వికెట్-కీపర్
వికెట్-కీపర్ (wicketkeeper అని కూడా వ్రాస్తారు మరియు ఎక్కువగా సంక్షిప్తంగా (కీపర్) అని కూడా వ్రాస్తారు) క్రికెట్ క్రీడలో ఫీల్డింగ్ వైపు(బంతిని నియంత్రించు వైపు) ఉండే క్రీడాకారుడు, ఇతను బంతిని కొట్టబోయే మరియు వికెట్ లేదా స్టంప్స్ కి అడ్డముగా వాటికి కాపలాగా నిలబడి ఉన్న బాట్స్ మ్యాన్ కి వెనుక ఉండే క్రీడాకారుడు. బంతిని నియంత్రించు ఫీల్డింగ్ వైపు ఉండే క్రీడాకారులలో కేవలం వికెట్-కీపర్ కి మాత్రమే చేతి తొడుగులు మరియు బాహ్య కాలి రక్షణ కవచాలు వేసుకొనుటకు అనుమతి ఉంటుంది.[1]
ఇది చాలా ముఖ్యమైన ఒక ప్రత్యేకమైన పాత్ర, ఫీల్డింగ్ జట్టు నుండి ఒక సభ్యుడు తాత్కాలికంగా ఆ స్థానములో ఉంచి అప్పుడప్పుడు కీపర్ బౌల్ చేయుటకు కూడా పిలువబడుతాడు. కీపర్ యొక్క పాత్రను క్రికెట్ నియమములలో 40 వ నియమము నిర్వచిస్తుంది[2].
విషయ సూచిక |
ప్రయోజనాలు [మార్చు]
కీపర్ యొక్క ప్రథమ కర్తవ్యం బాట్స్ మ్యాన్ కొట్టే బంతులను ఆపుట (చేయగలిగిన పరుగులను నిరోధించుటకు), కాని అతను బాట్స్ మ్యాన్ ను ఆ స్థానము నుండి తప్పించుటకు అనేక విధములుగా ప్రయత్నిస్తాడు:
- కీపర్ బ్యాట్స్ మ్యాన్ ని తప్పించుటకు చేసే అతి సాధారణ ప్రయత్నం ఏదనగా ఎడ్జ్ అని పిలువబడే బ్యాట్స్ మ్యాన్ యొక్క బ్యాట్ ను తాకి వచ్చే బంతి అది తిరిగి వెళ్ళేలోపల దానిని పట్టుకోవుట . కొన్ని సమయాలలో గాలిలోకి పైకి కొట్టిన బంతిని పట్టుకోవుటకు కూడా కీపర్ సరైన స్థానములో ఉంటాడు. బంతిని ఎక్కువ సార్లు విభిన్న ఫీల్డింగ్ స్థానములో ఉండే జట్టు సభ్యుల కన్నా వికెట్-కీపర్ పట్టుకుంటాడు.
- ఒకవేళ బ్యాట్స్ మ్యాన్ బంతిని కొట్టే సమయములో అతని నిలబడాల్సి వున్న సరిహద్దుని దాటి బయటకు వస్తే కీపర్ స్టంప్స్ మీద నుండి బెయిల్స్ ని తొలగించి బ్యాట్స్ మ్యాన్ ను ఆ బ్యాట్స్ మ్యాన్ ని తప్పించుట చేయగలడు.
- ఫీల్డర్ ఆ బంతిని తిరిగి విసిరినప్పుడు ఒకవేళ అవకాశం ఉంటే బ్యాట్స్ మ్యాన్ ని రన్ అవుట్ చేయుటకు బంతి మైదానములోకి వెళ్ళాక కీపర్ స్టంప్స్ దగ్గరగా వెళ్తాడు.
