శరావతి నది

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Coordinates: 14°17′56″N 74°25′27″E / 14.29889°N 74.42417°E / 14.29889; 74.42417
Sharavathi (ಶರಾವತಿ)
River
Mighty Jog.jpg
Jog Falls formed by the Sharavathi river.
Country India
State Karnataka
Cities Hosanagara, Honnavar
Source Ambutheertha
 - స్థలం Thirthahalli Taluk, Shimoga, Karnataka
 - elevation 730 m (2,395 ft)
 - అక్షాంశరేఖాంశాలు 14°19′27″N 75°18′8″E / 14.32417°N 75.30222°E / 14.32417; 75.30222
Mouth Arabian Sea
 - location Honnavar, Uttara Kannada, Karnataka
 - elevation 0 ft (0 m)
 - coordinates 14°17′56″N 74°25′27″E / 14.29889°N 74.42417°E / 14.29889; 74.42417
Length 128 km (80 mi)
Basin 2,985 km2 (1,153 sq mi)

షరావతి నది అనేది భారతదేశంలోని కర్నాటక రాష్ట్రంలో పుట్టి అక్కడే పూర్తిగా ప్రవహిస్తున్న (కన్నడ: ಶರಾವತಿ ನದಿ) ఒక నది. ఇది భారతదేశంలో పశ్చిమాభిముఖంగా ప్రవహిస్తున్న కొద్ది నదులలో ఒకటి, ఈ నదీ పరివాహక ప్రాంతంలోని చాలా భాగం పశ్చిమ కనుమలలో ఉంటోంది. సుప్రసిద్ధమైన జోగ్ జలపాతం ఈ నది ద్వారానే ఏర్పడింది. ఈ నది, దీని చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం జీవవైవిధ్యంలో సుసంపన్నమైనవి మరియు అనేక వృక్షజాతులు, మొక్కలకు ఇది నిలయంగా ఉంటోంది.

మూలం మరియు స్థలవర్ణన శాస్త్రం[మార్చు]

షరావతి నది షిమోగా జిల్లాలోని తీర్థహళ్ళి తాలూకాలో అంబుతీర్థ అని పిలుస్తున్న స్థలంలో పుడుతోంది. రామాయణ కాలం నాటి ఇతిహాసం ప్రకారం, ఇది హిందూ దేవుడు రాముడు సీతాదేవి[1] పాణి గ్రహణం చేయడానికి విల్లును విరించింది ఇక్కడేనట. నది మొత్తం పొడవు 128 కిలోమీటర్ల వరకు ఉంటుంది, ఇది ఉత్తర కన్నడ జిల్లా సమీపంలోని హోన్నావర్ వద్ద అరేబియన్ సముద్రంలో కలుస్తోంది. [2] తన మార్గంలో, షరావతి జోగ్ జలపాతాన్ని రూపొందిస్తోంది, ఇక్కడ నది 235 మీటర్ల ఎత్తు నుంచి కిందికి పడుతోంది. నదికి లింగనమక్కి ప్రాంతంలో డ్యామ్ కట్టారు, డ్యామ్ పైన ఉన్న నది భాగం ప్రవాహానికి ఎదురీదితే మిగిలినది ప్రవాహాన్ని అనుసరిస్తుంది. నది ప్రధాన ఉపనదులు నందిహోల్, హరిద్రావతి, మావినహోల్, హిల్‌కుంజి, ఎన్నెహోల్, హుర్లిహోల్, నాగోడిహోల్.[2] షరావతి నదీ పరివాహక ప్రాంతం కర్నాటకలోని ఉత్తర కన్నడ మరియు షిమోగా అనే రెండు జిల్లాల గుండా ప్రవహిస్తోంది. ప్రవాహానికి అభిముఖంగా ఉండే పరీవాహక ప్రాతం షిమోగాలో రెండు తాలూకాలలో విస్తరించింది. హోసనగర మరియు సాగర. పరీవాహక ప్రాంతం 2985.66 km² వరకు ఉంటుంది, ఎగువన 1988.99 km² మరియు దిగువన 996.67 km² ఉంటుంది. [2]

