మంచు చిరుత

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
మంచు చిరుత
Uncia uncia.jpg
పరిరక్షణ స్థితి
శాస్త్రీయ వర్గీకరణ
రాజ్యం: Animalia
విభాగం: Chordata
తరగతి: Mammalia
క్రమం: Carnivora
కుటుంబం: Felidae
ఉప కుటుంబం: Pantherinae
జాతి: Uncia
Gray, 1854
ప్రజాతి: uncia
ఉప ప్రజాతి: see text
ద్వినామీకరణం
Uncia uncia
(Schreber, 1775)
Range map
పర్యాయపదాలు
  • Felis irbis Ehrenberg, 1830 (= Felis uncia Schreber, 1775), by subsequent designation (Palmer, 1904).[2]

మధ్య మరియు దక్షిణ ఆసియా పర్వత శ్రేణులలో పిల్లి స్వజాతికి చెందిన మరీ అంత పెద్దది కాని జీవి మంచు చిరుత (అన్సియా అన్సియా ). ఈ జాతుల యొక్క వర్గీకరణ మారే అవకాశం ఉంది మరియు దాని యొక్క జాతి స్థాపక స్థానం ఇంకనూ అధ్యయనాలు చేసేవరకూ తీర్మానించబడవు.

మంచు చిరుతలు 3,000 మరియు 5,500 మీటర్లు (9,800 మరియు 18,000 అడుగులు) సముద్ర మట్టం మీద మధ్య ఆసియా యొక్క రాళ్ళ పర్వతాలలో నివసిస్తాయి. వాటి రహస్య స్వభావం ఏమనగా వాటి ఖచ్చితమైన సంఖ్య తెలియదు అయినప్పటికీ, అంచనా ప్రకారం 3,500 మరియు 7,000 మధ్య మంచు చిరుతలు అడవిలో ఉన్నాయి మరియు 600 మరియు 700 మధ్య ప్రపంచవ్యాప్త జంతుప్రదర్శనశాలలలో ఉన్నాయి.[3]

వర్ణన[మార్చు]

మంచు చిరుతలు ఇతర పెద్ద పిల్లుల కన్నా చిన్నవిగా ఉంటాయి, కానీ వాటిలాగానే అనేక రకాల పరిమాణాలు కలిగి సాధారణ బరువు 27 మరియు 54 కిలోgram (950 మరియు 1,900 oz) మధ్య ఉంటుంది. శరీర పొడవు 75–130 సెంటీమీటర్లు (30–50 in) పరిధుల మధ్య ఉంటుంది, తోక పొడవు ఆ పొడవులో 75 నుంచి 90 శాతం ఉంటుంది.[4][5]

మంచు చిరుతలు మందమైన బొచ్చును కలిగి ఉంటాయి, వాటి అసలు రంగు పొగ బూడిద రంగు నుండి పసుపు రంగు మధ్యలో లోపలి భాగాలు గోధుమ రంగుతో ఉంటాయి. వీటి శరీరం మీద ముదురు బూడిద రంగు నుండి నల్లటి తెరచి ఉన్న గులాబీ రూపాలు ఉండి అదేరంగులో ఉన్న చిన్న చుక్కలు వాటి తల మీద మరియు పెద్ద చుక్కలు కాళ్ళు మరియు తోక మీద కనిపిస్తాయి. పిల్లులలో అసాధారణంగా, వీటి కళ్ళు లేత ఆకుపచ్చ లేదా బూడిద రంగులో ఉంటాయి.[5][4]

హిమ పర్వత వాతావరణంలో నివసించటం కొరకు చిరుతలు అనేక అనుసరణీయతలను ప్రదర్శిస్తాయి. వాటి శరీరాలు చిన్నవి మరియు ధృడమైనవి, వాటి బొచ్చు మందంగా, మరియు వాటి చెవులు చిన్నవిగా ఇంకా గుండ్రంగా ఉండి, వీటివల్ల వేడిని కోల్పోకుండా చేస్తాయి. వాటి పాదాలు వెడల్పుగా ఉండి వాటి బరువు మంచు మీద నడవడానికి సరిగ్గా విస్తరించేటట్టు చేస్తుంది, మరియు వాటి ప్రక్కల కూడా బొచ్చు ఉండి నిలువుగా ఉన్నవాటి మీద మరియు నిలకడగా లేని ఉపరితలాల మీద నడవడానికి అలానే ఉష్ణ నష్టాన్ని తగ్గించడానికి సహాయకంగా ఉంటుంది. మంచు చిరుతల తోకలు పొడవుగా మరియు చలించేవిగా ఉండి వాటి సంతులనం కొనసాగించటానికి సహాయపడుతుంది. తోకలు కూడా మందమైన కేశాచ్చాదనతో ఉండి, ఉష్ణ నష్టాన్ని తగ్గిస్తాయి, మరియు అవి నిద్రపోతున్నపుడు దుప్పటితో లాగా మొహాన్ని కప్పుకున్నట్టు వాడుతుంది.[5][6]

