990-2000 లలోని స్థాయి కంటే ఉష్ణోగ్రతలో 1-2°C పెరుగుదల కొన్ని ప్రదేశాలలో కీలక ప్రతికూల ప్రభావాలని చూపింది, ఉదా:- ఆర్కిటిక్ దేశాలు మరియు చిన్న దీవులు.ఇతర ప్రాంతాలలో కొన్ని జనాభా సమూహాలు ఈ స్థాయి పెరుగుదల వలన ప్రభావితమవుతున్నాయి, ఉదా., ఉన్నత-ఎత్తైన ప్రదేశాలలో నివశించే జాతులు మరియు తీర-ప్రాంత జాతులు గణనీయ పేదరిక స్థాయిలో ఉన్నాయి. ఉష్ణోగ్రతలో 2-3°C పెరుగుదలతో అత్యధిక దేశాలు తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావానికి లోను కాగలవు.


వాతావరణంలోని మార్పు యొక్క ఆర్ధిక ప్రభావాలు తీవ్ర అనిస్చితమైనవి.[4] శీతోష్ణ స్థితి మార్పు ప్రభావాల యొక్క మాదిరి అంచనాలు స్థూల ప్రపంచ ఉత్పత్తి కి కొంత ఎక్కువ లేదా తక్కువ శాతంలో మార్పులు తెస్తాయి. స్థూల ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో ఈ కొద్ది మార్పులను దేశాల ఆర్ధిక వ్యవస్థలలో సాపేక్షంగా పెద్ద మార్పులుగా భావించవచ్చు.


భీమా[మార్చు]

దీనివలన ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితమయ్యేది భీమా పరిశ్రమ.[93] 2005 లో అసోసియేషన్ అఫ్ బ్రిటిష్ ఇన్స్యూరర్స్ వారి నివేదిక ప్రకారం, కార్బన్ ఉద్గారాల నియంత్రణ వలన 2080 లలో ఆయనరేఖా తుఫానుల వలన కలిగే సాంవత్సరిక ఖర్చులో 80% ను ఆదా చేయవచ్చని అంచనా వేయబడింది. [94] జూన్ 2004 లో వీరిచే వెలువరించబడిన నివేదికలో "భావితరాలకు ఈ మార్పు వదిలి వేయ తగ్గ సమస్య ఏమీ కాదు అని ప్రకటించారు.ఇది విభిన్న రూపాలలో ఇప్పటికే భీమా యొక్క వ్యాపారాన్ని ప్రభావితం చేస్తోంది." [261]0గృహాలకు, ఆస్తులకు వాతావరణం వలన కలిగే నష్టాలు సంవత్సరానికి 2-4% పెరుగుతున్నాయని, మరియు UK లో తుఫానులు, వరదల నష్టాల క్లైములు గత ఐదు సంవత్సరాలతో పోల్చితే 1998-2003 మధ్య రెట్టింపై £6 లక్షల కోట్లను లను మించాయని ప్రకటించింది.దీని ఫలితంగా భీమా ప్రీమియమ్లు పెరగడమే కాక కొన్ని ప్రాంతాలలో వరదలకు భీమా చేసుకోవడం కొంతమందికి శక్తి మించిన స్థాయికి పెరిగింది.


ప్రపంచ అతి పెద్ద భీమా సంస్థలైన, మ్యూనిచ్ రే మరియు స్విస్ రే లతో సహా ప్రపంచ ఆర్ధిక సంస్థలు 2002 లో ఒక పరిశీలన " శీతోష్ణ స్థితి మార్పుల వలన కలిగే తీవ్రమైన సంఘటనలు పెరగడం తో పాటు సాంఘిక మార్పులు కూడా కలిసి " US లో రాబోయే దశాబ్దంలో సంవత్సరానికి 150 లక్షల కోట్ల US$ లు ఖర్చు చేయవలసి ఉంటుందని హెచ్చరించింది.[262]2ఈ ఖర్చులు, భీమా మరియు వైపరీత్యాల ఉపశమన ఖర్చులు అన్నీ కలిపి వినియోగదారులను, పన్నుచెల్లింపు దారులను మరియు పరిశ్రమలకు ఒకే విధంగా ఒక బరువుగా మారాయి.


యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో , భీమా నష్టాలు బాగా పెరిగాయి.చోయ్ మరియు ఫిషర్ (2003) ప్రకారం ప్రతి సంవత్సరీక అవక్షేపిత సొమ్ము 1% పెరుగుదల విపత్తు నష్టాన్ని 2.8% నికి పెంచుతుంది.[95] స్థూల పెరుగుదలకు కారణాలుగా జనాభా పెరుగుదల, హానికరమైన తీర ప్రాంతాలలో ఆస్తుల విలువలను చెప్పవచ్చు, కానీ 1950 ల తరువాత అధిక వర్షపాతం లాంటి వాతావరణ సంబంధిత సంఘటనల తరచుదనం బాగా పెరిగింది.[96]


రవాణా[మార్చు]

ఉష్ణోగ్రతలో ఎక్కువ మార్పులు చోటుచేసుకోవడం రోడ్లు, విమానాశ్రయ రన్వేలు, రైల్వే లైన్లు మరియు పైపు లైన్లు (చమురు పైపు లైన్లు, మురుగునీటి కాలువలు, మంచి నీటి లైన్లు మొదలైన వాటితో సహా) వంటి వాటిపై ప్రభావం చూపుతుంది, కావున వాటిని నిర్వహించడానికి మరియు తిరిగి పని చేయించడానికి ఎక్కువ ఖర్చు చేయవలసి ఉంటుంది. ఇప్పటికే నష్టపోయిన ప్రాంతాలలో అధిక స్థాయిలో అణిగి ఉండే ఘనీభావించిన మంచు ఉన్న ప్రాంతాలలో, గతుకుల రోడ్లు, కృంగిన పునాదులు , మరియు తీవ్రంగా నెర్రెలిచ్చిన రన్వేలు ఉన్నాయి. [97]


వ్యవసాయంపై ప్రభావాలు[మార్చు]


ఆహారం[మార్చు]

వాతావరణంలోని మార్పు వ్యవసాయంపై మిశ్రమ ప్రభావాన్ని కలిగించవచ్చు, కొన్ని ప్రాంతాలు సమఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వలన లాభాన్నిపొందగా మరికొన్ని ప్రతికూల ఫలితాలను పొందాయి.[98] అల్ప-అక్షాంశ ప్రాంతాలు పంట దిగుబడి తగ్గుదల వలన నష్టపోతున్నాయి.మధ్య-మరియు అధిక-అక్షాంశ ప్రాంతాలు ఉష్ణోగ్రత 1-3°C పెరుగుదల వలన ( 1980-99 కాలానికి సంబంధించి)అధిక దిగుబడిని పొందుతున్నాయి. IPCC నివేదిక ప్రకారం, 3°C కంటే ఎక్కువ పెరుగుదల వలన, ప్రపంచ వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గవచ్చు, అయితే ఈ ప్రకటనలో విస్వశనీయత అతితక్కువగా లేక మధ్యస్తంగా ఉంది. ఈ నివేదికలోని అనేక వ్యవసాయ అధ్యయనాలు విపరీత వాతావరణ పరిస్థితులు, క్రిములు మరియు వ్యాధుల యొక్క వ్యాప్తిలో మార్పులు లేదా వాతావరణ మార్పుపై ప్రభావం చూపే సమర్ధమైన అభివృద్ధులు మొదలైన వాటిని కలిగి లేవు.


పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతల వలన వరి పంట ఏ విధంగా తీవ్రంగా ప్రభావితం అవుతుందనే విషయాన్ని న్యూ సైంటిస్ట్ లోని ఒక వ్యాసం వివరించింది.[99] 2005 లో రాయల్ సొసైటీచే నిర్వహింపబడిన ఒక సమావేశంలో, వాతావరణంలో పెరిగిన కార్బన్ డైఆక్సైడ్ నిల్వల ప్రభావాలు శేతోష్ణస్థితి మార్పు కంటే ఎక్కువ భారంగా ఉన్నాయని చెప్పబడింది.[100]


ప్రభావాల పంపిణీ[మార్చు]

ఐస్ ల్యాండ్లో ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం, బార్లీ పంట విస్తరణకు దోహదపడింది, కానీ ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం దీనికి అనుకూలమైన వాతావరణం లేదు. ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడానికి కొంతవరకు కరేబియన్ ప్రాంత మహాసముద్ర ప్రవాహాల ప్రాంతీయ (బహుశా తాత్కాలికమైన) ప్రభావం కారణం, దీనివలన మత్స్య సంపద కూడా ప్రభావితమైంది.[101] 21 శతాబ్దపు మధ్య నాటికి సైబీరియా మరియు రష్యా లోని ఇతర ప్రాంతాలలో వాతావరణంలోని మార్పు వ్యవసాయపరిధిని పెంచుతుందని భావించబడుతుంది.[102] తూర్పు మరియు ఆగ్నేయ ఆసియాలలో, పంట దిగుబడులు 20% పెరగగా మధ్య మరియు దక్షిణ ఆసియాలలో ఇది 30% తగ్గిపోగలదని భావించబడుతుంది.[3] లాటిన్ అమెరికాలోని పొడి ప్రాంతాలలో కొన్ని ముఖ్యమైన పంటల దిగుబడి తగ్గుతుందని, కాగా ఉష్ణ ప్రాంతాలలో, సోయా బీన్ దిగుబడి పెరుగుతుందని అంచనా వేయబడింది.[3] ఉత్తర యూరోప్ లో వాతావరణంలోని మార్పు ప్రారంభంలో పంటల దిగుబడికి దోహదపడుతుందని భావించబడింది.[3]చిన్న దీవులలో జీవనాధార మరియు వాణిజ్య వ్యవసాయం శేతోష్ణస్థితి మార్పు వలన ప్రతికూలంగా ప్రభావితమవుతుందని భావించబడింది.[103] మరింత సరిచేయకపొతే , 2030 నాటికి దక్షిణ మరియు తూర్పు ఆస్ట్రేలియాలో మరియు తూర్పు న్యూజిలాండ్ ప్రాంతాలలో వ్యవసాయపరంగా ఉత్పత్తి తగ్గుతుందని ఊహించబడుతోంది. పశ్చిమ మరియు దక్షిణ న్యూజిల్యాండ్లో ప్రారంభ లాభాలు ఊహించబడుతున్నాయి.[104]


ఉత్తర అమెరికాలో, ఈ శతాబ్దంలోని మొదటి దశాబ్దాలలో, సాధారణ వాతావరణంలోని మార్పులు వర్షాధార వ్యవసాయ సరాసరి దిగుబడిని 5-20% పెంచుతాయని, కానీ ఇది ముఖ్యంగా ప్రాంతాల వారీగా మారుతుందని ఊహించబడింది.[3] డెస్చెన్స్ మరియు గ్రీన్ స్టోన్లలో 2006 లో వెలువరింపబడిన పత్రంలో, US లోని ముఖ్యపంటలపై ఊహింపబడిన ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల మరియు అవపాతము వలన ఎలాంటి ప్రభావము లేదని తెలుస్తోంది.[105]


ఆఫ్రికాలో, వాతావరణంలోని మార్పు వ్యవసాయోత్పత్తి తద్వారా ఆహార లభ్యతలకు తీవ్ర హాని చేకూరుస్తుందని ఊహింపబడుతోంది.[3] ఆఫ్రికా యొక్క భౌగోళిక స్వరూపము ప్రత్యేకించి హాని కలిగించేదిగా ఉంది, మరియు డెబ్భై శాతం ప్రజలు వారి జీవనానికి వర్ష-ఆధారిత వ్యవసాయంపై ఆధారపడి ఉన్నారు. టాంజానియా యొక్క అధికారిక ప్రకటనలో, సంవత్సరంలో రెండుసార్లు వర్షపాతం పొందే ప్రదేశాలలో మరింత వర్షపాతం, ఒకే వర్షాకాలం కలిగిన ప్రాంతాలలో అతి తక్కువ వర్షపాతం పొందుతున్నాయని తెలిపింది. వీటి నికర ఫలితంగా ఆదేశ ముఖ్యపంట అయిన జొన్న 33% తక్కువ పండించబడుతుందని తెలిపింది.[106] ఇతర కారణాలతో పాటుగా, ముఖ్యంగా ప్రాంతీయ వాతావరణంలోని మార్పులు, తగ్గిన అవపాతము- డార్ఫర్ కాన్ఫ్లిక్ట్ లోముఖ్య కారణాలుగా భావించ బడుతున్నాయి.[107] దశాబ్దాల కరువు, ఎడారీకరణ మరియు అధిక జనాభాల కలయిక ఈ పోరాటానికి కారణం, ఎందుకంటే నీటికోసం తిరిగే అరబ్ బగ్గర సంచార జాతులు వారి పశువుల మందలను మరింత దక్షిణానికి అనగా వ్యవసాయదారులచే ఆక్రమింపబడిన ప్రాంతాలలోకి తోలుకు రావడం.[108]