భూగర్భశాస్త్రం[మార్చు]

నది పరీవాహక ప్రాంతం ప్రధానంగా పూర్వ-కేంబ్రియన్ శిలలతో కూడి ఉంటుంది. షరావతి నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో కనిపించిన రెండు ప్రధాన శిలా సమూహాలు ధార్వార్ వ్యవస్థ మరియు ద్వీపకల్ప శిలాఖేదం.[2]

  • ది ధార్వార్ వ్యవస్థ : ఈ వ్యవస్థ రూపవిక్రియత శిలలను కలిగివుంటుంది, ఇవి భారతదేశంలో అతి పురాతన శిలలుగా గుర్తించడినవి. ఈ శిలలు ఏకశిలలు, తుప్పురాళ్లు స్పటికలు, గ్రేవేక్‌లు, శిలాపొరలు మరియు లైమ్‌స్టోన్‌లు వంటి పురాతన శిలాద్రవం నుంచి పుట్టాయి. వీటిలో ఇనుము, మాంగనీస్ సమృద్ధిగా ఉంటాయి.
  • ద్వీపకల్ప శిలాఖేదం : ఇవి స్పటిక శిలలు, ఇవి గ్రానైట్, గ్రానోడియోరైట్, గ్రానిటో-శిలాఖేదం, మిగ్‌మటైట్ తదితర రాతిపొరలతో ఏర్పడ్డాయి.

షరావతి పరీవాహకప్రాతంలోని నేలలు మూలంలో ప్రధానంగా లాటెరిటిక్ స్వభావంతో ఉంటాయి, ఇవి ఆమ్లక స్వభావంతో, ఎరుపు, గోధుమ వర్ణాలతో ఉంటాయి. ఇక్కడ కనిపించే వివిధ రకాల నేలలు క్లే లోమీ, క్లేయీ, క్లేయీ-స్కెలిటెల్ మరియు లోమీగా ఉంటాయి. [3] నాలుగు నేల క్రమాలు నదీ పరీవాహక ప్రాంతపు ఎగువ భాగంలో కనిపించాయి. అల్టిసోల్‌లు, అల్ఫిసోల్‌లు, ఇన్సెప్టిసోల్‌లు మరియు ఎంటిసోల్‌లు.[2]

వాతావరణం[మార్చు]

వర్షపాతం[మార్చు]

నది ముఖ్య భాగం పశ్చిమ కనుమలలో ఉండటంతో షరావతి నదీ పరీవాహక ప్రాంతం అత్యధిక వర్షపాతాన్ని గ్రహిస్తోంది. వార్షిక సగటు వర్షపాతం పశ్చిమాన 6000 మిల్లీమీటర్ల నుంచి పరీవాహక ప్రాంతం తూర్పు భాగంలో 1700 మిల్లీమీటర్ల వరకు కురుస్తుంది. వర్షపాతంలో 95% వాయవ్య రుతుపవనం పతాక స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు జూన్ నుంచి సెప్టెంబర్ నెలల మధ్యలోనే పడుతుంది (జూలై నెలలో అత్యధిక వర్షపాతం నమోదవుతుంది.[2] రుతుపవన అనంతర సీజన్‌లో ప్రధానంగా అక్టోబర్‌లో చిరుజల్లుల రూపంలో కొంతమేరకు వర్షపాతం ఉంటుంది, అలాగే ఏప్రిల్ మరియు మే వేసవి నెలల కాలంలో కొంత వర్షపాతం పడుతుంది.[2]

ఉష్ణోగ్రత[మార్చు]

ఏప్రిల్ సాధారణంగా అత్యంత వేడియైన నెలగా ఉంటుంది. ఈనెలలో రోజు గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 35.8oCగా ఉంటుంది మరియు రోజు కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత 22.2oCగా ఉంటుంది.[2]

గాలిలో తేమ[మార్చు]