ఒక కీపర్ యొక్క స్థానము బౌలర్ మీద ఆధారపడి ఉంటుంది: వేగవంతమైన బౌలింగ్ చేస్తున్నప్పుడు బ్యాట్స్ మ్యాన్ కొట్టే ఎడ్జస్ కి తక్కువ సమయములో త్వరగా ప్రతిస్పందించుటకు అతను స్టంప్స్ కి తక్కువ దూరములో పొంచి ఉంటాడు, అదే విధంగా నిదానమైన బౌలింగ్ చేస్తున్నప్పుడు క్రీజ్ లోనే నిలబడి ఉండాలి లేదంటే ఆట నుండి తప్పుకోవాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది అని బ్యాట్స్ మ్యాన్ మీద ఒత్తిడి పెంచుటకు అతను స్టంప్స్ కు మరీ సమీపములో ఉంటాడు (దీనిని "స్టాండింగ్ అప్" అని పిలుస్తారు). వేగవంతమైన బౌలింగ్ లో కూడా "స్టాండ్ అప్" స్థానములో నిలబడగలిగిన వాడు మంచి నైపుణ్యం కలిగిన కీపర్, ఉదాహరణకు గాడ్ఫ్రే ఎవాన్స్ ఎక్కువగా అలెక్ బెడ్సర్ కి ఆ విధంగా నిలబడేవాడు. [1]
వికెట్-కీపింగ్ అనేది ఒక ప్రత్యేకమైన కళ మరియు దీనికి ఒక నైపుణ్యం కలిగిన బ్యాట్స్ మ్యాన్ లేదా బౌలర్ కు అనుగుణమైన స్థాయిలో శిక్షణ అవసరము. అయినప్పటికీ, ఈనాటి ఆధునిక కీపర్లు కావాల్సిన స్థాయిలో బ్యాటింగ్ నైపుణ్యమును కూడా కలిగి కనీసం మిడిల్ ఆర్డర్ కు సరిపోయే విధంగా ఉండాలి అని అనుకుంటున్నారు. ఉత్తమ స్థాయిలో బ్యాటింగ్ చేయగల వికెట్-కీపర్లు అనియతంగా కీపర్/బ్యాట్స్ మ్యాన్ అని తెలుపుతారు.
క్రికెట్లో కేవలం ఒకే కీపర్ స్థానం ఉండుట వలన, ఎంపికదారులు (ముఖ్యముగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో) ఇద్దరు లేక అంతకన్నా ఎక్కువ మంది నైపుణ్యం కలిగిన కీపర్ల మధ్య ఎంపిక చేసుకొనుటకు ప్రయాస పడాల్సి వస్తుంది. ఎక్కువగా, ఇద్దరు కీపర్లలో ఒకరు మినహాయింపు కీపర్, కాని కేవలం ఒక సాధారణ స్థాయి బ్యాట్స్ మ్యాన్, ఇంకొకరు స్పష్టంగా బ్యాటింగ్ లో నైపుణ్యం ఉండే కీపర్/బ్యాట్స్ మ్యాన్, కాని అతనికి ప్రత్యర్థి వలె కీపర్ గా ఉండుటకు సామర్ధ్యం లేని క్రీడాకారుడు. 1990లలో ఎంపికలో ఈ విధమైన అయోమయ పరిస్థితి ఇంగ్లాండ్ ఎంపికదారులు జాక్ రస్సెల్ (కేవలం కీపర్) మరియు అలెక్ స్టీవార్ట్ (కీపర్/బ్యాట్స్ మ్యాన్) మధ్య ఎదుర్కొనవలసి వచ్చింది. 1998 వరకు వారు వారిరువురి మధ్య అనుగుణమైన ఎంపికను చేయలేకపోయారు, రస్సెల్ సామర్ధ్యం తగ్గుట మొదలయ్యాక: దానికి ముందు, వారు ఆ పాత్రను నిరంతరం తారుమారు చేస్తూ ఉండేవారు, ఎక్కువగా స్టీవార్ట్ వికెట్-కీపింగ్ చేయనప్పుడు అతని బ్యాటింగ్ నైపుణ్యముకు కృతజ్ఞతలు చెప్పుకుంటూ అతని స్థానమును నిలుపుకుంటూ ఉండేవాడు. వేరొక ప్రధానమైన ఉదాహరణ పాకిస్తానీ వికెట్-కీపర్ కమ్రాన్ అక్మల్, ఇతను ఒక అతిదుష్ట వికెట్ కీపర్ గా పేరుపడ్డాడు, ఇతను ఎప్పుడూ తేలిక అవకాశాలకు ఎదురు చూస్తుంటాడు, కాని గత దశాబ్దం నుండి అతని బ్యాటింగ్ జట్టులోని మిగిలిన సభ్యుల కన్నా మెరుగుగా ఉండుట వలన అతను జట్టులో స్థానాన్ని పదిలపరచుకున్నాడు. మహేంద్ర సింగ్ ధోని, కుమార్ సంగక్కర, బ్రెండన్ మెకాలం మరియు మార్క్ బౌచర్ వంటి వారు ఈ రోజు క్రికెట్ లో అత్యున్నత స్థాయి కీపర్/బ్యాట్స్ మ్యాన్లు.