మంచు చిరుతకు చిన్న నోరు మరియు గుమ్మటం వంటి నుదురును, అసాధారణమైన పెద్ద ముక్కు రంధ్రాలను కలిగి ఉండి పర్వత వాతావరణంలో చల్లటి పిల్ల గాలులను పీల్చుకోవడానికి అనువుగా ఉంటుంది.[4]

కంటాస్థి యొక్క కొంత మార్పు కలిగి ఉన్నప్పటికీ మంచు చిరుతలు గర్జించలేవు. పెద్ద పిల్లులు గర్జించటానికి ఈ మార్పు అవసరం ని ముందు భావించేవారు, కానీ ఆధునిక అధ్యయనాలు తెలిపిన దాని ప్రకారం గర్జించే సామర్ధ్యం ఇతర స్వరూప సంబంధ శాస్త్ర లక్షణాల మీద, ముఖ్యంగా స్వరపేటిక మీద ఆధారపడి ఉంటాయని చూపించాయి, ఇవి మంచు చిరుతలో లోపించాయి.[7][8] మంచు చిరుత కంట ధ్వనులలో బుసలు, మొరగటం, పిల్లి కూతలు, గుర్రులు, మరియు ఏడ్పులు ఉంటాయి.

వర్గీకరణ[మార్చు]

గతంలో, అనేక వర్గీకరణ వేత్తలు మంచు చిరుతను పంతేర తెగలో , ఇతర అతిపెద్ద అంతరించని ఉపకుటుంబంతో చేర్చారు, కానీ దీనిని తరువాత దాని తెగ అయిన ఉన్సియా లో పెట్టబడింది. ఇది చిరుత (పులి )తో దగ్గర సంబంధం కలిగిలేనట్టుగా భావించబడింది. అయినప్పటికీ, ఈ మధ్య జరిగిన కణ అధ్యయనం ఈ జాతులను పంతేరా జాతిలో ఉంచింది, దాని యొక్క సమీప బంధువు పులి (పంతేరా టైగ్రిస్ )తో ఉంచబడింది, అయిననూ దీని ఖచ్చితమైన స్థానం ఇంకనూ స్పష్టంగా లేదు, మరియు అనేక ఆధారాలు దీనిని ఉన్సియా గా భావించి మున్ముందు అధ్యయనాలు ఇంకనూ చేయవలసినదిగా తెలుపుతారు.[9]

కొన్ని ఉపజాతులు వేర్వేరు భౌగోళిక ప్రాంతాలలో నివసించే జంతువుల కొరకు ప్రతిపాదించబడినాయి. h ఇంకనూ అంచనావేయవలసిన అవసరం ఉన్న U. u. బైకలెన్సిస్-రొమనీ యొక్క వీలైన అపవాదంతో, ఈ ఉపజాతులు సాధారణంగా న్యాయబద్దమైనవిగా భావించబడవు.[2] అయినప్పటికీ, హ్యాండ్ బుక్ ఆఫ్ ది మామ్మల్స్ ఆఫ్ ది వరల్డ్ రెండు ఉపజాతులను గుర్తించింది: మొంగోలియా మరియు రష్యాకు మధ్య ఆసియా ఉత్తరం వైపున ఉన్న U. u. ఉన్సియా ; మరియు పడమర చైనా మరియు హిమాలయాలలో ఉన్న U. u. ఉన్సియోయిడ్స్ ఉన్నాయి.[10]

పదప్రవర[మార్చు]