ఉదయ వేళ, గాలిలో తేమ సాపేక్షికంగా దాదాపు సంవత్సరమంతా 75%కి మించి ఉంటుంది. రుతుపవన నెలలలో, గాలిలో తేమ మధ్యాహ్నాల తర్వాత సాపేక్షికంగా దాదాపుగా 60%.గా ఉంటుంది. పొడినెలల కాలం (జనవరి నుంచి మార్చ్)లో, మధ్యాహ్నం తరువాత సాపేక్షిక తేమ శాతం 35%కంటే తక్కువగానే ఉంటుంది.[2]

ఆనకట్టలు[మార్చు]

===లింగనమక్కి ఆనకట్ట

=[మార్చు]

దస్త్రం:Linganamakki dam.jpg
షరావతి వైపుగా లింగానమక్కి ఆనకట్ట

సాగర తాలూకాలో ఉన్న లింగనమక్కి ఆనకట్ట పొడవు 2.4 కిలోమీటర్లు, దీన్ని షరావతి నదిపై 1964లో నిర్మించారు.. దీన్ని 300 km² విస్తీర్ణం గల ప్రాంతంలో 4368 మిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల నీటిని నిల్వ చేసేలా రూపొందించారు, 50.62 km² తరిభూమి 7 km² మెట్టభూమి దీట్లో మునిగిపోతుంది, మిగిలినది అటవీ భూమి, బంజరు.[2] ఆనకట్ట ఎత్తు 1,819 feet (554 m) సముద్ర మట్టం కంటే ఎక్కువగానే ఉంటుంది.

రిజర్వాయర్ మొత్తం సామర్థ్యం 152 TMC (వెయ్యి మిలియన్ క్యూబిక్ అడుగులు) ఉంటుంది. దీని నీటి సేకరణ ప్రాంతం దాదాపు 1991.71 km². ఇది ప్రధానంగా వర్షపాతం ద్వారానే నీటిని గ్రహిస్తుంది, చక్ర  మరియు సహహాక్లు  రిజర్వాయర్ల నుండి కూడా ఇది నీటిని గ్రహిస్తుంది ఈ రెండూ ఈ ఆనకట్టకు కాలువ ద్వారా లింగనమక్కి గుండా అనుసంధానించబడ్డాయి. లింగనమక్కి ఆనకట్ట నుంచి టలకలలె బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌కి డ్యామ్ నీరు ప్రవహిస్తుంది, సెకనుకు 175.56 క్యూబిక్ మీటర్ల సామర్థ్యంతో నీటిని వదిలే ట్రాపెజోయిడల్ కాలువ ద్వారా నీరు ప్రవహిస్తుంది. ఈ కాలువ పొడవు 4318.40 మీటర్లు కాగా 7.77 km² నేల దీంట్లో మునిగిపోతుంది. ఇది 46.60 km²ల నీటి సేకరణ ప్రాంతాన్ని కలిగివుంది. రిజర్వాయర్ సామర్థ్యం 129.60 క్యూబిక్ మీటర్లు. [4]

గెరుసొప్ప డ్యామ్[మార్చు]

గెరుసొప్ప డ్యామ్ ప్రాజెక్టు 2002లో పూర్తి చేయబడింది, ప్రధానంగా విద్యుత్ ఉత్పత్తి దీని లక్ష్యం. దీన్ని ఉత్తర కన్నడ జిల్లాలోని గెరుసొప్ప గ్రామంలో నిర్మించారు. దీని ఎత్తు 56 మీటర్లు కాగా, 545 మీటర్ల పొడవు ఉంటుంది.

జల విద్యుచ్ఛక్తి[మార్చు]

షరావతి జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ నదినుంచి వీలైనంత ఎక్కువగా విద్యుత్‌ను తయారు చేయడానికే ప్రారంభించారు. ఈ ప్రాజెక్టులో మూడు విద్యుత్ తయారీ స్టేషన్లు ఉన్నాయి.

