రవాణా విధానం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

రవాణా విధానం (లేదా రవాణా మార్గాలు లేదా రవాణా విధం లేదా రవాణా వంటివి లేదా రవాణా యొక్క ఆకృతి ) అనే పదంను రవాణా చేయటానికి ఉన్న వివిధ మార్గాలను వాస్తవంగా ప్రత్యేకపరచటానికి ఉపయోగించబడుతుంది. అత్యంత ప్రధానమైన రవాణా విధానాలలో విమాన, రైలు రవాణా, రోడ్డు రవాణా మరియు నీటి రవాణా ఉన్నాయి, కానీ ఇతర రవాణా విధానాలు కూడా ఉపయోగించబడుతున్నాయి, ఇందులో పైపులైనులు, కేబుల్ రవాణా, అంతరిక్ష ప్రయాణం మరియు కరుకైన-రహదారి రవాణా ఉన్నాయి. మానవులచే నడపబడే రవాణా మరియు జంతువులచే నడపబడే రవాణా కొన్నిసార్లు వారి సొంత విధానంగా భావించబడుతుంది, కానీ అది సాధారణంగా ఇతర వర్గాలలోకి వస్తుంది. అన్ని విధానాలు వస్తువులను రవాణాచేయటానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి మరియు ప్రజలను రవాణా చేయటానికి మరింత సౌకర్యంగా ఉంటాయి.

ప్రతి రవాణా విధానం సిద్ధాంతపరంగా ప్రత్యేకమైన సాంకేతిక పరిష్కారంను కలిగి ఉంటుంది మరియు కొన్నింటికి ప్రత్యేకమైన వాతావరణం కావలసి ఉంటుంది. ప్రతి విధానం దాని యొక్క సొంత అవస్థాపన, వాహనాలు, వ్యవహారాలను మరియు తరచుగా వేర్వేరు నియంత్రణలను కలిగి ఉంటుంది. ఒకదాని కన్నా ఎక్కువ విధానంను ఉపయోగించే రవాణాను ఇంటర్‌మోడల్ అని వర్ణించవచ్చు.

వాయు రవాణా[మార్చు]

లండన్ హీత్రూ విమానాశ్రయం వద్ద ఎయిర్ ఫ్రాన్సు ఎయిర్‌బస్ A318 ల్యాండ్ అయ్యింది

ఫిక్స్డ్ -వింగ్ వాయువిమానంను సాధారణంగా విమానం అని పిలుస్తారు, ఇది వాయువిమానం కన్నా బరువుగా ఉంటుంది, ఇందులో రెక్కలకు అనుగుణంగా ఉన్న వాయు కదలికను పైకి ఎగరటానికి ఉపయోగిస్తారు. ఈ పదాన్ని రోటరీ-వింగ్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ నుండి భేధపరచటానికి ఉపయోగిస్తారు, ఎగిరిన ఉపరితలాల కదలిక గాలి ఉత్పత్తి చేయబడిన ఎత్తుతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. గైరోప్లేన్ ఫిక్స్డ్-వింగ్ మరియు రోటరీ-వింగ్ రెంటినీ కలిగి ఉంటుంది. ఫిక్స్డ్-వింగ్ విమాన పరిధి, చిన్న శిక్షణను ఇచ్చే మరియు వినోదకరమైన విమానాల నుండి అతిపెద్ద వాయు మార్గాలు మరియు సైనిక సరుకు విమానాల వరకు ఉంటుంది.

పైకి ఎగరటం కొరకు రెక్కల మీద వాయు ప్రవాహం మరియు దిగటానికి అనువైన ప్రదేశం విమానంకు అవసరమవుతాయి. విమాన సిబ్బంది, సరుకు మరియు ప్రయాణికులను ఎక్కించుకోవటం మరియు దింపుకోవటానికి నిర్వహణ, పునఃసమీకరణ, పునఃఇంధనీకరణను పొందటానికి అసవస్థాపనతో ఉన్న విమానాశ్రయం కూడా అవసరం అవుతుంది. అధిక సంఖ్యలో విమానాలు భూమి మీద నుండి పైకి ఎగిరి మరియు భూమి మీదకు దిగుతాయి, కొన్ని మాత్రం మంచుగడ్డలు, హిమం మరియు తటస్థంగా ఉన్న నీటి మీద దిగి లేచే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి.

