శ్రీలంక పౌర యుద్ధం

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

మూస:Fix bunching మూస:Campaignbox Eelam War I మూస:Fix bunching మూస:Campaignbox Indian Peace Keeping Force మూస:Fix bunching మూస:Campaignbox Eelam War II మూస:Fix bunching మూస:Campaignbox Eelam War III మూస:Fix bunching మూస:Campaignbox Eelam War IV మూస:Fix bunching మూస:Campaignbox Sri Lankan Civil War మూస:Fix bunching మూస:Sri Lankan Conflict మూస:Fix bunching మూస:Politics of Sri Lanka మూస:Fix bunching

శ్రీలంక ద్వీపంపై జరిగిన ఒక సంఘర్షణను శ్రీలంక పౌర యుద్ధం గా పరిగణిస్తున్నారు. జులై 23, 1983న ప్రారంభమైన ఈ పోరాటంలో, ప్రభుత్వంపై లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం (LTTEని తమిళ టైగర్లుగా కూడా గుర్తిస్తారు) అనియతకాలిక తిరుగుబాటు జరిపింది, ద్వీపంలోని ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతంలో తమిళ ఈలం పేరుతో ఒక స్వతంత్ర తమిళ దేశాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ ఈ వేర్పాటువాద తీవ్రవాద సంస్థ ఈ పోరాటాన్ని కొనసాగించింది. 30 ఏళ్లపాటు సుదీర్ఘ సైనిక యుద్ధం జరిపిన తరువాత, శ్రీలంక సైన్యం మే 2009లో తమిళ టైగర్లను ఓడించింది.[1]

25 ఏళ్లపాటు, దేశంలో తిరుగుబాటు కారణంగా పౌరులతోపాటు, పర్యావరణం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ గణనీయమైన స్థాయిలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాయి, ఈ పోరాట కాలంలో సుమారుగా 80,000-100,000 పౌరులు మృత్యువాత పడినట్లు అంచనాలు తెలియజేస్తున్నాయి.[2] లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం అమలు చేసిన ఎత్తుగడలు ఫలితంగా, దానిని 32 దేశాల్లో తీవ్రవాద సంస్థగా గుర్తించారు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, భారతదేశం, ఆస్ట్రేలియా, కెనడా మరియు యూరోపియన్ యూనియన్‌లోని అనేక దేశాలు దీనిని తీవ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించాయి.[3]

భారత సైన్యం మోహరింపు, 1987 నుంచి 1990 వరకు భారత శాంతి పరిరక్షణ దళం ఆ దేశంలో ఉండటం నిష్ఫలమవడంతోపాటు, రెండు దశాబ్దాల పోరాటం, మూడుసార్లు శాంతి చర్చల ప్రయత్నాలు విఫలమైన తరువాత, డిసెంబరు 2001లో కాల్పుల విరమణ ప్రకటించడంతో ఈ వివాదానికి ఒక సుదీర్ఘ చర్చల పరిష్కారం కనిపించింది, అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వంతో 2002లో ఒక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంపై ఇరుపక్షాలు సంతకం చేశాయి.[4] అయితే, 2005లో పరిమిత స్థాయిలో శత్రుభావాలు మళ్లీ రాజుకున్నాయి, ద్వీపంలోని తూర్పు ప్రావీన్స్‌లో LTTEని పూర్తిగా నిర్మూలించేందుకు జులై 2006లో ప్రభుత్వం ఎల్టీటీఈపై అనేక ప్రధాన సైనిక చర్యలు ప్రారంభించే వరకు ఈ విరోధాలు క్రమక్రమంగా పెరిగిపోయాయి. తరువాత ఎల్టీటీఈ ప్రత్యేక దేశ సాధనకు తమ స్వాతంత్ర్యం పోరాటాన్ని పునరుద్ధరిస్తామని ప్రకటించింది.[5][6][7]

2007లో, ప్రభుత్వం తన పోరాటాన్ని దేశ ఉత్తర భాగానికి మార్చింది, జనవరి 2, 2008న కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం నుంచి బయటకు వస్తున్నామని అధికారికంగా ప్రకటిస్తూ, ఎల్టీటీఈ ఈ ఒప్పందాన్ని 10,000 సార్లు అతిక్రమించినట్లు ఆరోపించింది.[8] ఆ తరువాత, ఎల్టీటీఈకి చెందిన భారీ ఆయుధాల అక్రమ రవాణా పడవలను నాశనం చేయడం,[9] మరియు తమిళ టైగర్లకు నిధులు అందకుండా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అణిచివేత చర్యల సాయంతో, ఎల్టీటీఈ అసలు రాజధాని కిళినోచ్చి, ప్రధాన సైనిక స్థావరం ముల్లైతీవు మరియు పూర్తి A9 రహదారితోపాటు, గతంలో తమిళ టైగర్ల నియంత్రణలో ఉన్న మొత్తం భూభాగాన్ని ప్రభుత్వం స్వాధీనం చేసుకుంది,[10] దీంతో ఎల్టీటీఈ చివరకు మే 17, 2009లో పరాజయాన్ని అంగీకరించింది.[11] యుద్ధం ముగిసిన తరువాత, ఆధునిక ప్రపంచంలో తీవ్రవాదాన్ని స్వదేశీ గడ్డపై పూర్తిస్థాయిలో నిర్మూలించిన మొట్టమొదటి దేశం తమదేనని శ్రీలంక ప్రభుత్వం ప్రకటన చేసింది.[12][13]

విషయ సూచిక

మూలం మరియు పరిణామం[మార్చు]

శ్రీలంకను సిలోన్‌గా పిలిచిన బ్రిటీష్ వలసరాజ్య పాలన కాలంలో ఆధునిక వివాదానికి మూలాలు గుర్తించవచ్చు. రాజకీయ స్వాతంత్ర్య సాధన లక్ష్యంతో 20వ శతాబ్దపు ప్రారంభంలో దేశంలో సింహళీ వర్గాలు జాతీయవాద రాజకీయ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాయి, 1948లో శాంతియుత చర్చల తరువాత బ్రిటీష్‌వారు వారికి స్వాతంత్ర్యాన్ని ఇచ్చారు. దేశానికి స్వాతంత్ర్యం తరువాత మొట్టమొదటి రాజ్యాంగాన్ని తయారు చేస్తున్న సందర్భంగా సింహళీయులు మరియు తమిళ జాతీయుల మధ్య విభేదాలు రాజుకున్నాయి.

1936లో రాష్ట్ర మండలికి ఎన్నికైన తరువాత, లంక సమ సమాజ్ పార్టీ (LSSP) సభ్యులు N.M. పెరెరా మరియు ఫిలిప్ గుణవర్దనలు ఆంగ్ల భాష స్థానంలో సింహళ మరియు తమిళ భాషలను అధికారిక భాషలు చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. నవంబరు 1936లో, ద్వీపంలోని మున్సిపల్ మరియు పోలీసు కోర్టుల్లో విచారణలు స్థానిక భాషలో జరగాలని మరియు పోలీసు స్టేషన్లలో కేసులను అవి గతంలో ఉపయోగించిన భాషలో నమోదు చేయాలనే ప్రతిపాదనలు కలిగిన తీర్మానాన్ని రాష్ట్ర మండలి ఆమోదించింది, తరువాత దీనిని న్యాయశాఖ కార్యదర్శికి సిఫార్సు చేసింది. అయితే 1944లో, J.R. జయవర్దనే ఆంగ్ల భాష స్థానంలో సింహళ భాషను మాత్రమే అధికారిక భాషగా చేయాలని తీర్మానం ప్రవేశపెట్టారు.[14] 1956లో ప్రధాన మంత్రి S. W. R. D. బండారనాయకే సింహళ ఓన్లీ యాక్ట్ (సింహళ భాషను మాత్రమే అధికారిక భాషగా గుర్తించే చట్టం)ను ఆమోదించడం జాతి అల్లర్లకు దారితీసింది. తదనంతరం ఘర్షణ రాజకీయాలు క్రమక్రమంగా పెరిగిపోవడానికి పౌర యుద్ధాన్ని ప్రత్యక్ష ఫలితంగా చెప్పవచ్చు.[citation needed]

1976నాటి వడ్డుక్కొడై (వెట్టుకుట్టై) తీర్మానంతో తమిళ్ యునైటెడ్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ (TULF)ను ఏర్పాటు చేయడంతో మరింత కఠిన ధోరణులకు దారితీసింది.

1963లో, శ్రీలంక ప్రభుత్వం చమురు కంపెనీలను జాతీయం చేసిన తరువాత, 'తమిళ ఈలం' అనే పేరుతో ప్రత్యేక తమిళ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన పత్రాలు వ్యాప్తి చెందడం ప్రారంభమైంది. ఈ కాలంలో, కొలంబోని బ్రిటీష్ హై కమిషన్ ఉద్యోగి ఆంటోన్ బాలసింగం వేర్పాటువాద కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనడం ప్రారంభించారు. అతను తరువాత బ్రిటన్‌కు వలస వెళ్లారు, అక్కడ అతను లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం యొక్క ముఖ్య సిద్ధాంతకర్తగా మారారు. 1960వ దశకం చివరికాలంలో, వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్‌తోపాటు, అనేక మంది తమిళ యువకులు, ఈ కార్యకలాపాల్లో పాలుపంచుకున్నారు. ఈ శక్తులన్నీ కలిసి 1972లో తమిళ్ న్యూ టైగర్స్‌ను ఏర్పాటు చేశాయి. మొదటి సహస్రాబ్దినాటి చోళ సామ్రాజ్యానికి సంబంధించిన ఒక సిద్ధాంతం చుట్టూ ఇది నిర్మించబడింది- ఆ సామ్రాజ్యానికి చెందిన పులి చిహ్నాన్ని వారు తమ గుర్తుగా స్వీకరించారు.

మాంచెస్టర్ మరియు లండన్ నగరాల్లో ఈలం రెవల్యూషనరీ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ స్టూడెంట్స్ స్థాపించబడింది; వలసదారులకు పాస్‌పోర్ట్‌లు మరియు ఉపాధి కల్పించడం మరియు వారిపై అధిక పన్ను విధించడం ద్వారా వలసదారుల్లో ఈలం ఉద్యమానికి ఇది వెన్నెముకగా మారింది. ఇది ఈలం సేవాతంత్ర సంస్థకు మూలంగా మారింది, దీనిని తరువాత పూర్తిగా లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం స్వీకరించింది.

TNT యొక్క యువ మిలిటెంట్ల సాయుధ చర్యలకు TULF మద్దతు ఇచ్చింది, వీరు "అవర్ బాయ్స్"గా వర్ణించబడ్డారు. యుద్ధం తరువాత గణనీయంగా పెరిగిన జనాభా నుంచి ఈ యువకులు పుట్టుకొచ్చారు. కొంతవరకు విద్యావంతులైన, నిరుద్యోగ తమిళ యువకులు అనేక మంది వారి సమస్యలకు తిరుగుబాటు ద్వారా పరిష్కారాలు అన్వేషించేందుకు మొగ్గుచూపారు. వామపక్ష పార్టీలు సుదీర్ఘకాలంపాటు ఏ వర్గంవైపుకు వెళ్లకుండా తటస్థంగా ఉండిపోయాయి, అయితే ఫెడరల్ పార్టీ (దాని నుంచి ఉద్భవించిన, TULF) తీవ్ర సంప్రదాయవాదానికి కట్టుబడింది మరియు దీనిపై వెల్లాలా వర్గం ఆధిపత్యం చెలాయించేది, భాషా హక్కుల కోసం వామపక్ష పార్టీలు జరుపుతున్న పోరాటంలో పాలుపంచుకునేందుకు అది జాతీయ భాగస్వామ్యంలోకి వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించలేదు.

జులై 1977లో UNP ఎన్నికల్లో భారీ విజయం సాధించిన తరువాత, TULF ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీగా మారింది, పార్టీ సాధించిన మొత్తం ఎన్నికల విజయాల్లో ఆరింట ఒకవంతు శ్రీలంక నుంచి వేర్పాటువాద ప్రతిపాదన ప్రచారంతో వచ్చాయి.

ఆగస్టు 1977న, జునియస్ రిచర్డ్ జయవర్దనే యొక్క కొత్త UNP ప్రభుత్వం సింహళీయులు మెజారిటీ సంఖ్యలో నివసిస్తున్న ప్రాంతాల్లో తమిళులపై వ్యవస్థీకృత హింసకు పాల్పడటం ద్వారా వామపక్షాలపై దాడి చేసింది. ఆగస్టులో ప్రభుత్వం తమిళులు డిమాండ్ చేసినవాటిలో విద్యా హక్కులను మాత్రమే కల్పించింది.[15] అయితే శ్రీలంక నుంచి వేర్పాటుకు సంబంధించి ఎన్నికల్లో ఇచ్చిన హామీని అమలు చేయడంలో విఫలమైన తమిళ నాయకత్వం ఆపై తమిళ తీవ్రవాదులపై తమకు ఉన్న నియంత్రణను కోల్పోయింది, అమలు చేయబడిన చర్యలు ఏమాత్రం సరిపోవనే భావన ఏర్పడింది.[citation needed]

పౌర యుద్ధం చెలరేగడం[మార్చు]

శ్రీలంకలో కొనసాగుతున్న రాజకీయ వివాదం మద్దతుతో ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లోని రాజకీయ తమిళ యువత తీవ్రవాద గ్రూపులు ప్రారంభించింది. ఈ గ్రూపులు కొలంబో తమిళ నాయకత్వంతో సంబంధం లేకుండా స్వతంత్రంగా ఏర్పాటయ్యాయి, ఈ సంస్థలు చివరకు వారిని తిరస్కరించడంతోపాటు, నాశనం చేశాయి. ఈ గ్రూపుల్లో బాగా ప్రముఖమైనది TNT, దీని పేరు 1976లో లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం లేదా LTTEగా మార్చబడింది. ఎల్టీటీఈ మొదట దేశ ప్రభుత్వంపై హింసాత్మక తిరుగుబాటు నిర్వహించింది, ముఖ్యంగా పోలీసులను మరియు ప్రభుత్వంతో చర్చలకు ప్రయత్నించిన మితవాద తమిళ నాయకులను లక్ష్యంగా చేసుకొని దాడులు చేసింది. జాఫ్నా మేయర్ ఆల్‌ఫ్రెడ్ దురైయప్పను ప్రభాకరన్ 1975లో హత్య చేశాడు, ఎల్టీటీఈ హింసాత్మక కార్యకలాపాల్లో దీనిని మొదటి ప్రధాన దాడిగా చెప్పవచ్చు.

ప్రారంభ యుద్ధంలో ఎల్టీటీఈ యొక్క కార్యనిర్వహణ పద్ధతి హత్యలపై ఆధారపడి ఉంది. 1977లో తమిళ పార్లమెంట్ సభ్యుడు M.కనకరత్నంను ఎల్టీటీఈ నేత ప్రభాకరన్ తానే స్వయంగా హత్య చేశాడు.[16]

జులై 1983లో, LTTE దేశంలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో సైన్యంపై పెద్దఎత్తున దాడి చేసింది, ఈ దాడిలో 13 మంది సైనికులు మరణించారు.[17] జాతీయవాద భావాలను తమకు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకొని, జయవర్దనే దేశ రాజధాని కొలంబోలో మరియు మిగిలిన ప్రాంతాల్లో వ్యవస్థీకృత సామూహిక హత్యలు మరియు హింసలకు కారణమయ్యారు (బ్లాక్ జులై చూడండి) - ఎల్టీటీఈ దాడికి ముందు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తమిళులను హింసలకు గురిచేసిన సంఘటనలు అనేకం వెలుగులోకి వచ్చాయి[citation needed]. సుమారుగా 400 నుంచి 3000 మంది తమిళులు ఈ చర్యల్లో హత్యకు గురైనట్లు అంచనాలు వెలువడ్డాయి,[18] అనేక మంది సింహళీయులు మెజారిటీ సంఖ్యలో ఉన్న ప్రాంతాలను వదిలివెళ్లారు. సాధారణంగా పౌర యుద్ధానికి ఇది ప్రారంభంగా పరిగణించబడుతుంది.

LTTEతోపాటు, ప్రారంభంలో అనేక తీవ్రవాద గ్రూపులు ఉన్నాయి. PLO నుంచి , ఒకేఒక్క సంస్థ ఉండాలనే విధానాన్ని LTTE స్వీకరించింది. 1984లో కెట్ మరియు డల్లార్ వ్యవసాయ క్షేత్రాల్లో పౌరుల సామూహిక హత్య మరియు 1985లో అనురాధాపురాలో 146 మంది పౌరుల సామూహిక హత్య వంటి విధ్వంసక దాడులు LTTEకి మొదట బాగా పేరు సంపాదించిపెట్టాయి. అనురాధాపురా హత్యాకాండకు ప్రతీకారంగా ప్రభుత్వ దళాలు కుముదిని పడవ నరమేధానికి పాల్పడ్డాయి, దీనిలో 23 మందికిపైగా తమిళ పౌరులు హత్య చేయబడ్డారు. తరువాతి కాలంలో LTTE కొన్ని ఇతర తమిళ తీవ్రవాద సంస్థలను తనలో విలీనం చేసుకోగా, అనేక సంస్థలను నాశనం చేసింది. దీని ఫలితంగా, అనేక తమిళ చీలక గ్రూపులు శ్రీలంక ప్రభుత్వంతో కలిసి పారామిలిటరీలుగా పనిచేయడాన్ని నిలిపివేశాయి లేదా హింసాకాండను వదిలిపెట్టి, ప్రధాన స్రవంతి రాజకీయాల్లో చేరాయి, కొన్ని చట్టబద్ధ తమిళ-ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు మాత్రమే నిలిచివున్నాయి, ఇవన్నీ ఎల్టీటీఈ యొక్క స్వతంత్ర దేశ విధానాన్ని వ్యతిరేంచాయి.

ఎల్టీటీఈ మరియు ప్రభుత్వం మధ్య 1985లో థింపులో శాంతి చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి, అవి త్వరగానే విఫలమవడంతో, యుద్ధం కొనసాగింది. ఈ వివాదం కారణంగా 1986లో అనేక మంది పౌరులు సామూహిక హత్యకు గురైయ్యారు. 1987లో ప్రభుత్వ దళాలు ఎల్టీటీఈ సాయుధ దళాలను దేశ ఉత్తర భాగంలో ఉన్న జాఫ్నా నగరానికి తరిమికొట్టాయి. ఏప్రిల్ 1987లో, వివాదం మరింత భయంకర రూపం దాల్చింది, ప్రభుత్వ దళాలు మరియు ఎల్టీటీఈ తీవ్రవాదులు వరుసగా రక్తపాతం సృష్టించారు.

శ్రీలంక సైన్యం మే-జూన్ 1987 సందర్భంగా LTTE నియంత్రణ నుంచి జాఫ్నా ద్వీపకల్పాన్ని విడిపించేందుకు "ఆపరేషన్ లిబరేషన్" లేదా "వడమారాచ్చి ఆపరేషన్" పేరుతో సైనిక చర్య ప్రారంభించింది. స్వాతంత్ర్యం తరువాత శ్రీలంక భూభాగంపై ఆ దేశం సైన్యం చేపట్టిన మొట్టమొదటి సంప్రదాయ యుద్ధంగా ఈ సైనిక చర్య గుర్తింపు పొందింది. సైనిక చర్య విజయవంతం కావడంతోపాటు, LTTE నేత ప్రభాకరన్ మరియు సముద్ర టైగర్ల నేత సూసై ఇద్దరూ ముందుకు వస్తున్న దళాల నుంచి వల్వెట్టిథురై వద్ద తృటిలో తప్పించుకున్నారు. ఈ సైనిక చర్యలో పాల్గొన్న ప్రధాన అధికారులు లెప్టినెంట్ కల్నల్ విపుల్ బోటెజు, లెప్టినెంట్ కల్నల్ శరత్ జయవర్దనే, కల్నల్ విజయ విమలారత్నే, బ్రిగేడియర్ డెంజిల్ కోబెకాడువా మరియు మేజర్ గోటాభాయ రాజపక్స.

జులై 1987లో, LTTE మొట్టమొదటి ఆత్మాహుతి దాడి నిర్వహించింది: బ్లాక్ టైగర్స్ కెప్టెన్ మిల్లెర్ పేలుడు పదార్థాలతో నింపిన చిన్న ట్రక్కును శ్రీలంక సైనిక స్థావరం గోడను ఢీకొట్టి పేల్చివేశాడు, దీనిలో నలభై మంది సైనికులు మృతి చెందినట్లు తెలిసింది. ఆ తరువాత నుంచి ఎల్టీటీఈ 170కిపైగా ఆత్మాహుతి దాడులు నిర్వహించింది, ప్రపంచంలో మరే ఇతర తీవ్రవాద సంస్థ ఈ స్థాయిలో ఆత్మాహుతి దాడులను నిర్వహించలేదు, దీని ఫలితంగా ఆత్మాహుతి దాడి LTTEకి ట్రేడ్‌మార్క్‌గా, పౌర యుద్ధం యొక్క ప్రత్యేక లక్షణంగా మారింది.[19]

ఫాదర్ మేరీ బాస్టియన్ మరియు జార్జి జయరాజసింగం అనే ఇద్దరు మానవ హక్కుల కార్యకర్తల హత్యకు ప్రభుత్వ దళాలు కారణమని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ కాలంలో జరిగిన వేలాది మంది వ్యక్తుల హత్యలకు వీరి మరణాలు ఉదాహరణలు.[20]

భారతదేశ జోక్యం[మార్చు]

భారతదేశాన్ని ఈ ప్రాంతంలో ఒక ప్రాంతీయ శక్తిగా చూపించాలని నేతలు కోరుకోవడం మరియు తమిళనాడులోని తమిళులు కూడా స్వాతంత్ర్యాన్ని డిమాండ్ చేస్తారమోననే ఆందోళనలతోపాటు, అనేక కారణాలతో 1980వ దశకంలో ఇండియా కూడా ఈ వివాదంలో జోక్యం చేసుకుంది. భారతదేశంలోని తమిళనాడు రాష్ట్రంలో స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాటాలు మొదలవతాయని అనుమానించారు, అంతేకాకుండా జాతిపరమైన అనుబంధం కారణంగా శ్రీలంక తమిళుల స్వాతంత్ర్యానికి ఈ రాష్ట్రంలో బలమైన మద్దతు వ్యక్తమైంది. యుద్ధవ్యాప్తంగా, భారతదేశ కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు శ్రీలంకలోని ప్రభుత్వ మరియు ఎల్టీటీఈ పక్షాలకు వేర్వేరు మార్గాల్లో మద్దతుగా నిలిచాయి. భారతదేశం 1980వ దశకం నుంచి తన నిఘా సంస్థ R&AW ద్వారా LTTE మరియు దాని ప్రత్యర్థి తమిళ్ ఈలం లిబరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ (TELO)లతోపాటు అనేక శ్రీలంక తమిళ తీవ్రవాద గ్రూపులకు ఆయుధాలు సరఫరా చేయడం, శిక్షణ మరియు ఆర్థిక మద్దతు ఇచ్చింది [citation needed]. R&AW నుంచి పొందిన ప్రారంభ మద్దతును LTTE బలపడటానికి ప్రధాన కారణంగా చెప్పవచ్చు. తమిళ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని విభజించాలని మరియు దానిపై బాహాటనమైన నియంత్రణను సాధించాలని భారత ప్రభుత్వం భావించింది.[21]

1980వ దశకంలో భారతదేశం ఈ వివాదంలో మరింత క్రియాశీలకంగా జోక్యం చేసుకుంది, జూన్ 5, 1987న భారత వైమానిక దళం శ్రీలంక దళాల ముట్టడిలో ఉన్న జాఫ్నా ప్రాంతంలో ఆహారపొట్లాలను జారవిడిచింది. ఆ సమయంలో ఎల్టీటీఈని పూర్తిగా ఓడించేందుకు అతి చేరువలో ఉన్నామని శ్రీలంక ప్రభుత్వం ప్రకటించింది, తిరుగుబాటుదారులకు ప్రత్యక్షంగా మద్దతు ఇస్తూ భారతదేశం ఎల్టీటీఈ నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంతాల్లో 25 టన్నుల ఆహారం మరియు మందులను పారాచ్యూట్‌లతో జారవిడిచింది.[22] ఆపై ఇరుదేశాల మధ్య జరిగిన చర్చల ఫలితంగా, జులై 29, 1987లో భారతదేశ ప్రధానమంత్రి రాజీవ్ గాంధీ మరియు శ్రీలంక అధ్యక్షుడు జయవర్దనే భారత్-శ్రీలంక శాంతి ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. ఈ ఒప్పందం పరిధిలో, శ్రీలంక ప్రభుత్వం తమిళుల డిమాండ్‌లకు అనుగుణంగా అనేక మినహాయింపులు ఇచ్చింది, వీటిలో ప్రావీన్స్‌లకు అధికార సంక్రమణతోపాటు, ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రావీన్స్‌లను ఒకే ప్రావీన్స్‌గా విలీనం చేయడంపై అక్కడ నిర్వహించే ప్రజాభిప్రాయ సేకరణకు అనుగుణంగా నిర్ణయం తీసుకోవడం, తమిళ భాషకు అధికారిక హోదా కల్పించడం (శ్రీలంక రాజ్యాంగానికి 13వ సవరణ ద్వారా దీనిని అమలు చేశారు) తదితరాలు ఉన్నాయి. భారత శాంతి పరిరక్షణ దళం (IPKF- ఇండియన్ పీస్ కీపింగ్ ఫోర్స్) ద్వారా ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతంలో ప్రశాంత వాతావరణాన్ని నెలకొల్పేందుకు మరియు తమిళ తిరుగుబాటుదారులు పోరాట మార్గాన్ని విడిచిపెట్టడంలో సాయం చేసేందుకు భారతదేశం అంగీకరించింది. మొదట ఆయుధాలు విడిచిపెట్టేందుకు ససేమిరా అన్న LTTEతోపాటు తీవ్రవాద గ్రూపులు IPKFకు ఆయుధాలు అప్పగించేందుకు అంగీకరించాయి, దీనిని మొదట ఒక కాల్పుల విరమణగా మరియు తీవ్రవాద గ్రూపుల సచ్ఛీల నిరాయుధీకరణగా పరిగణించారు.