లాటిన్ తెగ పేరు ఉన్సియా మరియు అప్పుడప్పుడూ ఆంగ్ల పేరు "ఔన్స్" రెండూ ఓల్డ్ ఫ్రెంచి ఒన్స్ నుండి పొందబడినాయి, నిజానికి దీనిని యురోపియన్ లింక్స్ కొరకు ఉపయోగించబడింది. "ఒన్స్ " అనేపదం ముందున్న పదం "లోన్సు " నుండి బ్యాక్-ఫార్మేషన్ చేత పొందబడింది – "లోన్సు " లోని "L" "le " యొక్క సంక్షిప్త రూపాన్ని("ది"), మిగిలిన "ఒన్స్ " జంతువు పేరుగా పరికించబడుతుంది. ఇది, ఆంగ్ల శైలి "ఔన్సు" లాగా ఉంటుంది, దీనిని ఇతర పిల్లి జాతికి సంబంధించిన-పిల్లి పరిమాణాలకు వాడబడుతుంది, మరియు ఫలితంగా మంచు చిరుతకు వాడబడుతుంది.[11][12]

మంచు చిరుతను దీని యొక్క స్వదేశ ప్రాంతాలలో షాన్ (లడాఖి), ఇర్వ్స్ (మూస:Lang-mn), బార్స్ లేదా బారిస్ (మూస:Lang-kk మూస:IPA2) మరియు బర్ఫానీ చితా అనీ - "మంచు చీతా" (ఉర్దూ)లో పిలవబడుతుంది.

పంపిణీ[మార్చు]

టొరోంటో జంతుప్రదర్శన శాలలో మంచు చిరుత.

మంచు చిరుతల యొక్క పంపిణీ మధ్య మరియు దక్షిణ ఆసియాలో మిట్టపల్లాలుగా ఉన్న పర్వత ప్రాంతాలలో షుమారు 12,30,000 square కిలోmetre (1.3×1013 sq ft) కలిగి ఉంటాయి, ఇది పన్నెండు దేశాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి: ఆఫ్ఘనిస్తాన్, భూటాన్, చైనా, భారతదేశం, కజఖిస్తాన్, కిర్గిజ్ రిపబ్లిక్, మొంగోలియా, నేపాల్, పాకిస్తాన్, రష్యా, తజికిస్తాన్, మరియు ఉజ్బెకిస్తాన్ ఉన్నాయి.

భౌగోళిక పంపిణీ తూర్పు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని హిందుకుష్ నుండి పమిర్ పర్వతాల ద్వారా సిర్ దర్యా, టియన్ షాన్, కరకోరం, కాశ్మీర్, కున్లున్,మరియు హిమాలయాల నుండి దక్షిణ సైబీరియాకు వెళతాయి, అక్కడ అడవులు రష్యా ఆల్టై పర్వతాలను, సాజన్, తన్ను-ఒలా పర్వతాలను మరియు లేక్ బైకాల్ యొక్క పడమర నున్న పర్వతాలకు వెళతాయి. మొంగోలియాలో ఇది మొంగోలియన్ మరియు గోబీ ఆల్టై ఇంకా ఖంగై పర్వతాలలో కనుగొనబడతాయి. టిబెట్‌లో దీనిని ఉత్తరంలో అల్టిన్-టఘ్ వరకూ కనుగొనబడతాయి.[13][5][6]

ఆవరణశాస్త్రం మరియు ప్రవర్తన[మార్చు]

వేసవి కాలంలో, మంచు చిరుత సాధారణంగా చెట్ల మీద పర్వత పచ్చిక బయళ్ళ మీద మరియు సముద్ర మట్టం నుండి ఎత్తు 2,700–6,000 మీ (8,900–19,700 అడుగులు) వద్ద రాళ్ళ ప్రాంతాలలో ఉంటాయి. చలి కాలంలో, ఇది సముద్ర మట్టం 1,200–2,000 మీ (3,900–6,600 అడుగులు) వద్ద అడవిలోకి దిగి వస్తాయి. ఇవి విచ్చిన్న భూభాగంను ఎంచుకుంటాయి మరియు అవి ఏవిధమైన కష్టం లేకుండా మంచు లోపలికి 85 సెంటీమీటర్లు (33 in) వెళ్ళగలవు, అయిననూ అవి ఇతర జంతువుల చేత చేయబడిన ప్రస్తుత జాడలు వాడటాన్ని ఇష్టపడతాయి.[4]

ఇది దీర్ఘమైన ఒంటరి జీవితాన్ని సాగిస్తాయి, అయిననూ తల్లులు పిల్లలను గుహలలో పర్వతాలలో ఎక్కువ కాలాలు పిల్లలను పెంచుతాయి.