రాకెట్ తరువాత విమానం, రవాణా యొక్క రెండవ వేగవంతమైన పద్ధతిగా ఉంది. వాణిజ్య జెట్లు 875km/h|mph}} వరకు, సింగల్-ఇంజన్ విమానం 75km/h|mph}} వరకు చేరగలవు. విమానయానం దూరప్రాంతాలకు ప్రజలను మరియు పరిమితమైన మొత్తాలలో సరుకును వేగవంతంగా రవాణా చేయగలదు, కానీ ఇందులో అధిక వ్యయం మరియు ఇంధన వాడకం అవుతుంది; తక్కువ దూరాలకు లేదా చేరలేని ప్రాంతాలకు హెలికాప్టర్లను ఉపయోగించవచ్చు.[1] WHO అంచనాల ప్రకారం ఏ సమయంలోనైనా 500,000ల మంది జనాభా ప్రయాణిస్తూ ఉంటారు.[2]

రైలు[మార్చు]

ఇంటర్‌సిటీఎక్స్‌ప్రెస్, జర్మన్ హై-స్పీడ్ ప్రయాణికుల ట్రైన్
భారతీయ రైల్వేకి చెందిన ఒక ప్రయాణీకుల రైలు బండి

రైలు రవాణా, ఇందులో రైళ్ళు రెండు సమాంతర ఉక్కు పట్టాల మీద వెళుతుంది, దీనిని రైలుమార్గం లేదా రైలురహదారి అని పిలుస్తారు. ఈ పట్టాలు కొయ్యలు, కాంక్రీటు లేదా ఉక్కు యొక్క ఆధారాలకు (లేదా బలమైన దూలాలకు)నిలువుగా ప్రామాణికమైన దూరాన్ని కలిగి ఉండటం లేదా కొలత కొరకు ఉంచబడతాయి. పట్టాలు మరియు నిలువుగా ఉన్న కొయ్యలు కాంక్రీటుతో లేదా కంకరలో గులకరాళ్ళు మరియు అణచబడిన భూమి యొక్క పునాది మీద ఉంచబడతాయి. ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులలో మోనోరైల్ మరియు మాగ్లేవ్ ఉన్నాయి.

పట్టాల మీద నడవడానికి ఒక రైళ్ళు ఒకటి లేదా రెండు వాహనాలను జతచేయబడతాయి. లోకొమోటివ్(గమనశక్తి యంత్రం) సాధారణంగా ప్రొపల్షన్‌ను అందిస్తుంది, ఇంధనంలేని కార్లను, ప్రయాణికులను లేదా సరుకును అది బలంతో ముందుకు తీసుకుపోతుంది. లోకోమోటివ్, శక్తిని ఆవిరి, డీజిల్ లేదా ట్రాక్‌సైడ్ విధానాలు సరఫరా చేసే విద్యుచ్ఛక్తి ద్వారా పొందుతుంది. ప్రత్యామ్నాయంగా, కొన్ని లేదా మొత్తం కార్లన్నీ శక్తిని పొందవచ్చు, దీనిని మల్టిపుల్ యూనిట్ అని పిలుస్తారు. అలానే ఒక రైలు గుర్రాలు, విద్యుత్తు తీగలు, ఆకర్షణశక్తి, వాయుశాస్త్ర సంబంధించిన మరియు వాయు ఒత్తిడి చక్రాల నుండి శక్తిని పొందుతుంది. చదును చేయబడిన రహదారుల మీద రబ్బరు టైర్ల కన్నా పట్టాలను కలిగి ఉన్న వాహనాలు తక్కువ రాపిడితో కదులుతాయి, ఓడలంత సమర్థవంతంగా కాకపోయినా రైళ్ళు మరింత ఇంధన సామర్థ్యంగా అవుతాయి.

నగరాల మధ్య రైళ్ళు నగరాలను కలుపుతూ సేవలను అందిస్తాయి;[3] ఆధునిక హై-స్పీడ్ రైల్ 350km/h|mph|abbr=on}}వేగం వరకు ప్రయాణించగలవు, కానీ దీనికి ప్రత్యేకంగా నిర్మించబడిన మార్గం అవసరం అవుతుంది. ప్రాంతీయ మరియు ప్రయాణికుల రైళ్ళు నగర వెలుపల ప్రాంతాలు మరియు చుట్టు ప్రక్కల ప్రాంతాలను కలుపుతాయి, అంతర్గత-నగర రవాణాను అత్యంత సామర్థ్యం ఉన్న ట్రామ్‌మార్గాలు మరియు రాపిడ్ ట్రాన్సిట్‌ల ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది, ఇవి తరచుగా నగరం యొక్క ప్రజా రవాణాకు వెన్నుముకగా అవుతాయి. సరుకు రైళ్ళు సంప్రదాయకంగా బాక్స్ కార్లను ఉపయోగిస్తాయి, సరుకును దింపటానికి మరియు ఎక్కించటానికి మనుషుల అవసరం అవుతుంది. 1960ల నుండి, కంటైనర్ రైళ్ళు సాధారణ సరుకు రవాణా కొరకు ప్రధానమైన పరిష్కారంగా ఉన్నాయి, అతిపెద్ద మొత్తాలను వాటి కొరకు ఉద్దేశింపబడిన వాటిచే రవాణా చేయబడుతుంది.