భారత్-శ్రీలంక ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన తరువాత, చివరి బుల్లెట్ వరకు భారతీయులతో పోరాడతామని JR జయవర్దనే చేసిన ప్రకటన దక్షిణ ప్రాంతంలో అశాంతికి దారితీసింది. ఉత్తర ప్రాంతంలో అనేక భూభాగాలను తమ నియంత్రణలోకి తీసుకునేందుకు IPKF ప్రవేశించడంతో, శ్రీలంక ప్రభుత్వం తమ సైన్యాన్ని ఈ ప్రాంతాల నుంచి నిరసనలను అణిచివేసేందుకు దేశ దక్షిణ ప్రాంతానికి (భారతీయ వైమానిక దళం సాయంతో) తరలించింది. దీని వలన దక్షిణ ప్రాంతంలో జనతా విముక్తి పెరమునా చేత తిరుగుబాటు మొదలైంది, దీనిని తరువాత రెండు సంవత్సరాల్లో హింసాత్మక మార్గంలో రక్తపాతంతో అణిచివేశారు.

దాదాపుగా అన్ని తమిళ తీవ్రవాద గ్రూపులు తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టి, వివాదానికి శాంతియుత పరిష్కారాన్ని అన్వేషించేందుకు అంగీకరించగా, LTTE మాత్రం తమ దళాలను నిరాయుధీకరించేందుకు నిరాకరించింది.[23] ఒప్పందాన్ని విజయవంతం చేసేందుకు, IPKF తరువాత బలవంతంగా LTTEని అణిచివేసేందుకు ప్రయత్నించింది, దీంతో వారితో పూర్తి స్థాయి యుద్ధాన్ని ప్రారంభించింది. మూడేళ్లపాటు సాగిన ఈ యుద్దం సందర్భంగా IPKF కూడా మానవ హక్కులను తీవ్రంగా ఉల్లంఘించినట్లు వివిధ ఆరోపణలు వచ్చాయి, అనేక మానవ హక్కుల సంస్థలు మరియు భారత మీడియా దీనిపై IPKFను తీవ్రస్థాయిలో ఎండగట్టాయి. IPKFకు త్వరగానే తమిళల నుంచి తీవ్రమైన వ్యతిరేకత ఎదురైంది.[24][25] అంతేకాకుండా, అనేక మంది సింహళీయుల్లో జాతీయవాద భావన శ్రీలంకపై భారతదేశపు ఒత్తిళ్లను వ్యతిరేకించాలా చేసింది. దీంతో శ్రీలంక ప్రభుత్వం తమ భూభాగాన్ని సైనికులు ఖాళీ చేసి వెళ్లాలని భారతదేశానికి పిలుపునిచ్చింది, ఆ సమయంలో శ్రీలంక ప్రభుత్వం LTTEతో కాల్పుల విరమణకు దారితీసిన ఒక రహస్య ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నట్లు అనుమానాలు వ్యక్తమయ్యాయి. LTTE మరియు IPKF మధ్య తరచుగా పోరాటాలు జరిగాయి, కొన్ని నివేదికలు భారత దళాలను వెన్నుపోటు పొడిచేందుకు శ్రీలంక ప్రభుత్వం తిరుగుబాటుదారులకు ఆయుధాలు సరఫరా చేసిందని వెల్లడించాయి.[26] IPKFలో ప్రాణనష్టాలు, IPKFను వెనక్కు పిలిపించాలని స్వదేశంలో మరియు పొరుగుదేశంలో డిమాండ్‌లు పెరుగుతున్నప్పటికీ, గాంధీ శ్రీలంక నుంచి IPKFను ఉపసంహరించేందుకు నిరాకరించారు. అయితే, 1989లో భారత పార్లమెంటరీ ఎన్నికల్లో రాజీవ్ గాంధీ పరాజయం పాలవడంతో అధికారంలోకి వచ్చిన కొత్త ప్రధానమంత్రి V. P. సింగ్ IPKF ఉపసంహరణకు ఆదేశాలు జారీ చేశారు, భారత దళాల చివరి నౌక మార్చి 24, 1990న శ్రీలంక నుంచి బయలుదేరింది. శ్రీలంకలో IPKF 32 నెలలపాటు ఉండగా, ఈ కాలంలో 1100 మంది భారతీయ సైనికులు మరియు 5000 మంది లంకేయులు మృతి చెందారు. ఈ సైనిక చర్య కోసం భారత ప్రభుత్వం 20 బిలియన్ రూపాయలు ఖర్చు చేసింది.[citation needed]

రాజీవ్ గాంధీ హత్య[మార్చు]

మాజీ ప్రధానమంత్రి రాజీవ్ గాంధీని ఒక ఆత్మాహుతి దళ సభ్యురాలు తేన్మొలి రాజారత్నం హత్య చేసిన తరువాత భారతదేశంలో LTTEకి మద్దతు 1991లో గణనీయంగా తగ్గింది. తమిళ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి గాంధీని తాను వ్యతిరేకిగా భావిస్తున్నందు వలన, ఆయనను హత్య చేయాలని నిర్ణయించామని ప్రభాకరన్ భారత ప్రసార మాధ్యమాలకు ప్రకటన విడుదల చేశాడు, 1991 భారత ఎన్నికల్లో ఆయన గెలిస్తే IPKF దళాలను తిరిగి శ్రీలంకకు పంపాతారని ఎల్టీటీఈ భయపడింది, IPKFను ప్రభాకరన్ ఈ సందర్భంగా "పైశాచిక దళాలు"గా అభివర్ణించాడు.[27] 1998లో ఒక భారతీయ న్యాయస్థానంలో ప్రత్యేక న్యాయమూర్తి V.నవనీతం LTTE మరియు దాని నేత వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్‌లను రాజీవ్ హత్యకు బాధ్యులుగా నిర్ధారించారు.[28] 2006 ఇంటర్వ్యూలో LTTE సిద్ధాంతకర్త ఆంటోన్ బాలసింగం ఈ హత్యపై విచారం వ్యక్తం చేశారు, దీనికి బాధ్యులమని తక్షణమే అంగీకరించేందుకు నిరాకరించారు.[29][30]

ఇప్పుడు మరణించిన వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్‌ను అప్పగింతకు ప్రయత్నించాలని అనేక గ్రూపులు తరచుగా డిమాండ్ చేస్తూ ఉన్నప్పటికీ, శ్రీలంకలో జరిగిన మిగిలిన యుద్ధం మరియు శాంతి ప్రక్రియ సందర్భంగా భారతదేశం ఒక బయటి ప్రేక్షకుడి మాదిరిగానే నిలిచిపోయింది.[31]

అఖిల-తమిళ మద్దతు[మార్చు]

2008లో, భారతదేశంలో కేంద్ర సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి తమిళ జాతీయవాదం ప్రాతిపదికన, శ్రీలంకలో తమిళులకు మద్దతు ఇవ్వాలనే డిమాండ్‌లతో బెదిరింపులు, రాజీనామాలు మరియు అరెస్టుల వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. చారిత్రాత్మకంగా తమిళ అనుకూల DMK పార్టీ తమిళనాడులో అధికారంలోకి రావడం మరియు కేంద్రంలో అధికార భాగస్వామిగా ఉండటంతో, శ్రీలంక తమిళులకు భారతదేశంలో మరింత రాజకీయ మద్దతు లభించింది. 2008లో, శ్రీలంక యుద్ధంలో సాధారణ తమిళ పౌరుల మరణాలు పెరుగుతుండటంపై నిరసన తెలుపుతూ, తమ పార్టీకి చెందిన పలువురు MPలు రాజీనామా చేయడాన్ని పార్టీ అధ్యక్షుడు మరియు TN CM (తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి) కరుణానిధి సమర్థించారు. దీని తరువాత, MDMK వ్యవస్థాపకుడు మరియు ప్రధాన కార్యదర్శి వైగోను తమిళులకు మద్దతుగా ఆయుధాలు స్వీకరించడానికి కూడా తాను సిద్ధమని చేసిన ప్రకటనపై దేశద్రోహ అభియోగాలు నమోదు చేసి అరెస్టు చేశారు. తమిళులను శ్రీలంకలో నిర్మూలించడానికి ఆ దేశ ప్రభుత్వానికి భారత ప్రభుత్వం సహకరిస్తుందని ఆయన తరువాత ఆరోపించారు. భారతదేశం ఆ దేశంపై ఆర్థికపరమైన ఆంక్షలు విధించినట్లయితే, శ్రీలంక తప్పనిసరిగా కాల్పుల విరమణకు అంగీకరిస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.[32]

తమిళనాడులోని అన్ని రాజకీయ పార్టీలు అసెంబ్లీలో ఏకగ్రీవంగా ఈ యుద్ధంలో కాల్పుల విరమణకు డిమాండ్ చేయడంతోపాటు, శ్రీలంక సైనిక చర్యను నిలిపివేసేలా చేసేందుకు కేంద్రం చర్యలు చేపట్టాలని విజ్ఞప్తి చేశాయి, తమిళనాడు పార్టీల మధ్య చాలా అరుదుగా కనిపించే ఏకగ్రీవతలో ఇది కూడా ఒకటి.

దశాబ్దంపాటు ఈ వివాదం జోలికి వెళ్లని కాంగ్రెస్ పార్టీ కూడా కాల్పుల విరమణ విషయంలో తమకు వేరే అభిప్రాయమేదీ లేదని స్పష్టం చేసింది. దీనికి పార్టీ సభాపక్ష నేత D సుదర్శనం మాట్లాడుతూ యుద్ధాన్ని నిలిపివేసేందుకు కేంద్రం చర్యలు చేపడుతుందని, ఫలితాలు త్వరలోనే అందరికీ తెలుస్తాయని చెప్పారు. కాంగ్రెస్ విప్, పీటర్ ఆల్ఫోన్సే తమ పార్టీ శ్రీలంక తమిళుల ప్రయోజనాలకు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరిస్తుందనే ఆరోపణలను ఖండించారు, శ్రీలంక తమిళుల సంక్షేమం కోసం తమ పార్టీ చేపట్టిన చర్యల జాబితాను సిద్ధం చేసేందుకు తాను సిద్ధంగా ఉన్నానని తెలిపారు. ప్రతిపక్ష ఉపనేత మరియు AIADMK నేత, O పన్నీర్‌సెల్వమ్ మాట్లాడుతూ శ్రీలంక ప్రభుత్వం యొక్క రాజీకి అంగీకరించని వైఖరి వలనే యుద్ధం కొనసాగుతుందని ఆరోపించారు. శ్రీలంక సైన్యం పాఠశాలలు మరియు బహిరంగ ప్రదేశాలపై బాంబు దాడులు చేస్తుందని, దీని వలన అమాయక పౌరులు, బాలలు మరణిస్తున్నారని ఆయన తెలిపారు.

ద్వీపంలో అతి చిన్న మారుమూల భాగానికి పరిమితం చేయబడిన LTTE తమ నాయకత్వాన్ని, తమ మనుగడను కాపాడుకునేందుకు భారతీయ తమిళ పార్టీల ద్వారా కాల్పుల విరమణకు ప్రయత్నించింది, దీంతో అనేక మంది భారతీయ నాయకులు శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి తక్షణ కాల్పుల విరమణకు విజ్ఞప్తి చేశారు.[33]

రెండో ఈలం యుద్ధం[మార్చు]

1980 మరియు 1990వ దశకాల మధ్యకాలంలో, తమిళ వర్గాన్ని సంతృప్తిపరిచేందుకు శ్రీలంక ప్రభుత్వాలు అనేక అధికారిక చర్యలు చేపట్టాయి, తమిళ భాషను ఒక అధికారిక భాషగా గుర్తించడం మరియు దేశంలోని ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాలను విలీనం చేయడం వంటి చర్యలు కూడా వీటిలో ఉన్నాయి.

అయినప్పటికీ హింసాకాండ ఆగలేదు, LTTE తూర్పు మరియు ఉత్తర ప్రావీన్స్‌ల్లోని మారుమూల ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్న అమాయక గ్రామస్థులపై సామూహిక హత్యాకాండ కొనసాగించింది. డాలర్ మరియు కెంట్ క్షేత్రాల్లో జరిగిన సామూహిక హత్యలు జరిగాయి, ఈ ప్రాంతాల్లో రాత్రిపూట నిద్రిస్తున్న పురుషులు, మహిళలు మరియు బాలలను తీవ్రవాదులు బయటకులాగి చావుదెబ్బ తీయడం మరియు గొడ్డళ్లతో తలలు నరకడం వంటి చర్యల ద్వారా కిరాతకంగా హత్యలకు పాల్పడ్డారు, ఇవి రెండు LTTE యొక్క కిరాతక చర్యలకు స్పష్టమైన ఉదాహరణలుగా నిలిచాయి. తమనుతాము రక్షించుకున్న కొందరు పురుషులను చేతులను వెనక్కుకట్టి ఉరితీశారు. ఈ ప్రాంతాల్లో LTTE తీవ్రవాదులు సింహళ మరియు ముస్లిం రైతులను భయభ్రాంతులను చేసేందుకు తీవ్రవాద ఎత్తుగడలను ఉపయోగించారు, ఈ విధంగా వారు ఉత్తర ప్రావీన్స్‌లోని గణనీయమైన భాగాన్ని తమ నియంత్రణలోకి తీసుకున్నారు, శ్రీలంకలో జాతి నిర్మూలనకు సంబంధించిన ఒక స్పష్టమైన చర్యగా ఇది పరిగణించబడింది. భారత శాంతి పరిరక్షణ దళం వెనక్కు వెళ్లిపోయినప్పుడు, ఎల్టీటీఈ తన నియంత్రణలో ఈ ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వం-మాదిరిగా అనేక వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేసింది. 1990లో తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ అమల్లో ఉన్నప్పుడు, ప్రభుత్వం JVP తిరుగుబాటును అణిచివేస్తున్న సందర్భాన్ని తనకు అనుకూలంగా మార్చుకున్న LTTE తమిళ ప్రత్యర్థి గ్రూపులను నాశనం చేయడం ద్వారా భూభాగాన్ని ఆక్రమించింది. రెండు ప్రధాన ప్రత్యర్థులు తమ అధికార కేంద్రాలను పటిష్టపరుచుకున్న తరువాత, వారు మళ్లీ ఒకరిపైఒకరు శత్రుభావంతో పోరాడటం మొదలుపెట్టారు, దీంతో కాల్పుల విరమణ ఎత్తివేయబడింది. జాఫ్నాను తిరిగి స్వాధీనపరుచుకునేందుకు ప్రభుత్వం మళ్లీ సైనిక చర్యను ప్రారంభించింది.

ఈ దశ పోరాటం రెండో ఈలం యుద్ధం గా గుర్తించబడింది. ఈ యుద్ధం అసాధారణ దురంతాలతో నిండిపోయింది. సురక్షితంగా ఉంచుతామనే హామీని ఉల్లంఘించి LTTE లొంగిపోయిన 113 మంది సింహళీ మరియు ముస్లిం పోలీసు సిబ్బందిని సామూహికంగా హత్య చేసింది. ప్రభుత్వం జాఫ్నా ద్వీపకల్పంలోకి ఆహారం మరియు మందులు వెళ్లకుండా నిషేధం విధించింది, వైమానిక దళం ఈ ప్రాంతంలో LTTE లక్ష్యాలపై నిర్దయాత్మకంగా బాంబు దాడులు చేసింది. LTTE దీనికి ప్రతీకారంగా సింహళీయులు మరియు ముస్లింలు ఉంటున్న గ్రామాలపై దాడులు చేయడం మరియు పౌరుల సామూహిక హత్యలకు పాల్పడింది. LTTE ఒక సందర్భంలో పల్లియాగోడెల్లా వద్ద 166 మంది ముస్లిం పౌరులను హత్య చేసింది, ఈ యుద్ధం సందర్భంగా చోటుచేసుకున్న అతిపెద్ద పౌర సామూహిక హత్యాకాండల్లో ఈ నరమేధం కూడా ఒకటి. తమిళ గ్రామాలపై ప్రతీకారం తీర్చుకునేందుకు ప్రభుత్వం హోంగార్డ్ ముస్లిం యూనిట్‌లకు శిక్షణ ఇవ్వడం మరియు ఆయుధాలు సరఫరా చేయడం వంటి కార్యకలాపాలు నిర్వహించింది. తమిళ పౌరులపై ప్రభుత్వ దళాలు నిర్వహించిన హత్యాకాండలు కూడా గణనీయమైన స్థాయిలో ఉన్నాయి, ఇవి ఎక్కువగా తూర్పు ప్రావీన్స్‌లో జరిగాయి. ప్రముఖ అంతర్జాతీయ న్యాయ శాస్త్రవేత్త నీలన్ తిరుచెల్వమ్ ICES-కొలంబోలో ఒక ప్రసంగంలో మాట్లాడుతూ, సాథురుకొండన్, ఈస్ట్రన్ యూనివర్శిటీ, మైలాంథనై ప్రాంతాల్లో అనేక మంది బాలలతోపాటు, పౌరుల హత్యలు మరియు కనిపించకుండా పోయిన సంఘటనలపై మరియు సూరియకొండ వద్ద నరమేధం మరియు పాఠశాల విద్యార్థుల ఖననం తదితర సంఘటనలపై జరిపిన దర్యాప్తులు అత్యవసర నియంత్రణలు స్వీకరించడం ప్రతిబంధకంగా మారిందని సూచించారు, ఈ నిబంధనలు విచ్చలవిడి వాతావరణాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.[34] ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో రోడ్లపక్కన మృతదేహాలను దహనం చేయడం ఒక సాధారణ పరిణామంగా మారింది. దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ దళాలు JVP లేదా LTTE సానుభూతిపరులుగా అనుమానించిన సింహళీయులను లేదా తమిళ యువకులను వేటాడటం, కిడ్నాప్ చేయడం లేదా హత్య చేయడం చేశాయి.[35] అక్టోబరు 1990లో, LTTE జాఫ్నాలో నివసిస్తున్న ముస్లింలందరినీ బహిష్కరించింది. దీని ఫలితంగా మొత్తం 28,000 మంది ముస్లింలు వస్త్రాలు మినహా, మరే ఇతర వస్తువులు లేకుండా సొంత నివాసాలను వదిలిపెట్టి వెళ్లాల్సి వచ్చింది.[36]

ఈ పోరాటంలో జులై 1991లో అతిపెద్ద యుద్ధం జరిగింది, యపానయా (జాఫ్నా) ద్వీపకల్పంలోకి ప్రవేశాన్ని నియంత్రించే సైన్యం యొక్క ఎలిఫెంట్ ఫాస్ (అలిమాంకడా) స్థావరాన్ని 5,000 మంది LTTE తీవ్రవాదులు ముట్టడించారు. నెలరోజులపాటు జరిగిన ముట్టడిలో ఇరుపక్షాల్లో సుమారుగా 2000 మందికిపైగా మృతి చెందారు, తరువాత 10,000 మంది ప్రభుత్వ సైనికులు రావడంతో వారు ఈ స్థావరాన్ని విడిచిపెట్టి వెళ్లారు.[37]

ఫిబ్రవరి 1992లో, ప్రభుత్వం జాఫ్నా ద్వీపకల్పాన్ని ఆక్రమించేందుకు మరోసారి చేపట్టిన వరుస సైనిక చర్యలు భారత ప్రభుత్వ జోక్యం కారణంగా విఫలమయ్యాయి, శ్రీలంకపై యుద్ధం ప్రకటిస్తామని భారతదేశం బెదిరించడంతో ఇది ఒక సైనిక వివాదానికి దారితీసింది. దీంతో శ్రీలంక ప్రభుత్వం వెనక్కుతగ్గడంతోపాటు, తమ దళాలను ఉపసంహరించుకుంది, అప్పుడు LTTE అధినేత వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్‌ను పట్టుకునేందుకు లంక సైన్యం మరికొన్ని రోజుల దూరంలోనే ఉంది, ఆ సమయంలో అతను తన సొంత పట్టణం వల్వెటితురైకి పరిమితమయ్యాడు. లెప్టినెంట్ జనరల్ డెంజిల్ కోబెకుడువా, మేజర్ జనరల్ విజయ విమలారత్నే మరియు రియర్ అడ్మిరల్ మోహన్ జయమాహ ఆగస్టు 8, 1992న జాఫ్నాలోని ఆర్లే (ఏరెల్లా) వద్ద ఒక మందుపాతర పేలుడులో మరణించారు, ఇది సైన్యం యొక్క నైతిక బలాన్ని బాగా కుంగదీసింది.

మే 1993లో శ్రీలంక అధ్యక్షుడు రణసింఘే ప్రేమదాసాను LTTE ఆత్మాహుతి దళ సభ్యుడొకరు హత్య చేయడంతో ఈ తీవ్రవాద సంస్థకు మరో ప్రధాన విజయం లభించింది. నవంబరు 1993లో LTTE పూనెర్యైన్ యుద్ధంలో విజయం సాధించింది.

