మౌర్య సామ్రాజ్యం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
మౌర్య సామ్రాజ్యం
Mauryan Empire Map.gif
The Maurya Empire at its largest extent under Ashoka the Great.
Imperial Symbol:
The Lion Capital of Ashoka
Founder చంద్రగుప్త మౌర్య
Preceding State(s) Nanda Dynasty of మగధ
మహాజానపదాలు
Languages పాలి
ప్రాకృతం
సంస్కృత భాష
మతములు బౌద్ధ మతము
హిందూ మతము
జైన మతము
Capital పాటలీపుత్ర
Head of State సమ్రాట్ (చక్రవర్తి)
First Emperor చంద్రగుప్త మౌర్య
Last Emperor బృహద్రథ
Government Centralized Absolute Monarchy with Divine Right of Kings as described in the Arthashastra
Divisions 4 provinces:
Tosali
Ujjain
Suvarnagiri
Taxila
Semi-independent tribes
Administration Inner Council of Ministers (Mantriparishad) under a Mahamantri with a larger assembly of ministers (Mantrinomantriparisadamca).
Extensive network of officials from treasurers (Sannidhatas) to collectors (Samahartas) and clerks (Karmikas).
Provincial administration under regional viceroys (Kumara or Aryaputra) with their own Mantriparishads and supervisory officials (Mahamattas).
Provinces divided into districts run by lower officials and similar stratification down to individual villages run by headmen and supervised by Imperial officials (Gopas).
Area 5 million km² [1] (Southern Asia and parts of Central Asia)
Population 50 million [2] (one third of the world population [3])
Currency Silver Ingots (Panas)
Existed 322–185 BCE
Dissolution Military coup by Pusyamitra Sunga
Succeeding state Sunga Empire
Guntupalli Buddist site 8.JPG
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ చరిత్ర
----------- కాలరేఖ -----------
చరిత్ర పూర్వ యుగము క్రీ.పూ.1500వరకు
పూర్వ యుగము క్రీ.పూ.1500-క్రీ.త.650
మౌర్యులకు ముందు క్రీ.పూ.1500-క్రీ.పూ.322
మౌర్యులు • క్రీ.పూ.322 - క్రీ.పూ. 184
శాతవాహనులు • క్రీ.పూ.200 - క్రీ.త.200
కళింగులు • క్రీ.పూ.180? - క్రీ.త.400?
ఇక్ష్వాకులు • 210 - 300
బృహత్పలాయనులు • 300 - 350
అనందగోత్రులు • 295 - 620
శాలంకాయనులు • 320 - 420
విష్ణుకుండినులు • 375 - 555
పల్లవులు • 400 - 550
పూర్వమధ్య యుగము 650 - 1320
మహాపల్లవులు
రేనాటి చోడులు
చాళుక్యులు
రాష్ట్రకూటులు
తూర్పు చాళుక్యులు • 624 - 1076
పూర్వగాంగులు • 498 - 894
చాళుక్య చోళులు • 980 - 1076
కాకతీయులు • 1083 - 1323
అర్వాచీన గాంగులు
ఉత్తరమధ్య యుగము 1320 - 1565
ముసునూరి నాయకులు • 1320 - 1368
ఓఢ్ర గజపతులు • 1513
రేచెర్ల పద్మనాయకులు • 1368 - 1461
కొండవీటి రెడ్డి రాజులు • 1324 - 1424
రాజమహేంద్రవరం రెడ్డి రాజులు • 1395 - 1447
బహమనీ రాజ్యము
విజయనగర సామ్రాజ్యము • 1336 - 1565
ఆధునిక యుగము 1540 – 1956
అరవీటి వంశము • 1572 - 1680
కుతుబ్ షాహీ యుగము • 1518 - 1687
నిజాము రాజ్యము • 1742-1948
బ్రిటిషు రాజ్యము
స్వాతంత్ర్యోద్యమము • 1800 - 1947
ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పాటు • 1912-1953
హైదరాబాదు రాష్ట్రం ఏర్పాటు • 1948-1952
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ అవతరణ • 1953-1956
ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఇటీవలి చరిత్ర • 1956-
తెలుగు సాహిత్యం
నన్నయకు ముందు
నన్నయ యుగముశివకవి యుగము
తిక్కన యుగముఎఱ్ఱన యుగము
శ్రీనాథ యుగమురాయల యుగము
దాక్షిణాత్య యుగముక్షీణ యుగము
ఆధునిక యుగము21వ శతాబ్ది
చారిత్రక నగరాలు
పిఠాపురంభట్టిప్రోలువేంగిధాన్యకటకము
కొలనుపాకఓరుగల్లువిజయపురిరాజమహేంద్రవరం
కళింగపట్నంహంపిసింహపురిహైదరాబాదు
చారిత్రక వ్యక్తులు
గణపతిదేవుడురుద్రమదేవికృష్ణదేవరాయలు
శాలివాహనుడు