రహదారులు[మార్చు]

అంతరాష్ట్రీయ 80 బెర్క్లీ, కాలిఫోర్నియా, సంయుక్తరాష్ట్రాలు.

రహదారి అనేది రెండు లేదా అధిక ప్రదేశాల మధ్య దారి, మార్గం లేదా త్రోవగా గుర్తించబడుతుంది.[4] సులభమైన ప్రయాణం కొరకు రహదారులు నున్నగా, చదును చేయబడిన లేదా వేరే విధంగా తయారుచేయబడి ఉంటాయి,;[5] చారిత్రాత్మకంగా అనేక రహదారులు పద్ధతిప్రకారమైన కట్టడం లేదా నిర్వహణ లేకపోయినప్పటికీ సులభంగా గుర్తించే విధంగా ఉన్నాయి.[6] పట్టణ ప్రాంతాలలో రహదారులు పట్టణ లేదా గ్రామం నుంచి వెళ్ళవచ్చు మరియు వీటిని వీధులని పిలుస్తారు, ఇవి పట్టణ స్థల సదుపాయం మరియు దారిగా రెండు విధాలుగా ఉపయోగపడుతుంది.[7]

రహదారుల వెంట వెళ్ళే అత్యంత సాధారణమైన వాహనం మోటారు వాహనం; ఈ చక్రాలను కలిగి ఉన్న ప్రయాణికుల వాహనం దాని సొంత మోటారును కలిగి ఉంటుంది. ఉపయోగించే ఇతర వాటిలో బస్సులు, ట్రక్కులు, మోటరుసైకిళ్ళు, సైకిళ్ళు మరియు బాటసారులు ఉన్నారు. 2002 నాటికి, 590 మిలియన్ల వాహనాలు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్నాయి.

వాహనాలు కొత్త పరిసరాలకు అనుగుణమైన శక్తిని మరియు తక్కువ సామర్థ్యంను కలిగి ఉంటాయి, కానీ అధిక శక్తి మరియు ప్రదేశ వాడకానికి ఉద్దేశించబడి ఉంటాయి, నగరాలలోని శబ్ద మరియు గాలి కాలుష్యంకు ప్రధాన మూలంగా ఉంటాయి; బస్సులు తక్కువ ధరలతో అత్యంత ప్రభావవంతమైన ప్రయాణంకు అనుకూలంగా ఉంటాయి.[8] ట్రక్కుల ద్వారా చేసే సరుకు రవాణాలో రోడ్డు రవాణా మొదటిది మరియు చివరిది.

నీరు[మార్చు]

క్రొయేషియాలో వాహనాల ప్రయాణం

నీటి రవాణా అనేది నీటినౌక రవాణా యొక్క ప్రక్రియ, ఇందులో పెద్ద పడవ, పడవ, ఓడ లేదా ప్రయాణికుల పడవ వంటివి ఉన్నాయి, ఇవి నీటి మీద సముద్రం, మహాసముద్రం, సరస్సు, కాలువ లేదా నదిలో ప్రయాణించటానికి ఉద్దేశింపబడతాయి. ఉత్ప్ల‌వనం కొరకు జలవిమానం సమీకృతమవుతుంది మరియు నిర్మాణం, నిర్వహణ మరియు కనిపించే విధానంలో ఓడ స్థూలభాగంను ఒక ప్రధానమైన ఆకారంగా కలిగి ఉంటుంది.