మూడో ఈలం యుద్ధం[మార్చు]

1994 పార్లమెంటరీ ఎన్నికల్లో, UNP పరాజయం పాలైంది, చంద్రికా కుమారతుంగా నేతృత్వంలోని పీపుల్స్ అలయన్స్ గొప్ప విశ్వాసంతో శాంతియుతంగా అధికారంలోకి వచ్చింది. LTTE ప్రతిపక్ష నేత గిమినీ డిసానాయకేను హత్య చేసిన తరువాత చంద్రికా కుమారతుంగా అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో విజయం సాధించారు. జనవరి 1995లో ఒక కాల్పుల విరమణపై సంతకం చేశారు, అయితే తరువాత జరిగిన చర్చలు నిష్ఫలమయ్యాయి. LTTE ఏప్రిల్ 19న కాల్పుల విరమణను ఉల్లంఘించింది, దీంతో తరువాతి దశ యుద్ధం ప్రారంభమైంది, దీనిని మూడో ఈలం యుద్ధం గా పరిగణిస్తున్నారు.[38]

కొత్త ప్రభుత్వం తరువాత "శాంతి కోసం యుద్ధం" అనే ఒక విధానాన్ని ఆచరణలోకి తీసుకొచ్చింది. తిరుగుబాటుదారుల ఆధీనంలో ఉన్న జాఫ్నాను తిరిగి స్వాధీనపరుచుకునేందుకు,[39] ప్రభుత్వం దళాలను ఈ ద్వీపకల్పంలోకి పంపింది, ఈ ప్రాంతాన్ని 2,000 మంది తిరుగుబాటుదారుల ఆక్రమణలో ఉంది. ఆగస్టు 1995లో జరిగిన ఒక సంఘటనలో, వైమానిక దళ విమానాలు నేవాలీ (నేవెల్లా)లోని సెయింట్ పీటర్ చర్చిపై బాంబు దాడి చేశాయి, దీనిలో 65 మంది శరణార్థులు మరణించగా, మరో 150 మంది గాయపడ్డారు.[40] ప్రభుత్వ దళాలు మొదట ద్వీపకల్పాన్ని మిగిలిన ద్వీప భూభాగంతో వేరుచేశారు,[39] ఆపై ఏడు వారాలపాటు తీవ్రమైన పోరాటం తరువాత జాఫ్నాను సైన్యం తిరిగి ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి తీసుకొచ్చింది, దశాబ్దం తరువాత ఈ ప్రాంతం ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి వెళ్లడం గమనార్హం. అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన వేడుకలో, శ్రీలంక రక్షణ శాఖ మంత్రి అనురాధా రత్వాటే డిసెంబరు 5, 1995న జాఫ్నా కోట లోపల జాతీయ జెండాను ఎగురవేశారు. ఈ యుద్ధంలో 2500 మంది సైనికులు మరియు తిరుగుబాటుదారులు మృతి చెందినట్లు, మరో 7000 మంది గాయపడినట్లు ప్రభుత్వం అంచనా వేసింది.[41] ఈ యుద్ధంలో భాగంగా చోటుచోసుకున్న నేవాలీ చర్చి బాంబు దాడి వంటి సంఘటనల్లో అనేక మంది పౌరులు మృతి చెందారు, పై బాంబు దాడిలోకి కూడా 125 మందికిపైగా పౌరులు మరణించారు. LTTE మరియు 350,000 మందికిపైగా పౌరులు, LTTE ఒత్తిడితో జాఫ్నాను విడిచి,[42] మరింత లోపలి భాగంలో ఉన్న వన్నీ ప్రాంతానికి తరలివెళ్లారు. అనేక మంది శరణార్థులు తరువాతి ఏడాది తిరిగివచ్చారు.

LTTE దీనికి ప్రతిప్పందనగా ఆపరేషన్ అన్‌సీజింగ్ వేవ్స్‌ను ప్రారంభించింది, జులై 1996లో ముల్లైతీవు యుద్ధంలో నిర్ణయాత్మక విజయం దక్కించుకుంది.

ఆగస్టు 1996లో ప్రభుత్వం మరో యుద్ధాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ హింసాకాండ కారణంగా మరో 200,000 మంది పౌరులు సురక్షిత ప్రాంతాలకు వలసవెళ్లారు.[42] కిళినోచ్చి (గిరానిక్కే) పట్టణాన్ని సెప్టెంబరు 29న స్వాధీనం చేసుకున్నారు. మే 13, 1997న, 20,000 మంది ప్రభుత్వ సైనికులు LTTE నియంత్రణలోకి వన్నీ ప్రాంతంలోకి అడుగుపెట్టేందుకు ప్రయత్నించారు, అయితే వారు ఈ ప్రయత్నంలో విఫలమయ్యారు. ఇరుపక్షాల చేతుల్లో పౌరులు నిరంతరం మరణించడం లేదా గాయపడటం కొనసాగాయి.

ఉత్తర ప్రాంతంలో హింసాకాండ కొనసాగుతుండగా, LTTE ఆత్మాహుతి మరియు టైబాంబులు అనేకసార్లు దేశ దక్షిణ ప్రాంతంలో జనసమ్మర్థంగల గల నగర ప్రాంతాల్లో, ప్రభుత్వ రవాణాలో పేలాయి, దీని వలన వందలాది మంది పౌరులు మృతి చెందారు. జనవరి 1996లో, LTTE అత్యంత రక్తపాతంతో కూడిన ఒక ఆత్మాహుతి దాడి చేసింది, కొలంబోలోని సెంట్రల్ బ్యాంక్ వద్ద జరిగిన ఆత్మాహుతి దాడిలో 90 మంది మరణించగా, 1400 మంది గాయపడ్డారు. అక్టోబరు 1997లో, వాళ్లు శ్రీలంక వరల్డ్ ట్రేడ్ సెంటర్‌పై దాడి చేశారు, 1998 జనవరిలో, కాండీ (మహానువారా)లో ట్రక్కు బాంబు పేల్చడంతో, ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన బౌద్ధారామాల్లో ఒకటైన టెంపుల్ ఆఫ్ టూత్ దెబ్బతింది. ఈ బాంబు దాడికి స్పందనగా, శ్రీలంక ప్రభుత్వం LTTEని చట్టవ్యతిరేక సంస్థగా ప్రకటించింది, అంతేకాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరికొన్ని దేశాల ప్రభుత్వాలపై కూడా ఒత్తిడి తీసుకొచ్చి దానిని తీవ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించేలా చేయడంలో విజయవంతమైంది, దీని వలన LTTE నిధుల సేకరణ కార్యకలాపాలను గణనీయమైన ప్రతికూలత ఎదురైంది.

సెప్టెంబరు 27, 1998న LTTE రెండో ఆపరేషన్ అన్‌సీజింగ్ వేవ్స్ పోరాటం ప్రారంభించింది, భీకరమైన యుద్ధం తరువాత కిళినోచ్చిని స్వాధీనం చేసుకుంది, ఈ విధంగా కిళినోచ్చి యుద్ధంలో విజయం సాధించింది.

మార్చి 1999లో, ఆపరేషన్ రణ గోసాలో, ప్రభుత్వ దళాలు దక్షిణంవైపు నుంచి వన్నీ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించేందుకు ప్రయత్నించాయి. ఒడ్డుసుడాన్ (ఒత్తాన్-తుదువా) వంటి కొన్ని ప్రదేశాలను ఆర్మీ ఆక్రమించుకోగలిగినప్పటికీ, ఈ ప్రాంతంలో LTTEని నిర్మూలించడంలో విఫలమైంది. సెప్టెంబరు 1999లో LTTE గోనగాలా వద్ద 50 మంది సింహళ పౌరులను సామూహికంగా హత్య చేసింది

నవంబరు 2, 1999న మూడో ఆపరేషన్ అన్‌సీజింగ్ వేవ్స్ పోరాటంతో తిరిగి యుద్ధాన్ని పునరుద్ధరించింది. వన్నీలోని దాదాపుగా అన్ని ప్రాంతాలు తిరిగి LTTE చేతుల్లోకి వెళ్లిపోయాయి. ఈ ప్రాంతంలో LTTE 17 విజయవంతమైన దాడులు నిర్వహించింది, వీటిలో భాగంగా పరాంథాన్ (పురాంతెన్నా) రసాయన కర్మాగారాన్ని మరియు కుర్రాక్కన్ కాడుకుళం (కురాక్కన్-కెలా వెవా) ప్రాంతాన్ని స్వాధీనపరుచుకుంది.[43] యుద్ధంలో వేలాది మంది మృతి చెందారు. ఇదిలా ఉంటే తిరుగుబాటుదారులు ఉత్తరంవైపు ఎలిఫెంట్ పాస్ (అలిమాంకాడా) మరియు జాఫ్నా (యపానయా) ప్రాంతాలవైపు ముందడుగేశారు. కిళినోచ్చికి దక్షిణ, పశ్చిమ మరియు ఉత్తర ప్రాంతాల్లో, LTTE విజయవంతంగా శ్రీలంక దళాలకు చెందిన అన్ని భూమార్గ మరియు సముద్ర మార్గ సరఫరాలను తెంచివేసింది. డిసెంబరు 1999లో, ఒక ఎన్నికల పూర్వ ర్యాలీలో ఆత్మాహుతి దాడితో అధ్యక్షురాలు చంద్రికా కుమారతుంగాను హత్య చేసేందుకు LTTE ప్రయత్నించింది. ఆమె ఒక కన్ను కోల్పోయారు, పలువురు ఇతరులు గాయపడ్డారు, అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ఆమె ప్రతిపక్ష నేత రానిల్ విక్రమసింఘేపై విజయం సాధించారు, దీంతో అధ్యక్ష బాధ్యతలను వరుసగా రెండోసారి స్వీకరించేందుకు మార్గం సుగమం చేసుకున్నారు.[44]

ఏప్రిల్ 22, 2000న, 17 సంవత్సరాలుగా వన్నీ ప్రధాన భూభాగం నుంచి జాఫ్నా ద్వీపకల్పాన్ని వేరు చేస్తున్న ఎలిఫెంట్ పాస్ మిలిటరీ సముదాయం పూర్తిగా LTTE ఆధీనంలోకి వెళ్లిపోయింది.[45][46] దక్షిణ జాఫ్నా ద్వీపకల్పాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునేందుకు ఆర్మీ "ఆపరేషన్ అగ్నికీల"తో విఫలయత్నం చేసింది, దీనిలో ఆర్మీకి నష్టాలు మిగిలాయి. LTTE జాఫ్నావైపు ముందుకు వెళ్లడం కొనసాగించింది, అనేక మంది ఇది LTTE హస్తాల్లోకి వెళ్లిపోతుందని భయపడ్డారు, అయితే సైన్యం LTTE పోరాటాన్ని సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టింది, తద్వారా ఈ నగరంపై తన నియంత్రణను కాపాడుకుంది.

ప్రారంభ శాంతి చర్యలు[మార్చు]

మరణాల సంఖ్య పెరగడం మరియు సమీపంలో ముగింపు కనిపించకపోవడంతో యుద్ధం నిస్త్రాణ దశకు చేరుకుంది. 2000 మధ్యకాలంలో, శ్రీలంకలో పది లక్షల మంది పౌరులు అంతర్గత స్థానచలనం పొంది వ్యక్తులు ఉన్నట్లు, వారందరూ క్యాంపుల్లో తలదాచుకొని, నిరాశ్రయులుగా మనుగడ కోసం పోరాడుతున్నారని మానవ హక్కుల గ్రూపులు అంచనా వేశాయి. దీని ఫలితంగా, 1990వ దశకం చివరికాలంలో ఒక ప్రధాన శాంతి ఉద్యమం బయలుదేరింది, అనేక సంస్థలు శాంతి స్థావరాలు, సదస్సులు, శిక్షణలు, మరియు శాంతి మధ్యవర్తిత్వాలు నిర్వహించడంతోపాటు, అనేక సంస్థలు ఇరుపక్షాల మధ్య సమానస్థాయిలో వంతెన నిర్మించేందుకు ప్రయత్నించాయి. ఫిబ్రవరి 2000నాటికి, ఇరుపక్షాల మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని నార్వేను కోరడం జరిగింది, వివాదానికి చర్చలతో పరిష్కారం కనుగొనేందుకు ప్రాథమిక అంతర్జాతీయ దౌత్య చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి.[47]

డిసెంబరు 2000లో LTTE ఏకపక్ష కాల్పుల విరమణ ప్రకటించేందుకు శాంతి ప్రక్రియ ఆశాజనకంగా మారింది, అయితే ఏప్రిల్ 24, 2001లో కాల్పుల విరమణను వారు రద్దు చేసి, ప్రభుత్వంపై మరో యుద్ధాన్ని ప్రకటించారు. సైన్యం ఆధీనంలో ఉన్న పెద్ద భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత, LTTE ఉత్తరంవైపుకు మరింత ముందుకెళ్లింది. LTTE ఈ మందడుగు ఎలిఫెంట్ పాస్ (అలిమాంకాడా) సైనిక సముదాయానికి తీవ్ర ముప్పుగా మారింది, ఇక్కడ 17,000 మంది శ్రీలంక సైనికులు ఉన్నారు.[48]

జులై 2001న, LTTE బండారునాయకే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై ఒక విధ్వంసకర ఆత్మాహుతి దాడి చేసింది, ఈ దాడిలో ఎనిమిది వైమానిక దళ యుద్ధ విమానాలు (2 IAI Kfir విమానాలు, 1 Mil-17 విమానం, 1 Mil-24 విమానం, 3 K-8 శిక్షణ విమానం, 1 MiG-27 విమానం) మరియు నాలుగు శ్రీలంకన్ ఎయిర్‌లైన్స్ విమానాలు ((2 ఎయిర్‌బస్ A330 విమానాలు, 1 A340 విమానం మరియు 1 A320 విమానం) దెబ్బతిన్నాయి, దీని ఫలితంగా ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు దానికి ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా ఉన్న పర్యాటక రంగంపై ప్రతికూల ప్రభావాలు ఏర్పడ్డాయి.

2002 శాంతి ప్రక్రియ[మార్చు]

కాల్పుల విరమణ ప్రారంభం[మార్చు]

అయితే 2001 ముగిసే సమయానికి, 9/11 దాడుల తరువాత, LTTE అంతర్యుద్ధానికి ఒక శాంతియుత పరిష్కారాన్ని అందించే మార్గాలు అన్వేషించడానికి తాము సిద్ధమని ప్రకటించింది. అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి మరియు తీవ్రవాదంపై పోరాటంలో భాగంగా శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి US మద్దుతు ఇస్తుందేమోననే భయంతో LTTE ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు అనుమానాలు వ్యక్తమయ్యాయి.[49] ఆర్థిక వ్యవస్థ పతనం మరియు దరిదాపుల్లో దేశంలో ప్రశాంత వాతావరణం కనిపించకపోవడంతో దక్షిణ భాగంలో, ప్రభుత్వం యొక్క "శాంతి కోసం యుద్దం" వ్యూహంపై విమర్శలు పెరిగాయి. అవిశ్వాస తీర్మానంలో పరాజయం పాలైన తరువాత, అధ్యక్షురాలు కుమారతుంగా పార్లమెంట్‌ను రద్దు చేసి, తాజా ఎన్నికలకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. డిసెంబరు 5, 2001న జరిగిన ఎన్నికల్లో రానిల్ విక్రమసింఘే నేతృత్వంలోని యునైటెడ్ నేషనల్ ఫ్రంట్ అఖండ విజయం సాధించింది, శాంతి-అనుకూల వేదిక మరియు అంతర్యుద్ధానికి చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొంటామనే హామీలతో ఆయన ఈ ఎన్నికల కోసం ప్రచారం నిర్వహించారు.

డిసెంబరు 19న, నార్వే చర్యల ఫలితంగా, ప్రభుత్వం మరియు తమిళ టైగర్లు చర్చావేదికపైకి వచ్చారు, LTTE శ్రీలంక ప్రభుత్వంతో 30 రోజుల కాల్పుల విరమణ ప్రకటించింది, ప్రభుత్వ దళాలపై ఎటువంటి దాడులు చేయమని హామీ ఇచ్చింది.[50] కొత్త ప్రభుత్వం ఈ చర్యను స్వాగతించింది, 2 రోజుల తరువాత ప్రభుత్వం కూడా కాల్పుల విరమణ ప్రకటించింది, నెలరోజుల కాల్పుల విరమణతోపాటు, తిరుగుబాటుదారుల-నియంత్రణలోకి భూభాగంపై సుదీర్ఘకాలంగా ఉన్న ఆర్థిక నిషేధాజ్ఞలను ఎత్తివేసేందుకు అంగీకరించింది.[51]

అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం[మార్చు]

కాల్పుల విరమణ సందర్భంగా గస్తీ నిర్వహిస్తున్న LTTE సీ టైగర్ బోటు.

పిబ్రవరి 22, 2002న ఇరుపక్షాలు అవగాహన ఒప్పందాన్ని (MoU) ఖరారు చేసి, ఒక శాశ్వత కాల్పుల విరమణ (CFA)పై సంతకం చేశాయి. నార్వే మధ్యవర్తిగా పేర్కొనబడింది, ఇతర నార్డిక్ దేశాలతో సంయుక్తంగా, కాల్పుల విరమణను పర్యవేక్షించాలని నార్వే నిర్ణయించింది, దీని కోసం శ్రీలంక మానిటరింగ్ మిషన్ అనే పేరుతో ఒక నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.[52] ఆగస్టులో, ప్రభుత్వం LTTEపై నిషేధం ఎత్తివేసేందుకు అంగీకరించింది, దీంతో LTTEతో ప్రభుత్వం నేరుగా చర్చలు జరిపేందుకు మార్గం సుగమమైంది.[53]

కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన తరువాత, జాఫ్నాకు వ్యాపార విమాన సేవలు తిరిగి అందుబాటులోకి వచ్చాయి, LTTE కీలకమైన A9 రహదారిని తెరిచింది, ఇది జాఫ్నాకు దక్షిణంగా ఉన్న ప్రభుత్వ నియంత్రిత ప్రాంతాన్ని కలుపుతూ LTTE భూభాగం గుండా వెళుతుంది, దీంతో అనేక సంవత్సరాల తరువాత ఈ రహదారిపై పౌర రవాణాకు మార్గం సుగమమైంది, అయితే ఈ రహదారిపై LTTE పన్ను వసూలు చేసింది. శాంతి సాధించినట్లయితే మరియు దశాబ్దంపాటు సాగిన అంతర్యుద్ధానికి కనుచూపు మేరలో పరిష్కారం ఉన్నట్లయితే, గణనీయమైన ఆర్థిక మద్దతు ఇస్తామని పలు విదేశీ ప్రభుత్వాలు ప్రతిపాదించాయి.

బాగా-ప్రాచుర్యం పొందిన శాంతి చర్చలు థాయ్‌ల్యాండ్‌లోని ఫుకెట్‌లో సెప్టెంబరు 16న ప్రారంభమయ్యాయి, ఫుకెట్ తరువాత తరువాత నార్వే మరియు బెర్లిన్, జర్మనీల్లో 5 తదుపరి దశ చర్చలు జరిగాయి.[54] ఈ చర్చల సందర్భంగా, ఇరుపక్షాలు ఒక సమాఖ్య పరిష్కార సిద్ధాంతానికి అంగీకరించాయి, టైగర్లు ప్రత్యేక దేశానికి సంబంధించిన వారి దీర్ఘ-కాల డిమాండ్‌ను విడిచిపెట్టారు. ఇది LTTE రాజీ పడేందుకు అంగీకరించిన ముఖ్యమైన అంశం, గతంలో ప్రతి సందర్భంలోనూ ప్రత్యేక తమిళ దేశాన్ని డిమాండ్ చేసిన సంగతి తెలిసిందే, ప్రభుత్వంవైపు కూడా ఒక ప్రధానమైన రాజీ ఉంది, కనిష్ట అధికార సంక్రమణ కంటే ఎక్కువ స్థాయిలో అధికారాన్ని ఇచ్చేందుకు చాలా అరుదుగా అంగీకరించన ప్రభుత్వం కూడా ఒక మెట్టు దిగివచ్చింది. తొలిసారి ఇరుపక్షాలు యుద్ధ ఖైదీలను ఇచ్చిపుచ్చుకున్నాయి.[49]

దక్షిణ ప్రాంతంలో రాజకీయ మార్పులు[మార్చు]

2001 ఎన్నికల తరువాత, శ్రీలంక చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారి, అధ్యక్షుడు మరియు ప్రధానమంత్రి రెండు వేర్వేరు పార్టీలకు చెందినవారు అధికారంలోకి వచ్చారు. ఈ విధమైన సాహచర్యం అసౌకర్యంగా మారింది, ముఖ్యంగా ప్రధానమంత్రి విక్రమసింఘే మరియు UNP వివాదానికి ఒక సమాఖ్య పరిష్కారానికి మద్దతు ఇవ్వగా, అధ్యక్షురాలు కుమారతుంగా పార్టీలోని అతివాదులు మరియు ఇతర సింహళ జాతీయవాద గ్రూపులు ఆమెకు గొంతు కలిపారు, LTTEని మేము విశ్వసించలేమని చెబుతూ ఆ పరిష్కారాన్ని వ్యతిరేకించారు, పన్నులు విధించడం కొనసాగిస్తూ, ఈ సంస్థ ఆయుధాలు మరియు పేలుడు పదార్థాలను సేకరించడం ద్వారా తమను బలపరుచుకుంటుందని, బాల సైనికులను దళాల్లోకి తీసుకుంటుందని, తమిళ గ్రూపుల ప్రత్యర్థులను మరియు ప్రభుత్వ నిఘా సిబ్బందిని హత్య చేయడం కొనసాగిస్తుందని వారు ఆరోపించారు. ఈ కాలంలో ట్రింకోమలీ (గోకానా) నౌకాశ్రయం మరియు తూర్పు ప్రావీన్స్ పరిసర ప్రాంతాల్లో LTTE కీలకమైన స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకుంది (నాలుగో ఈలం యుద్ధం చూడండి).

ఏప్రిల్ 21, 2003లో చర్చలు విఫలమయ్యాయి, కీలకమైన విషయాల్లో అసంతృప్తి చెంది, తాము తదుపరి చర్చలకు రావడం లేదని తమిళ టైగర్లు ప్రకటించడంతో ఈ పరిణామం ఏర్పడింది. ఏప్రిల్ 14న వాషింగ్టన్ DCలో జరిగిన పునర్నిర్మాణ చర్చల్లో టైగర్లు తప్పుకోవడానికి ఇది కూడా ఒక కారణం, మరింత సాధారణ పరోక్షనింద ఏమిటంటే, శాంతి యొక్క పూర్తి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు తాము పొందడం లేదని వారు పేర్కొన్నారు. భూభాగంపై భద్రతా దళాల ఉపసంహరణకు శాంతి-లాభాంశాలు బదిలీలో వైఫల్యం మరియు ప్రభుత్వ-నియంత్రణలోని ఈశాన్య ప్రాంతంలో ప్రశాంత వాతావరణం మరియు టైగర్లు-ఆధీనంలోని ప్రాంతాల్లో హింసాకాండ మధ్య హెచ్చుతగ్గులను ప్రస్తావిస్తూ టైగర్లు చర్చలకు దూరమయ్యారు. అయితే, రెండు దశాబ్దాల వివాదానికి పరిష్కారం కనుగొనేందుకు తాము కట్టుబడి ఉన్నామని LTTE ప్రకటించింది, అయితే పరిష్కారం అమలు చేసే ముందు క్షేత్రస్థాయిలో పురోభివృద్ధి కనిపించాలని పేర్కొంది.[55]

అక్టోబరు 31న, LTTE సొంత శాంతి ప్రతిపాదన చేసింది, దీనిలో మధ్యంతర స్వీయ పాలనా యంత్రాంగం (ISGA-ఇంటెరిమ్ సెల్ఫ్ గవర్నింగ్ అథారిటీ) కోసం పిలుపునిచ్చింది. ISGAను పూర్తిగా LTTE నియంత్రణలో ఉంటుంది, ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో దీనికి విస్తృత అధికారాలు ఉంటాయని ఈ ప్రతిపాదనలో పేర్కొంది. (ప్రతిపాదనల పూర్తి సారాంశం చూడండి) ఈ ప్రతిపాదనపై దక్షిణ ప్రాంతానికి చెందిన అతివాదులు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు, ప్రధానమంత్రి విక్రమసింఘే దేశంలోని ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాలను LTTEకి అప్పగిస్తున్నారని వారు ఆరోపించారు. సొంత పార్టీలో ఒత్తిడి మేరకు, కుమారతుంగా దేశంలో అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించారు, కీలకమైన మూడు ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలను తన నియంత్రణలోకి తీసుకున్నారు, దీనిద్వారా ప్రసార మాధ్యమాల మంత్రిత్వ శాఖ, అంతర్గత వ్యవహారాల శాఖ మరియు కీలకమైన రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ అధ్యక్ష పరిధిలోకి వెళ్లాయి.[56] JVPతో కలిసి ఆమె తరువాత ఒక భాగస్వామ్యం ఏర్పాటు చేశారు, దీని పేరు యునైటెడ్ పీపుల్స్ ఫ్రీడమ్ అలయన్, ఇది ISGAను వ్యతిరేకిస్తూ, LTTEపై కఠిన స్వరంతో తాజా ఎన్నికలకు పిలుపునిచ్చింది. ఎన్నికలు, ఏప్రిల్ 8, 2004న జరిగాయి, వీటిలో UPFA విజయం సాధించింది, మహీంద రాజపక్స ప్రధానమంత్రిగా నియమించబడ్డారు. కొత్త ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రాగానే యుద్ధం తిరిగి ప్రారంభమవుతుందనే ఊహాగానాలు అపోహలుగానే మిగిలాయి, కొత్త ప్రభుత్వం శాంతి ప్రక్రియను కొనసాగించేందుకు, వివాదానికి చర్చల మార్గంలో పరిష్కారాన్ని అన్వేషించేందుకు కట్టుబడి ఉన్నామని ప్రకటించింది.