తీర మరియు లోతట్టు ప్రాంతాలు[మార్చు]

వ్యాపారపరమైన చారిత్రిక కారణాల వలన ప్రపంచపు అతి పెద్ద ధనవంతమైన నగరాలు తీరప్రాంతాలలో ఉన్నాయి.అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో అతిపేదవారు తరచుగా నివసించేది వరద ముంపు ప్రాంతంలోనే, ఎందుకంటే అది వారికీ అందుబాటులో ఉండే ఏకైక స్థలం, లేదా సారవంతమైన వ్యవసాయ భూమి. ఈ  ఆవాసాలు ఎక్కువగా అవస్థాపనా సౌకర్యాలైన అగడ్తలు మరియు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలను కలిగి ఉండవు. పేదవర్గాలు భీమా, పొదుపు సౌకర్యంగానీ, వైపరీత్యాలను తట్టుకోవడానికి కావలసిన ఋణ సదుపాయాన్ని కానీ కలిగి ఉండవు. భవిష్యత్తులో కలిగే వాతావరణంలోని మార్పులలో, ఎక్కువ జన సాంద్రత కలిగిన తీర ప్రాంతాలు తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు సముద్ర మట్టాల స్థాయి పెరగడం వంటి ప్రమాదాలను ఎదుర్కుంటాయి.[4] సర్దుబాటు సామర్ధ్యంలో తేడాల వలన, అభివృద్ధి చెందిన దేశాల తీరప్రాంతాల సర్దుబాటు కంటే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల తీరప్రాంతాల సర్దుబాటు కష్టతరంగా ఉంటుంది.[3] 2006 లో నికోల్ల్స్ మరియు టోల్ల చే చేయబడిన అధ్యయనం సముద్ర మట్టల పెరుగుదల ప్రభావాలను అంచనావేసింది:[109]


[...] భవిష్యత్ ప్రపంచాలలో సముద్ర మట్ట పెరుగుదలతో హానిపొందే A2 మరియు B2 [IPCC] దృశ్యాలు, ప్రాధమికంగా సాంఘిక-ఆర్ధిక పరిస్థితి (తీర జనాభా, స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి (GDP) మరియు GDP/capita)ల తేడాలను ప్రతిబింబిస్తుంది కానీ, సముద్రమట్టల తేడాల పరిమాణాన్ని కాదు.ముందు చూపిన విశ్లేషణల ప్రకారం చిన్నదీవులు మరియు డెల్టా ప్రాంతాలు ఎక్కువ నష్టానికి గురవుతున్నాయి.మొత్తంగా ఈ ఫలితాలు సూచించేదేమంటే మానవ సంఘాలు సముద్రమట్టాల పెరుగుదలకు ప్రతిస్పందించడానికి ఊహించినదాని కంటే ఎక్కువ అవకాశాలు ఉన్నాయి.ఏదేమైనా, మనం ఇప్పటికీ ఈ అవకాశాల గురించి, మరియు జరుగబోయే ప్రభావాల పై సరైన అవగాహన లేదని గుర్తించి ఈ ముగింపుని మార్చవలసి ఉంది.


వలస[మార్చు]

తువాలు వంటి కొన్ని పసిఫిక్ మహాసముద్ర ద్వీప దేశాలు, వరదల నుండి రక్షించుకోవడం ఆర్ధికంగా సాధ్యం కాకపోవడం వలన, చివరి ఫలితంగా ఖాళీ చేయవలసిన పరిస్థితి గురించి ఆందోళన చెందుతున్నారు.తువాలుకు అంచెలవారీ పునరావాసంపై ఇప్పటికే న్యూజిలాండ్ తో ఒక తాత్కాలిక ఒప్పందం ఉంది.[110]


1990 లలో విభిన్న అంచనాల ప్రకారం పర్యావరణ శరణార్ధుల సంఖ్య దాదాపు 25 మిలియన్ల వరకు ఉంటుంది. (అణచివేత వలన వెళ్ళే వలసదారులను మాత్రమే శరణార్ధులు అంటారనే అధికారిక నిర్వచనంలోనికి పర్యావరణ శరణార్ధులు చేరరు.) UN ఆశ్రయం పొందుతున్న ప్రపంచ ప్రభుత్వాలకు సలహాదారు అయిన  ది ఇంటర్ గవర్నమెంటల్ పానెల్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్ (IPCC) వారి       అంచనా ప్రకారం, తీర ప్రాంత వరదలకు, తీర ప్రాంత క్రమక్షయానికి మరియు వ్యవసాయానికి అవరోధం వలన 2050 నాటికి 150 మిలియన్ల పర్యావరణ శరణార్ధులు ఉంటారు (150 మిలియన్లు అంటే 2050 నాటికి అంచనా వేయబడుతున్న 10 బిల్లియన్ల ప్రపంచ జనాభాలో 1.5%).[111][112]


వాయవ్య మార్గం[మార్చు]

ఆర్కిటిక్ ఐస్ థిక్ నేస్సేస్ చేంజ్ ఫ్రమ్ 1950s టు 2050s సిములేతేడ్ ఇన్ వన్ అఫ్ GFDL's R30 అట్మాస్ఫియర్-ఓషన్ జనరల్ సర్క్యులేషన్ మోడల్ ఎక్స్పరిమెంట్స్


వేసవిలో కరుగుతున్న ఆర్కిటిక్ మంచు వలన వాయవ్య మార్గం తెరువబడి, యూరోప్ మరియు ఆసియాల మధ్య నౌకామార్గము దాదాపు 5,000 నాటికల్ మైళ్ళ (9,000 కి మీ) దూరం తగ్గిపోతుంది. ఇది ముఖ్యంగా, ప్రస్తుతం పనామా కాలువగుండా వెళ్ళలేక దక్షిణ అమెరికాగ్రం నుండి చుట్టూ తిరిగివెళ్ళే భారీ టాంకర్లకు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంది. కెనడియన్ ఐస్ సర్వీసు వారి ప్రకారం, కెనడా యొక్క తూర్పు ఆర్కిటిక్ ద్వీప సమూహంలో 1969 మరియు 2004 ల మధ్య 15% మంచు కరిగిపోయింది.[113]


నమోదు కాబడుతున్న చరిత్ర ప్రకారం మొట్టమొదటిసారిగా సెప్టెంబర్ 2007 లో ఆర్కిటిక్ ఐస్ కప్పు, వాయవ్య మార్గము నౌకాయానానికి అనువుగా మారేంతగా వెనుకకు తగ్గింది.[114]


ఆగష్టు, 2008 లో కరుగుతున్న సముద్రపు మంచు వలన వాయవ్య మార్గము మరియు ఉత్తర సముద్రమార్గము ఒకేసారి తెరువబడి ఆర్కిటిక్ మంచు కప్పును చుట్టి రావడం సాధ్యమయింది. శాస్త్రవేత్తలు ఇది 125,000 సంవత్సరాలకు ఒకసారి కూడా సంభవించదని అంచనా వేశారు.[115] ఆగష్టు 25, 2008న వాయవ్య మార్గము తెరువబడిన తరువాత కొన్ని రోజులకే ఉత్తర సముద్రమార్గాన్ని మూసివేసిన మిగిలిన మంచు కూడా కరిగిపోయింది.ఈ ఆర్కిటిక్ కుదింపు వలన బ్రెమెన్కు చెందిన బెలుగ గ్రూప్ , జర్మనీ, వారు 2009లో ఉత్తర సముద్ర మార్గము గుండా మొదటి నౌకను పంపుటకు పధకము ప్రకటించారు.[115]


అభివృద్ధి[మార్చు]

భూతాపం యొక్క మిశ్రమ ప్రభావాలు, ప్రత్యేకించి ప్రతికూలమైనవి, వాటి తీవ్రతను తగ్గించు వనరులు లేని ప్రజలు మరియు దేశాలపై ఉంటాయి. ఇది ఆర్ధిక అభివృద్ధిని మరియు పేదరిక తగ్గింపును ఆలస్యం , మరియు సహస్రాబ్ది అభివృద్ధి లక్ష్యాలు అందుకోవడం కష్టతరం చేస్తుంది.[116]


అక్టోబర్ 2004 లో వాతావరణంలోని మార్పు మరియు అభివృద్ధిపై , అభివృద్ధి మరియు పర్యావరణ NGOల కూటమి యొక్క వర్కింగ్ కమిటీ ఒక నివేదికను విడుదల చేసింది అప్ ఇన్ స్మోక్ అభివృద్ధి పై వాతావరణంలోని మార్పు ప్రభావాలు.ఈ నివేదిక, మరియు జూలై 2005 నివేదిక ఆఫ్రికా - అప్ ఇన్ స్మోక్? తక్కువ వర్షపాతం మరియు తీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితుల వలన, ప్రత్యేకించి ఆఫ్రికాలో ఆకలి మరియు వ్యాదులలో పెరుగుదలను ఊహించాయి.వాటి ప్రభావానికి గురయ్యే వారి అభివృద్ధిపై ఇవి తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.


పర్యావరణ వ్యవస్థలు[మార్చు]


తగు నియంత్రణలేని గ్లోబల్ వార్మింగ్ వలన భూపర్యావరణ ప్రాంతాలు దెబ్బతింటాయి. పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతల వలన పర్యావరణ వ్యవస్థలు కూడా మారుతున్నాయి;మారుతున్న పరిస్థితుల వలన కొన్ని జాతులు వాటి సహజ ఆవాసాల నుండి బహిష్క్రుతమవుతుండగా (బహుశా అంతరించుటకు), కొన్ని జాతులు వర్ధిల్లు తున్నాయి.భూతాపం యొక్క పరోక్ష ప్రభావాలైన మంచు తరిగిపోవడం, సముద్రమట్టాలు పెరగడం , వాతావరణ మార్పులు వంటి వాటివలన మానవ కార్యకలాపాలే కాక పర్యావరణ వ్యవస్థలు కూడా ప్రభావితమవుతాయి. భూవాతావరణంలోని మరియు అంతరించడాల మధ్య సంబంధాన్ని గత 520 మిలియన్ సంవత్సరాలకు పరిశోధించిన యార్క్ విశ్వవిద్యాలయంకి సంబంధించిన శాస్తవేత్తలు , "రాబోయే శతాబ్దాలలో భూఉష్ణోగ్రతల వలన ఒక కొత్త 'సామూహికంగా అంతరించే సంఘటన' జరిగి దాదాపు 50శాతం పైగా వృక్షాలు మరియు జంతువులజాతులు అంతరిస్తాయి" అని పేర్కొన్నారు.[117]