కీపర్ కి జట్టు సారథి పాత్ర కూడా ఉండవచ్చు. విలక్షణంగా, వారు ఇన్నింగ్స్ యొక్క ప్రతి బంతిని పర్యవేక్షించవచ్చు, మరియు జట్టు యొక్క సారథి తప్పించుటకు చేసే ప్రయత్నాలను కూడా చూసే అవకాశం ఉంది. వారు ఎప్పుడూ బౌలర్ ను ఉత్సాహపరుస్తూ ఉంటారు, మరియు బ్యాట్స్ మ్యాన్ ని వారి నైపుణ్యం గురించి కానీ, ఆహార్యం గురించి కానీ లేదా వ్యక్తిగత అలవాట్ల గురించి కానీ సమయస్పూర్తిగా చేసే వ్యంగ్య వ్యాఖ్యానాలు "పనికిరాని వాడు అని పరిగణిస్తూ వ్యాఖ్యానించుట"లో కూడా వారు సుశిక్షితులై ఉంటారు.
ఫీల్డర్లలో కేవలం కీపర్ మాత్రమే సురక్షితమైన ఉపకరణములను ధరించి బంతిని ముట్టుకోవటానికి అనుమతి ఉంటుంది, ముఖ్యంగా చూపుడు వేలుకు మరియు బ్రొటన వ్రేలుకు మధ్య కలిసిపోయి ఉండే భారీగా మందంగా ఉండే చేతి తొడుగులు ధరిస్తాడు, మిగిలిన వ్రేళ్ళ మధ్య ఈ విధమైన అతుకు ఉండదు. చేతి తొడుగుల ద్వారా కలిగే రక్షణ అన్ని సమయాలలో కావలసినంత ఉండదు. ఇంగ్లాండ్ కీపర్ అలన్ నాట్ కొన్ని సమయాలలో చేతి తొడుగుల లోపల అధిక మెత్తదనం కోసం ఎండిపోయిన మాంస ఖండాలను పెట్టుకొనేవాడు. వికెట్-కీపర్లు కాళ్ళకు తొడుగులు మరియు గజ్జల భాగముకు రక్షణగా ఒక డబ్బాను ధరించుటకు మొగ్గుచూపుతారు.