LTTEలో చీలిక[మార్చు]

ఇదిలా ఉంటే, మార్చి 2004లో, LTTE యొక్క ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంత విభాగాల్లో ప్రధాన చీలిక ఏర్పడింది. LTTE తూర్పు ప్రాంత కమాండర్ మరియు ప్రభాకరన్‌కు అత్యంత విశ్వాసపాత్రులైన లెప్టినెంట్‌ల్లో ఒకరు కల్నల్ కరుణ ద్వీపంలోని తూర్పు ప్రాంత తమిళులకు అసమృద్ధ వనరులు మరియు అధికారం ఇవ్వబడిందని పేర్కొన్నాడు. LTTEలో ఈ ప్రకటన అతిపెద్ద అభిప్రాయభేదంగా పరిగణించబడుతుంది, LTTEలోనే అంతర్యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సూచనలు కనిపించాయి. పార్లమెంటరీ ఎన్నికలు తరువాత, ట్రింకోమలీ (గతంలో దీనిని గోకానా అని పిలిచేవారు) దక్షిణవైపు కొద్దిస్థాయి పోరాటం తరువాత కరుణ వర్గం పలాయనం చిత్తగించడం మరియు ఓటమిని అంగీకరించడం జరిగింది, ఈ వర్గానికి చెందిన నేతలు చివరకు కరుణ కూడా రహస్య ప్రదేశాలకు వెళ్లి తలదాచుకున్నారు, అధికార పార్టీకి చెందిన ఒక శక్తివంతమైన రాజకీయ నాయకుడు సయద్ అలీ జహీర్ మౌలానా సాయంతో కరుణ తప్పించుకున్నాడు. అయితే, కరుణ వర్గం తూర్పు ప్రాంతంలో గణనీయమైన స్థాయిలో ఉనికి కాపాడుకోవడంతోపాటు, LTTEపై దాడి చేయడం కొనసాగించింది.[57] తమ నుంచి చీలిపోయిన వర్గానికి రహస్యంగా ఆర్మీ సాయం చేస్తుందని LTTE ఆరోపించింది, తరువాత కరుణ వర్గం తమిళ్ఈల మక్కల్ విడుథలే పుళిగల్ (TMVP) రాజకీయ పార్టీని ప్రారంభించింది, భవిష్యత్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసేందుకు ఆసక్తి కనబరిచింది.

ఈ సంక్షోభం సందర్భంగా కాల్పుల విరమణ మాత్రం కొనసాగింది, దీనిని LTTE 3000సార్లు SLA (శ్రీలంక సైన్యం) 300సార్లు ఉల్లంఘించినట్లు 2005లో శ్రీలంక మానిటరింగ్ మిషన్ (SLMM) వెల్లడించింది.[58] ఇరుపక్షాలు ఒకదానిపై ఒకటి రహస్య కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నట్లు ఆరోపణలు రావడంతో పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టంగా మారింది. LTTE రాజకీయ ప్రత్యర్థులను హత్య చేస్తుందని, పిల్లలను సైన్యంలో చేర్చుకుంటుందని, ఆయుధాలు దిగుమతి చేసుకుంటున్నట్లు, ప్రభుత్వ భద్రతా మరియు నిఘా అధికారులను చంపుతున్నట్లు ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. తిరుగుబాటుదారులు ప్రభుత్వం తమపైకి పారామిలిటరీ గ్రూపులను ఉసిగొల్పుతుందని, ముఖ్యంగా కరుణ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తుందని ఆరోపించారు.

సునామీ మరియు అనంతర పరిణామాలు[మార్చు]

డిసెంబరు 26, 2006న, హిందూ మహాసముద్రంలో సునామీ శ్రీలంకను తాకింది, దీనిలో సుమారుగా 30,000 మందికిపైగా పౌరులు మరణించారు, అనేక మంది నిరాశ్రయులుగా మిగిలారు. దాత దేశాల నుంచి వచ్చిన నిధుల గణనీయమైన స్థాయిలో వచ్చాయి, LTTE నియంత్రణలో ఉన్న తమిళ ప్రాంతాలకు వీటిని పంపిణీ చేయడంపై వెంటనే అభిప్రాయభేదాలు తలెత్తాయి. జూన్ 24న, ప్రభుత్వం మరియు LTTE పోస్ట్-సునామీ ఆపరేషనల్ మేనేజ్‌మెంట్ స్ట్రక్చర్ (P-TOMS)కు అంగీకరించాయి, అయితే JVP దీనిపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసి, ప్రభుత్వాన్ని విడిచిపెట్టి వెళ్లింది. P-TOMS యొక్క చట్టబద్ధత న్యాయస్థానాల్లో కూడా సవాలు చేయబడింది. అధ్యుక్షురాలు కుమారతుంగా చివరకు P-TOMSను రద్దు చేశారు, దీంతో దేశంలోని ఉత్తర మరియు దక్షిణ ప్రాంతాలకు సరైన స్థాయిలో సాయం అందడం లేదని విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. అయితే, సునామీ తరువాత వెంటనే ఉత్తర భాగంలో హింసాకాండ బాగా తగ్గిపోయింది.

శ్రీలంక విదేశాంగ మంత్రి, తమిళ జాతీయుడు, విదేశీ దౌత్యవేత్తలతో బాగా గౌరవించబడే వ్యక్తి, LTTEకి కీలకమైన వ్యక్తి అయిన లక్ష్మణ్ కాదీర్గామర్ ఆగస్టు 12, 2005న తన నివాసంలో హత్య చేయబడ్డారు, ఆయన హత్యకు LTTE కారణమని ఆరోపణలు వచ్చాయి.[59] ఆయన హత్య అంతర్జాతీయ సమూహం నుంచి LTTE యొక్క ఉపాంతరీకరణకు దారితీసింది, విదేశాల దృష్టిలో LTTE సానుభూతిని దాదాపుగా పూర్తిస్థాయిలో కోల్పోయిన సందర్భంగా ఇది వర్ణించబడుతుంది. దీంతో శ్రీలంక ప్రభుత్వం 2006లో మావిల్ ఓయా (మావిల్ ఆరు) మార్గాన్ని మూసివేసినప్పుడు, LTTEపై సైనిక చర్య చేపట్టింది, దీనిపై ప్రపంచ దేశాలు మౌనంగా ఉండిపోయాయి.

అధ్యక్షురాలు కుమారతంగా ద్వితీయ మరియు చివరి అధ్యక్ష హోదా పూర్తయినట్లు శ్రీలంక సుప్రీంకోర్టు తీర్పు చెప్పడంతో మరిన్ని రాజకీయ మార్పులు సంభవించాయి, అంతేకాకుండా తాజా అధ్యక్ష ఎన్నికలు నిర్వహించాలని కోర్టు ఆమెకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. నవంబరులో జరిగిన తాజా ఎన్నికల్లో ప్రధాన అభ్యర్థుల్లో UNF అభ్యర్థి, మాజీ ప్రధానమంత్రి రానిల్ విక్రమసింఘే LTTEతో చర్చలు పునఃప్రారంభిస్తామని ప్రచారం చేయగా, UPFA అభ్యర్థి, ప్రధానమంత్రి రాజపక్స LTTEపై కఠిన స్వరంతో ప్రచారం చేయడంతోపాటు, కాల్పుల విరమణపై పునఃచర్చలు జరుపుతామని ప్రచారం నిర్వహించారు. LTTE ఈ ఎన్నికలను బహిష్కరించాలని తమిళులను పిలుపునిచ్చింది. వీరిలో విక్రమసింఘేకు ఓట్లు వేసే జనాభా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంది, బహిష్కరణ పిలుపుకారణంగా వారు తమిళులు ఎక్కువ భాగం ఎన్నికలకు దూరంగా ఉండిపోవడంతో, ఆయనపై రాజపక్స అతితక్కువ తేడాతో విజయం సాధించారు.

ఎన్నికల తరువాత LTTE నేత వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్ టైగర్లను ఉద్దేశించి వార్షిక ప్రకటనలో మాట్లాడుతూ, శాంతివైపు ప్రభుత్వం స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోనట్లయితే, తమ పోరాటాన్ని పునరుద్ధరిస్తామని ప్రకటించాడు.

శత్రుభావాల పునరుద్ధరణ[మార్చు]

ప్రభాకరన్ ప్రసంగం తరువాత కొద్ది రోజులకే, హింసాకాండ రాజుకుంది. డిసెంబరు 2005లో ప్రారంభమై, ఈశాన్య ప్రాంతంలో మందుపాతర దాడులతోపాటు, ఇతర గెరిల్లా కార్యకలాపాలు పెరిగాయి, ఆ సమయంలో జరిగిన మందుపాతర దాడుల్లో 150 మంది ప్రభుత్వ సైనికులు మరణించారు,[60] సముద్ర టైగర్లు మరియు శ్రీలంక నౌకాదళం మధ్య ఘర్షణలు, LTTE-అనుకూల జర్నలిస్ట్ తారకీ శివరామ్, LTTE-అనుకూల MP జోసఫ్ పారారాజసింగం హత్యలకు గురికావడం వంటి ఇరుపక్షాల సానుభూతిపరుల హత్యలు జరిగాయి, పై ఇద్దరి హత్యల్లో ప్రభుత్వ ప్రమేయం ఉందని ఆరోపణలు వచ్చాయి.

2008 ప్రారంభంలో, అంతర్యుద్ధం దృష్టి పౌర లక్ష్యాలపైకి మారింది, దేశంలోని అనేక భాగాల్లో ప్రయాణికుల బస్సులు మరియు రైళ్లపై బాంబు దాడులు జరిగాయి.[61] కొలంబో చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో ప్రయాణికులపై అనేకసార్లు దాడులు జరిగాయి.[62]

చర్చలు మరియు తర్వాత హింసాకాండ[మార్చు]

ఈ హింసాకాండ నేపథ్యంలో, టోక్యో దాతల సదస్సులో పాల్గొన్న ప్రతినిధులు ఇరుపక్షాలను మళ్లీ చర్చల మార్గంలోకి రావాలని పిలుపునిచ్చాయి. ముఖ్యంగా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు LTTE ప్రేరేపిత హింసాకాండపై తీవ్రంగా స్పందించారు. US విదేశాంగ శాఖ అధికారులతోపాటు, శ్రీలంకలో US దౌత్యాధికారి శత్రుభావాన్ని పునరుద్ధరిస్తే టైగర్లు మరింత సామర్థ్యం కలిగిన మరియు మరింత పటిష్టమైన శ్రీలంక సైన్యాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని హెచ్చరించారు.[63] చర్చలు సాగుతున్నప్పుడు, జనవరి 2, 2006న ట్రింకోమలీలో ఐదుగురు తమిళ విద్యార్థుల సామూహిక హత్య వంటి పౌరులకు సంబంధించిన హింసాకాండ జరిగింది, సముద్రం ఒడ్డున్న ఆడుకుంటున్న ఆ ఐదుగురు ఉన్నత పాఠశాల విద్యార్థులను నిర్బంధించి, తరువాత కాల్చి చంపారు.[64][65]

ఇరువర్గాల మధ్య ఒక ఒప్పందాన్ని రూపొందించేందుకు ఆఖరి నిమిష ప్రయత్నంగా నార్వే ప్రత్యేక రాయబారి ఎరిక్ సోల్హీమ్ మరియు LTTE సిద్ధాంతకర్త ఆంటోన్ బాలసింగం శ్రీలంక వచ్చారు. చర్చల కోసం ప్రదేశం ఎంపికపై ఇరుపక్షాల మధ్య తీవ్రమైన భేదాభిప్రాయాలు వచ్చాయి; అయితే కొనసాగిన ప్రయత్నాలతో ఇరుపక్షాలు ఫిబ్రవరి 7స 2006న స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవా నగరంలో ఫిబ్రవరి 22 మరియు 23 తేదీల్లో కొత్త దశ చర్చలు జరిపేందుకు అంగీకరించాయి. ఈ చర్చలు ఆశించిన స్థాయి కంటే మెరుగైన ఫలితాన్నిచ్చాయి, LTTE మరియు ప్రభుత్వం ఇరుపక్షాలు హింసాకాండను నిరోధించేందుకు అంగీకరించడంతోపాటు, తదుపరి చర్చలను ఏప్రిల్ 19-21 తేదీల మధ్య జరిపేందుకు సమ్మతించాయి.[66]

చర్చల తరువాత వారం రోజులకు, హింసాకాండలో గణనీయమైన తగ్గుదల కనిపించింది. అయితే, ఏప్రిల్‌లో LTTE శ్రీలంక సైన్యంపై తన దాడులను పునరుద్ధరించింది, ఏప్రిల్ 11న సైనిక వాహనాలపై జరిపిన మందుపాతర దాడిలో 10 మంది నేవీ సిబ్బంది మరణించారు. తరువాతి రోజు, దేశంలోని ఈశాన్య ప్రాంతంలో తిరుగుబాటుదారుల సమన్వయంతో జరిగిన బాంబు దాడులు, అల్లర్లలో 16 మంది మరణించారు. మొదట క్లైమోర్ యాంటీ పర్సనల్ మైన్ ట్రింకోమలీలో పేలింది, దీనిలో ఇద్దరు పోలీసు సిబ్బంది వారి వాహనంలో మృతి చెందారు. రద్దీగా ఉన్న కూరగాయల మార్కెట్‌లో సంభవించిన మరో పేలుడులో ఒక సైనికుడు మరియు కొంత మంది పౌరులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆపై జరిగిన అల్లర్లలో, పన్నెండు మందికిపైగా మరణించారు.[67] సైన్యం LTTE శాఖగా ఆరోపిస్తున్న అప్‌సర్జింగ్ పీపుల్స్ ఫోర్స్ అనే సంస్థ ఈ దాడులకు బాధ్యత వహించింది.

ఈ హింసాకాండ నేపథ్యంలో, LTTE జెనీవా చర్చలను ఏప్రిల్ 24-25 వరకు వాయిదా వేయాలని కోరింది, ప్రభుత్వం మొదట దీనికి అంగీకరించింది. చర్చల తరువాత, ప్రభుత్వం మరియు తిరుగుబాటుదారులు ఇద్దరూ ఏప్రిల్ 16న అంతర్జాతీయ రాజీ పర్యవేక్షకులతో జరిపే చర్చలకు ప్రాంతీయ LTTE నేతలు హాజరయ్యేందుకు వారికి ఒక పౌర రవాణా వాహనాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు అంగీకరించారు, ఈ ప్రయాణం ప్రభుత్వ-నియంత్రిత భూభాగం గుండా జరగాల్సి ఉంది. అయితే తమిళ టైగర్లు సమావేశాన్ని రద్దు చేయడంతో వాతావరణం నాటకీయంగా మారిపోయింది, శ్రీలంక నౌకాదళ సిబ్బంది తమకు రక్షణగా రావడంపై వారు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తూ చర్చల నుంచి విరమించుకున్నారు. SLMM, తమిళ టైగర్లు ముందుగా నౌకా దళ సిబ్బంది రక్షణగా వచ్చేందుకు అంగీకరించారని తెలిపింది. SLMM ప్రతినిధి హెలెన్ ఓలాఫ్స్‌డోటైర్ కూడా ఇది ఒప్పందంలో భాగంగా ఉందని చెప్పారు. తిరుగుబాటుదారులు ఒప్పందాన్ని మరోసారి నిబంధనలను క్షుణ్ణంగా చదవాలని సూచించారు. ఈ పరిణామం మాకు నిష్ఫలాన్ని మిగిల్చిందన్నారు."[68]

ఏప్రిల్ 20, 2006న, LTTE శాంతి చర్చల నుంచి నిరవధికంగా తప్పుకుంటున్నట్లు అధికార ప్రకటన చేసింది. వారు రవాణా సమస్యలను ప్రాంతీయ నేతలతో సమావేశం నుంచి తప్పుకునేందుకు కారణంగా చూపించారు, కొందరు విశ్లేషకులు మరియు అంతర్జాతీయ సమూహం ఈ కారణాలపై సందేహం వ్యక్తం చేశారు, ఈ కారణాలు జెనీవాలో శాంతి చర్చల్లో పాల్గొనడాన్ని తప్పించుకునేందుకు LTTE జాప్య వ్యూహమని పేర్కొన్నారు.[69]

హింసాకాండ మళ్లీ ఉధృతం కావడం మొదలైంది, ఏప్రిల్ 23, 2006న, ట్రింకోమలీ జిల్లాలో అనుమానిత LTTE తీవ్రవాదుల చేతిలో ఆరుగురు సింహళ వరి రైతులు వారి వరి పొలాల్లో సామూహిక హత్య చేయబడ్డారు.[70][dead link] తరువాతి రోజు, ఇద్దరు అనుమానిత తమిళ టైగర్లను బాటికాలోవాలో కాల్చిచంపబడ్డారు, దీనికి ముందు తిరుగుబాటుదారులు ఒక యువ మహిళను హత్య చేయడంతోపాటు, ఆమె బిడ్డను అపహరించినట్లు తెలిసింది.[71]

నౌకాదళ వాహన శ్రేణిపై LTTE ఆత్మాహుతి దాడి చేసి 18 మంది సైనికులను హతమార్చిన తరువాత, మే 13, 2006న అల్లైపిడ్డీ నరమేధం జరిగింది, దీనిలో 13 మైనారిటీ తమిళ పౌరులు హత్య చేయబడ్డారు, ఉత్తర శ్రీలంకలోని కైట్స్ (ఉరుతోట) అనే చిన్న దీవిలోని మూడు గ్రామాల్లో జరిగిన ఊచకోత సంఘటనల్లో వీరు హత్యకు గురైయ్యారు.[72] శ్రీలంక ఆర్మీ కమాండర్ లెప్టినెంట్ జనరల్ శరత్ ఫోన్సెకాను గర్భంతో ఉన్న LTTE బ్లాక్ టైగర్ దళానికి చెందిన ఆత్మాహుతి దళ సభ్యురాలు అనోజా కుగెంథిరాసాతో దాడి చేయించడం ద్వారా హత్య చేయడానికి ప్రయత్నించారు, దేశ రాజధాని కొలంబోలోని, శ్రీలంక ఆర్మీ ప్రధాన కార్యాలయం వద్ద ఆమె తననితాను పేల్చుకొని ఈ దాడికి పాల్పడింది, అనంతరం LTTE చర్యలపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పెద్దఎత్తున విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఈ ఆత్మాహుతి దాడిలో ఫోన్సెకా మరియు ఇరవై ఏడు మంది ఇతరులు గాయపడ్డారు, మరో పది మంది మృతి చెందారు. 2001 కాల్పుల విరమణ తరువాత మొట్టమొదటిసారి, శ్రీలంక వైమానిక దళం ద్వీపంలోని ఈశాన్య ప్రాంతంలో ఉన్న ప్రత్యర్థి స్థావరాలపై ప్రతీకార చర్యగా వైమానిక దాడులు చేయడం ప్రారంభించింది.[73]

ఈ దాడి, ఏడాది క్రితం లక్ష్మణ్ కాదీరాగమార్ హత్య మరియు ఒక సెలవు దినం రోజున 710 మంది నిరాయుధు భద్రతా సిబ్బంది ప్రయాణిస్తున్న నౌకపై దాడికి విఫలయత్నం కారణంగా యూరోపియన్ యూనియన్ మే 19, 2006న LTTEని ఒక తీవ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించింది. EU సభ్య దేశాల్లో LTTE ఆస్తులను స్తంభింపజేసేందుకు ఇది కారణమైంది, అంతేకాకుండా శ్రీలంకలో తీవ్రవాద కార్యకలాపాలకు నిధులు సేకరించే చర్యలకు తెరపడినట్లు అయింది. యూరోపియన్ పార్లమెంట్ ఒక ప్రకటనలో, LTTE మొత్తం తమిళులకు ప్రాతినిధ్యం వహించడం లేదు, శ్రీలంక ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో రాజకీయ బహుతావాదం మరియు ప్రత్యామ్నాయ ప్రజాస్వామ్య అభిప్రాయాలకు ఇది అనుమతించడం లేదని పేర్కొంది.[74]

దేశంలోని ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో నిరంతరం దాడులు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, జూన్ 8-9 తేదీల్లో నార్వేలోని ఓస్లో నగరంలో కొత్త చర్చలకు రంగం సిద్ధమైంది. ఇరుపక్షాలకు చెందిన ప్రతినిధులు ఓస్లోకు చేరుకున్నారు, అయితే ప్రభుత్వ బృందాన్ని నేరుగా కలుసుకునేందుకు LTTE నిరాకరించడంతో చర్చలు రద్దు చేయబడ్డాయి. నార్వే మధ్యవర్తి ఎరిక్ సోల్హీమ్ విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, చర్చలు విఫలమవడానికి LTTE ప్రత్యక్ష బాధ్యత తీసుకోవాలన్నారు.[75]

తరువాత జరిగిన హింసాకాండలో, వాంకాలై నరమేధం ఒకటి, దీనిలో నలుగురు సభ్యులతో కూడిన మైనారిటీ శ్రీలంక తమిళ కుటుంబం మన్నార్ జిల్లాలోని వాంకాలై గ్రామంలో జూన్ 8, 2006న చిత్రవధ చేసి చంపబడ్డారు. తల్లి మరియు తొమ్మిదేళ్ల ఆమె కుమార్తెపై చంపేముందు అత్యాచారం కూడా జరిగినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. రక్తసిక్తమైన మృతదేహాలు తిరుగుబాటుదారుల అనుకూల తమిళ్‌నెట్ వార్తా వెబ్‌సైట్‌లో ప్రచురించబడ్డాయి, ఇవి శ్రీలంక మరియు విదేశాల్లో వివాదం సృష్టించాయి. శ్రీలంక ఆర్మీ ప్రతినిధులు, తమిళ టైగర్లు ఈ హత్యలకు సంబంధించి ఒకరిపైఒకరు ఆరోపణలు చేసుకున్నారు.[76][77][78][79][80][81] జూన్ 25, 2006న కెబిథిగోలెవా నరమేధం జరిగింది, దీనిలో LTTE ఒక బస్సుపై దాడి చేసి కనీసం 64 మంది సింహళీయులను హత్య చేసింది, దీనికి ప్రతీకారంగా వైమానిక దళం మరిన్ని దాడులకు దిగింది,[82] శ్రీలంక మూడో అత్యున్నత ఆర్మీ అధికారి, డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ జనరల్ పారమీ కులతుంగాను జూన్ 26న LTTE ఆత్మాహుతి దళ సభ్యుడొకరు హత్య చేశాడు. ఈ పరిణామాలు SLMM ఇరుపక్షాల మధ్య గతంలో కుదిరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.[83] ఇదిలా ఉంటే, ఎక్కువ మంది విశ్లేషకులు తిరిగి పూర్తి-స్థాయి యుద్ధానికి వెళ్లే అవకాశం లేదని, తక్కువ-తీవ్రత గల శత్రుభావాలు కొనసాగుతాయని అంచనా వేశారు.[84]

