వాతావరణ పీడనం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

వాతావరణ పీడనం (Atmospheric Pressure) అనేది భూ వాతావరణంలోని ఉపరితలంకి పైనున్న గాలి బరువు ద్వారా ఒక ఉపరితలానికి వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించే యూనిట్ శక్తి. అనేక సందర్భాలలో వాతావరణ పీడనం, కొలత బిందువుకు పైన గాలి యొక్క బరువు ద్వారా సంభవించే జలస్థితిక పీడనం ద్వారా అంచనా వేయబడుతుంది. అల్ప పీడన ప్రాంతాలు వాటి స్థానం పైన తక్కువ వాతావరణ ద్రవ్యరాశిని కలిగి ఉంటాయి. కాగా, అధిక పీడన ప్రాంతాలు వాటి స్థానం పైన ఎక్కువ వాతావరణ ద్రవ్యరాశిని కలిగి ఉంటాయి. అదే సమయంలో, ఉన్నత స్థితి పెరుగుతున్నందున అక్కడ తక్కువ వాతావరణ ద్రవ్యరాశి పొర ఉంటుంది, కాబట్టి ఉన్నత స్థితి పెరుగుతుండటంతో పీడనం తగ్గిపోతుంటుంది. ప్రతి అడ్డు విభాగంలోనూ సముద్ర మట్టం నుండి వాతావరణం పైభాగం వరకు కొలవబడే ఒక చదరపు అంగుళంలోని వాయు వరుస 6.3 కిలోగ్రాముల బరువు ఉంటుంది (మరియు ఒక అడ్డు విభాగంలోని చదరపు సెంటీమీటర్ వరుస కేవలం ఒక కిలోగ్రాము బరువు తూగుతుంది).

ప్రామాణిక వాతావరణ పీడనం[మార్చు]

ప్రామాణిక వాతావరణం (చిహ్నం: ఎ టి ఎమ్) ఒక పీడన యూనిట్ మరియు ఇది 101,325 Pa లేదా 101.325 కె పి ఎ కు సమానమని నిర్వచించబడింది.[1][2] కింది యూనిట్లు సరిసమానమైనవి కానటువంటి ప్రదర్శించబడిన దశాంశ స్థానాల సంఖ్యకు మాత్రమే సరిసమానమవుతాయి: 760 ఎమ్ ఎమ్ హెచ్ జి (టి ఒ ఆర్ ఆర్), 29.92 ఐ ఎన్ హెచ్ జి , 14.696 psi, 1013.25 మిల్లిబార్లు/హెక్టోపాస్కల్. ఒక ప్రామాణిక వాతావరణం వాయువు ఒత్తిడితో పనిచేసే ఫ్లూయిడ్ శక్తి (ఐ ఎస్ ఆర్ 554)ని ఉపయోగిస్తుంది మరియు ఏరోస్పేస్ (ఐ ఎస్ ఒ 2533) మరియు పెట్రోలియం (ఐ ఎస్ ఒ 5024) పరిశ్రమలలో కూడా ఉపయోగిస్తుంది.

1999లో, పరిశుద్ధమైన, అనువర్తిత రసాయన శాస్త్రపు అంతర్జాతీయ యూనియన్ (ఐ యు పి ఎ సి) పదార్ధం లక్షణాలను నిర్దేశించడం కోసం “ప్రామాణిక పీడనం ” అనేది “ప్రామాణిక వాతావరణం” యొక్క 101.325 కె పి ఎ విలువ కంటే 100 కె పి ఎ (≈750.01 టి ఓ ఆర్ ఆర్) లేదా 29.53 ఐ ఎన్ హెచ్ జి గా నిర్వచించబడాలని సూచించింది.[3] ఈ విలువ కంప్రెసర్‌కి మరియు గాలి ఒత్తిడితో పనిచేసే ఉపకరణాల పరిశ్రమలకు ప్రామాణిక పీడనంగా ఉపయోగించబడుతుంది (ఐ ఎస్ ఒ 2787).[4] (దీన్ని కూడా చూడండి ప్రామాణిక ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం.) యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, కుదించబడిన వాయు ప్రవాహం తరచుగా ఒక యూనిట్ సమయానికి "ప్రామాణిక క్యూబిక్ అడుగులు"గా కొలవబడుతుంటుంది, ఇక్కడ "ప్రామాణిక" అంటే ప్రామాణిక ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం వద్ద చెమ్మ యొక్క సరిసమాన పరిమాణం అని అర్థం. ప్రతి 1000 అడుగుల వరకు మీరు అధిరోహిస్తే వాతావరణ పీడనం 4% వరకు పడిపోతుంది. అయితే, ఈ ప్రామాణిక వాతావరణం కొంచెం విభిన్నంగా నిర్వచించబడుతుంది: ఉష్ణోగ్రత,వాయు సాంద్రత 1.225 కెజి/ఎమ్³ (0.0765 lb/సి యు ఎఫ్ టి), ఎత్తు సముద్రమట్టం మరియు సంబంధిత ఆర్ద్రత 20%. ఎయిర్ కండిషనర్ పరిశ్రమలో, ప్రామాణికం తరచుగా ఉష్ణోగ్రతగా ఉంటుంది. సహజ వాయువుకు సంబంధించి, గ్యాస్ ప్రొసీజర్స్ అసోసియేషన్ (జి పి ఎ) ఒక ప్రామాణిక ఉష్ణోగ్రత ను నిర్దేశించింది, కాని పలురకాల "బేస్" పీడనలను అనుమతిస్తుంది మరియు .[5]తో సహా

