లారిక్ ఆమ్లం

లారిక్ ఆమ్లం
ఇతర పేర్లు	n-Dodecanoic acid; Dodecylic acid; Dodecoic acid; Laurostearic acid; Vulvic acid; 1-Undecanecarboxylic acid; Duodecylic acid; C12:0 (Lipid numbers)
Identifiers
CAS number	[143-07-7]
రసాయన ధర్మాలు
Molecular formula	C12H24O2
Molar mass	200.31776
స్వరూపం	తెల్లని పొడి
సాంద్రత	0.880 g/cm3
ద్రవీభవణ స్థానం	43.2 °C
నీటిలో ద్రావణీయత	insoluble
ప్రమాదాలు
మూస:Chembox verificationExcept where noted otherwise, data are given for materials in their standard state (at 25 °C, 100 kPa)
Infobox references

లారిక్ ఆమ్లం (Lauric acid or Dodecanoic acid) ఒక సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం (Saturated fatty acid). దీనిలో 12 కార్బను మూలకాలు వుండి, తెల్లనిపిండి మాదిరిగా సబ్బువాసననిస్తుంది.

అణుఫార్ములా: CH₃(CH₂)₁₀COOH

లారిక్ ఆమ్లం లక్షణాల పట్టిక

లక్షణము	విలువలమితి
మొలారు భారం	200.31776
సపోనిఫికెసను సంఖ్య	253-287
భాష్పపీడనం	0.000661mm/Hg
భాష్పసాంద్రత	6.91(Air=1)
వక్రీభవనసూచిక	1.423
మరుగు ఉష్ణొగ్రత	298.90C
సాంద్రత	0.880 g/cm3
ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత	43.20C

లారిక్‌ఆమ్లం అధికమొత్తంలో కొబ్బరినూనె మరియు పామ్‌కెర్నల్‌ నూనెలో వుండును.ఈఆమ్లం లారెల్‌కుటుంబానికి(Laureceae)చెందిన లారెసియవిత్తనంలో(laurus nobilis) ఈ కొవ్వుఆమ్లంను మొదటగా 1849లో మరిస్సొన్‌.ట్టి. గుర్తించడం వలన లారిక్‌ఆసిడనే పేరువచ్చినది.ఎక్కువకాలం పాడవ్వకుండ నిల్వవుండెగుణంకల్గివున్నది.పామెటిక్‌ మరియు స్టియరిక్‌ సంతృప్త ఆమ్లాల తరువాత ఎక్కువగా నూనెలలోవుండు సంతృప్త అమ్లం లారిక్‌ఆసిడ్.దాల్చినచెక్కనూనెలో కూడ 75-80% వరకు లారిక్‌ ఆమ్లం వున్నది.అంబెల్లిఫెర కుటుంబమొక్కలవిత్తననూనెలో కూడ ఈకొవ్వు ఆమ్లం వునికిని గుర్తించడం జరిగినది.కొబ్బరినూనె మరియు పామ్‌కెర్నల్‌నూనెలలో 45-60% వరకు వున్నది.తల్లిపాలలో(5.8%పాలలోని కొవ్వులో),ఆవుపాలలో2.2%,మరియు మేకపాలలో4.5% వరకు లారిక్‌ ఆమ్లం వున్నది. బాబాస్సు (Babassu)బట్టరులో కూడా 40-50% వరకు లారిక్‌ ఆమ్లంవున్నది.పోకచెక్క(Betel nut)లో9.0%,ఖర్జురపునట్‌లో 2-5%,వైల్డ్‌నట్‌మెగ్(virola surinamensis)లో7-11.5%,

ఉపయోగాలు

• లారిక్‌ ఆమ్లం వైరస్‌ల పైనున్న లిపిడ్ పొరలను కరగించి, నాశనంచెయ్యు శక్తివున్నట్లు గుర్తించారు. మనిలాలోని సాన్‌లాజారొ (san lazaro)వైద్యశాలలో HIV రోగులమీద కొబ్బరినూనెను, మోనొలారెల్‌ను ఉపయోగించి చూశారు. రోగులలో వైరసు ప్రభావత్రీవత తగ్గినట్లు గుర్తించారు. డా.మారి ఇనిగ్ (Dr.Mary eing)నిర్వహించిన పరిశోధనలోకూడా మోనొలారెలుకు యాంటి వైరల్, యాంటిబాక్టిరియల్, యాంటిఫంగల్ గుణాలున్నట్లు తెలినది. యాంటి బయాటిక్‌ గుణాలుకూడా వున్నాయి.
• తల్లిపాలలోని లారిక్‌ ఆమ్లం (మొనో లారెన్) పసిపిల్లలో వైరల్, మరియు బాక్టియాల నుండి ప్రతినిరోధకశక్తి నిస్తుంది. మొనోలారెన్‌ పేరుమీద మందులు మార్కెట్‌లో వున్నాయి.
• చిన్నపిల్లల సబ్బుల తయారి, షాంపోల తయారిలో,లారిక్‌ ట్రైగ్లిసెరైడ్‌ను మర్గరినుల తయారిలో, గ్రీజులతయారిలో ఆడెస్సివ్స్‌ తయారిలోని వాడెదరు. యాంటిమైక్రొబియల్ గుణాలలుండటం వలన ఆయింట్మెంట్‌లలో వాడెదరు.
• బైండరుగా, ఎమల్సిఫైయరుగా, అంటి కేకింగ్ ఏజంటుగా పనిచేయును.
• కాస్మోటిక్స్‌ల తయారిలో కూడా వినియోగిస్తారు.
• కేరళలో లారిక్‌ ఆమ్లంను 50% మించి కలిగివున్న కొబ్బరినూనెను స్నానంకు ఒకగంట ముందు వళ్లంత రుద్దుకుని ఆతరువాత స్నానం చేస్తారు.
• జీర్ణవ్యవస్థలో లారిక్‌ ఆమ్లం మోనోలారెల్ గా రూపాంతరం చెందుతుంది.