ఈ విపత్తులో ఉన్న ఆర్కిటిక్ మరియు అంటార్కిటిక్ కు చెందిన చాలా జాతులలో ధృవపు ఎలుగుబంటు[118] మరియు ఎంపరర్ పెంగ్విన్లు ఉన్నాయి.[119]. ఆర్కిటిక్ లో, హడ్సన్ బేకు చెందిన జలాలు ముప్ఫైసంవత్సరాల నాటి కంటే ఇప్పుడు మూడువారాల ఎక్కువకాలం మంచు-రహితంగా ఉండటం, సముద్రపు మంచుపై వేటాడే స్వభావంగల ధృవపు ఎలుగుబంట్ల పై,ప్రభావం చూపుతుంది.[120] చల్లని వాతావరణ పరిస్థితుల పై ఆధారపడిన జాతులైన గిర్ ఫాల్కన్లు, మరియు శీతాకాలపు చలిని అనుకూలంగా మలచుకొని లెంమింగ్స్(చుంచు వంటి జంతువు)ను వేటాడి జీవించే మంచు గుడ్లగూబలు వంటివి తీవ్రంగా నష్టపోగలవు. [121][122] సముద్ర అకశేరుకాలు తమకు అనుకూలమైన ఉష్ణోగ్రతలలో, అవి ఎంత శీతలంగా ఉన్నప్పటికీ గరిష్ట పెరుగుదలను కలిగి ఉంటాయి మరియు ఉన్నత అక్షాంశాలు మరియు ఎత్తులలో ఉండే శీతలరక్త జంతువులు వాటి పెరుగుదలకు అనువుగా ఉండే చాలా కొద్దికాలాన్ని పూరించుకోవడానికి త్వరిత పెరుగుదలను కలిగి ఉంటాయి.[123]అనుకూల పరిస్థితుల కంటే వేడిగా ఉండే పరిస్థితుల ఫలితంగా అధిక జీవ క్రియ మరియు ఆహార లభ్యత ఉన్నప్పటికీ శరీర పరిమాణం తగ్గడం తద్వారా వేటాడబడటానికి అనువుగా బలహీనపడటం జరుగుతుంది. నిజానికి రైన్బో ట్రౌట్(సముద్రపు చేప)లలో శారీరక పెరుగుదల కాలంలో ఉష్ణోగ్రతలో స్వల్ప పెరుగుదల కూడా శరీర పెరుగుదలని మరియు తట్టుకునే సామర్ద్యాన్ని తగ్గిస్తుంది.[124]


పెర్గుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు పక్షులపై [125] గమనించదగ్గ ప్రభావాన్ని చూపడం ప్రారంభించాయి,మరియు యూరోప్, ఉత్తర అమెరికాలలో సీతాకోకచిలుకలు తమ వ్యాప్తిని 200 కిమీ ఉత్తరం వైపుకు తరలించుకున్నాయి. నగరాలు మరియు రహదారుల వలన మొక్కలు తగ్గిపోయాయి మరియు పెద్ద జంతువుల వలసలు తగ్గిపోయాయి. బ్రిటన్లో వసంతకాలపు సీతాకోకచిలుకలు రెండుదశాబ్దాల నాటికంటే సగటున ఆరు రోజుల ముందుగానే కనిపిస్తున్నాయి.[126]


2002లో నేచర్ [127] పత్రికలో ఒకవ్యాసం వృక్షాలు మరియు జంతువుల జాతులలో ప్రవర్తన మరియు వ్యాప్తిలో ఇటీవలి కాలంలో వచ్చిన మార్పులను అధ్యయనం చేయడానికి శాస్త్రీయ రచనలను సర్వేచేసింది. ఇటీవలి కాలంలో మార్పులు చూపించిన జాతులలో ప్రతి 5 జాతులలో 4 తమ వ్యాప్తిని ధ్రువాల వద్దకు లేదా ఉన్నత ప్రదేశాలకు మార్చుకున్నాయి, ఫలితంగా "శరణార్ధ జాతులు" సృష్టించబడ్డాయి. కప్పలు సంతానోత్పత్తి చేయడం, పుష్పాలు వికసించడం, పక్షుల వలసవంటివి సగటున ప్రతి దశాబ్దానికి 2.3 రోజులు ముందుగా జరుగుతున్నాయి; సీతాకోకచిలుకలు, పక్షులు మరియు మొక్కలు ప్రతి దశాబ్దానికి 6.1 కిమీ చొప్పున ధృవాల వైపుకి కదులుతున్నాయి. 2005 నాటి ఒక అధ్యయనం ప్రకారం ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలకు మానవ కార్యకలాపాలే ముఖ్య కారణమని ఫలితంగా జాతుల ప్రవర్తన మారడం మరియు ఈ ప్రభావాలను బట్టి వాతావరణంలోని నమూనాల అంచనాలను బలపరచడం జరుగుతుందని తేల్చింది [128]. అంటార్కిటికా ప్రాంతాలలో ఇంతకుముందు మనుగడ సామర్ధ్యం తక్కువగాఉన్న అంటార్కిటిక్ హెయిర్ గ్రాస్ ఆప్రాంతం మొత్తాన్ని ఆక్రమించడాన్ని శాస్త్రవేత్తలు గమనించారు.[129]


ఇటీవలి వాతావరణంలోని మార్పుల వలన కలిగే అంతరించిపోయే వాటిగురించి యాంత్రిక పరిశోధన నమోదు చేసింది: మక్ లఘ్లిన్ et al. అవపాతంలో మార్పువలన బే చెకెర్ స్పాట్ సీతాకోకచిలుకలకు చెందిన రెండు హానిపొందే జనాభాలను నమోదు చేసారు.[130] పర్మేసన్ ప్రకారం, "సమస్త జాతులకూ వర్తించేటట్లుగా, పరిమాణాత్మకంగా కూని జాతులపై జరిగిన పరిశీలనలు"[131] మరియు మక్ లఘ్లిన్ et al. "కొన్ని యాంత్రిక పరిశోధనల అధ్యయనాలలో అంతరించిపోవడానికి మరియు వాతావరణంలోని మార్పుకి సంబంధం ఉన్నదని" అంగీకరించారు.[130] డానిఎల్ బోట్కిన్ మరియు కొంతమంది ఇతర రచయితల అధ్యయనంలో అంతరించి పోయే రేటుకి సంబంధించిన అంచనాలు వాస్తవ దూరమైనవని అన్నారు.[132]


స్వచ్చ మరియు లవణ జలములలో నివసించే మొక్కలు మరియు జంతువులకు సంబంధించిన చాలాజాతులు వాటికి కావలసిన నీటి ఆవాసము కొరకు హిమానీనదముల వలన లభించే నీటిపై ఆధారపడ్డాయి.మంచినీటి చేపలకు చెందిన కొన్నిజాతుల మనుగడకు, ప్రత్యుత్పత్తికి చల్లని నీరు అవసరం, ఇది సాల్మోన్ మరియు కట్ త్రోట్ ట్రౌట్ చేపలకు సంబంధించినంత వరకు చాలా వాస్తవం. తరిగిపోయిన హిమానీనదములు ప్రవాహముల తరుగుదలకు దారితీసి ఈ జాతుల వృద్ధికి దోహదం చేస్తున్నాయి.నీటి క్షీరదాలైన నీలి తిమింగలంలకు ప్రాధమిక ఆహార వనరుగా ఉండే ఒక ముఖ్యమైన జాతి అయిన మహాసముద్రపు క్రిల్ చల్లని నీటికి ప్రాధాన్యతనిస్తుంది [133]. హిమానీనదాలు కరిగిపోవడం వలన మంచి నీటి ప్రవాహాలు పెరిగి సముద్ర ప్రవాహాలలో ,మార్పులు జరిగి మహాసముద్రాలలో ఉష్ణ లవణీయత పంపిణీలో తీవ్రమైన మార్పులు కలగడం వలన ప్రస్తుతమున్న మత్స్య సంపదపై ప్రభావం చూపి తద్వారా దానిపై ఆధార పడిన మానవులపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది.


మానవుల వలన ఏర్పడిన భూతాపం వలన అంతరించిపోయిన మొట్ట మొదటి క్షీరదజాతిగా ఉత్తర క్వీన్స్ ల్యాండ్ లోని పర్వత అరణ్యాలలో మాత్రమే కనుగోనబడే వైట్ లేమురోయిడ్ పొస్సుమ్ ను పేర్కొనవచ్చు.మూడు సంవత్సరాలుగా వైట్ పొస్సుమ్ జాడ కనిపించలేదు.ఈ పొస్సుమ్ లు 30 °C (86 °F), 2005 లో ఏర్పడిన ఉష్ణోగ్రతల కొనసాగింపునకు మనలేక పోయాయి.చివరిగా ఈ పొస్సుమ్ ల ఉనికి తెలుసుకోవడానికి 2009లో పరిశోధకయాత్ర జరగనుంది.[134]


అడవులు[మార్చు]

Northern Forest Trend in Photosynthetic Activity.gif
కనీసం కొంత భాగం వరకైనా తీవ్రమైన చలికాలం లేకపోవుట చేత బ్రిటిష్ కొలంబియాలోని పైన్ అడవులు 1998 నుండి అవరోధం లేక వ్యాపించిన పైన్ బీటిల్స్(పైన్ పేడపురుగులు) ముట్టడి చేత నాశనం కావింపబడుతున్నాయి; కొన్ని రోజుల తీవ్రమైన చలికి చాలా భాగం పర్వతప్రాంత పైన్ బీటిల్స్ చనిపోయేవి మరియు సహజ పరిమితులలో వాటివ్యాప్తి జరిగేది. ఇంతకు ముందు నమోదైన ఈ ఆకస్మిక సంఘటనలు అన్నిటి కంటే చాల ఎక్కువ పరిమాణంలో ఈ ముట్టడి ( నవంబర్ 2008 నాటికి) ప్రావిన్స్ లోని లాడ్జి పోల్ పైన్స్ లో దాదాపు సగ భాగాన్ని (33 మిలియన్ ఎకరాలు లేదా 135,000 కిమీ  2)[135][136]నాశనం చేసి అసాధారణ పెనుగాలుల ద్వారా [137] 2007 లో ఖండాంతర విభజన అల్బెర్టాకు వ్యాపించింది. 1999 లో కొలరాడో, వ్యోమింగ్, మరియు మొంటనాలలో చాలా స్వల్ప స్థాయిలో ఆయినా ఒక మహమ్మారి మొదలైంది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఫారెస్ట్ సర్వీసు అంచనా ప్రకారం 2011 మరియు 2013 ల మధ్య ఐదు అంగుళాల(127 మీమీ) కంటే ఎక్కువ వ్యాసమున్న దాదాపు అన్ని 5 million acres (20,000 km2) కొలరాడో లాడ్జి పోల్ పైన్ చెట్లు నశించిపోతాయి[136].


ఉత్తరప్రాంత అడవులు కార్బన్నిక్షిప్తాలు కాగా, మృత వనములు భారీ కర్బన వనరులు కనుక భారీస్థాయిలో అడవుల క్షీణత భూతాపం నకు ధనాత్మక పునఃపుష్టిని కలిగిస్తుంది. అత్యంత నష్టదాయక సంవత్సరాలలో బ్రిటిష్ కొలంబియాలోని అడవులలో బీటిల్స్ ముట్టడి వలన కలిగే కార్బన్ఉద్గారము ఒక్కటే కెనడాలో దావాగ్నుల వలన కలిగే సగటు ఉద్గారానికి లేదా ఆ దేశపు రవాణా వనరుల నుండి ఐదు సంవత్సరాలలో వెలువడే ఉద్గారానికి దాదాపు సమానం [137][138].