1800లలో మొదటి ఆవిరి ఓడలను అభివృద్ధి చేయబడింది, ఓడను ముందుకు తీసుకువెళ్ళటానికి పెడల్ వీల్ లేదా ప్రొపెల్లర్‌ను నడపటానికి ఆవిరి ఇంజన్‌ను ఉపయోగించబడింది. కొయ్యలు లేదా బొగ్గును ఉపయోగించి ఆవిరి ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. ప్రస్తుతం అధిక ఓడలు బంకర్ ఇంధనం అని పిలవబడే స్వల్పంగా శుద్ధి చేయబడిన పెట్రోలియం రకాన్ని ఉపయోగించే ఇంజన్‌ను కలిగి ఉంటున్నాయి. జలాంతర్గామిల వంటి కొన్ని ఓడలు ఆవిరిని ఉత్పత్తి కొరకు అణుశక్తిని ఉపయోగిస్తాయి. వినోదాన్నందించే లేదా విద్యాసంబంధమైన ఓడలు వాయుశక్తిని ఇంకా ఉపయోగిస్తున్నాయి, కొన్ని చిన్న ఓడలు అంతర్గతంగా ఇంధనం మండే ఇంజన్లను, ఒకటి లేదా రెండు ప్రొపెల్లర్లను నడపటానికి లేదా జెట్ పడవలలో, నీటి జెట్ లోపల ఉపయోగిస్తున్నాయి. లోతు తక్కువ ఉన్న ప్రాంతాలలో, నీటిపైగానీ/భూమిపైగానీ ప్రయాణం చేసే విమానములు పుషర్-ప్రాప్ ఫ్యాన్ల ద్వారా ముందుకు తోయబడతాయి.

వేగవంతం కాకపోయినప్పటికీ, నశించిపోని అతిపెద్ద సరుకు పరిమాణాల కొరకు ఆధునిక సముద్ర రవాణా అత్యంత ప్రభావవంతమైన రవాణా పద్ధతిగా ఉంది. 35,000ల వర్తక ఓడలు 7.4 బిలియన్ల టన్నులను 2007లో రవాణా చేసింది.[9] ఖండాతర్గ ఓడరవాణా కొరకు జల రవాణా వాయు రవాణాతో పోలిస్తే చాలా ఖర్చు తక్కువైనది;[10] కోస్తా ప్రాంతాలలో సముద్రంలో చిన్నమొత్తంలో సరుకు రవాణా మరియు విహారయాత్రలు ఆచరణ సాధ్యంగా ఉన్నాయి.[11][12]

ఇతరాలు[మార్చు]

ముడి చమురు కొరకు ట్రాన్స్-అలస్కా పైప్‌లైన్

పైప్‌లైన్ రవాణాలో సరుకును పైప్ పంపబడుతుంది, సాధారణంగా ద్రవ్యాలు మరియు వాయువులను పంపుతారు, కానీ వాయుశాస్త్రపరంగా ఉన్న గొట్టాల నుండి ఘన కాప్సుల్స్‌ను సంకోచించబడిన గాలిని ఉపయోగించి పంపుతారు. ద్రవ్యాలు/వాయువుల కొరకు, ఏదైనా రసాయనికంగా స్థిరంగా ఉన్న ద్రవ్యం లేదా వాయువును పైప్‌లైన్ ద్వారా పంపవచ్చును. కాలువలోని మురికినీళ్ళు, బురదనీరు, నీరు మరియు బీర్ వంటివాటి కొరకు తక్కువ-దూరాల విధానాలు ఉంటాయి, ఎక్కువ దూరాల విధానాలు పెట్రోలియం మరియు సహజవాయువు కొరకు ఉపయోగించబడతాయి.

కేబుల్ రవాణా అనేది విస్తృతమైన విధానం, ఇందులో వాహనాలు అంతర్గత శక్తి మూలాల నుండి కాకుండా విద్యుత్తు తీగలచే లాగబడతాయి. దీనిని సాధారణంగా నిటారుగా క్రిందకు ఉన్నదానిని దిగటానికి ఉపయోగిస్తారు. ముఖ్యమైన పరిష్కారాలలో ఏరియల్ ట్రామ్వే, ఎలివేటర్లు, ఎస్కలేటర్లు మరియు స్కై లిఫ్టులు ఉన్నాయి; వీటిలో కొన్ని కన్వేయర్ రవాణాగా కూడా వర్గీకరించబడతాయి.

అంతరిక్ష రవాణా అనేది అంతరిక్ష నౌక ద్వారా భూ వాయువు నుండి బాహ్య అంతరిక్షంలోకి ప్రయాణించటం. ఈ సాంకేతికతలో అత్యధిక పరిశోధనను చేయబడింది, ఇది చాలా అరుదుగా ఉపయోగించబడుతుంది, వ్యోమనౌకలు శాస్త్రీయ ప్రయోగాలను నిర్వహించటానికి మాత్రం ఉపయోగించబడతాయి. మనిషి చంద్రుడు మీద కాలుమోపినప్పటికీ, సౌరకుటుంబం యొక్క అన్ని గ్రహాలకు శోధనా యంత్రాల కొరకు పంపించబడింది.