ఒక ఒంటరి మంచు చిరుత సరైన గృహ పరిధిలో జీవిస్తుంది కానీ వేరొక మంచు చిరుతలు ఆక్రమించుకుంటే దాని యొక్క ప్రాంతాన్ని కోపంగా పోరాడి రక్షించుకోదు. గృహ పరిధిలు పరిమాణంలో గొప్పగా మారతాయి. చంపితినే ఆహారం అధికంగా ఉన్న నేపాల్‌లో, గృహ పరిధి 12 కి.m2 (5 sq mi) నుండి 40 కి.m2 (15 sq mi) చిన్నదిగా మరియు ప్రతి 100 కి.m2 (39 sq mi)కు ఐదు నుంచి పది జంతువులు ఇక్కడ కనిపిస్తాయి; అయితే స్వల్పమైన జంతు ఆహారం ఉన్న నివాసాలలో ప్రాంతం 1,000 కి.m2 (386 sq mi) కేవలం ఈ రకమైన ఐదు పిల్లులకు సహాకారం అందిస్తుంది.[7]

ఇతర పిల్లులు లాగానే, మంచు చిరుతలు సువాసనా గుర్తులను వారి ప్రాంతం మరియు సాధారణంగా ప్రయాణించే దారులను సూచించడానికి ఉపయోగిస్తాయి. ఇవి చాలా సాధారణంగా చేసే పద్దతులలో మూత్రం చేసే ముందు లేదా వెళ్ళే ముందు వెనుక కాలితో నేలను తవ్వుతాయి, కానీ అవి మూత్రాన్ని ఆశ్రయం కోసం ఉన్న రాళ్ళ ముక్కల మీద కూడా పోస్తాయి.[4]

మంచు చిరుతలు సూర్యోదయం మరియు అస్తమయంలో చురుకుగా ఉండటం వలన ట్విలైట్‌ను పోలి ఉంటాయి.[5] అవి చాలా రహస్యకరమైన మరియు బాగా దాక్కోవటంలో పేరున్నవి.

ఆహారం[మార్చు]

మంచు చిరుతలు మాంసాహార జీవులు మరియు చురుకుగా వారి ఆహరం కొరకు వేటాడుతాయి. అయిననూ, మిగిలిన పిల్లుల లానే, ఇవి కూడా అవకాశవాద భక్షకులు, ఏ మాంసం దొరికితే దానిని తిని చివరికి కుళ్ళిపోయిన జంతు మాంసంను మరియు ఇళ్ళలో పెంచే జంతువులను కూడా తింటాయి. వాటి కన్నా పరిమాణంలో మూడింతలు ఉన్న జంతువులను చంపగలిగే సామర్ధ్యం ఉండి కానీ తయారుగా ఉన్న కుందేళ్ళు మరియు పక్షులను ఆహారం కోసం వేటాడుతాయి.[6] పిల్లులలో అసాధారణంగా, మంచు చిరుతలు ఎక్కువగా శాకాహారం కూడా తింటాయి, ఇందులో గడ్డి మరియు రెమ్మలు ఉంటాయి.[4]

మంచు చిరుత యొక్క ఆహారం దాని యొక్క పరిధి నుండి మారుతుంది మరియు సంవత్సరకాలంలో ఆహారం లభ్యమయ్యేదాని మీద అది ఆధారపడి ఉంటుంది. హిమాలయాలలో ఇది గొర్రెలను వేటాడుతుంది (హిమాలయ నీలిరంగు గొర్రెలు) కానీ ఇతర పర్వత శ్రేణులలో కరకోరం, టియన్ షాన్, మరియు ఆల్టై‌లలో, దీని యొక్క ప్రధాన ఆహారంలో సైబేరియన్ అడవి మేక మరియు అర్గాలి అనే ఒక రకమైన అడవి గొర్రె ఉన్నాయి, అయిననూ మంచు చిరుత శ్రేణి యొక్క కొన్ని భాగాలలో కనపడుతుంది.[5][14] ఇది భక్షించే అడవి మేకలు మరియు గొర్రెలతో పాటు అతిపెద్ద ఇతర జంతువులలో (మర్ఖోర్లు మరియు ఉరియల్లు), ఇతర మేకలు హిమాలయన్ తహ్ర్ వంటి నెమరవేసే జంతువులు మరియు గోరల్ల్లు, ఇంకా జింక, మగపందులు, మరియు లంగూర్ కోతులు ఉన్నాయి. చిన్న జంతువుల ఆహారంలో ఎలుకలు వంటివి, బొచ్చు కుందేళ్ళు, చిన్న కుందేళ్ళు, ఇతర ఎలుక జాతులు, మరియు పక్షులు మంచు కోడి మరియు చుకర్ ఉన్నాయి.[5][6][14][15]