పెద్ద మృత వనముల వలన వెంటనే కలిగే పర్యావరణ, ఆర్ధిక ప్రభావాలతో పాటు అగ్నిప్రమాద నష్టం కూడా ఉంది.చాలా ఆరోగ్య వంతమైన అడవులు కూడా ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వలన దావాగ్నులకు గురయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువయ్యాయి.చాలా దశాబ్దాలుగా ఉత్తర అమెరికాలోని ఉత్తరప్రాంత అడవులు తగలబడటం యొక్క 10 సంవత్సరాల సగటు సంవత్సరానికి సుమారు 10,000 km² (2.5 మిలియన్ ఎకరాలు ) ఉండగా అది,1970 నుండి క్రమంగా 28,000 km² (7 మిలియన్ ఎకరాలు)పైగా పెరిగింది.[139]. ఈ పెరుగుదల అడవుల నిర్వహణ విధానాలలో మార్పుల వలన కలిగినప్పటికీ పశ్చిమ U.S.లో 1970 నుండి 1986 మధ్య వ్యవధితో పోల్చితే 1986 నుండి దీర్ఘకాల వెచ్చని వేసవికాలాల వలన భారీదావాగ్నులు నాలుగురెట్లు పెరిగి మరియు తగలబడే అటవీప్రాతం ఆరురెట్లకు పెరిగింది. కెనడాలో కూడా 1920 నుండి 1999 వరకు అటవీదహనంకు సంబంధించి దాదాపు ఇదే పెరుగుదలను సూచిస్తూ నివేదిక వచ్చింది.[140]


1997 నుండి ఇండోనేసియాలో దావానలములు నాటకీయంగా పెరిగాయి.ఇవి తరచుగా అటవీ భూమిని వ్యవసాయభూమిగా మార్చడానికి క్రియాశీలంగా ప్రారంభించింది.ఈ ప్రాంతంలో పెద్ద ఇంధన పోగులకు నిప్పుపెడతారు మరియు ఇవి మండటం వలన వెలువడే CO2, ఒక సగటు సంవత్సరంలో శిలాజ ఇంధనాలు మండటం వలన వెలువడే CO2లో 15% ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.[141]


పర్వతాలు[మార్చు]

పర్వాతాలు భూమి ఉపరితలంలో దాదాపు 25 శాతం ఆక్రమించి పదింట ఒక వంతుకు పైగా మానవ జనాభాకు ఆవాసాన్నిస్తున్నాయి.ప్రపంచ వాతావరణంలోనిలో మార్పులు పర్వతప్రాంత ఆవాసాలకు తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగిస్తున్నాయి [142]. కాలాంతరంలో ఈ వాతావరణంలోని మార్పు పర్వత మరియు లోతట్టు ప్రాంత పర్యావరణ వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేయడం, దావనలముల తీవ్రత మరియు తరచుదనము, వన్య మృగాల వైవిధ్యత, నీటి పంపిణీలపై ప్రభావం చూపుతుందని పరిశోధకులు అభిప్రాయ పడుతున్నారు.


యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో వాతావరణం వేడెక్కడం దిగువ-ఉన్నత ప్రాంత ఆవాసాలు ఉన్నత ఆల్పైన్ ప్రాంతంలోకి విస్తరించేటట్లు చేస్తోందని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.[143] ఈ బదిలీ అరుదైన ఆల్పైన్ పచ్చికభూములు మరియు ఎక్కువ-ఎత్తైన ఆవాసాలలోకి చొచ్చుకురావడం అవుతుంది.ఎక్కువ-ఎత్తులో ఉండే మొక్కలు, జంతువులు ప్రాంతీయ వాతావరణంలోని మార్పులను తట్టుకొని జీవించడానికి కొత్త ఆవాసాల కోసం పర్వతాల పైపైకి కదలుతున్నపుడు వాటికి పరిమిత స్థలం మాత్రమే లభ్యమవుతుంది.


వాతావరణంలోనిలో మార్పులు పర్వతాల నడుమఉన్న మంచు మరియు హిమానీనదముల లోతును కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఋతువుల కనుగుణంగా ఇవి కరగడంలో జరిగే మార్పుల వలన పర్వతాల పైనుంచి పడే సెలయేటి మంచి నీటిపై ఆధార పడిన ప్రాంతాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రత వసంతఋతువులో మంచు ముందస్తుగా మరియు త్వరగా కరగడానికి కారణమై సెలయేటి యొక్క కాలాన్ని మరియు గమనాన్ని కూడా మార్చగలదు. సహజవ్యవస్థలకు మరియు మానవ అవసరాలకు కావలసిన మంచినీటి లభ్యతపై ఈ మార్పులు ప్రభావం చూపిస్తాయి.[144]


పర్యావరణ ఉత్పత్తి[మార్చు]

స్మిత్ మరియు హిట్జ్ ల 2003 ప్రచురణ ప్రకారం, ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రత మరియు పర్యావరణ ఉత్పత్తుల మధ్య సంబంధం పరావలయుతం గా ఉంటుందని ఊహించడం హేతుబద్ధమైనది. ఎక్కువ కార్బన్ డైఆక్సైడ్ నిల్వలు మొక్కల పెరుగుదలను అనుకూలంగా ప్రభావితం చేస్తాయి మరియు ఎక్కువ నీటిని ఆశిస్తాయి.ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు ప్రారంభదశలో మొక్కల పెరుగుదలకు అనుకూలంగా ఉంటాయి.అదేవిధంగా, పెరుగుదల బాగా ఎక్కువై తరువాత తగ్గుతుంది.[145] IPCC నివేదిక ప్రకారం, ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రత 1.5-2.5°C ( 1980-99 కాలానికి సంబంధించి)కంటే పెరిగితే, పర్యావరణ వ్యవస్థయొక్క వస్తువులు మరియు సేవలు ఉదా., నీరు మరియు ఆహార సరఫరాలపై ప్రబలమైన ప్రతికూల ప్రభావాన్ని కలిగిస్తుంది. .[3] స్విస్ కానోపి క్రేన్ ప్రాజెక్ట్ వారు చేసిన పరిశోధన సూచించిన ప్రకారం అధిక CO2 స్థాయిలలో నిదానంగాపెరిగే చెట్ల పెరుగుదల ఉద్దీపన స్వల్పకాలనికి ఉంటుంది, అయితే త్వరగాపెరిగే లియానా వంటి మొక్కలు దీర్ఘకాలంలో ప్రయోజనాన్ని పొందుతాయి.సాధారణంగా, కానీ ప్రత్యేకించి వర్షాధార అడవులలో, ఈ విధంగా లియానా ప్రబలంగా వ్యాపించే జాతి అవుతుంది; మరియు ఇవి ఇతర చెట్లకంటే త్వరగా కుళ్ళిపోతాయి మరియు వాటి కర్బన పదార్ధం వాతావరణంలోకి త్వరగా తిరిగి చేరుతుంది. నిదానంగా పెరిగే చెట్లు దశాబ్దాల పాటు వాతావరణం లోనికి కార్బన్ ని చేర్చుతాయి.


నీటి కొరత[మార్చు]


కొన్ని ప్రాంతాలలో సముద్రమట్టాల పెరుగుదల లవణ-జలాన్ని భూగర్భ జలంలోనికి ప్రవేశింపచేసి, తీరప్రాంతాలలో తాగునీరు మరియు వ్యవసాయాలను ప్రభావితం చేయగలదు.[146] పెరిగిన భాష్పీభవనం జలాశయాల ప్రయోజనాన్ని తగ్గిస్తుంది.పెరిగిన తీవ్ర వాతావరణం అంటే ,నేలలో తేమ లేదా భూగర్భ జలాల స్థాయి భర్తీ చేయడానికి బదులుగా నీటిని పీల్చుకోలేని గట్టి నేలలపై అధిక వర్షంపడి ఆకస్మిక వరదలకు దారితీయడం.కొన్ని ప్రాంతాలలో, కుంచించుకు పోతున్న హిమానీనదాలు నీటిసరఫరాకు దెబ్బతీస్తున్నాయి.[147] హిమానీనదాల నిరంతర తిరోగమనం అనేక విభిన్న ప్రభావాలను కలిగిఉంటుంది.వెచ్చని వేసవి నెలలలో హిమానీనదాల నుండి కరిగిన నీటి ప్రవాహాల పై ఎక్కువగా ఆధార పడిన ప్రాంతాలలో, ప్రస్తుత తిరోగమనం హిమానీనద మంచును తగ్గించడం మరియు ప్రవాహాన్ని బాగా తగ్గించడం లేదా తొలగించడం చేస్తుంది.ప్రవాహంలో తరుగుదల నీటి పారుదల పంటల సామర్ధ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు ఆనకట్టలు మరియు జలాశయాలు భర్తీ చేసుకోవడానికి అవసరమైన వేసవి ప్రవాహ పారుదలను తగ్గిస్తుంది.హిమానీనదాల కరుగుదలవలన అనేక కృత్రిమ సరస్సులు నిండే దక్షిణ అమెరికా నీటిపారుదల వ్యవస్థలో ప్రత్యేకించి ఈపరిస్థితి తీవ్రంగా ఉంది. మూస:Ref harv మధ్య ఆసియాదేశాలు వాటి వ్యవసాయ మరియు తాగునీటి సరఫరాలకై చారిత్రకంగా కాలానుగుణ హిమానీనదాల కరుగుదల నీటిపై ఆధారపడ్డాయి. నార్వే, ఆల్ప్స్, మరియు ఉత్తర అమెరికా యొక్క వాయవ్య పసిఫిక్ లలో, హిమానీనదాల ప్రవాహము జలవిద్యుత్తుకు ముఖ్యమైనది. అధిక ఉష్ణోగ్రతలు చల్లబరచడానికి మరియు తేమను కాపాడటానికిగాను నీటి అవసరాన్ని పెంచుతాయి.


సాహేల్ లో, 1950 నుండి 1970 వరకు అసాధారణమైన తేమ వాతావరణం, దాని తరువాత 1970 నుండి 1990 వరకు తీవ్రమైన పొడి సంవత్సరాలు ఉన్నాయి. 1990 నుండి 2004 వరకు వర్షపాతం 1898–1993 సగటుకు కొద్దిగా తక్కువస్థాయికి తిరిగిచేరింది, కానీ ప్రతిసంవత్సరానికీ తేడాలు అధికంగా ఉన్నాయి.[148][149]


ఆరోగ్యం[మార్చు]

వాతావరణంలోని మార్పువలన ప్రస్తుతం వ్యాధి మరియు ముందస్తు మరణాలు సంభవిస్తాయి.మారుతున్న వాతావరణంలోనికి ఎంత సమర్ధవంతంగా సర్దుకుంటామనే దానిని ఆర్ధికాభివృద్ధి ప్రభావితం చేస్తుంది. IPCC నివేదిక ప్రకారం ఈ విధంగా ఉండవచ్చు:

  • చలి నుండి సంభవించే మరణాలను తగ్గించడం వంటి కొన్ని ప్రయోజనాలను వాతావరణంలోని మార్పు తెస్తుంది.
  • ఆరోగ్యంపై అనుకూల మరియు ప్రతికూల ప్రభావాల సంతులనం ప్రదేశాల మధ్య మారుతూ ఉంటుంది.
  • అల్ప-ఆదాయ దేశాలలో ప్రతికూల ఆరోగ్యప్రభావాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
  • అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో వాతావరణంలోని మార్పు వలన కలిగే ప్రతికూల ఆరోగ్య ప్రభావాలు దానివలన కలిగే ప్రయోజనాల కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి.ప్రతికూల ఆరోగ్య ప్రభావ ఉదాహరణలలో పెరిగిన పోషకాహార లోపం, పెరిగిన మరణాలు, వేడి గాలులు, వరదలు, తుఫానులు, అగ్ని ప్రమాదాలు మరియు కరువులవల్ల కలిగే వ్యాధి మరియు గాయాలు, పెరిగిన హృదయ-శ్వాసకోశ వ్యాధుల తరచుదనం వంటివి కొన్ని.[150]
2009 లో UCL విద్యా విభాగ అధ్యయనం ప్రకారం, 21వ శతాబ్దంలో మానవ ఆరోగ్యానికి అతి పెద్ద అవరోధాలు వాతావరణంలోని మార్పు మరియు భూమి వేడెక్కడం.[151][152]


ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రభావాలు[మార్చు]

మానవులపై వాతావరణంలోని మార్పుల యొక్క ప్రత్యక్ష ప్రభావం ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వలన కలిగే ప్రభావాలే.ఒక రోజులో అతి ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వలన ప్రజలు అనేక కారణాలతో చనిపోవచ్చు: హృదయ సంబంధ సమస్యలున్న ప్రజలకు ఇది ఎక్కువ హాని చేస్తుంది, ఎందుకంటే వేడి వాతావరణంలో శరీరాన్ని చల్లబరచడానికి హృదయ కండర వ్యవస్థ ఎక్కువ కష్టపడవలసి ఉంటుంది, వేడిమివలన అలసట, మరియు శ్వాశసంబంధ సమస్యలు కూడా ఎక్కువవుతాయి.భూతాపం వలన హృదయసంబంధ వ్యాధులు, ఎక్కువవుతాయని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు.[375] గాలి ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువ కావడం భూస్థాయిలో ఓజోన్ కేంద్రీకరణను పెంచుతుంది.నిమ్న వాతావరణంలో, ఓజోన్ హానికరమైన కాలుష్య కారకం.ఇది ఊపిరితిత్తుల కణజాలానికి హాని కలిగిస్తుంది మరియు ఆస్థమా మరియు ఇతర ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులతో ఉన్న ప్రజలకు ఇబ్బందులను కలిగిస్తుంది.[153]


పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు మరణంపై రెండు వ్యతిరేక ప్రత్యక్ష ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి: శీతాకాలంలో ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు చలినుండి మరణాలను తగ్గిస్తాయి; వేసవికాలంలో ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు వేడి నుండి సంభవించే మరణాలను పెంచుతాయి.ఈ రెండు ప్రత్యక్ష ప్రభావాల యొక్క నికర స్థానిక ప్రభావం ఆ ప్రత్యేక ప్రాంతం యొక్క ప్రస్తుత వాతావరణంలోని పై ఆధారపడుతుంది.పలుటికోఫ్ et al. (1996) ఇంగ్లాండ్ మరియు వేల్స్ లలో ప్రతి 1 °C ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వేడి నుండి సంభవించే మరణాలకంటే, చలి నుండి సంభవించే మరణాలను తగ్గించిందని లెక్కించారు, ఇది సంవత్సరానికి సగటున 7000 మరణాలను తగ్గిస్తుంది,[379] కీటింజ్ et al. (2000) "ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల వలన సంభవించే మరణాల పెరుగుదల చలినుండి సంభవించే స్వల్పకాలిక మరణాల తగ్గుదలని అధిగమిస్తుందని సూచించారు.”[381] యునైటెడ్ స్టేట్స్, యూరోప్, మరియు ఆయనరేఖల వెలుపలగల దాదాపు అన్ని దేశాలలో చలి నుండి సంభవించే మరణాలు, వేడిమినుండి సంభవించే మరణాలకంటే చాలాఎక్కువ. [382] 1979–1999 లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో 3,829 మరణాలు వాతావరణ పరిస్థితులలో అతి వేడిమి వలన సంభవించాయి,[154] ఇదే కాలంలో 13,970 మరణాలు హైపోధెర్మియా వలన సంభవించి ఉంటాయి.[155] యూరోప్ లో, వేడిమి వలన సంభవించే సగటు సాంవత్సరిక మరణాలలో 304 ఉత్తర ఫిన్లాండ్ లో, 445 ఎథెన్స్ లో, మరియు 40 లండన్ లో ఉన్నాయి, అయితే చలి సంబంధిత మరణాలు వరుసగా 2457, 2533, మరియు 3129 గా ఉన్నాయి.[156] కీటింగ్ et al. (2000)ప్రకారం, “యూరోప్ జనాభా సగటు వేసవి ఉష్ణోగ్రతలు 13.5°C నుండి 24.1°C వరకు సౌకర్యవంతంగా అలవాటయ్యారు, తరువాతి అర్ధశాతాబ్దంలో ఊహిస్తున్న భూతాపం కు కూడా తక్కువ స్థిరమైన ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలకు సంబంధించిన మరణాలకు కూడా అలవాటవుతారని భావిస్తున్నారు.”[386]


ఒక ప్రభుత్వ నివేదిక ఇటీవలి తాపం వలన మరణాలు తగ్గాయని మరియు భవిష్యత్తులో తాపం వలన యునైటెడ్ కింగ్డంలో మరణాలు పెరుగుతాయని తెలియచేసింది.[157] 2003 నాటి యూరోపియన్ ఉష్ణ తరంగం 22,000–35,000 మంది ప్రజలను చంపింది, సాధారణ మరణ రేటుపై ఆధారపడి.[158] హాడ్లీ సెంటర్ ఫర్ క్లైమేట్ ప్రిడిక్షన్ అండ్ రిసెర్చ్కి చెందిన పీటర్ ఎ. స్టోట్ 90% విశ్వాసంతో 2003 నాటి యూరోపియన్ వేసవి ఉష్ణ-తరంగానికి సగం బాధ్యత గతంలో వాతావరణంపై మానవుని ప్రభావమేనని అంచనా వేసారు.[159]


వ్యాధుల వ్యాప్తి[మార్చు]


డెంగ్యూ జ్వరం,[160] వెస్ట్ నైల్ వైరస్,[161] మరియు మలేరియా వంటి అంటువ్యాధులను కలిగించే రోగకారకాలకు అనుకూలమైన ప్రాంతాలు భూమి వేడెక్కడం వలన విస్తరింపబడవచ్చు.[162][163] ఇది పేద దేశాలలో ఈ రోగాలు ఎక్కువగా సంభవించడానికి దారితీస్తుంది.ధనిక దేశాలలో, రోగానిరోధకాల ద్వారా, బురద నేలలను ఎండబెట్టడం మరియు తెగులు నివారిణులను వాడడం ద్వారా ఈవ్యాధులను తుడిచిపెట్టడం లేదా నియంత్రించడం జరిగినందు వలన, పర్యవసానాలు ఆర్ధికపరంగా కాక ఆరోగ్యపరంగా ఉంటాయి. వరల్డ్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ (WHO) ప్రకారం భూమి వేడెక్కడం వలన బ్రిటన్ మరియు యూరోప్ లలో కీటకాల ద్వారా జనించే వ్యాధులు బాగా పెరుగుతాయి, ఉత్తర యూరోప్ వేడెక్కడం వలన, ఎన్సేఫలిటిస్ మరియు లైమ్ డిసీజ్ వాహక ఈగలు—మరియు విస్సురాల్ లేష్మేనియసిస్ను కలిగించే సాండ్ ఫ్లైస్ —వచ్చే అవకాశం ఉంది.[164]ఏదేమైనా, మలేరియా గతం నుండి యూరోప్ కు ఒక సాధారణ జడుపుగా ఉంది, చివరిసారి 1950 లలో విస్తృత అంటువ్యాధిగా (మహమ్మారి) నెదర్లాండ్స్ లో సంభవించింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో, మలేరియా 36 రాష్ట్రాలలో (వాషింగ్టన్, నార్త్ డకోటా, మిచిగాన్ అండ్ న్యూయార్క్ తో సహా) 1940 ల వరకు ఉంది. [165] 1949 లో ఒక ప్రముఖ ప్రజారోగ్య సమస్య అయిన మలేరియా రహిత దేశంగా ప్రకటించబడింది, 4,650,000 ఇండ్లలో DDTతో విరజిమ్మబడింది. [166]


వరల్డ్ హెల్త్ ఆర్గనైజేషన్ అంచనా ప్రకారం సంవత్సరానికి 150,000 మరణాలు  "శీతోష్ణ స్థితి మార్పు ఫలితంగా", సంభవిస్తాయి, వీటిలో సగం ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతానికి చెందినవి.[167] ఏప్రిల్ 2008 లో, ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల ఫలితంగా, పపువా న్యూ గినియా యొక్క ఉన్నత భూభాగాలలో మలేరియా అంటువ్యాధులు పెరుగుతాయని అది పేర్కొంది.[168]


పిల్లలు[మార్చు]

2007 లో అమెరికన్ అకాడమీ అఫ్ పిడియాట్రిక్స్ ప్రపంచ వాతావరణంలోని మరియు పిల్లలయొక్క ఆరోగ్యం పై ఒక విధాన ప్రకటన విడుదలచేసింది:


వాతావరణంలోని మార్పు వలన ఆరోగ్యంపై ఏర్పడగల ప్రత్యక్ష పర్యవసానాలో తీవ్ర వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు ప్రకృతి వైపరీత్యాల వలన ఏర్పడే గాయాలు మరియు మరణాలు, వాతావరణంలోని-ప్రభావం గల అంటు వ్యాధులు, వాయు కాలుష్య–సంబంధిత రోగాల పెరుగుదల, మరియు ఎక్కువ ఉష్ణ-సంబంధిత, శక్తివంత మైన ప్రాణహాని కలిగించే, జబ్బులు ఉన్నాయి. ఈ వర్గాలన్నిటిలో, ఇతరులతో పోల్చినపుడు పిల్లలు ఎక్కువహానిని పొందుతారు.[169]


2008-04-29 నాటి, ఒక UNICEF UK నివేదిక ప్రకారం భూతాపం ఇప్పటికే ఎక్కువగా ప్రమాదానికి గురికాగల పిల్లల నాణ్యతను దెబ్బతీసింది UN యొక్క మిలీనియం డెవలప్మెంట్ గోల్స్ సాధించడాన్ని కష్టతరం చేసింది. భూతాపం శుభ్రమైన నీరు మరియు ఆహార సరఫరాలను పొందగల అవకాశాలను, ప్రత్యేకించి ఆఫ్రికా మరియు ఆసియాలలో తగ్గిస్తుంది. వైపరీత్యాలు, హింస మరియు వ్యాధులు ఎక్కువ తరచుగా మరియు తీవ్రంగా సంభవించగలవు, దీనివలన ప్రపంచంలోని పేదపిల్లల భవిష్యత్తు మరింత నిరాశకు గురవుతుంది.[170]


భద్రత[మార్చు]


పదవీ విరమణ పొందిన U.S. జనరల్స్ మరియు అడ్మిరల్స్ తో కూడిన మిలటరీ అడ్వైజరీ బోర్డు, "నేషనల్ సెక్యూరిటీ అండ్ ది థ్రెట్ అఫ్ క్లైమేట్ చేంజ్" అనే శీర్షికతో ఒక నివేదికను విడుదల చేసింది.ఈ నివేదిక భూమి వేడెక్కడం వలన భద్రతలో చిక్కులను ఊహించింది, ప్రత్యేకించి ముందుగానే అస్థిరంగా ఉన్న ప్రాంతాలలో "భయ గుణింపు" జరుగుతుంది.[171] బ్రిటన్ యొక్క విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్గరెట్ బెకెట్ట్ వాదనలో “అస్థిర వాతావరణంలోని, వలస ఒత్తిడులు మరియు వనరుల కొరకు పోటీ వంటి పోరాటాలకు దారితీసే వ్యాధులను ముమ్మరంచేస్తాయి.”[172] దీనికి కొన్ని వారాల ముందు, U.S. సెనేటర్లు చక్ హగెల్ (R-NB) మరియు రిచర్డ్ డర్బిన్ (D-IL) U.S. కాంగ్రెస్ లో ఒక బిల్ ను ప్రవేశపెట్టారు దీనిలో వాతావరణంలోని మార్పు వలన భద్రతకు పోటీకి రాగల కారణాలు నేషనల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఎస్టిమేట్ మూల్యాంకనం చేయడానికి ఫెడరల్ ఇంటలిజెన్స్ ఏజెన్సీస్ సహాయపడ వలసి ఉంటుంది.[173]


నవంబర్ 2007 లో రెండు వాషింగ్టన్ యోచన సంస్థలైన, పేరుపొందిన సెంటర్ ఫర్ స్ట్రాటజిక్ అండ్ ఇంటర్నేషనల్ స్టడీస్ మరియు నూతన సెంటర్ ఫర్ అ న్యూ అమెరికన్ సెక్యూరిటీ,ప్రపంచవ్యాప్త భద్రతకు చిక్కు కలిగించే భూమి వేడెక్కడం యొక్క మూడు వేర్వేరు క్రమాలను విశ్లేషించిన ఒక నివేదికను ప్రచురించాయి. ఈ నివేదిక మూడు వేర్వేరు క్రమాలను వివరించింది, రెండు సుమారు 30 సంవత్సరాల దూరదృష్టి కలవి కాగా ఒకటి 2100 వరకు గల కాలానికి సంబంధించినది.దాని సాధారణ ఫలితాల ముగింపులో వరదలు "...ప్రాంతీయ మరియు జాతీయ గుర్తింపులకు చేటుతెచ్చేంత శక్తి కలిగి ఉంటాయి.నైల్ మరియు దాని ఉపనదుల వంటి వనరులపై దేశాలమధ్య సాయధ పోరాటం జరుగవచ్చు ..." మరియు "ఉష్ణోగ్రతలు మరియు సముద్ర మట్టాలు  పెరగడం వలన చింతించవలసిన ముఖ్య సమస్య, ప్రజలు- దేశాల లోపల మరియు ప్రస్తుత ఎల్లలు దాటి వలస పోవడం."[174]


ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సాధారణం



ప్రాంతీయ



Script error

విజ్ఞానశాస్త్రం





గమనికలు[మార్చు]

  1. మూస:Cite pressrelease
  2. 2.0 2.1 "Summary for Policymakers". Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Intergovernmental Panel on Climate Change. 2007-02-05. Retrieved 2007-02-02. 
  3. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; WG2_AR4_SPM అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 Schneider, S.H., S. Semenov, A. Patwardhan, I. Burton, C.H.D. Magadza, M. Oppenheimer, A.B. Pittock, A. Rahman, J.B. Smith, A. Suarez and F. Yamin. M.L. Parry, O.F. Canziani, J.P. Palutikof, P.J. van der Linden and C.E. Hanson, Eds. (2007). "Assessing key vulnerabilities and the risk from climate change. Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change". Cambridge University Press. Retrieved 2009-05-20. 
  5. 5.0 5.1 Houghton, J.T.,Y. Ding, D.J. Griggs, M. Noguer, P.J. van der Linden, X. Dai, K.Maskell, and C.A. Johnson, ed. (2001). "Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Human influences will continue to change atmospheric composition throughout the 21st century.". Intergovernmental Panel on Climate Change. Retrieved 2007-12-03. 
  6. U. Cubasch, G.A. Meehl, et al. (2001). Houghton, J.T.,Y. Ding, D.J. Griggs, M. Noguer, P.J. van der Linden, X. Dai, K.Maskell, and C.A. Johnson, ed. "Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Precipitation and Convection.". Intergovernmental Panel on Climate Change. Retrieved 2007-12-03. 
  7. U. Cubasch, G.A. Meehl, et al. (2001). Houghton, J.T.,Y. Ding, D.J. Griggs, M. Noguer, P.J. van der Linden, X. Dai, K.Maskell, and C.A. Johnson, ed. "Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Extra-tropical storms.". Intergovernmental Panel on Climate Change. Retrieved 2007-12-03. 
  8. Stefan Rahmstorf, Michael Mann, Rasmus Benestad, Gavin Schmidt, and William Connolley. "Hurricanes and Global Warming - Is There a Connection?". Real Climate. Retrieved 2007-12-03. 
  9. Emanuel, Kerry (2005). "Increasing destructiveness of tropical cyclones over the past 30 years" (PDF). Nature 436: 686–688. doi:10.1038/nature03906. 
  10. Emanuel, Kerry (2008). "Hurricanes and global warming: Results from downscaling IPCC AR4 simulations" (PDF). Bulletin of the American Meteorological Society 89: 347–367. doi:10.1175/BAMS-89-3-347. 
  11. Knutson, Thomas R. (2008). "Simulated reduction in Atlantic hurricane frequency under twenty-first-century warming conditions". Nature Geoscience 3: 11. doi:10.1038/ngeo202. 
  12. Pearce, Fred (2005-09-15). "Warming world blamed for more strong hurricanes". New Scientist. Retrieved 2007-12-03. 
  13. "Global warming will bring fiercer hurricanes". New Scientist Environment. 2005-06-25. Retrieved 2007-12-03. 
  14. "Area Where Hurricanes Develop is Warmer, Say NOAA Scientists". NOAA News Online. 2006-05-01. Retrieved 2007-12-03. 
  15. Kluger, Jeffrey (2005-09-26). "Global Warming: The Culprit?". Time. Retrieved 2007-12-03. 
  16. Thompson, Andrea (2007-04-17). "Study: Global Warming Could Hinder Hurricanes". LiveScience. Retrieved 2007-12-06. 
  17. Hoyos, Carlos D. (2006). "Deconvolution of the Factors Contributing to the Increase in Global Hurricane Intensity". Science 312 (5770): 94–97. doi:10.1126/science.1123560. PMID 16543416. 
  18. 18.0 18.1 Pielke, Roger A., Jr.; et al. (2008). "Normalized Hurricane Damage in the United States: 1900–2005" (PDF). Natural Hazards Review 9 (1): 29–42. doi:10.1061/(ASCE)1527-6988(2008)9:1(29). 
  19. 19.0 19.1 19.2 "Summary Statement on Tropical Cyclones and Climate Change" (PDF) (Press release). World Meteorological Organization. 2006-12-04. 
  20. Knutson, Thomas R. and Robert E. Tuleya (2004). "Impact of CO2-Induced Warming on Simulated Hurricane Intensity and Precipitation:Sensitivity to the Choice of Climate Model and Convective Parameterization" (PDF). Journal of Climate 17 (18): 3477–3494. doi:10.1175/1520-0442(2004)017<3477:IOCWOS>2.0.CO;2. 
  21. Knutson, Thomas; et al. (2008). "Simulated reduction in Atlantic hurricane frequency under twenty-first-century warming conditions". Nature Geoscience 1 (6): 359–364. doi:10.1038/ngeo202. 
  22. Brian Soden and Gabriel Vecchi. "IPCC Projections and Hurricanes". Geophysical Fluids Dynamic Laboratory. Retrieved 2007-12-06. 
  23. Vecchi, Gabriel A.; Brian J. Soden (2007-04-18). "Increased tropical Atlantic wind shear in model projections of global warming" (PDF). Geophysical Research Letters 34 (L08702): 1–5. doi:10.1029/2006GL028905. Retrieved 2007-04-21. 
  24. Myles Allen. "The Spectre of Liability" (PDF). climateprediction.net. Retrieved 2007-11-30. 
  25. Del Genio, Tony; et al. (2007). "Will moist convection be stronger in a warmer climate?". Geophysical Research Letters 34: L16703. doi:10.1029/2007GL030525. 
  26. U. Cubasch, G.A. Meehl, et al. (2001). Houghton, J.T.,Y. Ding, D.J. Griggs, M. Noguer, P.J. van der Linden, X. Dai, K.Maskell, and C.A. Johnson, ed. "Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Precipitation and Convection.". Intergovernmental Panel on Climate Change. Retrieved 2007-12-03. 
  27. ఇన్సూరెన్స్ జర్నల్ : సౌండ్ రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ , స్త్రొంగ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ రిజల్ట్స్ ప్రోవ్ పోసిటివ్ ఫర్ P/C ఇండస్ట్రీ , ఏప్రిల్ 18, 2006.
  28. "Financial risks of climate change" (PDF). Association of British Insurers. June 2005. 
  29. Vladimir Romanovsky. "How rapidly is permafrost changing and what are the impacts of these changes?". NOAA. Retrieved 2007-12-06. 
  30. Nick Paton Walsh (2005-06-10). "Shrinking lakes of Siberia blamed on global warming". The Guardian. 
  31. "First South Atlantic hurricane hits Brazil". USA Today. 2004-03-28. 
  32. Henson, Bob (2005). "What was Catarina?". UCAR Quarterly. Retrieved 2008-06-22. 
  33. Pezza, Alexandre B.; Simmonds, Ian (2006-04-28). "Catarina: The first South Atlantic hurricane and its association with vertical wind shear and high latitude blocking". Proceedings of 8th International Conference on Southern Hemisphere Meteorology and Oceanography: 353–364. ISBN 85-17-00023-4. 
  34. "South Atlantic Hurricane breaks all the rules". U. K. Met Office. Retrieved 2007-12-06. 
  35. World Glacier Monitoring Service. "Home page". Retrieved December 20.  Unknown parameter |accessyear= ignored (help);
  36. 36.0 36.1 "Retreat of the glaciers". Munich Re Group. Retrieved 2007-12-12. 
  37. "Glacial Lake Outburst Flood Monitoring and Early Warning System". United Nations Environment Programme. Retrieved 2007-12-12. 
  38. Mauri S. Pelto. "Recent retreat of North Cascade Glaciers and changes in North Cascade Streamflow". North Cascade Glacier Climate Project. Retrieved 2007-12-28. 
  39. Barnett, T. P.; J. C. Adam, D. P. Lettenmaier (November 17, 2005). "Potential impacts of a warming climate on water availability in snow-dominated regions". Nature 438: 303–309. doi:10.1038/nature04141. Retrieved 2008-02-18. 
  40. గ్లోబల్ వార్మింగ్ బెనిఫిట్స్ టు టిబెట్ : చైనీస్ అఫీషియల్. రిపోర్టేడ్ 18/ఆగష్టు/2009.
  41. "Vanishing Himalayan Glaciers Threaten a Billion". Reuters. 2007-06-05. Retrieved December 21.  Unknown parameter |accessyear= ignored (help);
  42. "Big melt threatens millions, says UN". People and the Planet. 2007-06-24. Retrieved 2007-12-28. 
  43. "Ganges, Indus may not survive: climatologists". Rediff India Abroad. 2007-07-25. Retrieved December 21.  Unknown parameter |accessyear= ignored (help);
  44. China Daily (2007-07-24). "Glaciers melting at alarming speed". People's Daily Online. Retrieved December 21.  Unknown parameter |accessyear= ignored (help);
  45. Navin Singh Khadka (2004-11-10). "Himalaya glaciers melt unnoticed". BBC. Retrieved December 21.  Unknown parameter |accessyear= ignored (help);
  46. Rühland, Kathleen; et al. (2006). "Accelerated melting of Himalayan snow and ice triggers pronounced changes in a valley peatland from northern India". Geophysical Research Letters 33: L15709. doi:10.1029/2006GL026704. 
  47. Mauri S. Pelto. "North Cascade Glacier Climate Project". North Cascade Glacier Climate Project. Retrieved 2007-12-28. 
  48. Emily Saarman (2005-11-14). "Rapidly accelerating glaciers may increase how fast the sea level rises". UC Santa Cruz Currents. Retrieved 2007-12-28. 
  49. Krishna Ramanujan (2004-12-01). "Fastest Glacier in Greenland Doubles Speed". NASA. Retrieved 2007-12-28. 
  50. Schneeberger, Christian; et al. (2003). "Modelling changes in the mass balance of glaciers of the northern hemisphere for a transient 2×CO2 scenario". Journal of Hydrology 282 (1–4): 145–163. doi:10.1016/S0022-1694(03)00260-9. 
  51. Chen, J. L.; Wilson, C. R.; Tapley, B. D. (2006). "Satellite Gravity Measurements Confirm Accelerated Melting of Greenland Ice Sheet". Science 313 (5795): 1958–1960. doi:10.1126/science.1129007. PMID 16902089. 
  52. 52.0 52.1 52.2 52.3 52.4 Bindoff, N.L., J. Willebrand, V. Artale, A, Cazenave, J. Gregory, S. Gulev, K. Hanawa, C. Le Quéré, S. Levitus, Y. Nojiri, C.K. Shum, L.D. Talley and A. Unnikrishnan (2007). Solomon, S., D. Qin, M. Manning, Z. Chen, M. Marquis, K.B. Averyt, M. Tignor and H.L. Miller, ed. "Observations: Oceanic Climate Change and Sea Level. In: Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change" (PDF). Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA. Retrieved 2007-12-29. 
