రక్త విరేచనాలు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Dysentery
ICD-10 A03.9, A06.0, A07.9
ICD-9 004, 007.9, 009.0
MeSH D004403

రక్త విరేచనాలు (సాధారణంగా ప్రస్రవణం లేదా రక్త ప్రస్రవణం అని పిలుస్తారు) పేగులో నిర్దిష్టంగా పెద్ద పేగులో ఒక తాపజనక క్రమరాహిత్యంగా చెప్పవచ్చు, దీని ఫలితంగా జ్వరం మరియు కడుపు నొప్పితో మలంలో శ్లేష్మం మరియు/లేదా రక్తంతో ఎక్కువ విరేచనాలు అవుతాయి.[1] చికిత్స తీసుకోనట్లయితే, విరేచనాలు ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు.

వ్యాధి సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు[మార్చు]

అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో, విరేచనాలను సాధారణంగా తక్కువ కడుపు నొప్పి మరియు తరచూ మల విసర్జనలు వంటి వ్యాధి లక్షణాలతో ఒక చిన్న అనారోగ్యంగా భావిస్తారు. సాధారణంగా వ్యాధి లక్షణాలు మూడు రోజులుపాటు ఉంటాయి మరియు సాధారణంగా ఒక వారం కంటే ఎక్కువ రోజులు ఉండవు. మల విసర్జనల సంఖ్య, విసర్జించిన మలం మొత్తం మరియు శ్లేష్మం మరియు/లేదా రక్తం యొక్క శాతం వ్యాధి వలన సంభవించే రోగాణువుపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అత్యధిక తీవ్ర కేసుల్లో తాత్కాలిక క్షీరోజు అసహిష్టత సంభవించవచ్చు, ఇది సంవత్సరాల వరకు బాధపెట్టవచ్చు. కొన్ని ప్రమాద సందర్భాల్లో, రక్తాన్ని వాంతు చేసుకోవడం, తీవ్ర కడుపు నొప్పి, జ్వరం, షాకు మరియు సన్నిపాతం వంటి అన్ని లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.[2][3][4][5]

కారణాలు[మార్చు]

రక్త విరేచనాలు సాధారణంగా బ్యాక్టీరియా లేదా ప్రోటోజోయాన్ సంక్రమణ లేదా పారాసిటిక్ క్రిమి సంక్రమణ వలన సంభవిస్తాయి, కాని ఒక రసాయన ప్రకోపనకారి లేదా వైరస్ సంక్రమణ వలన కూడా సంభవించవచ్చు. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో వ్యాధి సోకడానికి సర్వసాధారణ కారణం ఏమిటంటే షీగెల్లా సమూహానికి చెందిన ఒక బాసిలుస్‌తో సంక్రమణను చెప్పవచ్చు (బాసిల్లారే రక్త విరేచనాలకు కారణమవుతుంది). అమీబా ఎంటామోబా హిస్టాలేటికాతో సంక్రమణ కారణంగా జిగట విరేచనాలు సంభవిస్తాయి. ఇది ఉష్ణమండలీయ ప్రాంతాల్లో సర్వసాధారణం, అయితే ఇది గల్ఫ్ కోస్ట్ ఆఫ్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ అంతటా, అలాగే ఆస్ట్రేలియా మరియు గ్రామీణ కెనడా ప్రాంతాల్లో వ్యాపించింది.[6]

చికిత్స[మార్చు]