మావిల్ ఓయా (Mavil Aru) జల వివాదం[మార్చు]

జూన్ 21న మావిల్ ఓయా (మావిల్ ఆరు) జలాశయం యొక్క గేటును LTTE మూసివేయడంతో ప్రభుత్వ నియంత్రణలోని ప్రాంతాల్లో ఉన్న 15,000 గ్రామాలకు నీటి సరఫరా నిలిచిపోయింది, దీనికి సంబంధించిన పరిణామాలు కాల్పుల విరమణ తరువాత ఇరుపక్షాల మధ్య మొదటిసారి ఒక పూర్తి-స్థాయి పోరాటానికి దారితీశాయి.[85] ఈ గేటును తెరిపించేందుకు SLMM ప్రారంభ చర్చలు మరియు ప్రయత్నాలు విఫలమైన తరువాత, జులై 26న వైమానిక దళం LTTE స్థావరాలపై దాడులు చేయడం మొదలుపెట్టింది, పదాతి దళాలు కూడా గేట్‌ను తెరిపించేందుకు ఆపరేషన్ ప్రారంభించాయి.[86]

గేటు చివరకు ఆగస్టు 8న తిరిగి తెరవబడింది, వాస్తవానికి దీనిని ఎవరు తెరిచారనే దానిపై పరస్పర విరుద్ధ వార్తలు వచ్చాయి. గేటును బేషరుతుగా తెరిపేంచేందుకు LTTEని ఒప్పించగలిగామని SLMM మొదట ప్రకటన చేసింది.[87] అయితే ప్రభుత్వ ప్రతినిధి ఒకరు మాట్లాడుతూ తిరుగుబాటుదారులు సౌకర్యాలను బేరమాడే సాధనాలుగా ఉపయోగించుకోరాదని పేర్కొన్నారు[85] మరియు జలాశయం చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో LTTE స్థావరాలపై ప్రభుత్వ దళాలు తాజా దాడులు ప్రారంభించాయి. ఈ దాడులను SLMM చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ ఖండించారు, ప్రభుత్వానికి LTTE గేటు తెరిచేందుకు అంగీకరించినట్లు సమాచారం తెలియజేశామన్నారు. "వారికి నీటి విషయంలో ఆసక్తి లేదు. వారు మరేదో కోరుకుంటున్నారు."[85] తరువాత మానవతా దృక్పధంతో ఆలోచించి తామే ఈ గేటును తెరిచామని LTTE ప్రకటన చేసింది, అయితే సైనిక ప్రతినిధులు ఈ ప్రకటనతో విభేదించారు, మావిల్ ఆరు ఆనకట్టపై భద్రతా దళాలు దాడులు జరిపిన తరువాత, తక్షణమే ఈ గేటు తెరవబడిందని వారు పేర్కొన్నారు.[88] చివరకు, తిరుగుబాటు దారులతో భీకర పోరాటం తరువాత, ప్రభుత్వ దళాలు ఆగస్టు 15న మావిల్ ఆరు జలాశయంపై పూర్తి నియంత్రణ సాధించాయి.[89]

ముత్తూర్ మరియు జాఫ్నాల్లో LTTE పోరాటాలు[మార్చు]

మావిల్ ఆరు (మావిల్ ఓయా) పరిసరాల్లో భీకర పోరాటం జరుగుతున్న సందర్భంగా, గోకన్నా (ట్రికోమలీ)కు కూడా హింసాకాండ విస్తరించింది, ఇక్కడ LTTE కీలకమైన శ్రీలంక నౌకా దళ స్థావరంపై దాడి చేసింది,[87] ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉన్న వ్యూహాత్మక తీర ప్రాంత పట్టణం ముత్తూర్‌లో ఆగస్టు ప్రారంభంలో జరిగిన హింసాకాండలో 30 మంది పౌరులు మృతి చెందారు, ఈ కారణంగా ఈ ప్రాంతం నుంచి 25,000 మంది స్థానికులు సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలివెళ్లారు.[90] ముత్తూర్‌లో ఆగస్టు 2, 2006న LTTE భారీస్థాయిలో ఫిరంగి దాడులు ప్రారంభించడంతో ఘర్షణలు మొదలయ్యాయి[91] ఈ దాడులతో తిరుగుబాటుదారులు పట్టణంలోని కొన్ని భాగాలపై నియంత్రణ సాధించారు.[92] సైన్యం కూడా ఎదురుదాడులకు దిగింది, ఆగస్టు 5న పట్టణంపై తన పూర్తి నియంత్రణను తిరిగి సాధించుకుంది, ఈ సందర్భంగా జరిగిన భీకర పోరాటంలో 150 LTTE తిరుగుబాటుదారులు మృతి చెందారు.[91]

తర్వాత వెంటనే, మూదుతార (ముతూర్)లో అంతర్జాతీయ ఫ్రెంచ్ స్వచ్ఛంద సంస్థ యాక్షన్ ఎగైనెస్ట్ హంగర్ (ACF)లో పని చేస్తున్న 17 మంది సిబ్బంది ఉరితీయబడ్డారు. వారి మృతదేహాలు కార్యాలయ నేలపై బుల్లెట్ గాయలతో కనిపించాయి, వారి టీ-షర్టులపై స్పష్టంగా అంతర్జాతీయ మానవతావాద కార్యకర్తలుగా సూచించే గుర్తులు ఉన్నాయి. ఈ హత్యలను అంతర్జాతీయ దేశాలు తీవ్ర ఖండించాయి.[93] SLMM ఈ దాడుల వెనుక ప్రభుత్వ ప్రమేయం ఉందని పేర్కొంది,[94] అయితే ప్రభుత్వం ఈ ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది, ఇవి విషాదకరమైన మరియు పక్షపాతంతో కూడిన ఆరోపణలని పేర్కొంది, SLMMకు ఇటువంటి ప్రకటన చేసే హక్కు లేదని, ఎందుకంటే వారు శవపంచనామాలో నిపుణులు కాదని ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు వ్యాఖ్యానించారు.[95] అంతర్జాతీయ ఫోరెన్సిక్ నిపుణులతో ప్రభుత్వం ఈ సంఘటనపై అధికారిక దర్యాప్తుకు ఆదేశించింది, ఈ విచారణ ఇప్పటికీ కొనసాగుతుంది.[96]

ఇదిలా ఉంటే, దేశంలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో, కొన్ని రక్తపాత సంఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి, 2001 తరువాత మొదటిసారి ఆగస్టు 11న LTTE జాఫ్నా ద్వీపకల్పంలోని శ్రీలంక ఆర్మీ రక్షణ రేఖలపై పెద్దఎత్తున దాడులు ప్రారంభించింది. LTTE దాడుల్లో 400 నుంచి 500 మంది ఉన్న ఒక సాయుధ దళాన్ని ఉపయోగించింది, భూమి మరియు సముద్ర ప్రాంతాల్లో ఈ దళం దాడులు నిర్వహించింది, అంతేకాకుండా ప్రభుత్వ దళాల స్థానాలపై, ముఖ్యంగా పాలుయాల (పాలాలీ) వద్ద ప్రధాన మిలిటరీ వైమానిక స్థావరంపై ఫిరంగులతో కూడా దాడులు చేసింది.[97] మొదట, టైగర్లు ముహామలై (మహాకాండ) పరిసరాల్లో సైనిక రక్షణ రేఖలను ఉల్లంఘించి ఉత్తరంవైపుకు మరింత ముందుకెళ్లారు,[98] అయితే 10 గంటల భీకర పోరాటం తరువాత వారికి కళ్లెం పడింది. తరువాతి కొద్ది రోజులపాటు స్థిరమైన పోరాటాలు జరిగాయి, భారీ ప్రాణనష్టం కారణంగా ఈ పోరాటంలో LTTE వెనుకడుగు వేసింది.[99] ఈ ఆపరేషన్‌లో LTTE 250 మంది సాయుధులను కోల్పోగా,[99] 90 మంది శ్రీలంక సైనికులు మరియు నావికులు హత్య చేయబడ్డారు.[100]

చెన్‌కోలాయ్ వైమానిక దాడి[మార్చు]

శ్రీలంకలోని ఉత్తర మరియు తూర్పు ప్రాంతాల్లో భూస్థాయి పోరాటాలు జరుగుతుండగా, శ్రీలంక వైమానిక దళం తిరుగుబాటుదారుల నియంత్రణలో ఉన్న ముల్లైతీవు ప్రాంతంలో ఒక కేంద్రంపై వైమానిక దాడి చేసింది, ఈ దాడిలో అనేక మంది తమిళ బాలికలు మరణించారు. LTTE ఈ దాడిలో 61 మంది బాలికలు మృతి చెందారని తెలియజేసింది, SLMM మాత్రం తమకు 19 మంది మృతదేహాలు మాత్రమే దొరికాయని వెల్లడించింది.[101] ప్రభుత్వం ఇది LTTE సైనిక శిక్షణా కేంద్రమని, మరణించినవారు LTTE బాల సైనికులని ప్రకటించింది,[102] ఇదిలా ఉంటే LTTE బాధితులు పాఠశాల విద్యార్థులని, వారి ఒక అనాథాశ్రమంలో ప్రథమ చికిత్సపై కోర్సు నేర్చుకుంటున్నారని వెల్లడించింది.[102]

పాకిస్థాన్ హై కమిషనర్‌పై దాడి[మార్చు]

అదే రోజు, శ్రీలంకలో పాకిస్తాన్ హై కమిషనర్ బాషీర్ వాలీ మొహమెద్ ప్రయాణిస్తున్న కాన్వాయ్‌పై ఒక ఆటో రిక్షాలో అమర్చిన క్లైమోర్ యాంటీపర్సనల్ మైన్‌తో దాడి జరిగింది. హై కమిషనర్ ఎటువంటి గాయాలు కాకుండా ఈ దాడి నుంచి తప్పించుకున్నారు, అయితే ఏడుగురు ఇతర వ్యక్తులు ప్రాణాలు కోల్పోగా, మరో 17 మంది పేలుడులో గాయపడ్డారు.[103] ఈ దాడికి ఏ గ్రూపు బాధ్యత వహించలేదు, అయితే శ్రీలంక ప్రభుత్వం ఈ దాడికి LTTEనే కారణమని ఆరోపించింది. పాకిస్థాన్ హై కమిషనర్ బాషిర్ వాలీ మొహమెద్ భారతదేశం తనపై ఈ దాడి చేసివుంటుందని బలమైన అనుమానం వ్యక్తం చేశారు,[104] శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి సైనిక పరికరాలు ఎక్కువగా సరఫరా చేస్తున్న పాకిస్థాన్‌ను భయపెట్టేందుకు భారతదేశం ఈ చర్యకు పాల్పడి ఉండవచ్చని ఆరోపించారు.[104] రాబోయే నెలల్లో పాకిస్థాన్ అవసరమైన పరికరాలు ప్రతి 10 రోజులకు పంపుతామని హామీ ఇచ్చింది, పాకిస్థాన్ బలమైన హామీ ఇవ్వడంతో, శ్రీలంక రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి గోటాభాయ రాజపక్స LTTE ప్రధాన స్థావరం కిళినోచ్చిని డిసెంబరు చివరి నాటికి వారి నుంచి విడిపిస్తామని బహిరంగంగా ధీమా వ్యక్తం చేశారు.

సాంపూర్ పతనం[మార్చు]

హింసాకాండ పునరుద్ధరించబడినప్పటి నుంచి, వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన[105] శ్రీలంక నౌకా దళ స్థావరం ట్రింకోమలీకి సాంపూర్ చుట్టుపక్కల ఉన్న LTTE స్థావరాల నుంచి తీవ్ర ముప్పు ఉండటంపై సైనిక యంత్రాంగంలో ఆందోళనలు పెరుగుతూ వచ్చాయి, సాంపూర్ ప్రాంతం ట్రింకోమలీ నుంచి కోడియార్ అగాథవ్యాప్తంగా విస్తరించివుంది.[106][107] LTTE స్థావరాల నుంచి ఈ ప్రాంతంపై ఫిరంగి దాడులు జరిగితే ఈ నౌకా దళ స్థావరం నిర్వీర్యమవడంతోపాటు, ఈ ప్రాంతం తిరుగుబాటుదారుల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోతే జాఫ్నా ప్రాంతానికి సరఫరాలు తెగిపోయి, సైనిక కార్యకలాపాలు నిలిచిపోతాయి. నౌకల యొక్క అన్ని కదలికలు కూడా LTTE నిరంతర నిఘాలో ఉన్నాయి.[106] ఈ భయాలను అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల సైనిక సలహా బృందం కూడా సమర్థించింది, ఈ బృందం 2005లో ద్వీపాన్ని సందర్శించింది.

మావిల్ ఆరు (మావిల్ ఓయా) మరియు ముత్తూర్ (మూదుతార) ప్రాంతాల్లో ఘర్షణలు తరువాత, LTTE ట్రింకోమలీ (గోకన్నా)లోని నౌకాదళ స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని దాడులను ఉధృతం చేసింది,[107] ఆగస్టు 21న శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్స మాట్లాడుతూ సాంపూర్ నుంచి LTTE ముప్పును నిర్బంలీకరించడమే ప్రభుత్వ ఉద్దేశమని స్పష్టీకరించారు.[107] ఆగస్టు 28న, శ్రీలంక సైన్యం సాంపూర్ మరియు పొరుగునున్న కడైపారిచ్చాన్ (గీతా-బారా-హెనా) మరియు తోప్పూర్ (తుపాపురా) ప్రాంతాల్లో LTTE స్థావరాలను తిరిగి హస్తగతం చేసుకునేందుకు ఒక పోరాటం ప్రారంభించింది. ఈ పోరాటం కొనసాగినట్లయితే, కాల్పుల విరమణను రద్దు అయినట్లు భావించాల్సి వస్తుందని LTTE ప్రకటన చేసింది.

స్థిరమైన పురోగతి తరువాత, బ్రిగేడ్ కమాండర్ శరత్ విజేసింఘే[108] నేతృత్వంలోని శ్రీలంక భద్రతా దళాలు సాంపూర్ (సోమపురా) ప్రాంతాన్ని LTTE నుంచి సెప్టెంబరు 4న స్వాధీనం చేసుకున్నాయి, ఆపై ఇక్కడ సైనిక స్థావరాలు ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించాయి,[109] వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన పట్టణం నుంచి తమ సాయుధులు వెనక్కు వచ్చారని ధ్రువీకరించడం ద్వారా LTTE ఓటమిని అంగీకరించింది.[110] 2002లో కాల్పుల విరమణపై సంతకం చేసిన తరువాత మొట్టమొదటిసారి ఒక పెద్ద భాగం ఇరుపక్షాల చేతులు మారడం ఇదే తొలిసారి కావడం గమనార్హం.[111] ఈ యద్ధంలో 33 మంది సైనికులు, 200ల మందికిపైగా LTTE కార్యకర్తలు మృతి చెందినట్లు శ్రీలంక సైన్యం వెల్లడించింది.[108]

LTTE ప్రతీకారం మరియు తర్వాతి శాంతి చర్చలు[మార్చు]

అక్టోబరులో LTTE ప్రతీకార చర్యలు చేపట్టింది. మొదట, దేశంలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో LTTE నియంత్రణ ప్రాంతం మరియు ప్రభుత్వ నియంత్రణ ప్రాంతం మధ్య సరిహద్దుగా ఉన్న ముహామలై (మహాకాండ)లో జరిగిన భీకర యుద్ధంలో తిరుగుబాటుదారులు 130 మంది సైనికులను హతమార్చారు.[112] కొన్ని రోజుల తరువాత, ఒక అనుమానిత LTTE ఆత్మాహుతి దళ సభ్యుడు దేశం నడిబొడ్డున ఉన్న హాబారబాలో ఒక నౌకా దళ కాన్వాయ్‌పై దాడి చేశాడు, సెలవుపై ఇంటికి తిరిగి వస్తున్న 100 మంది నావికులు ఈ దాడిలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.[113][114] యుద్ధ చరిత్రలో అతిపెద్ద ఆత్మాహుతి దాడిగా ఇది గుర్తించబడుతుంది.[115]

రెండు రోజుల తరువాత, LTTE సముద్ర టైగర్లు దేశ దక్షిణ ప్రాంతంలో ఉన్న గాలే నగరంలో దక్షిణ నౌకా దళ స్థావరంపై దాడి చేశారు. LTTE దక్షిణ ప్రాంతంలో తనకు అతి దూరం ప్రాంతంలో జరిగిన దాడి ఇది, ఈ దాడిలో 15 మంది LTTE సాయుధులు పాల్గొన్నారు, వీరు ఐదు ఆత్మాహుతి దళ బోట్లలో వచ్చి ఈ దాడి చేశారు. ఈ దాడిని ప్రభుత్వ దళాలు సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టాయి, నౌకా దళ స్థావరానికి పరిమితంగానే నష్టం జరిగింది. 15 మంది LTTE ఆత్మాహుతి దళ సభ్యులు ఈ దాడిలో మరణించారని భావిస్తున్నారు, వీరితోపాటు ఈ సంఘటనలో ఒక శ్రీలంక నావికుడు కూడా మరణించాడు.[116]

ఈ హింసాకాండను పక్కనబెడితే, ఇరుపక్షాలు జెనీవాలో అక్టోబరు 28-29న బేషరుతుగా శాంతి చర్చలకు హాజరయ్యేందుకు అంగీకరించాయి.[117] కీలకమైన A9 రహదారిని తెరవడంపై భేదాభిప్రాయాలు కారణంగా ఈ చర్చలు కూడా విఫలమయ్యాయి, జాఫ్నా మరియు దక్షిణంలోని ప్రభుత్వ నియంత్రణ ప్రాంతాలకు మధ్య ఇది అనుసంధానంగా ఉంది. ఆగస్టులో భీకరమైన పోరాటాలు తరువాత మూసివేయబడిన ఈ రహదారిని తెరవాలని LTTE కోరుకుంటుండగా, ప్రభుత్వం అందుకు నిరాకరించింది, LTTE పన్నులు వసూలు చేసేందుకు దీనిని ఉపయోగించవచ్చని, ప్రభుత్వ దళాలపై మరిన్ని దాడులు చేసేందుకు కూడా దీనిని ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.[118]

కొత్త సంవత్సరం వేకువజాము తరువాత, దేశంలోని దక్షిణ ప్రాంతంలో అనుమానిత LTTE సాయుధులు రెండు బస్సులపై బాంబు దాడులు చేశారు, ఈ దాడుల్లో 21 మంది పౌరులు మృతి చెందారు. LTTE దాడి యొక్క అన్ని లక్షణాలను దాడి చేసినవారు కూడా ప్రదర్శించారని వార్తలు వచ్చాయి.[119] శ్రీలంక ప్రభుత్వం ఈ దాడులను ఖండించడంతోపాటు, దీనికి LTTE కారణమని ఆరోపించింది,[120] అయితే ఈ దాడుల్లో తమ ప్రమేయం ఏమీ లేదని LTTE స్పష్టం చేసింది. జానే యొక్క రక్షణ వారపత్రికకు విశ్లేషకుడిగా పనిచేస్తున్న ఇక్బాల్ అథాస్, LTTE ప్రజలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ఆందోళన కలిగిస్తుందని అభిప్రాయపడ్డారు, పౌరులపై మరిన్ని దాడులు జరిగే అవకాశాన్ని తోసిపుచ్చలేమని వ్యాఖ్యానించారు.[121] ఇతర విశ్లేషకులు కూడా LTTE పౌరులకు మరిన్ని దాడులు నిర్వహించే అవకాశం ఉందని అనుమానం వ్యక్తం చేశారు, కాల్పుల విరమణ కాలంలో సైనిక మరియు రాజకీయ లక్ష్యాలకు మాత్రమే పరిమితమై ఉన్న LTTE ఇప్పుడు వివాదం మొదటి దశల్లో మాదిరిగా పౌరులను లక్ష్యాలుగా చేసుకోవడం పెరిగే అవకాశం ఉందన్నారు.

తూర్పు ప్రాంతంలో ప్రభుత్వ దళాల పోరాటం[మార్చు]

డిసెంబరు 2006లో, ఆర్మీ కమాండర్ మరియు ఇతర ప్రభుత్వ సీనియర్ అధికారులు మొదట శ్రీలంక తూర్పు ప్రావీన్స్‌లో LTTEని నిర్మూలించేందుకు, తరువాత పూర్తి సైనిక సామర్థ్యంతో దేశంలోని ఉత్తర ప్రాంతంలో LTTEని ఓడించేందుకు తమ ప్రణాళికలను వ్యక్తపరిచారు.[86] తూర్పు ప్రాంతంలో పోరాటాలకు సైన్యం సూచించిన కారణాల్లో, LTTE నుంచి ఈ ప్రాంతంలో పౌరులకు విముక్తి కల్పించాల్సిన అవసరం ఒకటి, ఈ ప్రాంతంలో పౌరులపై తిరుగుబాటుదారులు ఫిరంగి దాడులు చేస్తున్నారని, అక్కడ ఉన్న 35,000 పౌరులను వారు మానవ రక్షణ కవచాలుగా ఉపయోగించుకుంటున్నారని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.[122] ఈ వాదనలను తర్వాత అక్కడి పౌరులు కూడా విలేకరులతో మాట్లాడుతూ ధ్రువీకరించారు, తమను తమిళ టైగర్లు నిర్బంధించారని వారు వెల్లడించారు..[123] నవంబరు 7, 2007న, ఇటువంటి విరుద్ధమైన ప్రకటనల నడుమ, 45 మంది తమిళ పౌరులు హత్యకు గురైయ్యారు, దీనిని వాహరై బాంబు దాడిగా గుర్తిస్తున్నారు.

