రాజసిక(రాజసిక్)

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

రాజస్ (సంస్కృతంలో रजस्, లేదా రజోగుణం )) అనేది హిందూ తత్వశాస్త్రం యొక్క సాంఖ్య బోధనలోని మూడు గుణాలలో ఒకటి. వీటిలో రాజసం అనేది చలనం, శక్తి మరియు రక్షణ బాధ్యత కలిగి ఉంటుంది[1][2] మరియు తద్వారా మిగిలిన రెండు గుణాలైన సత్వ మరియు తామసలకు సహాయకంగా మరియు వాటి చర్యలను కొనసాగించేదిగా ఉంటుంది.

రాజస గుణం యొక్క స్వభావం[మార్చు]

రాజస మనేది ఒక శక్తి, ఇది ప్రకృతి యొక్క ఇతర దశల కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహిస్తుంది లేదా కొనసాగిస్తుంది (ప్రకృతి), అవి దిగువున పేర్కొనబడిన వాటిలో ఒకటి లేదా అధికంగా ఉంటాయి: 1) చర్య, 2) మార్పు, జీవకణాలలో మార్పు; 3) అభిమానం, ప్రేరేపణ; 4) జననం, సృష్టి, తరం. ఒకవేళ ఒక వ్యక్తి లేదా వస్తువు విపరీతమైన ఉత్సాహంగా, ప్రేరేపితంగా లేదా ఉత్సుకతను కలిగి ఉంటే, ఆ వ్యక్తి లేదా వస్తువు రాజస గుణం యొక్క ప్రాబల్యంను కలిగి ఉన్నట్టుగా చెప్పబడుతుంది. ఇది సోమరితనం, అంధకారం మరియు చురుకులేకపోవటం వంటి లక్షణాలు ఉన్న తామస గుణానికి మరియు స్వచ్ఛత, స్పష్టత, శాంతత మరియు సృజనాత్మకత ఉన్న సత్వ గుణానికి విరుద్ధంగా ఉంటుంది. "భావాతీతమైన గుణాలు" కలిగి మరియు సాన్వయమైన జీవితం యొక్క అన్ని రంగాలలో సమానత్వంను సాధించిన వ్యక్తి రాజసంను తామసం కన్నా ఉత్తమమైనదిగా మరియు సాత్వికం కన్నా అల్పమైనదిగాను భావించబడుతుంది. [3] నైతిక మరియు నీతి విషయమైన సిద్ధాంతాలతో తత్వశాస్త్రం, కళ మరియు సంస్కృతిలోని చక్కటి భావనల యొక్క రూపాలలో సంపూర్ణమైన సత్యాన్ని సాక్షాత్కరించటానికి అతిస్వల్పమైన మర్మాన్ని జీవితంలోని రాజసం దశ అందిస్తుంది, కానీ సత్వా అనేది వస్తు నాణ్యత దశ కన్నా శ్రేష్టమైనది, ఇది నిజానికి సంపూర్ణమైన సత్యాన్ని సాక్షాత్కరించటంలోనే సహాయపడుతుంది.

సూచనలు[మార్చు]

  1. ఆటోబయోగ్రఫీ ఆఫ్ అ యోగి, పరమహంస యోగానంద, సెల్ఫ్ రీలైజేషన్ ఫెలోషిప్, 1973, p.22
  2. భగవద్గీత అనువాదం మరియు వ్యాఖ్యానంలో మహారిషి మహేష్ యోగి, అర్కాన, 1990 p. 236
  3. భగవద్గీత అనువాదం మరియు వ్యాఖానం, అర్కానా, 1990 pp. 221-223