వికెట్-కీపర్లు వారి తొడుగులను తీసివేసి బౌల్ చేయుటకు కూడా అనుమతి ఉంటుంది, మరియు పోటీలు డ్రా దిశలో నడుస్తున్నప్పుడు లేదా బౌలింగ్ జట్టు ఒక వికెట్ తీసుకొనలేక నిరాశ పడినప్పుడు ఈ విధంగా చేయుట అసాధారణం కాదు. ఇద్దరు కీపర్లు వారి తొడుగులను తొలగించి ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్ లో వరుసగా ముగ్గురు బ్యాట్స్ మ్యాన్ లను తప్పించారు: 1954-55 లో కటక్ లో బెంగాల్ మరియు ఒరిస్సా మధ్య జరిగిన పోటీలో ప్రొబీర్ సేన్ మరియు 1965 లో క్లాక్టన్ లో వార్విక్షైర్ మరియు ఎసేక్స్ మధ్య జరిగిన పోటీలో A.C. (అలన్) స్మిత్; స్మిత్ ఒక అసాధారణ క్రీడాకారుడు అతను మొదట ఒక వికెట్-కీపర్, కాని కొన్ని సమయాలలో ఒక ముఖ్య బౌలర్ గా ఎంపికయ్యేవాడు.
ప్రత్యామ్నాయములు: [మార్చు]
క్రికెట్ నియములలో రెండవ నియమము ప్రకారం, ఒకరికి ప్రత్యామ్నాయంగా వచ్చే క్రీడాకారుడు (అనారోగ్య లేదా గాయపడ్డ క్రీడాకారుడి స్థానములో) వికెట్ కీపర్ స్థానములో ఉండుటకు వీలుపడకపోవచ్చు.[2]
బ్యాటింగ్ వైపు జట్టు సారథితో ఒప్పందం చేసుకొని ఈ నియమమును కొన్ని సమయాలలో అధిగమిస్తారు, అయినప్పటికీ నియమము 2 ఇటువంటి ఒప్పందం కుదుర్చుకొనుటకు ఒప్పుకోదు. ఉదాహరణకు, 1986లో లార్డ్స్ లో ఇంగ్లాండ్—న్యూ జీలాండ్ టెస్ట్ మ్యాచ్ జరిగిన సమయములో, ఇంగ్లాండ్ యొక్క ప్రత్యేక కీపర్, బ్రూస్ ఫ్రెంచ్ ఇంగ్లాండ్ యొక్క మొదటి ఇన్నింగ్స్ లో గాయపడ్డాడు. ఇంగ్లాండ్ న్యూజీలాండ్ యొక్క మొదటి ఇన్నింగ్స్ లో అప్పుడు నలుగురు కీపర్లను ఉపయోగించింది: మొదటి రెండు ఓవర్లకు బిల్ అతేని ఉంచింది; స్పాన్సర్ శిబిరం నుండి నిష్కల్మషంగా 3 నుండి 76 ఓవర్ల వరకు ఉండుటకు 45-సంవత్సరాల-వయస్సులో ఉన్న వెటరన్ బాబ్ టేలర్; 77 నుండి 140 ఓవర్ల వరకు హాంప్ షైర్ కీపర్ బాబి పార్క్స్ ని పిలిచారు; మరియు బ్రూస్ ఫ్రెంచ్ ఇన్నింగ్స్ యొక్క ఆఖరి బంతిని పట్టుకొనుటకు ఉంచారు.
