లినోలినిక్ ఆమ్లం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
α-లినోలినిక్ ఆమ్లం
గుర్తింపు విషయాలు
సి.ఎ.ఎస్. సంఖ్య [463-40-1]
పబ్ కెమ్ 5280934
డ్రగ్ బ్యాంకు DB00132
సి.హెచ్.ఇ.బి.ఐ CHEBI:27432
SMILES O=C(O)CCCCCCC\C=C/C\C=C/C\C=C/CC
ధర్మములు
అణు ఫార్ములా C18H30O2
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 278.43 g mol−1
ద్రవీభవన స్థానం

-11°C

 YesY (verify) (what is: YesY/N?)
Except where noted otherwise, data are given for materials in their standard state (at 25 °C, 100 kPa)
Infobox references

లినోలినిక్ ఆమ్లం (Linolenic acid) ఒక కొవ్వు ఆమ్లం.ఇదిఒక మోనో కార్బోక్సిలిక్ ఆమ్లం.ఒకటికన్న ఎక్కువ గా ద్విబంధమున్న కొవ్వుఆమ్లం.దీనిని బహుద్విబంధయుత అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లం అంటారు(poly unsaturated fatty acid=PUFA).క్లుప్తంగా ఫ్యూఫా(PUFA)అందురు. దీనిని ఆల్ఫా-లినోలినిక్ ఆమ్లం అనికూడా అందురు.లినోలినిక్ ఆమ్లం మొక్కల నూనెగింజలలోను మరియు జల జీవుల(marine animals)కొవ్వులలో మరియు నూనెలలో లభ్యమగును.లిలోలినిక్ ఆమ్లం ఒక ఆవశ్యక కొవ్వు ఆమ్లం.లినోలినిక్ ఆమ్లాన్నీలినొలినిక్ ఆమ్లమని కూడా ఉచ్చరించెదరు [2].

లినోలినిక్ ఆమ్ల చరిత్ర[మార్చు]

లినోలినిక్ కొవ్వుఆమ్లం యొక్క ఉనికిని మొదటగా 1942 లో గుర్తించారు.ఇది చీయా(Chia),ఫ్లాక్సు/అవిసె(Flax/linseed),కనోలా(canola),హేంప్(Hemp)మొక్కల గింజలలో లభ్యమవుతుంది[3].దీనిని రోల్లెట్ట్(Rollett)మొదటిగా 1942లో గుర్తించినట్లు తెలుస్తున్నది[4]

లినోలినిక్ ఆమ్లం యొక్క నిర్మాణ ,సౌష్టవ వివరాలు[మార్చు]

లినొలినిక్ ఆమ్లం 18 కార్బనులను కలిగి,మూడు ద్విబంధాలను కలిగివున్న అసంతృప్త కొవ్వుఆమ్లం. లినొలినిక్ కొవ్వుఆమ్లం రంగులేని ద్రవరూపంలో వుండును.లినోలినిక్ కొవ్వు ఆమ్లాన్ని α- లినోలినిక్ ఆమ్లమనియు,ఒమేగా-3 కొవ్వుఆమ్లమనియు కూడా పిలుస్తారు.ఈ పేర్లన్నియు సాధారణ పేర్లు.లినొలినిక్ కొవ్వుఆమ్లంయొక్క శాస్త్రీయ పేరు సిస్.సిస్,సిస్,-9,12,15-ఆక్టాడెసిట్రైయినోయిక్ ఆమ్లం( 9,12,15-octadecatrienoic acid).లినొలినిక్ ఆమ్లం మూడు ద్విబంధాలను వరుసగా 9,12,15 కార్బనులవద్ద(COOHసమూహం వైపునుండి లెక్కించిన)కలిగివుండును.లినొలినిక్ ఆమ్లం యొక్క మిథైల్ (CH3)సమూహం నుండి లెక్కించిన వరుసగా 3,6,9 కార్బనులవద్ద ద్వింధాలున్నట్లు కనిపిస్తుంది.మిథైల్ సమూహంనుండి లెక్కించినప్పుడు మొదటి ద్వింబంధం 3 వకార్బను వద్ద వుండటం వలన దీనిని ఒమేగా-3 కొవ్వుఆమ్లమని పిలుస్తారు.దీని సాధారణ ఎంఫిరికల్ ఫార్ములా:C17H29COOH.ఎక్కువ ద్విబంధాలను కలిగివుండటం వలన సాధారణ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఈ ఆమ్లం ద్రవరూపంలో వుండును.జీవచర్యలో లినోలిక్ ఆమ్లం నుండి ఏర్పడు గామా లినొలినిక్ ఆమ్లం ఆల్ఫా లినొలినిక్ ఆమ్లం యొక్క ఐసోమరు రూపం.