  • షరావతి జనరేటింగ్ స్టేషన్ 10 యూనిట్లు మరియు 1035 MW సామర్థ్యంతో దీన్ని వ్యవస్థాపించారు.
  • లింగమనక్కి డ్యామ్ పవర్‌హౌస్ 2 యూనిట్లు మరియు 55 MW సామర్థ్యంతో దీన్ని వ్యవస్థాపించారు.
  • గెరుసొప్పా డ్యామ్ ప్రాజెక్టు 4 యూనిట్లు మొత్తం 240 MWతో ఉంటుంది.

జలపాతం[మార్చు]

జోగ్ జలపాతం[మార్చు]

జగ్ జలపాతం భారతదేశంలో కెల్లా అతి ఎత్తయిన జలపాతం.[5] షరావతి నది ఇక్కడ 253 మీటర్ల దిగువకు పైనుంచి దుముకుతుంది ఇక్కడ రాజా , రోరర్ , రాకెట్ మరియురాణి అనే నాలుగు వేరు వేరు ప్రాంతాల్లో పైనుంచి నీరు పడుతుంటుంది. జోగ్ జలపాతంకి చేరుకునే నీటి పరిమాణం, లింగనమక్కి డ్యామ్ ద్వారా ఎగువకు నియంత్రించబడుతుంటుంది మరియు జలపాతాలు డామ్ నుంచి నీరి విడుదల చేయబడిన సందర్భాలలో ఉధృత రూపం దాల్చుతుంటుంది.

వృక్షజాలం మరియు జంతుజాలం[మార్చు]

సింహం-తోక కలిగిన కొండముచ్చి,షరావతి కొండ జంతు ప్రదర్శనశాలలో కనిపించినది

షరావతి నదీ పరివాహక ప్రాంతం జీవవైవిధ్యానికి పేరుగాంచినది. బేసిన్‌లో నిర్వహించిన సర్వేలో, 23 జలచర జంతువులు‌లు బఫోనైడే, ఇథ్పోయోఫైడే, మైక్రోఫైలిడేయ్, రానిడే మరియు రాకోఫోరిడేయ్ వంటివి కూడా రికార్డు చేయబడ్డాయి. ఈ 23 ఆంఫీబియన్స్‌లో 15 రకాల జాతులు పశ్చిమ కనుమల్లో సాంక్రమికంగా ఉంటాయి. ఈ నదీ జలాలలో కనుగొన్న చేప జాతులకు నది పేరు పెట్టబడింది.

  • బటాసియో శరావటైనెసిస్ : A బాగ్రిడ్ క్యాట్‌పిష్ ఉత్తర కన్నడ జిల్లా లోని జోగ్ జలపాతం సమీపంలో కనుగొనబడ్డాయి. [6]
  • స్కిస్టురా శరావటైనెసిస్ : షిమోగా జిల్లాలోని అలగోద్ సమీపంలోని షరావతి నదిలో A చేప జాతులు కనుగొనబడ్డాయి.[7]

షరావతి లోయ అటవీజంతు సంరక్షణ కేంద్రం[మార్చు]

షరావతి నది పరీవాహక ప్రాంతంలోని ఒక భాగాన్ని 1972 ఏప్రిల్ 20న అటవీజంతు సంరక్షణ కేంద్రంగా ప్రకటించారు.[8] 431.23 km² పొడవునా వ్యాపించిన ఈ ప్రాంతం దట్టమైన హరితారణ్యం మరియు అర్ధ హరితారణ్యాలను కలిగి ఉంది. లింగనమక్కి రిజర్వాయర్ 128.7 km² వరకు విస్తీర్ణంలో వ్యాపించింది, ఈ జంతు సంరక్షణ కేంద్రంలో ఇదొక భాగం. మిగిలిన ప్రాంతం కొర్ జోన్(74.33 km².), బఫర్ జోన్ (170.67 km²) అండ్ టూరిజం జోన్ (57.53 km².).గా విభజించబడింది[8] జంతు సంరక్షణ కేంద్రం ఎత్తు 94 నుంచి 1102 మీటర్ల వరకు ఉంటుంది. కేంద్రం దక్షిణ ప్రాంత అంచులో ఉండే దేవరకొండ దీని అత్యున్నత పాయింట్. ఉష్ణోగ్రతలు 15° నుంచి 38 °C వరకు ఉంటాయి, సగటు వార్షిక పతనం 4500 మిల్లీ మీటర్లు ఉంటుంది.