  53. Fleming, Kevin; et al. (1998). "Refining the eustatic sea-level curve since the Last Glacial Maximum using far- and intermediate-field sites". Earth and Planetary Science Letters 163 (1–4): 327–342. doi:10.1016/S0012-821X(98)00198-8. 
  54. Nunn, Patrick D. (1998). "Sea-Level Changes over the Past 1,000 Years in the Pacific". Journal of Coastal Research 14 (1): 23–30. doi:10.2112/0749-0208(1998)014[0023:SLCOTP]2.3.CO;2 (inactive 2009-01-29). 
  55. Hansen, James; et al. (2007). "Climate change and trace gases" (PDF). Phil. Trans. Roy. Soc. A 365: 1925–1954. doi:10.1098/rsta.2007.2052. 
  56. "Sea level rises could far exceed IPCC estimates". New Scientist. Retrieved 2009-01-24. 
  57. Carlson, Anders E. (2008). "Rapid early Holocene deglaciation of the Laurentide ice sheet". Nature Geoscience 1: 620. doi:10.1038/ngeo285. 
  58. Gille, Sarah T. (February 15, 2002). "Warming of the Southern Ocean Since the 1950s". Science 295 (5558pages=1275-1277): 1275. doi:10.1126/science.1065863. PMID 11847337. 
  59. Sabine, Christopher L.; et al. (2004). "The Oceanic Sink for Anthropogenic CO2". Science 385 (5682): 367–371. doi:10.1126/science.1097403. PMID 15256665. 
  60. "Emission cuts 'vital' for oceans". BBC. 2005-06-30. Retrieved 2007-12-29. 
  61. "Ocean acidification due to increasing atmospheric carbon dioxide". Royal Society. 2005-06-30. Retrieved 2008-06-22. 
  62. "Global warming and coral reefs". Open Democracy. 2005-05-30. Retrieved 2007-12-29.  Unknown parameter |auithor= ignored (help)
  63. మూస:Cite doi
  64. మూస:Cite doi
  65. మూస:Cite doi
  66. Fred Pearce (2005-08-11). "Climate warning as Siberia melts". New Scientist. Retrieved 2007-12-30. 
  67. Ian Sample (2005-08-11). "Warming Hits 'Tipping Point'". Guardian. Retrieved 2007-12-30. 
  68. మూస:Cite pressrelease
  69. మూస:Cite doi
  70. Connor, Steve (September 23, 2008). "Exclusive: The methane time bomb". The Independent. Retrieved 2008-10-03. 
  71. Connor, Steve (September 25, 2008). "Hundreds of methane 'plumes' discovered". The Independent. Retrieved 2008-10-03. 
  72. యెన్ . షఖోవ, ఐ . సేమిలేతోవ్ , ఏ . సల్యుక్ , డి. కోస్మచ్ , అండ్ ఎన్. బెల్’చెవా (2007), మీథేన్ రిలీజ్ ఆన్ ది ఆర్క్టిక్ ఈస్ట్ సైబీరియన్ షెల్ఫ్ , జియో ఫిజికల్ రీసెర్చ్ ఎబ్స్త్రాక్ట్స్ , 9 , 01071
  73. Cox, Peter M.; Richard A. Betts, Chris D. Jones, Steven A. Spall and Ian J. Totterdell (November 9, 2000). "Acceleration of global warming due to carbon-cycle feedbacks in a coupled climate model" (abstract). Nature 408 (6809): 184. doi:10.1038/35041539. Retrieved 2008-01-02. 
  74. Friedlingstein, P.; P. Cox, R. Betts, L. Bopp, W. von Bloh, V. Brovkin, P. Cadule, S. Doney, M. Eby, I. Fung, G. Bala, J. John, C. Jones, F. Joos, T. Kato, M. Kawamiya, W. Knorr, K. Lindsay, H.D. Matthews, T. Raddatz, P. Rayner, C. Reick, E. Roeckner, K.G. Schnitzler, R. Schnur, K. Strassmann, A.J. Weaver, C. Yoshikawa, and N. Zeng (2006). "Climate–Carbon Cycle Feedback Analysis: Results from the C4MIP Model Intercomparison" (subscription required). Journal of Climate 19 (14): 3337–3353. doi:10.1175/JCLI3800.1. Retrieved 2008-01-02. 
  75. "5.5C temperature rise in next century". The Guardian. 2003-05-29. Retrieved 2008-01-02. 
  76. Tim Radford (2005-09-08). "Loss of soil carbon 'will speed global warming'". The Guardian. Retrieved 2008-01-02. 
  77. Schulze, E. Detlef; Annette Freibauer (September 8, 2005). "Environmental science: Carbon unlocked from soils". Nature 437 (7056): 205–206. doi:10.1038/437205a. Retrieved 2008-01-02. 
  78. Freeman, Chris; Ostle, Nick; Kang, Hojeong (2001). "An enzymic 'latch' on a global carbon store". Nature 409 (6817): 149. doi:10.1038/35051650. 
  79. Freeman, Chris; et al. (2004). "Export of dissolved organic carbon from peatlands under elevated carbon dioxide levels". Nature 430 (6996): 195–198. doi:10.1038/nature02707. 
  80. Connor, Steve (2004-07-08). "Peat bog gases 'accelerate global warming'". The Independent. 
  81. http://climateprogress.org/2009/01/23/science-global-warming-is-killing-us-trees-a-dangerous-carbon-cycle-feedback/
  82. "Climate Change and Fire". David Suzuki Foundation. Retrieved 2007-12-02. 
  83. "Global warming : Impacts : Forests". United States Environmental Protection Agency. 2000-01-07. Retrieved 2007-12-02. 
  84. "Feedback Cycles: linking forests, climate and landuse activities". Woods Hole Research Center. Retrieved 2007-12-02. 
  85. "The cryosphere today". University of Illinois at Urbana-Champagne Polar Research Group. Retrieved 2008-01-02. 
  86. "Arctic Sea Ice News Fall 2007". National Snow and Ice Data Center. Retrieved 2008-01-02. .
  87. "Arctic ice levels at record low opening Northwest Passage". Wikinews. September 16, 2007. 
  88. Adam, D. (2007-09-05). "Ice-free Arctic could be here in 23 years". The Guardian. Retrieved 2008-01-02. 
  89. Eric Steig and Gavin Schmidt. "Antarctic cooling, global warming?". RealClimate. Retrieved 2008-01-20. 
  90. "Southern hemisphere sea ice area". Cryosphere Today. Retrieved 2008-01-20. 
  91. "Global sea ice area". Cryosphere Today. Retrieved 2008-01-20. 
  92. Archer, David (2005). "Fate of fossil fuel CO2 in geologic time". Journal of Geophysical Research 110: C09S05. doi:10.1029/2004JC002625. 
  93. వ్యూపాయింట్ అమెరికన్ అసోసియేషన్ అఫ్ ఇన్స్యురెన్స్ సర్వీసెస్
  94. అసోసియేషన్ అఫ్ బ్రిటిష్ ఇన్స్యురర్స్ (2005) "ఫైనాన్షియల్ రిస్క్ అఫ్ క్లైమేట్ చేంజ్ " సమ్మరీ రిపోర్ట్
  95. Choi, O.; A. Fisher (2003). "The Impacts of Socioeconomic Development and Climate Change on Severe Weather Catastrophe Losses: Mid-Atlantic Region (MAR) and the U.S.". Climatic Change 58 ((1-2)): 149–170. doi:10.1023/A:1023459216609. 
  96. Board on Natural Disasters (1999). "Mitigation Emerges as Major Strategy for Reducing Losses Caused by Natural Disasters". Science 284 (5422): 1943–1947. doi:10.1126/science.284.5422.1943. PMID 10373106. 
  97. స్టడీస్ షో క్లైమేట్ చేంజ్ మెల్టింగ్ పెర్మాఫ్రోస్ట్ అండర్ రన్వేస్ ఇన్ వెస్ట్రన్ ఆర్క్టిక్ వేబెర్, బాబ్ ఎయిర్ పోర్ట్ బిజినెస్.కాం అక్టోబర్ 2007
  98. Easterling, W.E., P.K. Aggarwal, P. Batima, K.M. Brander, L. Erda, S.M. Howden, A. Kirilenko, J. Morton, J.-F. Soussana, J. Schmidhuber and F.N. Tubiello. M.L. Parry, O.F. Canziani, J.P. Palutikof, P.J. van der Linden and C.E. Hanson, Eds. (2007). "Food, fibre and forest products. Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change". Cambridge University Press. p. 275. Retrieved 2009-05-20. 
  99. Giles, Jim (24 March 2008). "Major food source threatened by climate change". NewScientist. 
  100. ది ఇండిపెండెంట్ , ఏప్రిల్ 27, 2005, "క్లైమేట్ చేంజ్ పొసెస్ థ్రెట్ టు ఫుడ్ సప్లై, సైన్టిస్ట్స్ సే" - రిపోర్ట్ ఆన్ దిస్ ఈవెంట్
  101. Paul Brown (2005-06-30). "Frozen assets". The Guardian. Retrieved 2008-01-22. 
  102. Anisimov, O.A., D.G. Vaughan, T.V. Callaghan, C. Furgal, H. Marchant, T.D. Prowse, H. Vilhjálmsson and J.E. Walsh. M.L. Parry, O.F. Canziani, J.P. Palutikof, P.J. van der Linden and C.E. Hanson, Eds. (2007). "Polar regions (Arctic and Antarctic). Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change". Cambridge University Press. p. 668. Retrieved 2009-05-20. 
  103. Mimura, N., L. Nurse, R.F. McLean, J. Agard, L. Briguglio, P. Lefale, R. Payet and G. Sem. M.L. Parry, O.F. Canziani, J.P. Palutikof, P.J. van der Linden and C.E. Hanson, Eds. (2007). "Small islands. Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change". Cambridge University Press. p. 689. Retrieved 2009-05-20. 
  104. Hennessy, K., B. Fitzharris, B.C. Bates, N. Harvey, S.M. Howden, L. Hughes, J. Salinger and R. Warrick. M.L. Parry, O.F. Canziani, J.P. Palutikof, P.J. van der Linden and C.E. Hanson, Eds. (2007). "Australia and New Zealand. Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change". Cambridge University Press. p. 509. Retrieved 2009-05-20. 
  105. "The Economic Impacts of Climate Change: Evidence from Agricultural Profits and Random Fluctuations in Weather". 
  106. John Vidal (2005-06-30). "In the land where life is on hold". The Guardian. Retrieved 2008-01-22. 
  107. "Climate change - only one cause among many for Darfur conflict". IRIN. 2007-06-28. Retrieved 2008-01-22. 
  108. Nina Brenjo (2007-07-30). "Looking to water to find peace in Darfur". Reuters AlertNet. Retrieved 2008-01-22. 
  109. Nicholls, R.J. and R.S.J. Tol (2006). "Impacts and responses to sea-level rise: a global analysis of the SRES scenarios over the twenty-first century". Phil. Trans. R. Soc. A 364: 1073. doi:10.1098/rsta.2006.1754. Retrieved 2009-05-20. 
  110. అన్ నేచురల్ డిసాస్టర్స్ ఆండ్రూ సిమ్మ్స్ ది గార్డియన్ అక్టోబర్ 2003
  111. హిడెన్ స్టేటిస్టిక్స్: ఎన్విరాన్మెంటల్ రేఫ్యూజీస్
  112. Hidden statistics: environmental refugees Archived version
  113. www.washingtontimes.com
  114. "Arctic ice levels at record low opening Northwest Passage". Wikinews. 
  115. 115.0 115.1 డైలీమెయిల్.కో.uk, ది నార్త్ పోల్ బికంస్ అన్ 'ఐలాండ్ ' ఫర్ ది ఫస్ట్ టైం ఇన్ హిస్టరీ అస్ ఐస్ మెల్ట్స్