లినోలినిక్ ఆమ్లంయొక్క రసాయనిక,భౌతిక ధర్మాల పట్టిక [5]

గుణము విలువల మితి
రూపం పారదర్శకమైన పసుపు వర్ణం
అణుభారం 278.43
కరుగు (ద్రవీభవన)ఉష్ణోగ్రత -11°C
భాష్ఫీభవన ఉష్ణోగ్రత 230°C/1 మి.మీ/పాదరసం పీడనం వద్ద
విశిష్ట గురుత్వం 0.91.092
వక్రీభవన సూచిక 1.479-1.481
నీటిలోకరుగుదల లేదు

లినోలిక్ ఆమ్లాన్నికలిగిన కొన్ని నూనెల జాబితా[మార్చు]

Common name Alternate name Linnaean name % ALA ref.
Chia chia sage Salvia hispanica 64% [6]
Kiwifruit seeds Chinese gooseberry Actinidia chinensis 62% [6]
Perilla shiso Perilla frutescens 58% [6]
Flax linseed Linum usitatissimum 55% [6]
Lingonberry cowberry Vaccinium vitis-idaea 49% [6]
Camelina camelina Camelina sativa 35-45%
Purslane portulaca Portulaca oleracea 35% [6]
Sea buckthorn seaberry Hippophae rhamnoides L. 32% [7]
Hemp cannabis Cannabis sativa 20% [6]
ఆవ నూనె canola Brassica napus 10%
సోయా నూనె సోయా Glycine max 8%
  average val

లినోలినిక్ ఆమ్లం ఉపయోగాలు[మార్చు]

ఇవికూడా చూడండి[మార్చు]

బయటి లింకులు[మార్చు]

  1. http://www.chemicalland21.com/lifescience/foco/alpha-LINOLENIC%20ACID.htm

మూలాలు[మార్చు]

  1. Loreau, O; Maret, A; Poullain, D; Chardigny, JM; Sébédio, JL; Beaufrère, B; Noël, JP (2000). "Large-scale preparation of (9Z,12E)-1-(13)C-octadeca-9,12-dienoic acid, (9Z,12Z,15E)-1-(13)C-octadeca-9,12,15-trienoic acid and their 1-(13)C all-cis isomers". Chemistry and physics of lipids 106 (1): 65–78. doi:10.1016/S0009-3084(00)00137-7. PMID 10878236. 
  2. "linolenic acid". thefreedictionary.com. Retrieved 2013-11-23. 
  3. "What Is Alpha-Linolenic Acid?". wisegeek.com/. Retrieved 2013-11-22. 
  4. Rollett, A. (1909). "Zur kenntnis der linolensäure und des leinöls". Z. Physiol. Chem. 62 (5–6): 422. doi:10.1515/bchm2.1909.62.5-6.422. 
  5. "alpha-LINOLENIC ACID". chemicalland21.com. Retrieved 2013-11-23. 
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 Seed Oil Fatty Acids – SOFA Database Retrieval
  7. Li, Thomas S. C. (1999). "Sea buckthorn: New crop opportunity". Perspectives on new crops and new uses. Alexandria, VA: ASHS Press. pp. 335–337. Archived from the original on 22 September 2006. Retrieved 2006-10-28.