సగటు సముద్ర మట్టం పీడన[మార్చు]

15 సంవత్సరాల సగటు అంటే జూన్, జూలై, ఆగస్ట్ (పైన) మరియు డిసెంబర్, జనవరి, ఫిబ్రవరి (దిగువన) నెలలలో సముద్ర పీడన స్థాయి.
ఉత్తర అమెరికాలో ఉపయోగించిన కోల్స్‌మన్ రకం భారమితీయ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ ఆల్టిమీటర్ ఒక అక్షాంశాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది[13].

సగటు సముద్ర మట్టం పీడన (MSLP) అనేది సముద్ర మట్టం వద్ద పీడనం లేదా (భూమిపై పేర్కొనబడిన ఎత్తు వద్ద కొలిచినప్పుడు) స్టేషన్ పీడనం సముద్ర మట్టం స్థాయికి తగ్గించబడుతుంది, ఇది స్టేషన్ ఉష్ణోగ్రత వద్ద సమోష్ణోగ్రతా పొరను సూచిస్తుంది

ఇది రేడియో, టెలివిజన్ మరియు వార్తాపత్రికలు లేదా ఇంటర్నెట్‌‌లలో ఇస్తున్న సాధారణ పీడన. ఇంటిలోని బయోమీటర్లు స్థానిక వాతావరణ నివేదికలతో సరిపోలేలా అమర్చబడినప్పుడు, అవి సముద్రమట్టానికి తగ్గించబడిన పీడనాన్ని కొలుస్తాయి తప్ప వాస్తవంగా స్థానిక వాతావరణ పీడనాన్ని కాదు. చూడండి ఉన్నతి మాపకం (భారమితి vs. నిరపేక్షం).

సముద్ర మట్టానికి తగ్గించడం అంటే పీడనంలోని హెచ్చుతగ్గుల సాధారణ స్థాయి ప్రతి ఒక్కరికీ సమానంగా ఉంటుందని అర్థం. అధిక పీడన లేదా అల్ప పీడన గా గుర్తించబడుతున్న పీడనలు భౌగోళిక ప్రాంతం మీద ఆధారపడవు. ఇది వాతావరణ మ్యాప్‌లోని సమభారరేఖలను అర్థవంతంగాను మరియు ఉపయోగకరమైన ఉపకరణాలుగాను మారుస్తుంది.

విమానయాన రంగంలోని ఉన్నతి మాపకం ఏర్పాటు QNH లేదా QFEని అమరుస్తుంది, ఇది సముద్ర మట్టానికి తగ్గించబడిన మరొక వాతావరణ పీడనం, కాని ఈ తగ్గింపును చేసే పద్ధతి కొంచెం వేరుగా ఉంటుంది.

QNH
బారమితి ఉన్నతి మాపక అమరిక ఎయిర్‌ఫీల్డ్‌లో ఉన్నప్పుడు ఉన్నతి మాపకం ఎయిర్‌ఫీల్డ్ ఉన్నతిని చదివేలా చేస్తుంది. ఉన్నతి మాపకాన్ని నియంత్రించే ISA ఉష్ణోగ్రత ఎయిర్‌ఫీల్డ్ సమీపంలోని సముద్ర మట్టానికి ఎగువన ఉండే ఉన్నతి మాపకాన్ని చదువుతుంది.
QFE
నిర్దిష్ట ఎయిర్‌ఫీల్డ్ యొక్క దత్తాంశానికి ప్రస్తావనగా ఉన్నప్పుడు భారమితీయ ఉన్నతి మాపక అమరిక ఉన్నతి మాపకం సున్నను చదివేలా చేస్తుంది. (సాధారణంగా ఒక రన్‌వే ప్రవేశమార్గం). ISA ఉష్ణోగ్రతా పరిస్థితులలో ఉన్నతి మాపకం ఎయిర్‌ఫీల్డ్ సమీపంలోని దత్తాంశం పైనున్న ఎత్తును చదువుతుంది.