రక్త విరేచనాలను ప్రారంభంలో ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ థెరపీని ఉపయోగించి శరీరంలో ద్రవాన్ని పెంచడం ద్వారా నిర్వహించేవారు. ఈ చికిత్స వాంతులు లేదా అధిక విరేచనాల కారణంగా పని చేయకపోతే, సిరల ద్వారా ద్రవాన్ని భర్తీ చేయడానికి వైద్యశాలకు తరలించాలి. మైక్రోబయోలాజికల్ మైక్రోస్కోపీ మరియు సంప్రదాయ అధ్యయనాలు కారణమైన నిర్దిష్ట సంక్రమణను నిర్ధారించేవరకు యాంటీమైక్రోబయాల్ థెరపీని ప్రారంభించకపోవడం ఉత్తమం. ప్రయోగశాల సేవలు అందుబాటులో లేనప్పుడు, కొన్ని మందులను ఉపయోగించడం చాలా అవసరం, వీటిలో భాగంగా పరాన్న జీవిని నిర్మూలించడానికి ఒక అమీబిసిడాల్ మందును మరియు ఏదైనా సంబంధిత బాక్టీరియా సంక్రమణను నిర్మూలించడానికి ఒక యాంటీబయోటిక్ మందును తీసుకోవాలి.

షిగెల్లాగా అనుమానం ఉంటే మరియు అది ప్రమాదకరమైనది కానప్పుడు, వైద్యుడు ఆ మందులను కొన్ని రోజులు -- సాధారణంగా వారం కంటే తక్కువ రోజులు -- ఉపయోగించమని సిఫార్సు చేస్తారు. రోగిని ద్రవ పదార్ధాలుగా ఎక్కువగా సేవించమని పేర్కొంటారు. షిగెల్లా ప్రమాదకరంగా ఉంటే, వైద్యుడు సిప్రోఫ్లాక్సాసిన్ లేదా TMP-SMX (బాక్ట్రిమ్‌) వంటి యాంటీబయోటిక్‌లను సూచిస్తారు. దురదృష్టకరంగా, షిగెల్లా యొక్క పలు జాతులు సాధారణ యాంటీబయోటిక్‌లకు నిరోధక శక్తిని కలిగి ఉన్నాయి మరియు అభివృద్ధి దేశాల్లో ప్రభావవంతమైన మందులు తక్కువ స్థాయిలో లభ్యమవుతున్నాయి. అవసరమైనట్లయితే, ఒక వైద్యుడు మరణానికి గురయ్యే ప్రమాదంలో ఉన్న పిల్లలు, 50 కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు మరియు నిర్జలీకరణం లేదా పోషకాహారలోపం నుండి బాధపడుతున్న వారి కోసం కొన్ని యాంటీబయోటిక్‌లను కలిగి ఉండటం మంచిది.

జిగట విరేచనాలు సాధారణంగా రెండు-విధాల దాడికి కారణమవుతాయి. చికిత్సను యాంటీమైక్రోబయాల్ మందు మెచ్పోనిడాజోల్ (ఫ్లాగెల్)ను పది రోజుల వాడకంతో ప్రారంభించాలి. పరాన్నజీవిని అంతం చేయడానికి, వైద్యుడు కొన్నిసార్లు డిలోక్సానైడ్ ఫ్యూరోయాటే (డిసీస్ కంట్రోల్ మరియు ప్రీవెన్షన్ కోసం కేంద్రాల ద్వారా మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుంది), వాలోమోమైసిన్ (హుమాటిన్) లేదా ఐడోక్యుయినోల్ (యోడాక్సిన్)ల కోర్సును సూచిస్తారు.

సూచనలు[మార్చు]

  1. ట్రావెలర్స్ డయేరియా: డైసెంట్రీ ISBN 0-86318-864-8 p. 214
  2. DuPont HL (1978). "Interventions in diarrhoeas of infants and young children". J. Am. Vet. Med. Assoc. 173 (5 Pt 2): 649–53. PMID 359524. 
  3. DeWitt TG (1989). "Acute diarrhoea in children". Pediatr Rev 11 (1): 6–13. doi:10.1542/pir.11-1-6. PMID 2664748. 
  4. "Dysentery symptoms". National Health Service. Retrieved 2010-01-22. 
  5. "Bacillary dysentery". Dorlands Medical Dictionary. Retrieved 2010-01-22. 
  6. "Amebic dysentery". Dorlands Medical Dictionary. Retrieved 2010-01-22. 

మూస:Protozoal diseases

మూస:Gram-negative bacterial diseases మూస:Digestive system diseases