వృక్ష జాతులు

అభయారణ్యం ప్రధానంగా నిత్య హరితంగా, అర్ధ హరితంగా మరియు తేమకలిగినఆకులురాల్చే అడవులను కలిగి ఉంది. నిత్య హరితాటడువులలోని చెట్లు డిప్టెరోకార్పస్ ఇండికస్ , కాలోపైల్లమ్ టొమెంటోసుమ్ , మాచిలస్ మక్రంథా , కార్యోట యురేనస్ మరియు అపోరోస లిండ్లెయాన వంటి జాతులను కలిగి ఉన్నాయి. [8] అర్ధ హరితం మరియు తేమకలిగిన ఆకులు రాల్చే అడవులలో, లాగెర్‌స్ట్రోమియా లాన్సియోలటా , హోపియా పర్విఫ్లోరా , దాల్‌బెర్గియా లాటిపోలియా , డిల్లెనియా పెంటాగ్యనా , కరెయా అర్బోరియా , ఎంబ్లికా అఫిసినాలిస్ , రాండియా sp. , టెర్మినాలియా sp. మరియు విటెక్స్ అల్టిస్సిమా వంటి సాధారణ జాతులు ఉన్నాయి.[8]

జంతుజాలం

అభయారణ్యం అంతరించిపోతున్న సింహపు తోక గల మకాక్యుకి ఆశ్రయం లాంటింది. పెద్ద పులి, చిరుత (బ్లాక్ పాంథర్), రేచుకుక్క, నక్క, ఎలుగుబంటి, మచ్చల జింక , సాంబర్ అరిచే జింక, ముక్కు జింక, అడవి పంది, మామూలు లాంక్వర్ బోనెట్ మకాక్కు, మలబార్ జెయింట్ స్క్విరల్, జెయింట్ ఫ్లయింగ్ స్క్విరల్, పోర్కుపైన్, ఒటెర్, మరియు పాంగోలిన్, నల్లత్రాచు, పైథాన్, రాట్ స్నేక్, మొసలి, మోనిటర్ బల్లి వంటి పలు పాకెడు జంతువులు వంటి ఇతర క్షీరదాలు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి.[8] కొన్ని ఏవియన్ జాతులు ఈ అభయారణ్యంలో ఉన్నాయి వీటిలో హోర్న్‌బిల్ కి చెందిన మూడు జాతులు, పారడైస్ ఫ్లైక్యాచర్, రాకెట్ వంటి తోక కలిగిన డ్రోంగో, నీలి గొంతు గల బార్బెట్ మరియు భారతీయ లోరీలు మరియు లోరికీట్స్ కూడా ఉన్నాయి.

ప్రసిద్ధ ప్రదేశాలు[మార్చు]

దస్త్రం:Honnemaradu.jpg
హోన్నేమరాడు యొక్క దృశ్యం
రామచంద్రపుర మఠం

రామచంద్రపుర మఠం ఒక హిందూ మత సంస్థ, ఇది షిమోగ జిల్లా లోని హొసనగర పట్టణంలోని షరావతి నది ఒడ్డున స్థాపించబడి ఉంది. ఈ సంస్థ యొక్క లక్ష్యాలలో భారతీయ సంతతి పశువు (బోస్ ఇండికస్‌ ను రక్షించడం ఒకటి). ఈ సంస్థచే 2007లో ప్రపంచ పశు సదస్సు నిర్వహించబడింది, భారతీయ పశు సంతతిని పెంచి మెరుగుపర్చడాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఈ సదస్సు జరిగింది.