QFE అనేవి QNH సంక్షిప్తపదాల కంటే నిర్హేతుకమైన Q కోడ్‌లుగా ఉంటాయి, కాని ధారణానుకూలమైన "నాటికల్ ఎత్తు" (QNH కోసం) మరియు "ఫీల్డ్ ఉన్నతి" అనేవి వాటిని వేరుపర్చేందుకోసం పైలట్లచేత ఉపయోగించబడుతుంటాయి.

సగటు సముద్రమట్ట పీడన అనేది 101.325 kPa (1013.25 mbar, లేదా hPa) లేదా మెర్క్యురీ (inHg) యొక్క 29.921 అంగుళాలు లేదా 760 మిల్లీమీటర్లు (mmHg) . విమానయాన వాతావరణ నివేదికల (METAR)లో, QNH యునైటెడ్ స్టేట్స్, కెనడా, మరియు కొలంబియా మినహా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిల్లీబార్లు లేదా హెక్టోపాస్కల్స్‌ (1 మిల్లీబార్ = 1 హెక్టోపాస్కల్), లోకి మార్చబడతాయి, ఈ దేశాలలో ఇది అంగుళాలతో నివేదించబడుతుంది పాదరసం యొక్క రెండు దశాంశ స్థానాలు). (యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు కెనడా కూడా సముద్రమట్ట పీడన SLPను నివేదిస్తాయి, ఇది సముద్ర మట్టాన్ని అంతర్జాతీయంగా బదిలీ అవుతున్న కోడ్‌లో అంటే హెక్టోపాస్కల్స్ లేదా మిల్లీబార్‌లలో కాకుండా మరొక పద్ధతిలో అంటే వ్యాఖ్యల విభాగంలో తగ్గిస్తుంది.[6] అయితే, కెనడా ప్రభుత్వ వాతావరణ నివేదికలలో, సముద్ర మట్ట పీడనను కిలోపాస్కల్స్ [1]లలో కొలుస్తుంది, కాగా పర్యావరణ కెనడా యొక్క ప్రామాణిక పీడన యూనిట్ అలాగే ఉంటుంది [2] [3].) వాతావరణ కోడ్‌లో, మూడు డిజిట్లకు డెసిమల్ పాయింట్లు అవసరమవుతాయి మరియు ఒకటి లేదా రెండు అత్యంత ప్రాధాన్యమైన డిజిట్లు తొలగించబడతాయి: 1013.2 mbar లేదా kPa అనేది 132; 1000.0 mbarగా లేదా 100.00 kPa అనేది 000; 998.7 mbarగా లేదా 99.87 kPa అనేది 987గా బదలాయించబడుతుంది. భూమి మీద అత్యంత ఎత్తైన సముద్ర మట్ట పీడనం సైబీరియాలో సంభవిస్తుంది, ఇక్కడ సైబీరియన్ హై తరచుగా 1050.0 mbarకి ఎగువన సముద్ర మట్ట పీడనం ని సాధిస్తుంది. కొలువదగిన అత్యంత స్వల్ప సముద్ర మట్ట పీడనం ఉష్ణమండల తుఫానులు మరియు భీకర తుపానులలో కనిపిస్తుంటాయి.

ఎత్తులోని వాతావరణ పీడనం వ్యత్యాసం[మార్చు]

భూమి ఉపరితలం నుంచి మధ్యస్తరం పైవరకు పీడనం వ్యత్యాసంతో ఉంటుంది. వాతావరణాన్ని బట్టి పీడనం మారుతున్నప్పటికీ, భూమ్మీద ప్రతి సంవత్సరం యొక్క అన్ని భాగాలలోని పరిస్థితులను NASA సగటున లెక్కంచింది. సంబంధిత సగటు ఎత్తులలోని వాయు పీడనాల (ఒక వాతావరణంలో చిన్న భాగంగా) జాబితాను కింద చూడవచ్చు. ఈ పట్టిక వివిధ ఎత్తుల వద్ద వాయు పీడనం యొక్క చిత్తు సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.