ఈ తరువాత, ఆర్మీ LTTEపై డిసెంబరు 8, 2006న ఒక పోరాటం ప్రారంభించిందిస, బట్టికాలోవా జిల్లాలో వాకరైని స్వాధీనపరుచుకునే ఉద్దేశంతో దీనిని చేపట్టారు, తూర్పు ప్రాంతంలోని ఈ ప్రదేశంపై LTTEకి గట్టుపట్టుంది,[124] అయితే రుతుపవన కాలం కొనసాగుతుండటంతో యుద్ధ కార్యకలాపాల నిర్వహణ కష్టతరంగా మారడం మరియు ఈ ప్రాంతంలో భారీ సంఖ్యలో పౌరులు నివసిస్తుండటంతో తాత్కాలికంగా ఈ పోరాటాన్ని నిలిపివేశారు.[125] తరువాతి కొద్ది వారాల సమయంలో, భీకరమైన పోరాటం జరుగుతుందేమోననే భయంతో వాకరై నుంచి సుమారుగా 20,000 మంది పౌరులు ప్రభుత్వ నియంత్రణలోని ప్రాంతాలకు వలసవెళ్లారు. జనవరి మధ్యకాలంలో సైన్యం కొత్త పోరాటాన్ని ప్రారంభించింది, జనవరి 19, 2007న ప్రభుత్వ దళాలు వాకరైని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. తూర్పు ప్రాంతంలో పోరాటం కొనసాగుతుండగా, LTTE మరియు ఇతరులు జనవరి 2 2007న ప్రభుత్వ దళాలు పాడుహుథురై బాంబు దాడి జరిపాయని ఆరోపణలు వచ్చాయి, ఆ రోజు శ్రీలంక వైమానిక దళం ఉత్తర శ్రీలంకలోని ఇల్లుప్పైకాడవైలో బాంబు దాడులు చేసింది, దీనిని ప్రభుత్వ దళాలు LTTE నౌకాదళ స్థావరంగా పేర్కొన్నాయి.[126][127] LTTEపై మూడు వేర్వేరు దిశల నుంచి సైన్యం దాడులు ప్రారంభించింది, రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధఇ కెహెలియా రాంబుక్‌వెల్లా తీవ్రవాదల చెర నుంచి వాంకరైని విడిపించామని ప్రకటించారు. వాకరే (వాకరై) ప్రభుత్వ దళాల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోవడంతో ఉత్తర ప్రాంతంలోని టైగర్లు తమ తూర్పు ప్రాంత దళాలకు సరఫరాలు అందించే మార్గాలు తెగిపోయాయి, దీంతో అప్పటికే తూర్పు ప్రాంతంపై తమ ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోతున్న టైగర్లు మరింత బలహీనపడ్డారు.[128][129]

సైనిక దాడులు జరుగుతున్నప్పటికీ, LTTE ప్రభుత్వ నియంత్రణలోని భూభాగంలో పౌరులపై దాడులు చేయడం కొనసాగించింది. ఏప్రిల్ 1, 2007న, LTTE తూర్పు ప్రాంత బట్టికాలోవా జిల్లాలో ఆరుగురు సింహళీ సునామీ సహాయక సిబ్బందిని హత్య చేసినట్లు శ్రీలంక సైన్యం ఆరోపించింది.[130][131] తరువాతి రోజు, అనుమానిత LTTE కార్యకర్త ఒకరు అంపారాలో ఒక ప్రయాణికుల బస్సులో బాంబు పేల్చాడు, ఈ దాడిలో ముగ్గురు బాలలతోపాటు మొత్తం పదిహేడు మంది మృతి చెందారు.[132][133]

ప్రత్యేక దళాల చిన్న గ్రూపులుగా మరియు కమాండో యూనిట్‌లుగా కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న దళాలు ఫిబ్రవరిలో కొత్త ఆపరేషన్‌ను మొదలుపెట్టాయి[134] తూర్పు ప్రావీన్స్‌లో మిగిలిన LTTE సాయుధులను నిర్మూలించడం ఈ ఆపరేషన్ ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది. ఈ ఆపరేషన్‌లో భాగంగా, దళాలు కీలకమైన LTTE స్థావరం గోకాతుగొల్లా (కొక్కాడిచోళై)ని మార్చి 28న స్వాధీనం చేసుకున్నాయి,[135] ఏప్రిల్ 12న వ్యూహాత్మక A5 రహదారిపై కూడా ప్రభుత్వ దళాలు నియంత్రణ సాధించాయి, దీంతో 15 ఏళ్ల తరువాత ఈ రహదారి పూర్తిగా ప్రభుత్వ నియంత్రణలోకి వచ్చింది.[136] దీని తరువాత తూర్పు ప్రాంతంలో LTTE ఉనికి 140 చదరపు కిలోమీటర్ల అటవీ ప్రాంతానికి పరిమితమైంది, ఈ అటవీ ప్రాంతం మడాకాలాపువా (బట్టికాలోవా)కు వాయువ్యంగా తోప్పిగాలాలో ఉంది. సైనిక దళాల అంచనా ప్రకారం, ఈ ఆపరేషన్‌లో తొమ్మిది మంది సైనికులు మరియు 184 మంది టైగర్లు మృతి చెందారు.[134]

ఉత్తర ప్రాంతంలో ప్రభుత్వ పోరాటం. LTTE నాయకత్వంపై దాడులు[మార్చు]

ఉత్తర ప్రాంతంలో నెలల తరబడి చెదురుమదురు పోరాటాలు జరిగాయి, అయితే ఘర్షణల ఉధృతి సెప్టెంబరు 2007 తరువాత బాగా పెరిగింది. ముందు రక్షణ రేఖలపై ఘర్షణలు సందర్భంగా, దళాలను విడదీయడం ద్వారా, ఇరుపక్షాల మధ్య భీకరమైన ఫిరంగి దాడులు జరిగాయి, దీని తరువాత సైనిక దళాలు లోపలి భూభాగంలోకి అడుగుపెట్టడం మొదలైంది.[137] డిసెంబరు 22, 2007న, ఉయిలాకులామా మరియు థాంపనై వద్ద LTTE రక్షణ రేఖలను శ్రీలంక ప్రభుత్వ దళాలు హస్తగతం చేసుకున్నాయి.[138] డిసెంబరు 29, 2007న, మన్నార్ జిల్లాలోని LTTE కీలక స్థావరం పారాప్పకాండల్‌ను సైన్యం చేజిక్కించుకుంది.[139][140]

సండే అబ్జర్వర్ పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఆర్మీ కమాండర్ లెప్టినెంట్ జనరల్ శరత్ ఫోన్సెకా మాట్లాడుతూ, LTTE ఫార్వర్డ్ డిఫెన్స్ లైన్స్‌ను ఆర్మీ స్వాధీనం చేసుకుందని, అన్నివైపుల నుంచి వన్నీ LTTE స్థావరాలను చుట్టుముట్టిందని చెప్పారు. యుద్ధంలో ఇప్పుడు 3000 మంది టైగర్లు మాత్రమే ఉన్నారని, వచ్చే ఏడాది మొదటి ఆరు నెలల కాలంలో సైన్యం వారిని నిర్మూలించాలనుకుంటుందని తెలపారు.[141] ఒక రోజు తరువాత, ఆర్మీ, వైమానిక, నౌకాదళ కమాండర్‌ల నుంచి ఈ స్థాయిలో ఉత్సాహపూరిత ప్రకటనలు చేయలేకపోయారు, వారు అంత ఆశావహంగా మాట్లాడకపోవడం గమనార్హం. వన్నీలో ఆర్మీ 5000 మంది టైగర్లను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందన్నారు. ఆర్మీ కమాండర్ ఫార్వర్డ్ డిఫెన్స్ లైన్లలో ప్రస్తుత యుద్ధాలను ఆగస్టు 2008లో నిర్ణయాత్మక దశకు తీసుకెళ్లాలని భావిస్తున్నట్లు చెప్పారు. కమాండర్ అభిప్రాయంలో, 2008లో LTTEని ఓడించడం సాధ్యపడుతుందన్నారు.[142]

నవంబరు 26, 2007న జయంతినగర్‌లోని ఒక బంకర్ కాంప్లెక్స్‌పై శ్రీలంక వైమానిక దళం చేసిన వైమానిక దాడుల్లో LTTE అధినేత వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్ తీవ్రంగా గాయపడ్డాడని శ్రీలంక సైన్యం ప్రకటించింది.[143] దీనికి ముందు, నవంబరు 2, 2007న, ప్రభుత్వ దళాలు జరిపిన మరో వైమానిక దాడిలో ఎల్టీటీఈ రాజకీయ విభాగ అధిపతి S. P. తమిళ్‌సెల్వన్ మృతి చెందాడు.[144] శ్రీలంక వైమానిక దళం బహిరంగంగా LTTE నాయకత్వాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేస్తామని ప్రకటనలు చేసింది.[142] జనవరి 5, 2008న, ఒక అనుమానిత శ్రీలంక ఆర్మీ డీప్ పెనట్రేషన్ యూనిట్ చేసిన మందుపాతర దాడిలో LTTE సైనిక నిఘా విభాగ అధిపతి కల్నల్ ఛార్లస్ మరణించాడని LTTE-అనుకూల వెబ్‌సైట్ ఒకటి వెల్లడించింది.[145][146]

కాల్పుల విరమణ నుంచి ప్రభుత్వ ఉపసంహరణ తర్వాత గడువు[మార్చు]

జనవరి 2, 2008న, శ్రీలంక ప్రభుత్వం అధికారికంగా కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం నుంచి తాము బయటకు వస్తున్నట్లు ప్రకటించింది.[147] డిసెంబరు 29, 2007న రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి గోటాభాయ రాజపక్స డిమాండ్‌ల నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం ఏర్పడింది.[148]

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు,[149] కెనడా,[150] మరియు నార్వే[151] వంటి దాతల దేశాలు శ్రీలంక ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయంపై తీవ్ర విచారం వ్యక్తం చేశాయి. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని శ్రీలంక ప్రభుత్వం రద్దు చేయడంపై పొరుగున ఉన్న భారతదేశం కూడా అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది.[152]

జనవరి 10, 2008న, LTTE కూడా దీనికి ప్రతిస్పందించింది, టైగర్ల రాజకీయ విభాగానికి కొత్త అధిపతిగా B.నదేశన్‌ను దీనిపై అధికారిక ప్రకటన చేశాడు. ఎటువంటి సమర్థన లేకుండా కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం నుంచి శ్రీలంక ప్రభుత్వం ఏకపక్షంగా తప్పుకోవడం LTTEని ఆశ్చర్యపరచడంతోపాటు, ఆ నిర్ణయం తమకు అసంతృప్తి కలిగించిందని నదేశన్ పేర్కొన్నాడు. ఇదిలా ఉంటే LTTE కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం (CFA)లో ప్రతి నిబంధనను అమలు చేసేందుకు కట్టుబడి ఉంటుందని, దానిని తాము వంద శాతం గౌరవిస్తామని చెప్పాడు. తాజా పరిణామాల నేపథ్యంలో.... ప్రభుత్వ చర్యలను పరిగణనలోకి తీసుకొని, ప్రపంచ దేశాలు తమపై విధించిన నిషేధాన్ని తక్షణమే తొలగించాలని LTTE డిమాండ్ చేసింది.[153][154]

ఏప్రిల్ 23, 2008లో 185 మంది శ్రీలంక సైనికులు మరణించినట్లు వార్తలు వచ్చాయి, ముహామలై ఫార్వర్డ్ డిఫెన్స్ లైన్ వద్ద ఉన్న ప్రభుత్వ దళాలు మూడో ఫ్రంట్‌ను తెరిచేందుకు, జాఫ్నా ద్వీపకల్పం నుంచి కిళినోచ్చివైపుకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించిన సందర్భంలో ఈ రక్తపాతం జరిగింది. తిరుగుబాటుదారులను నిర్మూలించే సైనిక ప్రయత్నాలకు ఈ సంఘటనతో ఎదురుదెబ్బ తగిలింది.[155]

మే 9, 2009న, ఆడంపాన్ పట్టణాన్ని శ్రీలంక సైన్యం స్వాధీనం చేసుకుంది.[156] జూన్ 30, 2008న, SLA దళాలు మన్నార్ యుద్ధ రంగాన్ని పెరియామధు నైరుతీ ప్రాంతంలో వావునియా యుద్ధ రంగంతో కలిపాయి.[157] జులై 16, 2008న SLA దళాలు విదాట్టల్‌తీవును స్వాధీనం చేసుకున్నాయి, ఇది ద్వీపం యొక్క వాయువ్య తీర ప్రాంతంలో ఉన్న అతిపెద్ద పట్టణం, అంతేకాకుండా ఇది సముద్ర టైగర్ల ప్రధాన స్థావరంగా ఉంది.[158] జులై 20, 2008న, శ్రీలంక ఆర్మీ ఇలుప్పైక్కాడవై పట్టణాన్ని హస్తగతం చేసుకుంది.[159]

జులై 21, 2008న, కొలంబోలో జరిగే SAARC దేశాధిపతుల 15వ సమావేశాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని జులై 28 నుంచి ఆగస్టు 4 వరకు LTTE ఏకపక్ష కాల్పుల విరమణను ప్రకటించింది.[160] అయితే, శ్రీలంక ప్రభుత్వం LTTE ప్రతిపాదనను తోసిపుచ్చింది, ఇది అనవసర మరియు వంచనసచేసే ప్రతిపాదనని కొట్టిపారేసింది.[161]

ప్రభుత్వానికి గణనీయమైన సైనిక విజయాలు[మార్చు]

ఆగస్టు 2, 2008న, మన్నార్ జిల్లాలో LTTE ప్రధాన స్థావరమైన వెల్లాన్‌కులం పట్టణాన్ని ముందుక వస్తున్న SLA దళాలు హస్తగతం చేసుకున్నాయి.[162] దీంతో మన్నార్ జిల్లా పూర్తిగా శ్రీలంక ప్రభుత్వ దళాల నియంత్రణలోకి వచ్చింది, దీనికి సైన్యానికి ఎనిమిది నెలల సమయం అవసరమైంది.[163] దీనికి రెండు రోజుల ముందు సైన్యం మన్నార్-కిళినోచ్చి సరిహద్దును దాటి కిళినోచ్చి జిల్లాలోకి ప్రవేశించింది.[164] రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి గోటాభాయ రాజపక్స మాట్లాడుతూ, ఏడాది చివరినాటికి తిరుగుబాటుదారుల ప్రధాన కేంద్రం కిళినోచ్చిని స్వాధీనం చేసుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు చెప్పారు.[165][dead link]

తరువాతి వారాల్లో, భీకరమైన సైనిక పోరాటం జరిగింది, సెప్టెంబరు 2, 2008న ఆర్మీ మల్లావీ పట్టణాన్ని పూర్తిగా తన నియంత్రణలోకి తీసుకుంది.[166]

సెప్టెంబరు 9, 2008న, LTTE వావునియా వైమానిక స్థావరంపై ఆశ్చర్యకరరీతిలో దాడి చేసింది. సైన్యం ఈ దాడిని తిప్పికొట్టినట్లు ప్రకటించింది, దీనిలో ఇరువైపులా పెద్ద ప్రాణనష్టం జరిగిందని ప్రభుత్వం జరగ్గా, తిరుగుబాటుదారులు తమ దాడి విజయవంతం అయిందని పేర్కొన్నారు.[167][168][169]

సెప్టెంబరు 15, 2008న, అక్కారయాంకులం ప్రాంతంలో భీకరమైన పోరాటం ప్రారంభమైంది, ఈ ప్రాంతం కిళినోచ్చికి సమీపంలో ఉంది.[170] అక్టోబరు 3, 2008న, 650 టన్నుల ఆహార పదార్థాలతో, 51 ట్రక్కుల గల UN సహాయక కాన్వాయ్ కిళినోచ్చి జిల్లాలోకి అడుగుపెట్టింది, ఇదిలా ఉంటే ఆ సమయంలో కిళినోచ్చి పట్టణంలో నిర్మానుష్యమైందని వార్తలు వచ్చాయి.[171]

అక్టోబరు 6, 2008న, మాజీ మేజర్ జనరల్ జనకా పెరేరా ఒక ఆత్మాహుతి దాడిలో మరణించారు, ఈ దాడిలో ఆయనతోపాటు 26 మంది ఇతరులు మృతి చెందారు. ప్రభుత్వం ఈ దాడి LTTE చేసిందని ఆరోపించింది. ఇదిలా ఉంటే ఆర్మీ అధిపతి తమ దళాలు టైగర్ల పాలనా రాజధాని కిళినోచ్చికి 2 km (1.2 mi) దూరంలో ఉన్నారని వెల్లడించారు.[172]

అక్టోబరు 17, 2008న, SLA దళాలు మన్నార్-పూనార్యాన్ (A-32) రహదారిని నచ్చికుడా ఉత్తర భాగంగా దిగ్బంధించారు, దీని వలన నచ్చికుడా ప్రాంతాన్ని చుట్టుముట్టారు, ద్వీపం యొక్క వాయువ్య ప్రాంతంలో అప్పటికి మిగిలిన సముద్ర టైగర్ల ప్రధాన స్థావరం ఇదే కావడం గమనార్హం.[173] ఈ సమయానికి 200,000 మందికిపైగా పౌరులు తాజా దశ పోరాటం సందర్భంగా స్థానచలనం పొందారు, వీరందరూ సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలివెళ్లడంతో మానవతా సంక్షోభం తలెత్తింది; అయితే చర్చల విషయంలో LTTE విశ్వసనీయతపై సందేహాలతోపాటు, అనేక కారణాల వలన కొత్త కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిర్చేందుకు పశ్చిమ దేశాలు లేదా భారతదేశం ఏవీ ముందుకురాలేదు.[174]

అక్టోబరు 28, 208న, పశ్చిమ కిళినోచ్చి యుద్ధ రంగంలోని SLA దళాలు LTTE యొక్క పశ్చిమ తీర ప్రాంత స్థావరం నచ్చికుడాపై తుది యుద్ధం మొదలుపెట్టాయి, ఈ స్థావరం తరువాతి రోజే ప్రభుత్వ దళాల చేతుల్లోకి వెళ్లింది.[175][176] పూనెర్యైన్‌వైపు ముందడుగు వేస్తూ, ఆర్మీ టాస్క్ ఫోర్స్ 1 కిరంచ్చి, పాలవీ, వెరావిల్, వాలైపాడు మరియు డెవిల్స్ పాయింట్ ప్రాంతాలను హస్తగతం చేసుకుంది.[177][178] నవంబరు 15, 2008న, ఆర్మీ టాస్క్ ఫోర్స్ 1 దళాలు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన తమిళ టైగర్ల కీలక పూనెర్యైన్‌లోకి ప్రవేశించాయి.[179][180]

జాఫ్నా-కాండీ (A-9) రోడ్డు తూర్పువైపున కొత్త యుద్ధ రంగంలో LTTE తిరుగుబాటుదారులను ఎదుర్కొనేందుకు, నవంబరు 3, 2008న కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన ఆర్మీ టాస్క్ ఫోర్స్ 3 మంకులం ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించింది.[181] SLA దళాలు నవంబరు 17, 2008న మంకులం మరియు పరిసర ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.[182]

తూర్పు ముల్లైతీవు యుద్ధ రంగంలో డిసెంబరు 4, 2008న ముల్లైతీవుకు దక్షిణంగా 10 km (6.2 mi) దూరంలో ఉన్న అలాంపిల్‌లోకి SLA దళాలు ప్రవేశించాయి.[183][184]

కిళినోచ్చి పతనం మరియు అనంతర పరిణామాలు[మార్చు]

శ్రీలంక ఆర్మీ తెలియజేసిన వివరాల ప్రకారం, కిళినోచ్చి ప్రాంతంపై ప్రభుత్వ దళాల దాడులు నవంబరు 23, 2008న ప్రారంభమయ్యాయి. తిరుగుబాటుదారుల రక్షణ రేఖలపై మూడువైపుల నుంచి సైనిక దళాలు దాడులు చేశాయి.[185] అయితే, LTTE గట్టి ప్రతిఘటన ఇచ్చింది, దీర్ఘకాలం కొనసాగిన పోరాటంలో ఇరుపక్షాల్లో పెద్దఎత్తున ప్రాణనష్టం జరిగింది.[186]

జనవరి 1, 2009న SLA దళాలు ఎట్టకేలకు పరాంథాన్‌ను హస్తగతం చేసుకున్నాయి, ఈ ప్రాంతం కిళినోచ్చికి ఉత్తరంగా A-9 రహదారిపై ఉంది. గుర్తుతెలియని రక్షణ శాఖ పరిశీలకులు వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, పరాంథాన్ విజయంతో LTTE ఆధిపత్యంలో ఉన్న ఎలిఫెంట్ పాస్ దక్షిణ పరిధిని మరియు LTTE ప్రధాన కేంద్రం కిళినోచ్చిని వేరుచేయబడ్డాయి, అంతేకాకుండా సైన్యానికి కిళినోచ్చిపై దాడుల చేసే అవకాశం ఏర్పడిందని చెప్పారు.[187]

జనవరి 2, 2009న, శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్స తమ దళాలు కిళినోచ్చిని స్వాధీనం చేసుకున్నాయని ప్రకటించారు, దీనిని తిరుగుబాటుదారులు దశాబ్దకాలంపాటు అసలు పాలక రాజధానిగా ఉపయోగించారు.[188] కిళినోచ్చిని చేజార్చుకోవడంతో LTTE నైతిక బలానికి తీవ్రమైన ఎదురుదెబ్బ తగడంతోపాటు, సమర్థవంతమైన మరియు నిర్దయాత్మకమైన తీవ్రవాద గ్రూపుకు ప్రతిరూపంగా పరిగణించబడిన LTTE ప్రాబవానికి గండిపడింది.[189] కిళినోచ్చి విజయంతో, శ్రీలంక ప్రభుత్వ దళాలు దేశవ్యాప్తంగా టపాసులు పేల్చి సంబరాలు జరుపుకున్నాయి. కళినోచ్చి పతనం తరువాత, అన్నివైపుల నుంచి తీవ్ర సైనిక ఒత్తిడి ఫలితంగా LTTE పూర్తిగా పతనమవుతుందని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి.[190]

జనవరి 8, 2009న, టైగర్లు జాఫ్నా ద్వీపకల్పంపై తమ స్థావరాలను ఖాళీ చేసి, తమ చివరి ప్రధాన స్థావరమైన ముల్లైతీవు అడవులుల్లోకి వెళ్లి దానిని తుది పోరాట ప్రదేశంగా మార్చారు.[191] జనవరి 14, 2009న జాఫ్నా ద్వీపకల్పం మొత్తం భూభాగం శ్రీలంక సైన్యం నియంత్రణలోకి వచ్చింది.[192]

జనవరి 25, 2009న, SLA దళాలు తమిళ టైగర్ల చివరి ప్రధాన స్థావరమైన ముల్లైతీవు పట్టణాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నాయి.[193][194]

ఫిబ్రవరి 3, 2009న, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు, యూరోపియన్ యూనియన్, జపాన్ మరియు నార్వే దేశాలు తమిళ టైగర్ల తమ నియంత్రణలో ఉన్న అతికొద్ది భూభాగాన్ని కూడా చేజార్చుకునేందుకు అతి తక్కువ సమయం మాత్రమే ఉన్నందున, వారు ఆయుధాలు త్యజించి, బంధితులను విడిచిపెట్టాలని ఒక ఉమ్మడి ప్రకటన జారీ చేశాయి.[195]

ఫిబ్రవరి 5, 2009న, సముద్ర టైగర్ల చివరి స్థావరం "చాలై"ని సైన్యం స్వాధీనం చేసుకుంది, దీనిద్వారా తిరుగుబాటుదారుల నియంత్రణలో ఉన్న భూభాగ విస్తీర్ణం 200 km2కు (చదరపు కిలోమీటర్లు) తగ్గిపోయింది.[196]

ఫిబ్రవరి 20, 2009న, రెండు LTTE విమానాలు ఒక ఆత్మాహుతి మిషన్‌పై శ్రీలంక రాజధాని కొలంబోపై దాడి చేశాయి, ఈ దాడిలో 2 మరణించగా, 45 మంది గాయపడ్డారు. లక్షిత ప్రదేశాలైన ఆర్మీ ప్రధాన కార్యాలయం మరియు వైమానిక దళ ప్రధాన కార్యాలయంపై ఈ రెండు విమానాలు దాడులు చేయడానికి ముందుగానే శ్రీలంక వైమానిక దళం వాటిని నేలకూల్చినట్లు తెలిసింది.[197][198]

ఈ దశ యుద్ధంలో పౌరులపై కిరాతక చర్యలు బాగా పెరిగిపోయాయి, దీని వలన యుద్ధంలో పౌర మరణాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఫిబ్రవరి 19, 2009న, హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ ఒక నివేదిక విడుదల చేసింది, దీనిలో శ్రీలంక సైన్యం విచక్షణారహిత దాడులతో పౌరులను దారుణంగా హత్యలు చేస్తుందని (ఆస్పత్రులపై పదేపదే దాడులతోసహా) ఈ నివేదిక ఆరోపించింది, సైనిక-నియంత్రిత రాజకీయ-ఖైదు స్థావరాల్లో ప్రాణభయంతో వలసవెళ్లిన వారిని నిర్బంధించే విధానానికి స్వస్తిపలకాలని పిలుపునిచ్చింది. యుద్ధ మండలంలో చిక్కుకుపోయిన పౌరులను అక్కడి నుంచి సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు అనుమతించాలని, పారిపోయేందుకు ప్రయత్నించినవారిని కాల్చి చంపడాన్ని నిలిపివేయాలని తమిళ టైగర్లకు కూడా హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ విజ్ఞప్తి చేసింది.[199] అంతర్గత స్థానచలనం పొందిన పౌరుల పరిస్థితిపై UN కూడా ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది, వన్నీ తీరంలో ప్రభుత్వం 'కాల్పుల-రహిత మండలం' గా ప్రకటించిన అతి ఇరుకైన 14 చదరపు కిలోమీటర్ల భూభాగంలో సుమారుగా 200,000 మంది పౌరులు చిక్కుకొని ఉన్నట్లు అంచనా వేసింది.[200]

మార్చి 26, 2009న, కాల్పుల-రహిత మండలం వెలుపల తమిళ టైగర్ల నియంత్రణలో కేవలం ఒక్క చదరపు కిలోమీటరు భూభాగం మాత్రమే మిగిలివుందని సైన్యం ప్రకటించింది. దీనికి మూడు సంవత్సరాల క్రితం వరకు, LTTE నియంత్రణలో 15,000 km2 భూభాగం ఉండటం గమనార్హం. వివాదానికి రాజకీయ పరిష్కారం కనుగొనాలని మహీంద రాజపక్సపై రాజకీయ ఒత్తిడి పెరగడంతో, టైగర్లతో అనుబంధం ఉన్న పార్లమెంట్ సభ్యులతో సమావేశానికి ఆయన పిలుపునిచ్చారు, అయితే వారు యుద్ధంలో చిక్కుకొని ఉన్న పౌరులు ఎదుర్కొంటున్న మానవతా సంక్షోభాన్ని ప్రభుత్వం పరిష్కరించే వరకు చర్చలకు వచ్చేందుకు నిరాకరించారు.[201]

కాల్పుల-రహిత మండలంలో పోరు[మార్చు]

ఏప్రిల్ 5, 2009న, SLA దళాలు పుథుక్కుడియిరిప్పు మొత్తం భూభాగంపై నియంత్రణ సాధించాయి, దీంతో తమిళ టైగర్లు పౌరుల కోసం ఏర్పాటు చేసిన కాల్పుల-రహిత మండలంలోకి వెళ్లారు.[202][203]

ఏప్రిల్ 20, 2009న, కాల్పుల రహిత మండలం పశ్చిమ సరిహద్దులో LTTE నిర్మించిన 3-kilometre (2 mi) పొడవైన భూమి గట్టును శ్రీలంక సైన్యం స్వాధీనం చేసుకుంది, తద్వారా పుథుమాథలాన్ మరియు అంప్లాలావాన్‌పోక్కనీ పరాంతాల్లో చిక్కుకొనివున్న 30,000 మందికిపైగా పౌరులను రక్షించింది.[204][205] ఇదిలా ఉంటే, తాజా సైనిక చర్య సందర్భంగా శ్రీలంక ప్రభుత్వ దళాలు 1000 మందికిపైగా పౌరులను చంపడంతోపాటు, అనేక మందిని గాయపరిచాయని LTTE ఆరోపించింది.[206] మరోవైపు, ఆ సమయంలో LTTE పారిపోతున్న పౌరులను లక్ష్యంగా చేసుకొని జరిపిన ఆత్మాహుతి దాడిలో 15 మంది పౌరులు మరణించారు.