ఇదేమి అయిష్టంగా ఇళ్ళలోని పెంపుడు జంతువులను తీసుకోదు, ఇది మానవులతో నేరుగా విభేదాన్ని తీసుకువస్తుంది. హెర్డెర్స్ వారి జంతువులను మంచు చిరుతల నుండి రక్షించు కోవడానికి వాటి చంపుతారు .[6] అయిననూ, మంచు చిరుతలు మానవుల మీద దాడి చేసినట్లు ఏవిధమైన నమోదులు లేవు, మరియు మొత్తం అని పెద్ద పిల్లులలో తక్కువ కోపంగా ఉన్నవిగా కనిపిస్తాయి. ఫలితంగా, అవి పెంపుడు జంతువలతో సులభంగా కలిసి పోతాయి, బెదిరించినపుడు వెనువెంటనే అవి చంపినవాటిని వదిలివేస్తాయి, మరియు దాడి చేసినప్పుడు వాటిని అవి రక్షించుకోకుండా కూడా ఉండవచ్చు.[4]

మంచు చిరుతలు పైన పేర్కొన్న ఆహారం కొరకు వేచి ఉంటాయి, వీటి పద్దతిని దాచిపెట్టడానికి విచ్చిన్న భూభాగంను ఉపయోగిస్తాయి, మరియు 14 మీటర్లు (46 అడుగులు) దూరాన్ని గెంతగలవు.[16] ఇవి చురుకుగా లోతుగా ఉన్న పర్వతాల మీద ఆహారంకోసం వేటాడటాన్ని ప్రయత్నిస్తాయి, ఇందుకు కానూ వీటి తోలి దుముకు 300 మీటర్లు (980 అడుగులు) ఉండి జంతువులను వేటాడతాయి. ఇవి మెడను కొరికి చంపుతాయి మరియు తినే ముందు చనిపోయిన జంతువును సురక్షిత ప్రాంతానికి ఈడ్చుకొని పోతాయి. మరణించిన జంతువు యొక్క తినగలిగే భాగాలన్నింటినీ తింటుంది మరియు ఒక గొర్రెను తిని తిరిగి వేటాడే దాకా దాదాపు రెండు వారాలు ఏమీ తినకుండా జీవిస్తుంది.[4]

జీవిత చక్రం[మార్చు]

మంచు చిరుతలు సాధారణంగా చలికాలం చివరలో జతవుతాయి మరియు గర్భధారణ సమయం 90–100 రోజులు ఉంటుంది, అందుచే చిరుత పిల్లలు ఏప్రిల్ మరియు జూన్ మధ్యలో పుడతాయి. సంతానోత్పత్తి సామర్ధ్యం విలక్షణంగా ఐదు నుంచి ఎనిమిది రోజులు ఉంటుంది, మరియు మగ చిరుతలు సంభోగం తరువాత వేరే భాగస్వామి కొరకు చూడవు బహుశా స్వల్పకాల సంభోగ కాలం నమ్మకంగా చేయడానికి సరిపోయే సమయంను అనుమతించదు. జంటగా ఉన్న చిరుతలు సంభోగం వంగే భంగిమలో రోజుకి పన్నెండు నుండి ముప్పై ఆరుసార్లు చేస్తాయి.[4]