మౌర్య సామ్రాజ్యం(క్రీ.పూ 322– 185 ) మౌర్య వంశం చే పరిపాలించబడిన ఒక ప్రాచీన భారతీయ రాజ్యం. ఇది చాలా బలమైన మరియు విశాలమైన సామ్రాజ్యంగా విలసిల్లిన రాజ్యం. మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపకుడు చంద్రగుప్త మౌర్యుడు. ఈతని తల్లి మహా పద్మనందుని వద్ద ఒక దాసి. ఆమె పేరు ముర. కనుక ఆతని తల్లి పేరు మీదుగానే ఈతని సామ్రాజ్యమునకు మౌర్య సామ్రాజ్యం అని పేరు పెట్టబడింది. ఈతను యవ్వనముములో ఉన్నప్పుడే ఛాణక్యుడు పరిచయం అయ్యాడు. నంద వంశస్థుల వలన అవమానము పొందిన చాణక్యుడు, ఇతనికి ఎనలేని సహాయము చేసి మౌర్య సామ్రాజ్యం స్థాపించడానికి ప్రధాన కారకుడు అయ్యాడు. దీనితో బలం పుంజుకున్న చంద్రగుప్తుడు క్రీ.పూ. 322 లో నంద వంశ పరిపాలనకు తెర దించి తానే ఒక మహా సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. అలెగ్జాండర్ నాయకత్వంలోని గ్రీకుల దండయాత్ర నమయమున స్థానిక రాజ్యల మధ్య ఉన్న మనస్పర్థలని ఉపయోగంచుకుని తన సామ్రాజ్య సరిహద్దులని అమితంగా పెంచాడు. క్రీ.పూ. 316 నాటికి దాదాపు ఉత్తర భారతం అంతా ఇతని ఆధీనంలో ఉంది. అలెగ్జాండర్ సేనాని పశ్చిమ ఆసియా ప్రాంతాలని పరిపాలించిన సెల్యూకస్ నికేటర్ ని ఓడించి తన అధికారాన్ని సుస్థిరం చేసుకున్నాడు. ఈతని సామ్రాజ్యం హిమాలయాల నుండి అస్సాం దాకా, నేటి పాకిస్తాన్ లోని

మౌర్య వంశపు కాలం
చక్రవర్తి రాజ్యకాల ఆరంభం పరిసమాప్తి
చంద్రగుప్త మౌర్యుడు క్రీ.పూ. 322 క్రీ.పూ. 298
బిందుసారుడు క్రీ.పూ. 297 క్రీ.పూ. 272
అశోకుడు క్రీ.పూ. 273 క్రీ.పూ. 232
దశరథుడు క్రీ.పూ. 232 క్రీ.పూ. 224
సంప్రాతి క్రీ.పూ. 224 క్రీ.పూ. 215
శాలిసూక క్రీ.పూ. 215 క్రీ.పూ. 202
దేవవర్మన్ క్రీ.పూ. 202 క్రీ.పూ. 195
శతధన్వాన్ క్రీ.పూ. 195 క్రీ.పూ. 187
బృహద్రథుడు క్రీ.పూ. 187 క్రీ.పూ. 185
A representation of the Lion Capital of Ashoka, which was erected around 250 BCE. It is the emblem of India.
Statuettes of the Maurya period, 4th-3rd century BCE. Musée Guimet.


ఉదహరింపు పొరపాటు: <ref> tags exist, but no <references/> tag was found