యూనిఫాం రిసోర్స్ లొకేటర్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
URI మరియు URNలతో URL సంబంధం

కంప్యూటర్ శాస్త్రంలో, యూనిఫాం రిసోర్స్ లొకేటర్ (URL ) అంటే ఒక యూనిఫాం రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్ (URI) (ఏకరూప వనరు గుర్తింపుదారు) అని అర్థం. ఇది గుర్తించిన ఒక వనరు ఎక్కడ లభిస్తుంది మరియు దాని పునస్సంపాదన యంత్రాంగం గురించి తెలుపుతుంది. విస్తృత వాడకం మరియు పలు సాంకేతిక పత్రాలు మరియు భాషా సంబంధ చర్చల్లో ఇది URIకి ఒక 0}పర్యాయపదంగా తరచూ తప్పుగా వినియోగించబడుతోంది. http://www.example.com/ వంటి వరల్డ్ వైడ్ వెబ్‌పై వెబ్‌పేజీల చిరునామాలకు సంబంధించిన URLల వినియోగానికి ఇది ఒక సుపరిచిత తార్కాణం.

చరిత్ర[మార్చు]

యూనిఫాం రిసోర్స్ లొకేటర్‌ను 1994లో[1] టిమ్ బెర్నర్స్-లీ మరియు ఇంటర్నెట్ ఇంజినీరింగ్ టాస్క్‌ఫోర్స్‌కు చెందిన URI క్రియాశీల బృందం సృష్టించారు.[2] ఈ నమూనా Unix దస్త్ర మార్గం (ఫైల్ పాత్) యొక్క వాక్యనిర్మాణం ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో డైరెక్టరీ లేదా ఫోల్డర్ మరియు దస్త్రం లేదా వనరు పేర్లను వేరు చేయడానికి ఫార్వర్డ్ శ్లాష్‌ల (నిలువు గీతలు)ను ఉపయోగిస్తారు. పద్ధతులు ముందుగానే ఏర్పాటు చేయబడి ఉంటాయి. దస్త్ర మార్గాలను రెండు గీతల (//) ద్వారా పూర్తి చేయడానికి సర్వర్ పేర్లు ప్రయత్నపూర్వకంగా సిద్ధం చేయబడి ఉంటాయి.[3]

దస్త్రం నమూనాలు ఒక అంతిమ చుక్క ప్రత్యయ వినియోగం ద్వారా కూడా గుర్తించబడుతాయి. కాబట్టి file.html లేదా file.txtకి చేసే విజ్ఞప్తులు నేరుగా సాయపడవచ్చు. అదే file.php మాత్రం సంవిధాన ఫలితం అంతిమ వినియోగదారుడికి అందివ్వడానికి ముందే ఒక PHP పూర్వ-ప్రాసెసర్‌కు పంపాల్సి ఉంటుంది. బహిరంగ URLలలోని అలాంటి అమలు ప్రాధాన్యత గల వివరాల బహిర్గతం అనేది చాలా తక్కువ[4]గా ఉంటుంది. అందువల్ల అవసరమైన సమాచారం సాధ్యమైనంత చక్కగా గుర్తించబడుతుంది. అంతేకాక ఇంటర్నెట్ మాధ్యమ రకం గుర్తింపుదారుల, గతంలో MIME రకాలుగా తెలిసినవి, వినియోగం ద్వారా పరస్పర బదిలీ చేయబడుతాయి.

అయితే URIల పరిధిలోని డొమైన్ పేరు భాగాలను వేరు చేయడానికి చుక్కలను వాడకంపై బెర్నర్స్-లీ తర్వాత చింతించారు. అంతటా శ్లాష్‌లను (నిలువు గీతలు) ఉపయోగించి ఉంటే బాగుండేదని తలచాడు.[3] ఉదాహరణకు, http://www.example.com/path/to/name అనేది http:com/example/www/path/to/name అని రాసి ఉండొచ్చు. అంతేకాక URI స్కీమ్‌ను అనుసరిస్తూ విరామ చిహ్నాన్ని ఇవ్వడం, డొమైన్ పేరు ముందు రెండు ఫార్వర్డ్ శ్లాష్‌లు కూడా అనవసరమని కూడా బెర్నర్స్-లీ పేర్కొన్నారు.[5]