ప్లాస్టిక్ సీసా దాదాపుగా 14,000 అడుగుల ఎత్తున సీల్ చేయబడింది, వాతావరణంలోని పీడనం పెరగటం ద్వారా పగిలిపోయింది (9,000 అడుగులు మరియు 1,000 అడుగుల వద్ద) ఎందుకంటే అది సముద్ర మట్టం వైపుగా పడిపోయింది.
సగటు ఎత్తు
మీ అడుగులు
1 0 0
3 - 4 2,750 9,022
1/2 5,486 18,000
1/3 8,376 27,480
1/10 16,132 52,926
1/100 30,901 101,381
1/ 1,000 48,467 159,013
1/10,000 69,464 227,899
1/100, 000 86,282 283,076

స్థానిక వాతావరణ పీడన వ్యత్యాసం[మార్చు]

19 అక్టోబర్ 2005–[18]న హరికేన్ విల్మా

వాతావరణ పీడన భూమిపై వేరువేరుగా ఉంటుంది, వాతావరణం మరియు శీతోష్ణస్థితిని అధ్యయనం చేయటంలో ఈ మార్పులు చాలా ముఖ్యమైనవి. వాతావరణంపై వాయు పీడన వ్యత్యాసాల ప్రభావాల కోసం పీడన వ్యవస్థను చూడండి.

వాతావరణ పీడనం ప్రపంచ వాతావరణ వెల్లువలు ద్వారా సంభవించే రోజువారీ లేదా అర్థ-రోజువారీ (రోజుకు రెండుసార్లు) సైకిల్‌ని చూపిస్తుంది. ఈ ప్రభావం కొన్ని మిల్లీబార్ల విస్తారంతో ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో చాలా బలంగా ఉంటుంది, ధ్రువప్రాంతాలలో దాదాపు శూన్యంగా ఉంటుంది. ఈ వ్యత్యాసాలను రెండు సూపర్ ఇంపోజ్ చేయబడిన సైకిల్స్‌ని కలిగి ఉంటాయి. ఒకటి సిర్కాడియన్ (24 h) సైకిల్ మరియు సెమీ సిర్కాడియన్ (12 h) సైకిల్.

వాతావరణపు పీడన నమోదులు[మార్చు]

భూమ్మీద ఇంతవరకు నమోదైన అత్యధిక భారమితీయ పీడనం 2001 డిసెంబర్ 19న టోన్సోంట్‌సెంగల్, మంగోలియాలో కొలవబడింది. ఇంతవరకు కొలువబడిన పెను తుపానేతర అత్యల్ప వాతావరణ పీడనం 870 hPa (25.69 అంగుళాలు), పశ్చిమ పసిఫిక్ సముద్రంలో టైఫూన్ టిప్ చెలరేగిన సమయంలో 1979 అక్టోబర్ 12న ఏర్పడింది. ఒక నిఘా విమానం నుంచి పరికరం పరిశీలనపై ఆధారపడి దీన్ని కొలవడం జరిగింది.[7] భూ ఉపరితలాన్ని సముద్ర మట్టానికి సరిచేసినప్పుడు భూమ్మీద అత్యల్ప వాతావరణ వీడనం 850 hPa (25.10 అంగుళాలు), మాంచెస్టర్, దక్షిణ డకోటాలో F4 టోర్నడో చెలరేగిన సమయంలో 2003 జూన్ 24న కొలవబడింది. ఇన్-సిటు పరిశోధన.[8]ను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు ఇది కొలవబడింది.

నీటి ఎత్తుపై ఆధారపడిన వాతావరణ పీడన[మార్చు]

వాతావరణ పీడన తరచుగా పాదరసం భారమితితో కొలువబడుతుంది, పాదరసం యొక్క ఎత్తు వాతావరణ పీడనను చిత్రించడానికి (కొలవడానికి) తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. అయితే, పాదరసం మానవులు తరచుగా సంబంధంలోకి వచ్చే రకం పదార్థం కాదు కాబట్టి, వాతావరణ పీడనాన్ని దృశ్యీకరించడానికి ప్రోత్సాహక మార్గాన్ని నీరు అందిస్తుంది.

ఒక వాతావరణం (100 kPa లేదా 14.7 psi) నీటిని దాదాపుగా లిఫ్ట్ చేసే పీడనం యొక్క మొత్తం 10.3 m (34 ft). అందుచేత, 10.3 మీటర్ల నీటి లోపల ఉంటున్న ఈతగాడు 2 వాతావరణాల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటాడు (గాలి యొక్క 1 atm ప్లస్ 1 నీటి atm). ఇది గరిష్ట ఎత్తు కూడా, ఇక్కడ ఒక నీటి కాలమ్ చూషణం ద్వారా తీసుకోబడుతుంది.