అధీకృత టెస్ట్ మ్యాచ్ వికెట్-కీపర్లు [మార్చు]
ఈ క్రింది వికెట్-కీపర్లు టెస్ట్ క్రికెట్ లో 200 లేదా అంత కన్నా ఎక్కువగా బ్యాట్స్ మ్యాన్లను తప్పించిన కీపర్లు.[3]
| బ్యాట్స్ మ్యాన్ ను తప్పించుటలో ప్రసిద్ధమైన టెస్ట్ మ్యాచ్ వికెట్-కీపర్లు1 | |||||||
| నంబర్ | పేరు | దేశము | ఆటలు | పట్టుకున్నవి | స్టంప్డ్ | మొత్తం తప్పించినవి | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| మార్క్ బౌచర్2* | దక్షిణ ఆఫ్రికా | 131 | 472 | 22 | 494 | ||
| ఆడం గిల్క్రిస్ట్ | ఆస్ట్రేలియా | 96 | 379 | 37 | 416 | ||
| ఇయాన్ హీలే | ఆస్ట్రేలియా | 119 | 366 | 29 | 395 | ||
| రోడ్ మార్ష్ | ఆస్ట్రేలియా | 96 | 343 | 12 | 355 | ||
| జెఫ్రే డుజాన్ | వెస్టిండీస్ | 81 | 267 | 5 | 272 | ||
| అలన్ నాట్ | ఇంగ్లాండ్ | 95 | 250 | 19 | 269 | ||
| అలెక్ స్టీవార్ట్ | ఇంగ్లాండ్ | 82 | 227 | 14 | 241 | ||
| వసీం బారి | పాకిస్థాన్ | 81 | 201 | 27 | 228 | ||
| రిడ్లె జాకబ్స్ | వెస్టిండీస్ | 65 | 207 | 12 | 219 | ||
| 10 | గాడ్ఫ్రే ఎవాన్స్ | ఇంగ్లాండ్ | 91 | 173 | 46 | 219 | |
| 11 | ఆడం పరోర్ | న్యూజిలాండ్ | 78 | 197 | 7 | 204 |
పట్టికలో గమనికలు
- 2010 ఏప్రిల్ 6 నాటికి సరిగా ఉన్న పౌనఃపున్యాలు
- ప్రస్తుత క్రీడాకారుడిని సూచిస్తుంది.
ఆధిక్యంలో వన్ డే వికెట్-కీపర్లు [మార్చు]
ఈ క్రింద ఉన్న వారు వన్ డే క్రికెట్ లో 200 అంత కన్నా ఎక్కువ బ్యాట్స్ మ్యాన్లను తప్పించినవారు.[4]
| వన్ డే లలో ఎక్కువ బ్యాట్స్ మ్యాన్లను తప్పించిన వారు1 | |||||||
| నంబర్ | పేరు | దేశము | ఆటలు | పట్టుకున్నవి | స్టమ్ పుడ్ | మొత్తం తప్పించిన బ్యాట్స్ మ్యాన్లు | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ఆడం గిల్క్రిస్ట్ | ఆస్ట్రేలియా | 287 | 417 | 55 | 472 | ||
| మార్క్ బౌచర్2* | దక్షిణ ఆఫ్రికా | 291 | 399 | 22 | 421 | ||
| కుమార్ సంగక్కర2* | శ్రీలంక | 267 | 235 | 66 | 301 | ||
| మొయిన్ ఖాన్ | పాకిస్థాన్ | 219 | 214 | 73 | 287 | ||
| ఇయన్ హీలే | ఆస్ట్రేలియా | 168 | 194 | 39 | 233 | ||
| రాషిద్ లతీఫ్ | పాకిస్థాన్ | 166 | 182 | 38 | 220 | ||
| రమేష్ కలువితరణ | శ్రీలంక | 189 | 131 | 75 | 206 | ||
| MS ధోని* | భారతదేశం | 162 | 154 | 52 | 206 | ||
| జెఫ్రీ డుజాన్ | వెస్టిండీస్ | 169 | 183 | 21 | 204 |
పట్టికలో గమనికలు
- 2010 ఏప్రిల్ మే 6 నాటికి సరిగా ఉన్న పౌనఃపున్యాలు
- ప్రస్తుత క్రీడాకారుడిని సూచిస్తుంది
వీటిని కూడా చూడండి [మార్చు]
- ఆల్-రౌండర్
- బ్యాట్స్మన్
- బౌలర్
- కెప్టెన్
- కాచేర్
- క్రికెట్ పదజాలం
- (ఫీల్డర్)
- స్క్వేటింగ్ స్థానం
సూచనలు [మార్చు]
- ↑ "Law 40 The Wicket Keeper", Lords Home of Cricket.
- ↑ "Law 40 The Wicket Keeper", Lords Home of Cricket.
- ↑ "Wicketkeeping Records most Test Match dismissals in a career", Cricinfo, 2010-04-07.
- ↑ "Wicketkeeping Records most ODI dismissals in a career", Cricinfo, 2010-04-07.