తల్లి చిరుత రాళ్ళ గుహలో దాని క్రింద బొచ్చుతో ఉన్న చోట జన్మనిస్తుంది. పిల్లల పరిమాణాలు ఒకటి నుండి ఐదు పులిపిల్లలలో మారుతుంది కానీ రెండు లేదా మూడు ఒకే పోలికతో ఉంటాయి. పుట్టినప్పుడు పిల్లలు గుడ్డిగా మరియు అసహాయులుగా ఉంటాయి, అయిననూ అప్పటికే మందమైన బొచ్చుతో మరియు బరువు 320–567 gram (11.3–20.0 oz)గా ఉంటుంది. ఇవి దాదాపు ఏడు రోజులకు కళ్ళు తెరుస్తాయి మరియు పిల్లలు ఐదు వారాలకు నడవగలుగుతాయి మరియు పది వారాలకు పూర్తిగా తల్లిపాలు మానివేస్తాయి.[4]

రెండు నుంచి నాలుగు నెలల వయసులో చిరుత పిల్లలు గుహను వదిలేస్తాయి, కానీ అవి వాటి తల్లితో 18–22 నెలలు స్వతంత్రులు అయ్యేదాకా కలిసి ఉంటాయి. ఒకసారి స్వతంత్రులు అయినతరువాత, తగినంత దూరాలు వెళతాయి, బల్లపరుపు ప్రాంతాలను వదిలి నూతన వేటాడే ప్రదేశాలకు దాటి వెళతాయి. ఇది వారిలో వారినే చంపుకొని తినటాన్ని తగ్గిస్తుంది, లేకపోతే సాపేక్షంగా వియుక్తంగా ఉన్న వారి వాతావరణంలో చాలా సాధారణంగా ఉంటుంది. మంచు చిరుతలు రెండు నుండి మూడు సంవత్సరాలలో శృంగార పరంగా పరిపక్వం చెందుతాయి, మరియు సామాన్యంగా 15–18 ఏళ్ళు జీవిస్తాయి, అయిననూ బందిఖానాలో అవి 21 ఏళ్ళ వరకు జీవించ వచ్చు.[4]

చిరుతల సంఖ్య మరియు సంరక్షణ[మార్చు]

డి'అమ్నేవిల్లె జంతుప్రదర్శన శాలలో మంచు చిరుత, ఫ్రాన్సు మందంగా ఉన్న బొచ్చు తోకను చూపించింది
మంచు చిరుత

మంచు చిరుతల యొక్క మొత్తం అరణ్య సంఖ్య కేవలం 4,080 నుండి 6,590గా మక్కార్తీ మరియు ఇతరులచే 2003లో అంచనావేయబడింది (దిగువ పట్టిక చూడండి). ఈ అంచనాలలో చాలా వరకు చిత్తుప్రతిలో వ్రాయబడినవి మరియు కాలం చెల్లినవి.[1]

1972లో ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్ (IUCN) దాని యొక్క రెడ్ లిస్ట్ ఆఫ్ త్రెటెన్డ్ స్పిసీస్ లో మంచు చిరుతను ప్రపంచ వ్యాప్తంగా "ఆపద ఉన్న" జంతువుగా ఉంచింది; ఇదే విధమైన బెదిరింపు 2008లో చేసిన అంచనాకు కూడా వర్తిస్తుంది.

600-700ల మంచు చిరుతలు ప్రపంచ వ్యాప్త జంతుప్రదర్శన శాలలో ఉన్నాయి.[17]

శ్రేణి దేశం నివాసయోగ్యమైన ప్రదేశం
(km2.)
అంచనావేయబడిన
జనాభా[1]
ఆఫ్ఘనిస్తాన్ 50,000 100-200?
భూటాన్ 15,000 100-200?
చైనా 1,100,000 2,000-2,500
భారతదేశం 75,000 200-600
కజఖ్స్తాన్ 50,000 180-200
కిర్గిజ్ రిపబ్లిక్ 105,000 150-500
మోంగోలియా 101,000 500-1000
నేపాల్ 30,000 300-500
పాకిస్తాన్ 80,000 200-420
తజికిస్తాన్ 100,000 180-220
ఉజ్బెకిస్థాన్ 10,000 20-50
సాన్ డీగో జంతుప్రదర్శన శాలలో మంచు చిరుత.