సహజ వాయువుల వంటి అల్ప పీడనాలు కొన్ని సార్లు నీటి అంగుళాలలో పేర్కొనబడుతుంటాయి, దీన్ని ప్రత్యేకించి w.c. (నీటి కాలమ్) లేదా W.G. (అంగుళాల నీటి మాపనం). గృహ వినియోగం కోసం ఉపయోగించే ప్రత్యేక వాయువు 14 w.c.ల గరిష్ట స్థాయిలో ఉంటుంది. ఇది దాదాపుగా 35 hPaగా ఉంటుంది.

ప్రొఫెషనల్ కాని భారమితులు సాధారణంగా అనార్ద్ర భారమితులు లేదా వికర్షణ కొలత ఆధారంగా ఉంటాయి. చూడండి పీడన కొలత కోసం ఒక వర్ణణాత్మక భారమితి.

నీరు మరిగే బిందువు[మార్చు]

నీరు మరిగే ఉష్ణోగ్రత

నీరు దాదాపుగా 100 °C (212 °F) ప్రామాణిక వాతావరణ పీడన వద్ద మరుగుతుంది మరుగు బిందువు అనేది బాష్పీభవన పీడన వద్ద ఉండే ఉష్ణోగ్రత ఇది నీటి చుట్టూ ఉన్న వాతావరణ పీడనకు సమానంగా ఉంటుంది.[9] దీని కారణంగా, నీటియొక్క మరిగెడి బిందువు అల్వ పీడనం వద్ద తగ్గించబడుతుంది మరియు అధిక పీడనం వద్ద పైకి లేస్తుంది. అందుకనే నీటి ఎత్తులు సముద్ర మట్టం 3,500 ft (1,100 m) పైనే ఎక్కువగా ఉంటాయి దీనికి చిట్కాను సరిచేయాలి.[10] ఉద్ధరణయొక్క చిత్తు అంచనా నీరు మరిగెడి ఉష్ణోగ్రతను కొలవడం ద్వారా సాధించబడింది, 19వ శతాబ్దం మధ్యలో ఈ పద్ధతిని సాహస యాత్రికులు ఉపయోగించేవారు.[11]

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • వాతావరణం (యూనిట్)
  • భారమితి
  • భారమితీయ సూత్రీకరణ
  • బారోట్రామా శరీరం లోపలి లేదా బయటి ఎయిర్ స్పేస్‌కి చుట్టూ ఉన్న వాయువు లేదా ద్రవం మధ్య పీడనంలో వ్యత్యాసం ద్వారా శరీర కణాలకు తగిలిన భౌతిక గాయం.
  • అంతర్జాతీయ ప్రామాణిక వాతావరణం - సామర్థ్యస్థాయి, మధ్య అక్షాంశంతో, వాతావరణం యొక్క ప్రధాన ఉష్ణగతిక చరరాశుల యొక్క విలక్షణమైన వైవిధ్యపు పట్టికారూపం (పీడనం, సాంద్రత, ఉష్ణోగ్రత వగైరా .)
  • NRLMSISE-00
  • ప్లీనం
  • ఉప ఉష్ణమండల ఎత్తైన ప్రాంతాలు

సూచనలు[మార్చు]

  1. అంతర్జాతీయ పౌర విమానయాన సంస్థ, ఐ సి ఎ ఒ ప్రామాణిక వాతావరమ మాన్యువల్, డి ఒ సి 7488-సి డి, మోడో ఎడిషన్, 1993, ఇ ఎస్ బి ఎన్ 92-9194-004-6.
  2. ఒ పి సి టి ప్రామాణిక వాతావరణం
  3. IUPAC.org, Publications, Standard Pressure (20 kB PDF )
  4. Compressor.co.za, మే 2003 న్యూస్‌లెటర్
  5. GPA Standard 2172-09, §3.3
  6. CYVR యొక్క METAR నమూనా Nav కెనడా
  7. Chris Landsea (2010-04-21). "Subject: E1) Which is the most intense tropical cyclone on record?". Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory. Retrieved 2010-11-23. 
  8. Lee, Julian J.; T.P. Samaras, C.R. Young (October 2004). "Pressure Measurements at the ground in an F-4 tornado". Preprints of the 22nd Conference on Severe Local Storms. Hyannis, Massachusetts: American Meteorological Society. 
  9. బాష్పీభవన పీడనం
  10. క్రిస్కో - ఆర్టికల్స్ & టిప్స్ - వంట చిట్కాలు - అత్యథిక సామర్థ్యంలో వంట చేయడం
  11. Berberan-Santos, M. N.; Bodunov, E. N.; Pogliani, L. (1997), "On the barometric formula", American Journal of Physics 65 (5): 404–412, doi:10.1119/1.18555 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

ప్రయోగాలు[మార్చు]