వాక్యనిర్మాణం[మార్చు]

ప్రతి URL దిగువ తెలిపిన కొన్నింటిని కలిగి ఉంటుంది: స్కీమ్ పేరు (సాధారణంగా ప్రొటోకాల్ అని పిలుస్తారు), తర్వాత ఒక విరామ చిహ్నం, ఆ తర్వాత స్కీమ్‌పై ఆధారపడి ఒక డొమైన్ పేరు (ప్రత్యామ్నాయంగా, IP చిరునామా), ఒక పోర్టు నంబరు, సేకరించాల్సిన వనరు యొక్క మార్గం లేదా రన్ చేయాల్సిన ప్రోగ్రామ్ తర్వాత కామన్ గేట్‌వే ఇంటర్‌ఫేస్ (CGI) స్క్రిప్ట్‌లు వంటి ప్రోగ్రామ్‌లకు ఒక క్వారీ స్ట్రింగ్,[6][7] మరియు ఒక వైకల్పిక ఫ్రాగ్మెంట్ ఐడెంటిఫయర్.[8]

వాక్యనిర్మాణం
scheme://domain:port/path?query_string#fragment_id

  • నేమ్‌స్పేస్, ప్రయోజనం మరియు URL అవశేష భాగం యొక్క వాక్యనిర్మాణంను స్కీమ్ పేరు నిర్వచిస్తుంది. అదే విధంగా ఒక URLను దాని స్కీమ్ మరియు సందర్భంను బట్టి సాఫ్ట్‌వేర్ దానిని ప్రాసెస్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఒక వెబ్ బ్రౌజర్ అనేది పోర్ట్ నంబరు 80 ఉపయోగించి, example.orgలో అతిథేయికి ఒక HTTP విజ్ఞప్తి చేయడం ద్వారా URL http://example.org:80ని సాధారణంగా డీరిఫరెన్స్ (మెమరీలోని ఒక లొకేషన్‌లో భద్రపరచిన విలువను మెమరీ లొకేషన్ చిరునామా ద్వారా పొందడం) చేస్తుంది. URL mailto:bob@example.com అనేది To భాగంలో bob@example.com చిరునామాతో ఒక ఇమెయిల్‌ను పూరించడం మొదలుపెట్టవచ్చు.

స్కీమ్ పేర్ల యొక్క ఇతర ఉదాహరణలుగా https:, గోఫర్:, వైస్:, ftpలను చెప్పుకోవచ్చు. ఒక స్కీమ్‌గా httpలతో కూడిన URLలు (https://example.com/ వంటివి) అభ్యర్థనలు మరియు స్పందనలు వెబ్‌సైటు యొక్క భద్రత కలిగిన కనెక్షన్ ద్వారా చేయాలని కోరవచ్చు. ధ్రువీకరణను కోరే కొన్ని స్కీమ్‌లు ఒక యూజర్ పేరును మరియు బహుశా ఒక పాస్‌వర్డ్‌ను కూడా URLలో చేరే విధంగా అనుమతిస్తాయి. దీనికి ఉదాహరణ,ftp://asmith@ftp.example.org. ఇలాంటి సంస్తరిత పాస్‌వర్డ్‌లు భద్రంగా పనిచేసుకోవడానికి సహాయపడవు. అయితే సంపూర్ణ సాధ్యమైన వాక్యనిర్మాణం ఈ విధంగా ఉంటుంది
scheme://username:password@domain:port/path?query_string#fragment_id