హొన్నెమరడు

హొన్నెమరడు ఒక ద్వీపం, ఇది లింగనమక్కి డ్యామ్ ద్వారా ఏర్పడిన రిజర్వాయర్‌పై నెలకొంది. ఇది షిమోగ జిల్లా లోని సాగర తాలూకాలో నెలకొంది. ఈ ప్రాంతం జలక్రీడలకు అనువుగా ఉంటుంది మరియు దీనివల్లే ఇది చాలామందిని ఆకర్షిస్తుటుంది. ఇక్కడ నిర్వహించగల కొన్ని జల క్రీడలు కనోయింగ్, కయాకింగ్ మరియు విండ్ సర్ఫింగ్. పక్షులను గమనించే ఔత్సాహికులు కూడా ఈ స్థలాన్ని సందర్శిస్తుంటారు.

గమనికలు[మార్చు]

  1. వివాహంలో . అమ్బుతీర్త యొక్క క్లుప్త వివరణ అందించబడినది Padma Ramachandran. "Malnad splendour". Online webpage of the Deccan Herald, dated 2004-07-12. 2004, The Printers (Mysore) Private Ltd. Retrieved 2007-05-21. 
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 షరావతి నది యొక్క వివరణాత్మక ఇవ్వబడినది Saira Varghese Kidangan. "Quantification of Hydrological responses to landuse changes using Remote Sensing and GIS techniques" (PDF). Online webpage of Indian Institute of Remote Sensing, National Remote Sensing Agency. Dept. of Space, Govt. of India. Retrieved 2007-05-21. 
  3. షరావతి నదీ యొక్క ఒక వివరణాత్మక ఇవ్వబడినది Karthick B. and Ramachandra T.V. "Water Quality status of Sharavathi river basin, Western Ghats" (PDF). ENVIS TECHNICAL REPORT: 23 May 2006. Centre for Ecological Sciences, Indian Institute of Science, Bangalore. Retrieved 2007-05-21. 
  4. లింగానమక్కి ఆనకట్ట యొక్క వివరణ అందించబడినది"Proceedings of National Conference on 'Control Of Industrial Pollution and Environmental Degradation', Coimbatore, September 14th and 15th 2001, pp 262-275". Online Webpage of the Centre for Ecological Sciences. Indian Institute of Science, Bangalore. Retrieved 2007-05-21. 
  5. "Showing all Waterfalls in India". World Waterfalls Database. Retrieved 2007-02-19. 
  6. బతసియో షరావతిన్సిస్ యొక్క డిస్కవరీ ని వివరించబడినదిAnuradha Bhatt and K.C. Jayaram. "A new species of the genus BATASIO BLYTH (Siluriformes: Bagridae) from Sharavathi river, Uttara Kannada, Karnataka" (PDF). February 2004, Zoos' Print journal 19(2): 1339-1342. Zoos' Print Journal. Archived from the original on 2009-10-26. Retrieved 2007-05-07. 
  7. షరావతి నది యొక్క స్చిస్తురా జాతి కొత్త చేపల యొక్క వివరణ ఇవ్వబడినదిSreekantha, K.V.Gururaja, K.Remadevi, T.J.Indra, T.V. Ramachandra. "Two new fish species of the genus Schistura Mcclelland (Cypriniformes: Balitoridae) from Western Ghats, India" (PDF). Zoos' Print Journal 21 (4): 2211-2216 (April 2006). Zoo Outreach Organisation. Retrieved 2007-05-07. 
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 వైల్డ్ సైడ్ పై నడక, నేషనల్ పార్క్స్ మరియు కర్ణాటక జంతు ప్రదర్శనశాల సమాచార మార్గదర్శి, Dr. నిమ మంజ్రేకర్ చే కూర్పు మరియు సంపాదకీయం, కర్ణాటక అటవీ శాఖ, వైల్డ్ లైఫ్ వింగ్, అక్టోబర్ 2000

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Hydrology of Kernataka మూస:Western Ghats మూస:Karnataka topics

"http://te.wikipedia.org/w/index.php?title=శరావతి_నది&oldid=864916" నుండి వెలికితీశారు