రక్షిత ప్రాంతాలు:

మంచు చిరుతలను జీవంతో కాపాడటంలో అధిక వృద్దిని విజయవంతంగా మంచు చిరుతలను బందిఖానాలో ఉంచి ఆహారం ఇవ్వడం ద్వారా సాధించారు. ఈ జంతువులు సాధారణంగా రెండు నుండి మూడు వరకు పిల్లలను ఈనకలదు, కానీ కొన్ని సందర్భాలలో ఏడింటికి జన్మ కూడా ఇవ్వవచ్చు.


పరిరక్షక చర్యలు[మార్చు]

మంచు చిరుతను మరియు దాని బెదిరించబడిన పర్వత ఆర్ధిక విధానాలను కాపాడటానికి అనేక ఏజన్సీలు పనిచేస్తున్నాయి. ఇందులో స్నో లెపార్డ్ ట్రస్ట్, స్నో లెపార్డ్ కన్జర్వన్సీ మరియు స్నో లెపార్డ్ నెట్వర్క్ ఉన్నాయి. మంచు చిరుత యొక్క శ్రేణి నుండి ఈ సంఘాలు మరియు అనేక దేశ ప్రభుత్వాలు, ప్రపంచంలోని లాభాపేక్షలేనివి మరియు దాతలు ఇటీవల బీజింగ్‌లో జరిగిన 10వ అంతర్జాతీయ మంచు చిరుత సమావేశంలో కలిసి కట్టుగా పనిచేశారు. పరిశోధన మీద వారి దృష్టి, మంచు చిరుత ఉన్న ప్రాంతాలలో కమ్యూనిటీ కార్యకలాపాలు మరియు శిక్షణా తరగతులు పిల్లి జాతి యొక్క అవసరాలను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి అలానే గ్రామేనుల యొక్క అవసరాలు మరియు కాపరుల సంఘాలు మంచు చిరుతల జీవితాలను మరియు నివాసాల మీద ఒత్తిడి తేవడం మీద ఉంచారు.[22][23]

బిరుదులను వర్ణించటంలో మంచు చిరుత[మార్చు]

మధ్య ఆసియా యొక్క టర్కిక్ ప్రజల కొరకు మంచు చిరుతలు సంకేత అర్ధాలను కలిగి ఉన్నాయి, ఇక్కడ ఈ జంతువును ఇర్బిస్ లేదా బార్స్ అని అంటారు, ఇది విస్తారంగా బిరుదుల వర్ణనలో మరియు చిహ్నంగా వాడబడుతుంది.

మంచు చిరుత (బిరుదుల వర్ణనలో ఔన్సు అనబడుతుంది) (అక్ బార్స్)తటార్స్ మరియు కజఖ్స్ యొక్క జాతీయ చిహ్నం: ఒక మంచు చిరుతను అల్మటీ యొక్క నగర అధికారిక ముద్రగా ఉంది మరియు ఒక రెక్కల మంచు చిరుత తటార్స్టాన్ యొక్క సాయుధ కోతుల మీద కనిపిస్తుంది. అదేవిధమైన చిరుత ఉత్తర ఒసేన్టియా-అలనియా యొక్క సాయుధ కోటుల మీద కనిపిస్తుంది. స్నో లెపార్డ్ పురస్కారంను సోవియట్ యూనియన్ యొక్క మొత్తం ఐదు 7000m సోవియట్ శిఖరాలను చేరినవారికి ఇవ్వబడుతుంది. దానికి తోడూ, మంచు చిరుత కిర్గిజ్స్టాన్ యొక్క బాలికల స్కౌట్ అసోసియేషన్ యొక్క చిహ్నంగా ఉంది.