  • డొమైన్ పేరు లేదా IP చిరునామా URL యొక్క గమ్య స్థానాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. google.com అనే డొమైన్ లేదా దాని IP చిరునామా 72.14.207.99 అనేది Google వెబ్‌సైటు యొక్క చిరునామా.
  • DNS అక్షర శైలిని విస్మరించిన నేపథ్యంలో URL యొక్క డొమైన్ పేరు భాగానికి అక్షర శైలి అనేది వర్తించదు. అంటే http://en.example.org/ మరియు HTTP://EN.EXAMPLE.ORG/లు రెండింటిలో ఏదైనా కూడా ఒకే విధమైన పేజీనే చూపిస్తాయి.
  • పోర్ట్ నంబరు ఐచ్ఛికమైనది. ఒకవేళ తొలగిస్తే, స్కీమ్ యొక్క యధాపూర్వస్థితి వినియోగించబడుతుంది. ఉదాహరణకు, http://vnc.example.com:5800 అనేది vnc.example.com యొక్క పోర్టు నంబరు 5800కి కనెక్ట్ చేయబడుతుంది. ఇది ఒక VNC పరోక్ష నియంత్రణ కాలానికి కచ్చితంగా ఉండొచ్చు. ఏదైనా ఒక http: URLకి పోర్ట్ నంబరు గనుక విస్మరించబడితే బ్రౌజర్ పోర్ట్ 80కి కనెక్ట్ అవుతుంది. అది యధాపూర్వస్థితి HTTP పోర్ట్. httpల అభ్యర్థనకు యధాపూర్వస్థితి పోర్టు 443.
  • ఈ మార్గం అభ్యర్థించిన వనరును తెలియజేయడానికి మరియు బహుశా గుర్తించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. ప్రత్యేకించి మైక్రోసాప్ట్ విండోస్‌పై ఆధారపడిన కొన్ని సర్వర్లు దీనిని అక్షర శైలి ప్రాధాన్యత ఉన్నదిగా గుర్తించాయి. ఒకవేళ సర్వర్ అక్షర శైలి ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉండి, http://en.example.org/wiki/URL సరిగా ఉంటే, అప్పుడు http://en.example.org/WIKI/URL/ లేదా http://en.example.org/wiki/url/ అనేది ఈ URLలు విలువైన వనరులుగా గుర్తించబడకుంటే, ఒక HTTP 404 దోష పేజీని ప్రదర్శిస్తుంది.
  • సర్వర్‌పై నిర్వహించబడే సాఫ్ట్‌వేర్‌కి అందించే విధంగా ఒక డాటాను క్వారీ స్ట్రింగ్ కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఆంపర్సండ్ చిహ్నం (&) ద్వారా వేరు చేయబడే పేరు/విలువ జతలను కలిగి ఉంటుంది. ఉదాహరణ, ?first_name=John&last_name=Doe.
  • ఒకవేళ ఫ్రాగ్మెంట్ ఐడెంటిఫయర్ ఉంటే అది మొత్తం వనరు లేదా పత్రం పరిధిలోని ఒక భాగం లేదా ఒక స్థానాన్ని గుర్తిస్తుంది. HTTPతో ఉపయోగించినప్పుడు అది సాధారణంగా పేజీలోని ఒక విభాగం లేదా స్థానాన్ని చూపుతుంది. పేజీ యొక్క ఆ భాగం ప్రదర్శితమయ్యే విధంగా బ్రౌజర్ మౌస్ ద్వారా స్క్రోల్ చేయాల్సి రావొచ్చు.

సంపూర్ణ vs సాపేక్ష URLలు[మార్చు]

1994లో URLలను నిర్వచించిన RFC 1738 ప్రకారం, వనరులు ఇతర వనరులకు సంబంధించిన సూచనలను కలిగి ఉంటే, రెండో వనరు యొక్క స్థానాన్ని నిర్వచించడానికి అవి సాపేక్ష లింకులను ఉపయోగించుకోగలవు. బహుశా, "తదుపరి సాపేక్ష మార్గం తప్ప ఇది ఉన్న చోటే". అది అంతటితో ఆగకుండా, అలాంటి సాపేక్ష URLలు సాపేక్ష లింకు ఆధారపడిన దానికి వ్యతిరేకంగా ఒక అధిక్రమ సంబంధ నిర్మాణాన్ని కలిగిన వాస్తవిక URLపై ఆధారపడి ఉంటాయని తెలిపింది. అంతేకాక ftp, http మరియు file URL స్కీమ్‌లను అధిక్రమ సంబంధమైనవిగా పరిగణించగలిగే కొన్ని ఉదాహరణలుగా చెప్పుకోవచ్చు. ఈ అధిక్రమం యొక్క భాగాలు "/" ద్వారా వేరు చేయబడుతాయి.[9]

లొకేటర్లుగా URLలు[మార్చు]