రవాణా విధానం యొక్క అంశాలు[మార్చు]

దిగువున ఉన్నవాటి యొక్క సమ్మేళనమే రవాణా విధానం:

  • ట్రాఫిక్ అవస్థాపన: ట్రాఫిక్ మార్గాలు, నెట్వర్క్‌లు, నోడ్స్ (స్టేషన్లు, బస్సు గమ్యస్థానాలు, విమానాశ్రయ గమ్యస్థానాలు), మొదలైనవి.
  • వాహనాలు మరియు కంటైనర్లు: ట్రక్కులు, వ్యాగన్లు, ఓడలు, విమానాలు మరియు రైళ్ళు.
  • చలనంలేని లేదా సంచార పనిబలం
  • ప్రొపల్షన్ సిస్టం(ముందుకు తీసుకొనిపోవు విధానం) మరియు విద్యుత్తు సరఫరా (ఘర్షణచే కదలిక)
  • కార్యనిర్వహణలు: వాహనం నడపటం, నిర్వహణ, ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్, రైల్వే సిగ్నలింగ్, ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ మొదలైనవి.

అత్యంత ముఖ్యమైన రవాణా విధానాల యొక్క ప్రపంచవ్యాప్త పోలిక[మార్చు]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ప్రయాణికుల రవాణాలో అత్యంత విస్తారంగా ఉపయోగించే విధానాలలో మోటారు వాహనాలు (16,000 bn ప్యాసింజర్ కిమీ), బస్సులు (7,000), విమానాలు (2,800), రైల్వేస్ (1,900) మరియు పట్టణ రైల్ (250) [1] ఉన్నాయి.

సరుకు రవాణా కొరకు అత్యంత విస్తారంగా ఉపయోగించే విధానాలలో సముద్ర మార్గం (40,000 bn టన్ కిమీ), రోడ్డు మార్గం (7,000), రైల్వేలు (6,500), చమురు పైప్‌లైన్లు (2,000) మరియు సముద్ర తీరానికి దూరమందలి ఓడ ప్రయాణం(1,500) [2] ఉన్నాయి.

EU 15 USA జపాన్ ప్రపంచం


జీడీపీ (పీపీపీ) తలసరి 19,000 28,600 22,300 5,500


ప్రయాణికుల కిమీ తలసరి [3]
ప్రైవేటు కారు 10,100 22,700 6,200 2,700


బస్సు/ కోచ్ 1,050 870 740 1,200


రైలు వ్యవస్థ 750 78 2,900 320


ఎయిర్ (వరల్డ్ కాకుండా డొమెస్టిక్) 860 2,800 580 480



సూచనలు[మార్చు]

  1. కూపర్ ఇతరులు. , 1998: 281
  2. స్వైన్ ఫ్లూ కారణంగా US ప్రయాణించటానికి EUను హెచ్చరించటమైనది. ది గార్డియన్. ఏప్రిల్ 28, 2009.
  3. కూపర్ ఇతరులు. , 1998: 279
  4. "Major Roads of the United States". United States Department of the Interior. 2006-03-13. సంగ్రహించిన తేదీ 24 March 2007. 
  5. "Road Infrastructure Strategic Framework for South Africa". National Department of Transport (South Africa). సంగ్రహించిన తేదీ 24 March 2007. 
  6. లే, 1992: 6–7
  7. "What is the difference between a road and a street?". Word FAQ. Lexico Publishing Group. 2007. సంగ్రహించిన తేదీ 24 March 2007. 
  8. కూపర్ ఇతరులు. , 1998: 278
  9. UNCTAD 2007, p. x and p. 32.
  10. స్టాప్‌ఫోర్డ్, 1997: 4–6
  11. స్టాప్‌ఫోర్డ్, 1997: 8–9
  12. కూపర్ ఇతరులు. , 1998: 280

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • ద్వంద్వ రవాణా ప్రయాణం
  • అంతరవిధాన రవాణా
  • యురోపియన్ కమిషన్‌చే కో-మోడాలిటీ యొక్క ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రవేశపెట్టబడింది
  • అంతరవిధాన ప్రయాణ
  • మోడ్ ఛాయస్
  • మోడల్ షేర్
  • మల్టీమోడల్ రవాణా
  • ట్రాన్స్‌షిప్మెంట్
  • రవాణా కేంద్రం
  • రవాణా నెట్వర్క్