ఏప్రిల్ 21, 2009న, శ్రీలంక దళాలు LTTEపై, ముఖ్యంగా ముఖ్యంగా తిరుగుబాటు సంస్థ అధిపతి వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకొని తుది పోరాటాన్ని ప్రారంభించాయి. ఇదే సమయంలో, కాల్పుల రహిత మండలం నుంచి భారీ సంఖ్యలో తమిళుల వలస మొదలైంది.[207][208]

ఏప్రిల్ 22, 2009న, ఇద్దరు సీనియర్ LTTE సభ్యులు (LTTE మీడియా కో-ఆర్డినేటర్ వెలాయుథన్ దయానిధి, అలియాస్ దయా మాస్టర్ మరియు ముఖ్య దుబాసి కుమార్ పంచరత్నం, అలియాస్ జార్జి)[209] ముందుకు వస్తున్న శ్రీలంక సైన్యానికి లొంగిపోయారు. ఈ పరిణామంతో తిరుగుబాటు సంస్థ నాయకత్వానికి గట్టి ఎదురుదెబ్బ తగిలింది.[210]

ఏప్రిల్ 25, 2009నాటికి, LTTE నియంత్రణలో ఉన్న భూభాగ విస్తీర్ణం 10 km2లకు తగ్గిపోయింది. కాల్పుల రహిత మండలం నుంచి భారీస్థాయిలో తమిళుల వలసలు కొనసాగుతున్న సమయంలో, జనవరి 2009 మరియు ఏప్రిల్ 2009 మధ్యకాలంలో సుమారుగా 6,500 మంది పౌరులు మరణించగా, మరో 14,000 మంది గాయపడ్డారని UN అంచనా వేసింది.[211][212] తిరుగుబాటుదారుల నుంచి గత కొన్ని నెలలుగా ఆర్మీ తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రాంతం పూర్తిగా నిర్మానుష్యమవడంతోపాటు, ఎక్కడ చూసినా విధ్వంసం కనిపిస్తుందని BBC వెల్లడించింది.[213]

ఏప్రిల్ 29, 2009న, రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ హిడెన్ రియాలిటీ పేరుతో ప్రసారం చేసిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో, దయా మాస్టర్ మరియు జార్జి వారి అనుభవం మరియు కాల్పుల రహిత మండలంలో వారు గడిపిన కాలాన్ని వివరించారు. ఎందుకు లొంగిపోయారని అడిగిన ప్రశ్నకు, వారు సమాధానమిస్తూ, తిరుగుబాటుదారులు పౌరులపై కాల్పులు జరుపుతున్నారని, భద్రత కోసం కాల్పుల రహిత మండలం నుంచి ప్రభుత్వ-నియంత్రణలోని ప్రాంతాలకు పౌరులను వెళ్లనివ్వకుండా అడ్డుకుంటున్నారని చెప్పారు. LTTE ఇప్పటికీ 14 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న బాలలను కూడా సైనిక సేవలకు బలవంతంగా ఉపయోగించుకుంటుందని, దీనిని నిరోధించేందుకు ప్రయత్నించిన ఎవరినైనా కాల్చిచంపుతుందని ధ్రువీకరించారు. యువ బాలలను బలవంతంగా సైన్యంలోకి తీసుకోవడంపాటు, ప్రభుత్వ-నియంత్రణలోని ప్రాంతాలకు వెళుతున్న పౌరులను టైగర్లు అడ్డుకుంటున్నారని BBC న్యూస్ కూడా వెల్లడించింది.[214]

మే 8, 2009న, శ్రీలంకలో ఆర్మీ మరియు తమిళ తిరుగుబాటుదారుల మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధం కారణంగా ఏర్పడిన సంక్లిష్ట పరిస్థితికి పరిష్కారం కనుగొనేందుకు తక్షణ అంతర్జాతీయ విచారణ జరపడానికి హ్యూమన్ రైట్స్ కౌన్సిల్ అనే పేరుతో ఐక్యరాజ్యసమితి నిపుణులతో కూడిన ఒక స్వతంత్ర బృందం ఏర్పాటు చేయబడింది. UN ఆఫీస్ ఫర్ ది కోఆర్డినేషన్ ఆఫ్ హ్యూమానిటేరియన్ అఫైర్స్ (OCHA), 196,000 మంది పౌరులు యుద్ధం జరుగుతున్న ప్రాంతం నుంచి బయటకు వచ్చారని వెల్లడించింది, LTTE మరియు ప్రభుత్వ దళాల మధ్య పోరు కొనసాగుతున్న ఈశాన్య తీరప్రాంతంలోని అతికొద్ది భూభాగంలో ఇప్పటికీ 50,000 మంది పౌరులు చిక్కుకొని ఉన్నట్లు తెలిపింది.[215]

యుద్ధ మండలంలో ఒక తాత్కాలిక ఆస్పత్రిలో పనిచేస్తున్న డాక్టర్ V. షణ్ముగరాజ్ మే 9, 2009 రాత్రిపూట ఇరుపక్షాల మధ్య జరిగిన భీకరపోరులో 378 పౌరులు మరణించగా మరియు మరో 1,122 మంది గాయపడ్డారని తెలిపారు (ఈ వార్తను ప్రచురించిన BBC, దానిని ధ్రువీకరించుకోవడం అసాధ్యమని పేర్కొంది). శ్రీలంక ఆర్మీ నియంత్రణలో ఉన్న భూభాగం నుంచి దాడులు జరిగాయని అధికారి తెలిపారు. BBC పేర్కొన్న మూలం పేరుతో యుద్ధ మండలంలో ప్రభుత్వ అధికారి ఎవరూ లేరని ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టీకరించింది. కాల్పుల-రహిత మండలంలో తాము దాడులు జరిపామనే వార్తలను శ్రీలంక సైన్యం కూడా ఖండించింది, ఈ దాడుల LTTE చేసిందని ప్రత్యారోపణ చేసింది. యుద్ధ ప్రాంతానికి సంబంధించిన వీడియోలను మీడియాకు విడుదల చేశారు, ఈ వీడియోల్లో ఆ ప్రాంతంలో స్పష్టమైన యుద్ధ వాతావరణం కనిపించింది.[216][217] కొలంబోలో UN ప్రతినిధి గోర్డాన్ వీస్ మాట్లాడుతూ, పౌర సామూహిక హత్యలు సందర్భంగా 100 మందికిపైగా బాలలు మరణించారని, శ్రీలంక ఉత్తర ప్రాంతంలో పరిస్థితి రక్తసిక్తంగా ఉందని చెప్పారు.[218] UN ప్రధాన కార్యదర్శి బాన్ కీ-మూన్ శ్రీలంక ఆర్మీ మరియు తమిళ తిరుగుబాటుదారుల మధ్య నలిగిపోతున్న సాధారణ పౌరుల పరిస్థితిపై విచారం వ్యక్తం చేశారు. యుద్ధ మండలంలో భారీ ఆయుధాలను ఉపయోగించడం కొనసాగుతుండటంపై ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేయడంతోపాటు, LTTE పౌరుల భద్రత విషయంలో చూపిస్తున్న నిర్లక్ష్యం కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో చిక్కుకొని ఉన్న వేలాది మంది సాధారణ పౌరులను విడిచిపెట్టాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.[219]

మే 13, 2009న, డాక్టర్ T. వరదరాజ్ ముల్లివైకాల్ నుంచి BBCతో మాట్లాడుతూ మండలంలోని ప్రధాన ఆస్పత్రి ప్రాంగణంలో రెండు ఫిరంగి గుండ్లు పడటంతో 50 మందికిపైగా పౌరులు మరణించారని చెప్పారు. UNలోని ప్రతినిధులు కూడా ఈ విషయాన్ని ధ్రువీకరించడంతోపాటు, 100 మందికిపైగా గాయపడ్డారని తెలిపారు. ఇంటర్నేషనల్ కమిటీ ఆఫ్ రెడ్ క్రాస్ కోసం పనిచేస్తున్న శ్రీలంక సాంకేతిక నిపుణుడు ఒకరు దాడిలో మరణించాడని సంస్థ తెలిపింది, ఈ దాడిలో ఆయన తల్లి కూడా మృతి చెందినట్లు వెల్లడించింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా పౌరులపై విచక్షణారహిత దాడులను నిలిపివేయాలని శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి మరియు ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాలని తమిళ టైగర్లకు విజ్ఞప్తి చేశారు.[220][221] UN భద్రతా మండలి యొక్క ఒక ఏకగ్రీవ ప్రకటన LTTE పౌరులను మానవ కవచాలుగా ఉపయోగించుకోవడాన్ని తీవ్రంగా ఖండించింది, అంతేకాకుండా తీవ్రవాదం పోరాడటాన్ని శ్రీలంక ప్రభుత్వం యొక్క చట్టబద్ధమైన హక్కుగా గుర్తించింది. ఇదే సమయంలో, మండలి సభ్య దేశాలు పౌరులు ఎక్కువగా నివసిస్తున్న ప్రాంతాల్లో శ్రీలంక సైన్యం భారీ సామర్థ్య ఆయుధాలను ఉపయోగిస్తున్నట్లు వచ్చిన వార్తలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి, ఈ పరిస్థితిని నిరోధించేందుకు శ్రీలంక ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతుందని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశాయి.[222]

మే 16, 2009న, శ్రీలంక దళాలు LTTE రక్షణ రేఖలను అధిగమించాయి, తమిళ టైగర్ల ఆధీనంలోని చివరి తీరప్రాంత భాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. ఆ తరువాత సైన్యం మిగిలిన తిరుగుబాటుదారుల-నియంత్రణ భూభాగాన్ని రాబోయే కొన్ని రోజుల్లో స్వాధీనం చేసుకుంటామని ప్రకటించింది.[223][224] సమర్థవంతంగా తప్పించుకునే మార్గాలను తెంచివేయడంతో, తిరుగుబాటుదారులు సామూహిక ఆత్మహత్యలకు సన్నద్ధమవుతున్నట్లు, LTTE సమాచార ప్రసారాన్ని అడ్డగించడం ద్వారా తమకు తెలిసిందని సైన్యం ఒక ప్రకటన చేసింది.[225] కొందరు తిరుగుబాటుదారులు తమనితాము కాల్చుకొని ఆత్మహత్యకు పాల్పడినట్లు వార్తలు వచ్చాయి.[226]

సురక్షిత మండలంలో సుమారుగా 20,000 మందికిపైగా పౌరులు హత్య చేయబడినట్లు U.N. అధికారుల మూలంతో ది టైమ్స్ వార్తాపత్రిక ఒక కథనాన్ని వెల్లడించింది.[227] వీటిలో కొన్ని మరణాలు తమిళ టైగర్ల కారణంగా సంభవించినప్పటికీ, ఎక్కువ మంది శ్రీలంక సైన్యం దాడుల కారణంగా మృత్యువాత పడ్డారని ఈ వార్తాపత్రిక తెలిపింది. ఏప్రిల్ మధ్యకాలానికి ముందు మూడు నెలల కాలంలో 6,500 మంది పౌరులు మృతి చెందినట్లు UN అంచనా వేయగా, ఆ తరువాత ఎంత మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారనే దానిపై ఎటువంటి అధికారిక గణాంకాలు వెల్లడికాలేదు. యుద్ధం చివరి రెండు వారాల్లో ప్రతి రోజూ 1,000కిపైగా మరణాలు సంభవించాయని ది టైమ్స్ పేర్కొంది.[228] UN అధికారులు పౌర మరణాలపై ఎటువంటి స్పష్టమైన అంచనాలు తమ వద్ద లేవని చెప్పగా, టైమ్స్ ఆరోపణలను శ్రీలంక ప్రభుత్వం ఖండించింది.[229] ది గార్డియన్ వార్తాపత్రిక, మరో U.N. అధికారి వద్ద సేకరించిన సమాచారంతో, టైమ్స్ వెల్లడించిన గణాంకాలు ఒక ప్రమాదకర బాహ్య గణన నిక్షేపంగా పేర్కొంది. ది టైమ్స్ గణాంకాల [230] కు సంబంధించిన అనేక అంచనాలను ది గార్డియన్ ప్రశ్నించింది.

పౌర యుద్ధం చివరి దశలో పౌర మరణాలపై నివేదించిన ఐదుగురు వైద్యులు (శివపాలన్, V.షణ్ముగరాజా, దురైరాజ వర్ధరాజా, సత్యమూర్తి మరియు ఇలన్‌చెలియన్) జులై 8, 2009న వార్తాపత్రికల్లో వచ్చిన వార్తలను తోసిపుచ్చారు.[231] పత్రికల్లో వచ్చిన వార్తలు బాగా ఎక్కువ చేసి చూపించిన గణాంకాలని వైద్యులు చెప్పారు, ఈ గణాంకాలను తమిళ టైగర్లు ఆ పత్రికలకు తెలియజేసి ఉండవచ్చన్నారు. జనవరి 2009 మరియు మే 2009లో యుద్ధం ముగిసే సమయానికి మధ్యకాలంలో 600-700 మంది పౌరులు మృతి చెందారని, దీనికి రెట్టింపు మంది గాయపడ్డారని వైద్యులు తెలిపారు. అయితే ఈ తాజా గణాంకాలు అప్పటికే అంతర్జాతీయ సహాయ సంస్థలు విడుదల చేసిన గణాంకాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి: ఐక్యరాజ్యసమితి జనవరి మరియు ఏప్రిల్ మధ్యకాలంలో జరిగిన పోరులో 6,500 మంది మరణించారని వెల్లడించింది; రెడ్ క్రాస్ ఫిబ్రవరి-మధ్యకాలం నుంచి మే-మధ్యకాలం వరకు జబ్బునపడన మరియు గాయపడిన 14,000 మందిని మెరుగైన వైద్య కేంద్రాలకు తరలించింది. ఇదిలా ఉంటే ఫిబ్రవరి 2న ఒక ఆస్పత్రిపై బాంబు దాడి జరిగినట్లు వచ్చిన వార్తల్లో నిజం లేదని కూడా చెప్పారు. సురక్షిత మండలం తమ సిబ్బందిని కలిగివున్న UN మరియు రెడ్ క్రాస్ రెండు సంస్థలు మాత్రం, ఆస్పత్రిపై దాడి జరిగిందని, పౌరులు మరణించారని వెల్లడించాయి.[231]

ఐక్యరాజ్యసమితి తాను వెల్లడించిన గణాంకాలకు కట్టుబడి నిలిచింది.[231] వైద్యుల యొక్క భిన్నవాదనలో విశ్వసనీయత లేదని యామ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్ పేర్కొంది, శ్రీలంక సైన్యం ఈ వైద్యులను న్యాయవాదులను కూడా నియమించుకునేందుకు అనుమతించకుండా రెండు నెలలపాటు నిర్బంధించిందని తెలిపింది; వారు ఈ సందర్భంగా వేధింపులు, అనుచిత ప్రవర్తన మరియు ఇతర రకాల నిర్బంధాలను ఎదుర్కొన్నారు; ప్రభుత్వ సీనియర్ అధికారులు దేశద్రోహంతోపాటు ఇతర తీవ్రమైన నేరాలను వైద్యులపై మోపుతామని బెదిరించారు; దీని వలన వైద్యులు స్వతంత్రంగా ధ్రువీకరించుకున్న వాస్తవాలకు విరుద్ధమైన ప్రకటనలు చేశారని ఆ సంస్థ వెల్లడించింది.[232] వైద్యుల భద్రతపై యామ్నెస్టీ ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఇరుపక్షాలు పాల్పడిన యుద్ధ నేరాలపై స్వతంత్ర విచారణ జరపాలని ఈ సంస్థ పదేపదే పిలుపునిచ్చింది. చివరి దశ యుద్ధానికి సంబంధించి సమాచారం సేకరించిన UN, మరియు రెడ్ క్రాస్‌లతోపాటు అన్ని స్వతంత్ర సంస్థలు ఆ సమాచారాన్ని బయటపెట్టాలని విజ్ఞప్తి చేసింది, తద్వారా ప్రపంచానికి పౌర మరణాలు మరియు యుద్ధ నేరాలపై వాస్తవాలు తెలుస్తాయని పేర్కొంది.

యుద్ధం ముగింపు[మార్చు]

మే 16: అధ్యక్షుడి విజయ ప్రకటన[మార్చు]

శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్స మే 16, 2009న అంతర్యుద్ధంలో ప్రభుత్వ దళాలు విజయం సాధించినట్లు ప్రకటన చేశారు. అయితే, యుద్ధం తరువాతి రోజు వరకు ముగియలేదు. శ్రీలంక దళాలు LTTE ఆధీనంలోని చివరి ప్రాంతాలను స్వాధీనపరుచుకునేందుకు చర్యలు వేగవంతంగా చేశాయి. LTTE చివరి భూభాగాలను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత, ఒక బోటులో తప్పించుకునేందుకు ప్రయత్నించిన 70 మంది తిరుగుబాటుదారులను శ్రీలంక దళాలు హతమార్చాయి. LTTE అధినేత వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్ మరియు ఇతర ప్రధాన తిరుగుబాటు నేతల ఆచూకీ స్పష్టంగా తెలియరాలేదు, అయితే, శ్రీలంక ప్రభుత్వం ప్రభాకరన్ మే 17, 2009న మరణించాడని ప్రకటించింది.[233] ఇతర ముఖ్యమైన LTTE కమాండర్లు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారని వెల్లడించింది.[citation needed] శ్రీలంక దళాల విజయవార్త వినగానే, ప్రజలు కొలంబోలో సంబరాలు జరుపుకున్నారు.[234]

మే 17: టైగర్ల ఓటమి అంగీకారం[మార్చు]

LTTE కుటుంబం మే 17, 2009న పరాజయాన్ని అంగీకరించింది, తిరుగుబాటు సంస్థ అంతర్జాతీయ సంబంధాల విభాగ అధిపతి సెల్వరాస పద్మనాథన్ వెబ్‌సైట్‌లో ఈ యుద్ధం చేదు ముగింపు చేరుకుందని ప్రకటించాడు ... మేము మా ఆయుధ పోరాటాన్ని నిలిపివేయాలని నిర్ణయించాము. అశాశ్వతమైన మరియు కోల్పోయిన ప్రాణాలకు విచారం వ్యక్తం చేశారు.[11][235]

మే 18: ప్రభాకరన్ మరణ ధ్రువీకరణ[మార్చు]

మే 18, 2009 ఉదయం LTTE అధినేత వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్ మరణించినట్లు శ్రీలంక దళాలు ధ్రువీకరించాయి. ఈశాన్య ప్రాంతంలో ఒక చిన్న అటవీ భాగంలో ప్రభాకరన్‍‌ను చుట్టుముట్టామని సైన్యం వెల్లడించిన కొద్ది సేపటికే ప్రభుత్వ టెలివిజన్‌లో ఈ ప్రకటన వెలువడింది. సన్నిహతులతో ఒక ఆంబులెన్స్‌లో యుద్ధ మండలాన్ని విడిచి పారిపోయేందుకు ప్రయత్నిస్తుండగా, ప్రభుత్వ దళాలు జరిపిన రాకెట్-ప్రొపెల్లెడ్ గ్రెనెడ్ దాడిలో ప్రభాకరన్ మృతి చెందినట్లు శ్రీలంక TV ఛానల్ అందజేసిన వివరాలతో ది డైలీ టెలిగ్రాఫ్ ఒక కథనం ప్రచురించింది. ఈ దాడిలో "సీ టైగర్స్" నేవీ అధిపతి కల్నల్ సూసై మరియు ఎల్టీటీఈ నిఘా విభాగ అధిపతి పొట్టు అమ్మన్ కూడా మృతి చెందారు.[236]

శ్రీలంక ఆర్మీ అధిపతి, జనరల్ శరత్ ఫోన్సెకా తిరుగుబాటుదారులను సైన్యం ఓడించిందని, దేశాన్ని పూర్తిగా విడిపించిందని ప్రకటించారు. మిలిటరీ ప్రతినిధి బ్రిగేడియర్ ఉదయ నానాయక్కర ప్రభాకరన్ మరణాన్ని ధ్రువీకరించారు, దీనికి ముందురాత్రి సైన్యం 250 మంది తమిళ టైగర్లను కూడా హతమార్చిందని వెల్లడించారు.[237] పౌరులకు మాత్రమే కేటాయించబడిన మండలంలో దాగివుండి వారందరూ యుద్ధం చేశారని చెప్పారు.[238]

జనరల్ శరత్ ఫోన్సెకా మే 19, 2009న ప్రభాకరన్ మృతదేహాన్ని గుర్తించినట్లు ప్రకటించారు. మేజర్ జనరల్ కమల్ గుణరత్నే నేతృత్వంలోని 53వ డివిజన్ దళాలు LTTE అధిపతి మృతదేహాన్ని గుర్తించాయి.[239]

ప్రతిస్పందన:[మార్చు]

శ్రీలంక[మార్చు]

యునైటెడ్ నేషనల్ పార్టీ నేత రానిల్ విక్రమసింఘే, ఒక టెలిఫోన్ కాల్‌లో మాట్లాడుతూ, అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్స మరియు దేశ భద్రతా దళాలకు మే 18, 2008న LTTEపై విజయంపట్ల అభినందనలు తెలిపారు.[240] ఆ రోజు రోమన్ కాథలిక్ ఆర్క్‌బిషప్ ఓస్వాల్డ్ గోమిస్ ఒక మీడియా ప్రకటన విడుదల చేశారు, దానిలో ఆయన:

I congratulate His Excellency President Mahinda Rajapakse, President of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka, for his very courageous leadership and thank the Chiefs of the Defense outfit who supported him with deep commitment and self-sacrifice. I also offer my deepest sympathies to those who laid down their lives in battle and those innocent civilians killed, trapped in war.