ఒక URL అనేది ఒక URIగా చెప్పబడుతుంది. "ఒక వనరును గుర్తించడానికి అదనంగా, ఒక వనరు యొక్క ప్రాథమిక ప్రవేశ యంత్రాంగం (ఉదాహరణకు, దాని నెట్‌వర్క్ లొకేషన్)ను వివరించడం ద్వారా దానిని గుర్తిస్తుంది" .[10][11]

ఇంటర్నెట్ అతిథేయినామాలు[మార్చు]

ఇంటర్నెట్పై, ఒక అతిథేయినామం అంటే ఒక డొమైన్ పేరు. ఇది ఒక అతిథేయి కంప్యూటర్‌కు కేటాయించబడి ఉంటుంది. ఇది సాధారణంగా అతిథేయి స్థానిక నామం మరియు దాని మాతృ డొమైన్ పేరుల మిళితంగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, en.example.org అనేది ఒక స్థానిక అతిథేయి నామం (en ) మరియు డొమైన్ పేరు example.org ను కలిగి ఉంటుంది. అతిథేయినామం స్థానిక అతిథేయి దస్త్రం లేదా డొమైన్ నేమ్ సిస్టమ్ (DNS) పరిష్కర్త ద్వారా ఒక IP చిరునామాగా అనువదించబడుతుంది. ఒక ఏకైక అతిథేయి కంప్యూటర్‌ అనేక అతిథేయినామాలను కలిగి ఉండటం వీలవుతుంది. అయితే సాధారణంగా అతిథేయి యొక్క ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ (నిర్వహణ వ్యవస్థ) అతిథేయి తనకు తానుగా వినియోగించుకునే విధంగా ఒక్క అతిథేయినామాన్నే కోరుతుంది.

దిగువ తెలిపిన షరతులను అనుసరించినంత వరకు ఏదైనా డొమైన్ పేరు కూడా ఒక అతిథేయినామం కాగలదు. ఉదాహరణకు, "en.example.org" మరియు "example.org" రెండూ వాటికి కేటాయించిన IP చిరునామాలను కలిగిఉన్నట్లయితే అవి రెండూ అతిథేయినామాలు కాగలవు. "xyz.example.org" అనే డొమైన్ పేరుకు IP చిరునామా లేకుంటే అది అతిథేయినామం కాలేదు. అయితే "aa.xyz.example.org" మాత్రం ఒక అతిథేయినామంగానే కొనసాగుతుంది. అన్ని అతిథేయినామాలు డొమైన్ పేర్లే. అయితే అన్ని డొమైన్ పేర్లు అతిథేయినామాలు కావు.

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • CURIE (కాంపాక్ట్ URI)
  • ఎక్స్‌టెన్సిబుల్ రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్ (XRI)
  • ఇంటర్నేషనలైజ్డ్ రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్ (IRI)
  • యూనిఫాం రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్ (URI)
  • URL ప్రామాణీకరణ
  • URI స్కీమ్

సూచనలు[మార్చు]

  1. యూనిఫాం రిసోర్స్ లొకేటర్లు(URL)
  2. URL స్పెసిఫికేషన్
  3. 3.0 3.1 Berners-Lee, Tim. "Frequently asked questions by the press". Retrieved 2010-02-03. 
  4. Berners-Lee, Tim (1998). "Cool URIs don't change". W3C Style. W3C. Retrieved 5 October 2010. 
  5. "Technology | Berners-Lee 'sorry' for slashes". BBC News. 2009-10-14. Retrieved 2010-02-14. 
  6. RFC 1738
  7. "PHP parse_url() Function". Retrieved 2009-03-12. 
  8. URL సింటాక్స్
  9. Berners-Lee, Tim; et al (December 1994). "Uniform Resource Locators (URL)". IETF. Retrieved 20 November 2010. 
  10. టిమ్ బెర్నర్స్-లీ, రాయ్ T. ఫీల్డింగ్, ల్యారీ మాసింటర్. జనవరి 2005 “యూనిఫాం రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్ (URI): జనరిక్ సింటాక్స్”. ఇంటర్నెట్ సమాజం. RFC 3986; STD 66.
  11. దాని ప్రాథమిక ప్రవేశ యంత్రాంగాన్ని వివరించడం ద్వారా

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Hypermedia