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 Jackson, R., Mallon, D., McCarthy, T., Chundaway, R.A. & Habib, B. (2008). Panthera uncia. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Retrieved 9 October 2008.
  2. 2.0 2.1 మూస:MSW3 Wozencraft
  3. మంచు చిరుత ట్రస్ట్ యొక్క సమాచార పేజీ.
  4. 4.00 4.01 4.02 4.03 4.04 4.05 4.06 4.07 4.08 4.09 4.10 Sunquist, Mel; Sunquist, Fiona (2002). Wild cats of the World. Chicago: University of Chicago Press. pp. 377–394. ISBN 0-226-77999-8. 
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 "Snow Leopard Fact Sheet". Snow Leopard Trust. 2008. Retrieved 2008-10-23. 
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 "Snow Leopard profile". National Geographic. 2008. Retrieved 2008-10-23. 
  7. 7.0 7.1 Nowak, Ronald M. (1999). Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-5789-9. 
  8. Weissengruber, GE; G Forstenpointner, G Peters, A Kübber-Heiss, and WT Fitch (September 2002). "Hyoid apparatus and pharynx in the lion (Panthera leo), jaguar (Panthera onca), tiger (Panthera tigris), cheetah (Acinonyx jubatus) and domestic cat (Felis silvestris f. catus)". Journal of Anatomy 201 (201). Anatomical Society of Great Britain and Ireland. pp. 195–209. doi:10.1046/j.1469-7580.2002.00088.x. Retrieved 2007-05-20. 
  9. Johnson, W.E.; Eizirik, E., Pecon-Slattery, J., Murphy, W.J., Antunes, A., Teeling, E. & O'Brien, S.J. (6 January 2006). "The Late Miocene radiation of modern Felidae: A genetic assessment". Science 311 (5757): pp73–77. doi:10.1126/science.1122277 (inactive 2010-03-19). Retrieved 2008-10-24. 
  10. విల్సన్ డే, మిట్టర్ మీర్ RA (eds) (2009) హ్యాండ్ బుక్ ఆఫ్ ది మామ్మల్స్ ఆఫ్ ది వరల్డ్. వాల్.1 మాంసం తినే జంతువులు. లింక్స్ ఎడిసన్స్, బార్సిలోనా
  11. Allen, Edward A (1908). "English Doublets". Publications of the Modern Language Association of America. 23 (new series 16: 214. 
  12. ఆక్ఫోర్డ్ ఇంగ్లీష్ నిఘంటువు , ఆక్స్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ. 1933: ఔన్సు
  13. సోవియట్ యూనియన్ యొక్క జంతువులు. వాల్ III: మాంసాహార జీవులు (ఫెలోఐడియా).
  14. 14.0 14.1 Jackson, Rodney; Hunter, Don O. (1996). "Snow Leopard Survey and Conservation Handbook Part III" (pdf). Snow Leopard Survey and Conservation Handbook. Seattle, Washington, & Fort Collins Science Center, Colorado, US: International Snow Leopard Trust & U.S. Geological Survey. p. 66. Retrieved 2009-03-14. 
  15. unknown (2004). "Conservation of the Snow Leopard in Nepal" (pdf). Seattle, US: The Snow Leopard Network. p. 2. Retrieved 2009-03-14. 
  16. "Animal Bytes: snow leopard". San Diego Zoo. 2007. Retrieved 2007-05-05. 
  17. "Population and Protections". Snow Leopard Trust. 2008. Retrieved 2008-07-03. 
  18. UNESCO వరల్డ్ హెరిటేజ్ సెంటర్ నందా దేవీ మరియు వాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్ నేషనల్ పార్క్స్. క్లుప్తమైన వర్ణన. నవంబరు 27, 2006న సేకరించబడింది.
  19. మంచు చిరుత సంరక్షణ. 2006 మంచి చిరుతల యొక్క సంరక్షణలో శిక్షణా పార్కు మేనేజర్లు . నవంబరు 27, 2006న సేకరించబడింది.
  20. UNESCO వరల్డ్ హెరిటేజ్ సెంటర్. సాగరమాత నేషనల్ పార్క్: క్లుప్తమైన వర్ణన. నవంబరు 27, 2006న సేకరించబడింది.
  21. మంచు చిరుత నెట్వర్క్. 2005 ముజాట్ లోయలో మంచు చిరుతల యొక్క కెమెరా బంధనాలు . నవంబరు 27, 2006న సేకరించబడింది.
  22. తేయిలే, స్టేఫనీ “జాడలు మాసిపోవటం; మంచు చిరుతలను చంపడం మరియు వాణిజ్యం” TRAFFIC ఇంటర్నేషనల్, 2003
  23. విదేశీ అధికారి, "కాట్స్ ఇన్ ది క్లౌడ్స్", ఆస్ట్రేలియన్ బ్రోడ్కాస్టింగ్ కార్పోరేషన్, 2009. 27 జూన్ 2009న తిరిగి పొందబడింది.

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=మంచు_చిరుత&oldid=1467486" నుండి వెలికితీశారు