  116. Richards, Michael. "Poverty Reduction, Equity and Climate Change: Global Governance Synergies or Contradictions?" (PDF). Overseas Development Institute. Retrieved 2007-12-01. 
  117. Mayhew, Peter J; Gareth B. Jenkins, Timothy G. Benton (October 23, 2007). "A long-term association between global temperature and biodiversity, origination and extinction in the fossil record". Proceedings of the Royal Society B (Royal Society Publishing) 275: 47. doi:10.1098/rspb.2007.1302. Retrieved 2007-10-30. 
  118. Amstrup, Steven C.; Ian Stirling, Tom S. Smith, Craig Perham, Gregory W. Thiemann (2006-04-27). "Recent observations of intraspecific predation and cannibalism among polar bears in the southern Beaufort Sea". Polar Biology 29 (11): 997–1002. doi:10.1007/s00300-006-0142-5. 
  119. Le Bohec, Céline; Joël M. Durant, Michel Gauthier-Clerc, Nils C. Stenseth, Young-Hyang Park, Roger Pradel, David Grémillet, Jean-Paul Gendner, and Yvon Le Maho (2008-02-11). "King penguin population threatened by Southern Ocean warming" (abstract). Proceedings of the National Academy of Sciences 105: 2493. doi:10.1073/pnas.0712031105. PMID 18268328. Retrieved 2008-02-13. 
  120. ఆన్ థినింగ్ ఐస్ మైఖేల్ బయేర్స్ లండన్ రివ్యూ అఫ్ బుక్స్ జనవరి 2005
  121. Pertti Koskimies (compiler) (1999). "International Species Action Plan for the Gyrfalcon Falco rusticolis" (PDF). BirdLife International. Retrieved 2007-12-28. 
  122. "Snowy Owl" (PDF). University of Alaska. 2006. Retrieved 2007-12-28. 
  123. Arendt, J.D. (1997). "Adaptive intrinsic growth rates: an integration across taxa". Q. Rev. Biol. 72 (2): 149–177. doi:10.1086/419764. 
  124. Biro, P.A., et al. (June 2007). "Mechanisms for climate-induced mortality of fish populations in whole-lake experiments". Proc. Nat. Acad. Sci. 104 (23): 9715–9719. doi:10.1073/pnas.0701638104. ISSN 1091-6490. PMID 17535908. 
  125. Time Hirsch (2005-10-05). "Animals 'hit by global warming'". BBC News. Retrieved 2007-12-29. 
  126. Walther, Gian-Reto; Eric Post, Peter Convey, Annette Menzel, Camille Parmesan, Trevor J. C. Beebee, Jean-Marc Fromentin, Ove Hoegh-Guldberg, Franz Bairlein (March 28, 2002). "Ecological responses to recent climate change" (PDF). Nature 416: 389–395. doi:10.1038/416389a. 
  127. Root, Terry L.; Jeff T. Price, Kimberly R. Hall, Stephen H. Schneider, Cynthia Rosenzweig & Alan Pounds (2003-01-02). "Fingerprints of global warming on animals and plants" ([dead link]). Nature 421 (6918): 57–59. doi:10.1038/nature01333. Retrieved 2008-02-13. 
  128. www.stanford.edu
  129. గ్రాస్ ఫ్లరిషేస్ ఇన్ వార్మర్ అంటార్కిటిక్ ఒరిజినల్లీ ఫ్రమ్ ది టైమ్స్ , డిసెంబర్ 2004
  130. 130.0 130.1 McLaughlin, John F.; et al. (2002-04-30). "Climate change hastens population extinctions" (PDF). PNAS 99 (9): 6070–6074. doi:10.1073/pnas.052131199. PMID 11972020. Retrieved 2007-03-29. 
  131. Permesan, Camille (2006-08-24). "Ecological and Evolutionary Responses to Recent Climate Change" (PDF). Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics 37: 637–669. doi:10.1146/annurev.ecolsys.37.091305.110100. Retrieved 2007-03-30. 
  132. Botkin, Daniel B.; et al. (March 2007). "Forecasting the Effects of Global Warming on Biodiversity" (PDF). BioScience 57 (3): 227–236. doi:10.1641/B570306. Retrieved 2007-11-30. 
  133. Lovell, Jeremy (2002-09-09). "Warming Could End Antarctic Species". CBS News. Retrieved 2008-01-02. 
  134. వైట్ పోసం సైడ్ టు బి ఫస్ట్ విక్టిం అఫ్ గ్లోబల్ వార్మింగ్
  135. నేచురల్ రిసోర్సెస్ కెనడా
  136. 136.0 136.1 జిం రాబిన్స్, బార్క్ బీటిల్స్ కిల్ మిల్లియన్స్ అఫ్ యాకర్స్ అఫ్ ట్రీస్ ఇన్ వెస్ట్, న్యూ యార్క్ టైమ్స్, 17 నవంబర్ 2008
  137. 137.0 137.1 వెర్నెర్ కుర్జ్ et al. మౌంటైన్ పైన్ బీటిల్ అండ్ ఫారెస్ట్ కార్బన్ ఫీడ్బ్యాక్ టు క్లైమేట్ చేంజ్, నేచర్ 452, 987-990 (24 ఏప్రిల్ 2008).
  138. పైన్ ఫారెస్ట్స్ డిస్ట్రాయడ్ బై బీటిల్ టేక్ఓవర్, NPR యొక్క టాక్ అఫ్ ది నేషన్, ఏప్రిల్ 25, 2008
  139. US నేషనల్ అసేస్స్మెంట్ అఫ్ ది పొటెన్షియల్ కన్సీక్వెన్సెస్ అఫ్ క్లైమేట్ వేరియబిలిటి అండ్ చేంజ్ రీజనల్ పేపర్: అలస్కా
  140. సైన్సు మాగజిన్ - ఆగష్టు 2006 "ఇస్ గ్లోబల్ వార్మింగ్ కాజింగ్ మోర్ , లార్జేర్ వైల్డ్ ఫైర్స్?" - స్టీవెన్ డబ్ల్యు . రన్నింగ్
  141. BBC న్యూస్ : ఆసియన్ పీట్ ఫైర్స్ యాడ్ టు వార్మింగ్
  142. [1]ఎక్స్పోసర్ అఫ్ గ్లోబల్ మౌంటైన్ సిస్టంస్ టు క్లైమేట్ వార్మింగ్ డ్యురింగ్ ది 21st సెంచరీ సైన్సు డైరెక్ట్
  143. ది పోటేన్షియల్ ఎఫ్ఫెక్ట్స్ అఫ్ గ్లోబల్ క్లైమేట్ చేంజ్ ఆన్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ రిపోర్ట్ టు కాంగ్రెస్ ఎడిటర్స్: జోఎల్ బీ. స్మిత్ అండ్ డెన్నిస్ తిర్పక్ US-EPA డిసెంబర్ 1989
  144. "Freshwater Issues at ‘Heart of Humankind’S Hopes for Peace and Development’" (Press release). United Nations. 2002-12-12. Retrieved 2008-02-13. 
  145. Smith, J. and Hitz, S. (2003). "OECD Workshop on the Benefits of Climate Policy: Improving Information for Policy Makers. Background Paper: Estimating Global Impacts from Climate Change". Organisation for Economic Co-operation and Development. p. Page 66. Retrieved 2009-06-19. 
  146. EPA : గ్లోబల్ వార్మింగ్ : రేసౌర్స్ సెంటర్ : పబ్లికేషన్స్ : సీ లెవెల్ రైస్ : సీ లెవెల్ రైస్ రిపోర్ట్స్
  147. కజ్కిస్తాన్ : గ్లేషిఎర్స్ అండ్ జియోపాలిటిక్స్ స్టీఫెన్ హారిసన్ ఓపెన్ డెమోక్రసీ మే 2005
  148. సాహేల్ రైన్ఫాల్ ఇండెక్స్ (20-10N, 20W-10E), 1900–2007
  149. "Temporary Drought or Permanent Desert?". NASA Earth Observatory. Retrieved 2008-06-23. 
  150. Confalonieri, U., B. Menne, R. Akhtar, K.L. Ebi, M. Hauengue, R.S. Kovats, B. Revich and A. Woodward. M.L. Parry, O.F. Canziani, J.P. Palutikof, P.J. van der Linden and C.E. Hanson, Eds. (2007). "Human health. Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change". Cambridge University Press. p. Page 393. Retrieved 2009-05-20. 
  151. Lister, S. (May 14, 2009). "Professor Anthony Costello: climate change biggest threat to humans". The Times. Retrieved 2009-08-08. 
  152. "Climate change: The biggest global-health threat of the 21st century". UCL News. May 14, 2009. Retrieved 2009-08-08. 
  153. McMichael, A.J., Campbell-Lendrum, D.H., Corvalán, C.F., Ebi, K.L., Githeko, A., Scheraga, J.D. and Woodward, A. (2003). "Climate Change and Human Health – Risk and Responses". World Health Organization, Geneva. 
  154. హీట్-రిలేటేడ్ డెథ్స్---ఫోర్ స్టేట్స్,జూలై--ఆగష్టు 2001,అండ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్, 1979--1999
  155. హైపోతెర్మియా-రిలేటేడ్ డెథ్స్--- ఉతః, 2000,అండ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ , 1979--1998
  156. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; Keatinge2000 అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  157. Department of Health and Health Protection Agency (February 12, 2008). "Health effects of climate change in the UK 2008: an update of the Department of Health report 2001/2002". 
  158. Schär, C.; Jendritzky, G. (2004). "Hot news from summer 2003". Nature 432 (7017): 559–60. doi:10.1038/432559a. 
  159. Peter A. Stott; D.A. Stone, M.R. Allen (2004). "Human contribution to the European heatwave of 2003". Nature 432: 610–614. doi:10.1038/nature03089. ISSN 0028-0836. 
  160. Hales, Simon; et al. (2002-09-14). "Potential effect of population and climate changes on global distribution of dengue fever: an empirical model" (PDF). The Lancet 360 (9336): 830–834. doi:10.1016/S0140-6736(02)09964-6. Retrieved 2007-05-02. 
  161. Soverow, J.; G. Wellenius, D. Fisman, and M. Mittleman. "Infectious Disease in a Warming World: How Weather Influenced West Nile Virus in the United States (2001-2005)". Environmental Health Perspectives. Retrieved 2009-04-13. 
  162. Rogers, D.; S. Randolph (2000-09-08). "The global spread of malaria in a future warmer world". Science 289 (5485): 1763–6. Retrieved 2008-01-04. 
  163. Boseley, Sarah (June 2005). "Health hazard". The Guardian. Retrieved 2008-01-04. 
  164. BBC న్యూస్:గ్లోబల్ వార్మింగ్ డిసీజ్ వార్నింగ్
  165. Reiter, Paul; et al. (2004). "Global warming and malaria: a call for accuracy". The Lancet Infectious Deseases 4 (6): 323–324. doi:10.1016/S1473-3099(04)01038-2. 
  166. "Eradication of Malaria in the United States (1947-1951)". Centers for Disease Control and Prevention. April 23, 2004. Retrieved 2008-07-12. 
  167. "మలేరియా ఫౌండ్ ఇన్ PNG హైలాన్డ్స్",ABC రేడియో ఆస్ట్రేలియా,ఏప్రిల్ 8,2008
  168. పపువా న్యూ గినియా : క్లైమేట్ చేంజ్ చాలెంజ్ టు కంబాట్ మలేరియాUN ఆఫీస్ ఫర్ ది కోఆర్డినేషన్ అఫ్ హ్యుమానిటేరియన్ అఫ్ఫైర్స్
  169. AAP గ్లోబల్ క్లైమేట్ చేంజ్ అండ్ చిల్ద్రెన్'స్ హెల్త్
  170. UNICEF UK న్యూస్ ::న్యూస్ ఐటెం :: ది ట్రాజిక్ కాన్సీక్వెంసెస్ అఫ్ క్లైమేట్ చేంజ్ ఫర్ ది వరల్డ్’స్ చిల్ద్రెన్ :: ఏప్రిల్ 29, 2008 00:00
  171. "నేషనల్ సెక్యూరిటీ అండ్ ది త్రేట్ అఫ్ క్లైమేట్ చేంజ్". మిలటరీ అడ్వైజరీ బోర్డు,April 15, 2007.
  172. రాయ్టర్స్ . U.N. కౌన్సిల్ హిట్స్ ఇంపస్సే ఓవర్ డిబేట్ ఆన్ వార్మింగ్ . ది న్యూ యార్క్ టైమ్స్,ఏప్రిల్ 17, 2007. రిట్రీవ్డ్ ఆన్ మే 29, 2007.
  173. విల్ గ్లోబల్ వార్మింగ్ త్రేటేన్ నేషనల్ సెక్యూరిటీ ?. సలోన్ , ఏప్రిల్ 9, 2007. రెట్రేవ్ద్ ఆన్ మే 29, 2007.
  174. Kurt M. Campbell, Jay Gulledge, J.R. McNeill, John Podesta, Peter Ogden, Leon Fuerth, R. James Woolsey, Alexander T.J. Lennon, Julianne Smith, Richard Weitz, Derek Mix (Oktober 2007). "The Age of Consequences: The Foreign Policy and National Security Implications of Global Climate Change" (PDF). Retrieved 2009-07-14. 




బాహ్య లింకులు[మార్చు]


మూస:Global warming