In a sense we could say that we have won the battle but the war is not ended. The war would end only on the day that we grow in nationhood realizing that we are all one people in one country with equal right. We have to realize the fact that we are a multi-ethnic, multi-religious and multi-cultural community. As such we are now left with the great task of nation- building forgetting our ethnic, political and religious differences.

It is imperative that there be a political formula that will inspire confidence and promote a sense of belonging among the minority groups in the country. We have to leave the sad and bitter memories of the past three decades and look positively and optimistically towards the future in hope. All of us have to share the blame for our division and forgive each other. We should have the humility and wisdom to learn from the sad experiences of that past.

It is then, and only then, that we could build nationhood that will bring true peace and prosperity to our beloved country - Sri Lanka. Let us always remember that united we will flourish but divided we will perish.[241]

యుద్ధం ముగిసిన ప్రకటన వెలువడటంతో, శ్రీలంక స్టాక్ మార్కెట్‌లో ఆరో అత్యధిక స్థాయి లాభాలు నమోదు చేసింది.[242]

అంతర్జాతీయ సంస్థలు[మార్చు]

 United Nations - మే 19, 2009న, జెనీవాలో జరిగిన ఒక విలేకరుల సమావేశంలో ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శి బాన్ కీ-మూన్ మాట్లాడుతూ, సైనిక చర్య ముగియడం తనకు ఉపశమనకరంగా ఉందని, అయితే అనేక మంది పౌరులు మరణించడం తనకు తీవ్ర విచారకరంగా ఉందన్నారు. ఇప్పుడు శ్రీలంక ప్రజలును ఆదుకునే చర్యలు అపరిమితంగా ఉన్నాయని, దీనికి అందరి సాయం కావాలన్నారు. పరిస్థితిని సరిచేసే మరియు జాతీయ సయోధ్య ప్రక్రియను చేపట్టేందుకు ప్రతి చర్యను అమలు చేయడం అత్యంత ముఖ్యమని పేర్కొన్నారు. పార్లమెంట్‌లో అధ్యక్షుడు రాజపక్స చేసిన ప్రకటనను నేను చాలా జాగ్రత్తగా విన్నాను. తమిళ పౌరులు మరియు ఇతర మైనారిటీ వర్గాలవారి చట్టబద్ధమైన ఆందోళనలు మరియు కోరికలను పూర్తిగా నెరవేర్చాలని తెలిపారు. యుద్ధం జరిగిన ప్రాంతంలో త్వరలో తాను పర్యటించాలనుకుంటున్నట్లు ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి ఈ సందర్భంగా వెల్లడించారు.[243]

 European Union - బ్రసెల్స్‌లో మే 18, 2009న సమావేశమైన యూరోపియన్ కౌన్సిల్ శ్రీలంక ప్రభుత్వాన్ని సమగ్ర రాజకీయ ప్రక్రియను తక్షణమే చేపట్టాలని పిలుపునిచ్చింది, ఏకాభిప్రాయం, సమానత్వం మరియు చట్టాల ఆధారంగా పూర్తి సంఘటిత రాజకీయ పరిస్థితికి దారితీసే స్పష్టమైన ప్రక్రియను రూపొందించాలని శ్రీలంక అధ్యక్షుడికి విజ్ఞప్తి చేసింది. శ్రీలంక దీర్ఘకాలిక భద్రత, అంతర్యుద్ధం తరువాత పునర్నిర్మాణం మరియు సుసంపన్నతకు ఉన్న మార్గం ఇదొక్కటేనని మండలి పేర్కొంది. ప్రకటన సారాంశంలో భాగంగా: EU దేశాలు ఐక్యరాజ్యసమితి హ్యూమన్ రైట్స్ కౌన్సిల్ తగిన చర్యలు చేపట్టాలని పిలుపునిచ్చాయి.[244] ఇదిలా ఉంటే ది టైమ్స్ పత్రిక మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనల నేపథ్యంలో కూడా EU దేశాలు శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి ఆయుధాలు విక్రయించాయని పేర్కొనడం గమనార్హం.[245]

ఇతర దేశాలు[మార్చు]

 Canada - విదేశాంగ శాఖ మంత్రి లారెన్స్ కన్నోన్ మాట్లాడుతూ శ్రీలంకలో సైనిక చర్య తరువాత పరిస్థితులపై మరియు పౌరులపై దీని ప్రభావాలు కెనడా పౌరులకు విచారకరంగా ఉన్నాయని చెప్పారు. ఇది భయానకంగా ఉంది, దశాబ్దాలపాటు సాగిన యుద్ధం శ్రీలంక పౌరులకు చెప్పలేనంత నష్టాన్ని, మనోవ్యధను మిగిల్చింది. కెనడా ప్రభుత్వానికి పౌర మరణాలు ఆందోళనకరంగా ఉన్నాయని చెప్పిన లారెన్స్ శ్రీలంక పౌరులకు మరియు యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా తమ మిత్రులు మరియు కుటుంబసభ్యులను కోల్పోయినవారికి ప్రభుత్వ సానుభూతి తెలియజేశారు.

శ్రీలంకలోని పౌరులందరి చట్టబద్ధమైన ఆకాంక్షలను నెరవేర్చే విధంగా దీర్ఘ-కాలిక రాజకీయ పరిష్కారాన్ని కనుగొనాలని శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి కెనడా విజ్ఞప్తి చేసింది. శ్రీలంక ప్రభుత్వం రాజకీయ సయోధ్య మరియు శాశ్వత శాంతిని కనుగొనేందుకు చేపట్టే చర్యల్లో సాయం చేసేందుకు తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని కెనడా తెలిపింది.[246]

 భారతదేశం - భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ మే 18, 2009న శ్రీలంక పరిస్థితులపై ఒక ప్రకటన చేసింది, భారత విదేశాంగ శాఖ మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీతో జరిగిన టెలిఫోన్ సంభాషణలో LTTEతో సాయుధ పోరాటం ముగిసిందని, తిరుగుబాటు సంస్థ అధిపతి వేలుపిళ్లై ప్రభాకరన్ మరణించినట్లు శ్రీలంక అధ్యక్షుడు ధ్రువీకరించారు.

విషాదకర యుద్ధంతో ప్రభావితమైన పౌరుల కోసం చేపట్టే సహాయక కార్యక్రమాల్లో శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి మరియు పౌరులకు భారతదేశం అండగా ఉంటుందని ఈ సందర్భంగా ప్రణబ్ తెలిపారు, స్థానచలనం పొందిన పౌరులకు పునరావాసం కల్పించేందుకు, సాధ్యమైంత త్వరగా వారి జీవితాల్లో సాధారణ పరిస్థితులు పునరుద్ధరించేందుకు భారతదేశం సాయం చేస్తుందన్నారు.

శ్రీలంకలో సంప్రదాయ యుద్ధం ముగియడంతో, ఇప్పుడు ఆ వివాదానికి దారి తీసిన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి సమయం ఆసన్నమైందని భారత్ అభిప్రాయపడింది. శ్రీలంక రాజ్యాంగంలో సమర్థవంతమైన అధికార సంక్రమణవైపుగా రాజకీయ చర్యలు కూడా తీసుకోవాలని సూచించింది, తద్వారా శ్రీలంకలోని అన్ని వర్గాలు, తమిళులతోపాటు, వారి స్వేచ్ఛా జీవితాన్ని గౌరవంగా సాగించగలరని పేర్కొంది.[247]

 Iran - ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి మనౌచెహర్ మొట్టాకీ మే 19, 2009న శ్రీలంక విదేశాంగ మంత్రి రోహితా బోగోల్లగామాతో టెలిఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ, LTTE తీవ్రవాదంపై లంక దళాలు విజయం సాధించడంపట్ల ఆ దేశ అధ్యక్షుడు, విదేశాంగ మంత్రి మరియు శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు.

శ్రీలంకతో ఇరాన్ సన్నిహత సంబంధాలు కలిగివుందని, తీవ్రవాదాన్ని ఎప్పుడూ ఖండిస్తూ వచ్చిందని, శ్రీలంక భూభాగ సమగ్రత మరియు సార్వభౌమత్వానికి నిరంతరం మద్దతు ఇస్తూ వచ్చిందని గుర్తు చేశారు. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు తరపున తాను ఈ సందేశాన్ని తెలియజేస్తున్నట్లు, తమ అధ్యక్షుడు శ్రీలంకకు శుభాకాంక్షలు తెలిపినట్లు వెల్లడించారు, ఇరువురికి అనుకూలమైన సమయంలో శ్రీలంక అధ్యక్షుడితో ఆయన మాట్లాడతారన్నారు. ఉత్తర ప్రాంతంలో IDP కోసం అత్యవసర సహాయక కార్యక్రమాలు చేపట్టేందుకు, రెడ్ క్రీసెంట్ ద్వారా ఇరాన్ సాయాన్ని కూడా ప్రకటించింది.[248]

 Japan - జపాన్ ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం ఒక ప్రకటనలో ప్రధానమంత్రి టారో అసో శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్సతో జరిపిన సంభాషణ వివరాలు వెల్లడించింది. ఈ ప్రకటనలో ప్రధానమంత్రి శ్రీలంక ప్రభుత్వం మరియు లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం మధ్య జరిగిన పౌర యుద్ధానికి లభించిన ముగింపును స్వాగతించారు, అంతర్గత స్థానచలనం పొందిన పౌరులకు సాయం చేయడం ఇప్పుడు చాలా ముఖ్యమైన అంశమని, వారి పునరావాసంతోపాటు మరియు శాంతి నిర్మాణంవైపు రాజకీయ ప్రక్రియను మెరుగుపరచడం కూడా ప్రధానాంశాలని పేర్కొన్నారు.

తీవ్రవాదానికి దారితీసే బలమైన కారణాల్లో పేదరికం కూడా ఒకటని గుర్తు చేశారు, శ్రీలంక మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణాన్ని తాను చూడాలనుకుంటున్నట్లు చెప్పారు, జపాన్‌కు తమకు సాధ్యమైంతమేర సాయం చేసేందుకు జపాన్ సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు.[249]

 Maldives - అధ్యక్షుడు మొహమెద్ నషీద్ మరియు ఉపాధ్యక్షుడు మొహమ్మెద్ వాషీద్ హసన్ ఇరువురూ దశాబ్దాలపాటు కొనసాగిన అంతర్యుద్ధానికి ముగింపు పలకడంలో సాధించిన విజయంపై శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి మరియు శ్రీలంక పౌరులకు తమ శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు.

శ్రీలంక ఏకీకృత దేశంగా వేడుకలు జరుపుకుంటున్న సందర్భంగా, శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి మరియు పౌరులకు తమ మద్దతు మరియు సంఘీభావం కొనసాగిస్తామని అధ్యక్షుడు పునరుద్ఘాటించారు. ఈ సందర్భంగా మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు వారి ప్రభుత్వం తరపున మరియు మాల్దీవుల పౌరుల తరపున శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మరియు శ్రీలంక పౌరులకు తమ హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు.[250]

”శ్రీలంక పౌరులందరికి మెరుగైన సమానత్వం మరియు న్యాయం అందేదిశగా శ్రీలంక చరిత్రలో ఇది ఒక చిరస్మరణీయ సందర్భమని పేర్కొన్నారు.[251]

 Norway - నార్వే విదేశాంగ మంత్రి జోనాస్ గార్ స్టోర్ ఒక ప్రకటనలో మాట్లాడుతూ, యుద్ధంలో బంధువులను మరియు ఇష్టసఖులను కోల్పోయినవారికి సానుభూతి తెలియజేశారు. బాధితులకు సాయం చేసేందుకు మనం సహకరించుకోవాలి. శరణార్థ శిబిరాల్లోని పౌరులను వేగంగా వారి సొంత ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు అనుమతించాలి.

శరణార్థ శిబిరాల్లో తలదాచుకున్న అంతర్గత స్థానచలనం పొందిన పౌరుల పరిస్థితిని ఐక్యరాజ్యసమితి డిమాండ్‌లకు అనుగుణంగా మెరుగుపరచాలని స్టోర్ చెప్పారు.[252]

 Pakistan - పాకిస్థాన్ విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి నవాబ్జాదా మాలిక్ అమద్ ఖాన్ శ్రీలంక విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి హుస్సేన్ A. భైలాకు ఫోన్ ద్వారా తీవ్రవాదంపై సాధించిన గొప్ప విజయానికి శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు.

పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రి మాట్లాడుతూ, పాకిస్థాన్ ఎప్పుడూ శ్రీలంకపక్షాన నిలిచిన మిత్రదేశమని, దేశ సమైక్యత, సార్వభౌమత్వం మరియు భూభాగ సమగ్రతకు బలమైన మద్దతు ఇచ్చిందని గుర్తు చేశారు, తీవ్రవాదాన్ని నిరోధించడంలో శ్రీలంకకు తమ ప్రభుత్వం సహకారం కొనసాగిస్తుందని పునరుద్ఘాటించారు. అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్స మరియు విదేశాంగ మంత్రి రోహిత బోగోల్లగామాకు తమ శుభాకాంక్షలు తెలియజేయాలని ఆయన శ్రీలంక విదేశాంగ సహాయమంత్రిని కోరారు.[253]

 Philippines - మే 22, 2009న విదేశీ వ్యవహారాల విభాగం ఒక మీడియా ప్రకటన విడుదల చేసింది: శ్రీలంక ఉత్తర ప్రాంతంలో చట్ట పాలన మరియు శాంతిభద్రతల పునరుద్ధరణను స్వాగతించింది, తమిళ మైనారిటీలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలకుసమగ్ర, ఆమోదయోగ్యమైన మరియు శాశ్వత రాజకీయ పరిష్కార అన్వేషణలో శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇస్తామని తెలిపింది.

దేశంలో శాంతి ఫలాలు తమిళ మైనారిటీల కూడా దక్కే విధంగా శాశ్వత రాజకీయ పరిష్కారం రూపొందించాలని ఫిలిప్పీన్స్ ఆకాంక్షించింది.[254]

 Russia - "సమాచార విభాగం ఒక ప్రకటనలో శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మరియు ప్రభుత్వానికి LTTE (లిబరేషన్ టైగర్స్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం) తీవ్రవాదంపై విజయం సాధించడంపట్ల రష్యా ప్రభుత్వ శుభాకాంక్షలు తెలియజేసింది.

శ్రీలంక విదేశాంగ శాఖ అధికారులు మాట్లాడుతూ... తీవ్రవాదం మరియు వేర్పాటువాదంపై ప్రభుత్వం సాగించే యుద్ధానికి మద్దతు ఇస్తామని చెప్పినట్లు వెల్లడించారు.

ఇరవై ఐదేళ్లకుపైగా శ్రీలంక ఎదుర్కొన్న రక్తసిక్తమైన సాయుధ పోరాటానికి ముగింపు లభించడంతో దేశంలో శాశ్వత శాంతి, భద్రత మరియు స్థిరత్వం నెలకొంటుందని రష్యా ఆశాభావం వ్యక్తం చేసింది.[255]

Flag of South Africa.svg దక్షిణ ఆఫ్రికా - శ్రీలంకలో సైనిక చర్యలకు ముగింపు లభించడంపై దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ సంబంధాలు మరియు సహకార శాఖ సహాయ మంత్రి ఇహరహీమ్ ఇబ్రహీం ద్వారా ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది.

“సైనిక చర్య కొనసాగిన విధంపై మాత్రమే దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వం తీవ్ర విచారం వ్యక్తం చేసింది, జెనీవా సదస్సులో శ్రీలంక యుద్ధం సందర్భంగా జరిగిన అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల చట్టాల ఉల్లంఘనలు మరియు ప్రతికూలతలపై ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల సంఘం తక్షణ దర్యాప్తు జరపాలని ఇబ్రహీం విజ్ఞప్తి చేశారు. బాధిత ప్రాంతాల్లోకి తక్షణ మానవతా సాయం మరియు అంతర్జాతీయ మీడియాను అనుమతించాలని ఈ ప్రకటన పిలుపునిచ్చింది.

“మే 19, 2009న అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్స యొక్క స్నేహపూర్వక ధోరణిని దక్షిణాఫ్రికా ప్రభుత్వ స్వాగతించింది, మైనారిటీలందరి దీర్ఘకాల వేదనలను పరిష్కరించేందుకు వారితో శాంతియుత చర్చలు జరిపేందుకు సైనిక చర్య ముగింపు నాంది పలకాలని ఆశాభావం వ్యక్తపరిచింది. వర్గాల మధ్య శాంతి మరియు సయోధ్య తీసుకొచ్చేందుకు చేపట్టే ఎటువంటి చర్యలకైనా తాము మద్దతు కొనసాగిస్తామని ఉద్ఘాటించింది.[256]

 Singapore - శ్రీలంక విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి జార్జి యెవ్‌ను షాంగ్రి-లా చర్చలు సందర్భంగా శ్రీలంక విదేశాంగ మంత్రి రోహితా బోగోల్లగామా కలిసిన తరువాత సింగపూర్ విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కింది ప్రకటనను మే 29, 2009న విడుదల చేసింది: శ్రీలంకలో దీర్ఘకాల-పౌర యుద్ధం ముగింపును చూడటం సింగపూర్‌కు సంతోషకరంగా ఉంది. ఈ వివాదం దేశాన్ని తీవ్రంగా నష్టపరిచింది. వేలాది మంది పౌరుల మరణాలు మాత్రమే కాకుండా, ఈ వివాదం లక్షలాది మంది శ్రీలంక పౌరులు వారి స్వస్థలాలను విడిచిపెట్టే విధంగా చేసి, వారిని నిరాశ్రయులుగా మార్చింది. శ్రీలంక ప్రభుత్వం యొక్క తుది సైనిక కార్యకలాపాల విరమణ విషాదకర చరిత్ర భాగాన్ని మూసివేసేందుకు అవకాశం కల్పించింది, అంతేకాకుండా దేశంలో సాధారణ పరిస్థితులు పునరుద్ధరించేందుకు మరియు సయోధ్యకు నిజమైన ప్రక్రియను ప్రారంభించేందుకు వీలు ఏర్పరిచిందని పేర్కొంది. శ్రీలంకలో అన్ని వర్గాల ప్రయోజనాలను పరిగణలోకి తీసుకొని శాశ్వత శాంతి కోసం దీర్ఘకాలిక ఒప్పందానికి రూపకల్పన చేసి, అమలు చేయాలని ఆకాంక్షించింది.[257]

జార్జి యెవో ఈ సందర్భంగా రోహితా బోగోల్లగామా మరియు శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి LTTE తీవ్రవాదులపై సాధించిన విజయానికి శుభాకాంక్షలు తెలియజేశారు.[258]

  Switzerland - మే 19, 2009న విడుదల చేసిన ఒక మీడియా ప్రకటనలో, స్విట్జర్లాండ్ ప్రభుత్వం సాయుధ పోరాటానికి ముగింపును స్వాగతించింది. అయితే, ఈ యుద్ధంలో అంతర్జాతీయ మానవహక్కుల చట్టాలు ఉల్లంఘించడంపై స్విట్జర్లాండ్ విచారం వ్యక్తం చేసింది, అన్ని పరిస్థితుల్లోనూ అంతర్జాతీయ చట్టాలకు అనుగుణమైన మరియు గౌరవించే విధానాలు అనుసరించాలని అన్ని పక్షాలకు విజ్ఞప్తి చేసింది.

"శత్రభావాలకు దూరంగా ఉంటూ, ఏకగ్రీవ లేదా ఉమ్మడి ఆమోదపూర్వక ప్రమాణాలు ద్వారా సయోధ్యవైపు కృషి చేయాలని స్విట్జర్లాండ్ అన్ని పక్షాలకు పిలుపునిచ్చింది. అన్ని పార్టీలు మరియు గ్రూపులు మరియు వలసజాతుల సభ్యులు బహిరంగంగా కలిసి పనిచేయాలని, అంతర్జాతీయ పరిస్థితులతో సంయోగంలో సయోధ్య ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని, రాజకీయ చర్చల కార్యాచరణలో శాశ్వతమైన పరిష్కారాన్ని కనుగొనాలని విజ్ఞప్తి చేసింది.[259]

 Turkey - శ్రీలంక అధ్యక్షుడు మహీంద రాజపక్సకు టర్కీ అధ్యక్షుడు అబ్దుల్లా గుల్ ఫోన్ చేశారు. టర్కీ అధ్యక్ష కార్యాలయం ఈ సంభాషణను మీడియాకు విడుదల చేసింది. శ్రీలంక అధ్యక్షుడు తీవ్రవాదంపై పోరాటంలో ఇటీవల సాధించిన విజయాలను గుల్‌కు తెలియజేశారు. టర్కీ అధ్యక్షుడు గుల్ ఇటీవల శ్రీలంకలో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు సంతోషకరంగా ఉన్నాయని చెప్పారు, మానవతా సాయాన్ని అందించేందుకు టర్కీ సిద్ధంగా ఉందని గుల్ టెలిఫోన్ కాల్‌లో ఉద్ఘాటించారు.[260]

 United Kingdom - విదేశాంగ శాఖ కార్యదర్శి డేవిడ్ మిలిబాండ్ మే 19, 2009న హౌస్ ఆఫ్ కామన్స్‌కు మే 19, 2009న ఒక రాతపూర్వక ప్రకటన పంపారు: మే 19న, శ్రీలంక అధ్యక్షుడు అధికారికంగా LTTEపై విజయం సాధించినట్లు ప్రకటించారు, ఒకప్పుడు LTTE ఆధీనంలో ఉన్న భూభాగాన్ని ఇప్పుడు తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు, తీవ్రవాద సంస్థ యొక్క సీనియర్ నాయకత్వాన్ని హతమార్చడం మరియు నిర్బంధించడం చేసినట్లు ఈ ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు. సింహళీయులు, తమిళులు మరియు ముస్లింలు వంటి అనేక శ్రీలంక సామాజిక వర్గాలు సుదీర్ఘ మరియు కిరాతక యుద్ధానికి ఎట్టకేలకు ముగింపు లభించడంతో ఉపశమనం పొందారు. యుద్ధానికి దారితీసిన కారణాలను పరిష్కరించుకునేందుకు మరియు శాశ్వత శాంతి స్థాపనకు శ్రీలంక ఎదురుగా ఇప్పుడు చారిత్రాత్మక అవకాశం ఉంది. ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగపరిచేందుకు మరియు వివాదానికి ఆమోదయోగ్యమైన ముగింపు పలికేందుకు శ్రీలంక ప్రభుత్వం మరియు శ్రీలంక పౌరులతో మనం కలిసి పనిచేయడం కొనసాగించాలి. శ్రీలంక ప్రభుత్వం యుద్ధంలో విజయం సాధించినట్లుగా శాంతి స్థాపనలోనూ విజయవంతం కావడానికి రాబోయే రోజులు మరియు వారాల్లో ఈ ప్రభుత్వ కార్యకలాపంపై నిరంతర దృష్టి పెట్టడం, అంతర్జాతీయ భాగస్వాములతో కలిసి పనిచేయడం ద్వారా ప్రోత్సాహకర వాతావరణం సృష్టించాలని పేర్కొన్నారు.[261]

UKలో విదేశాంగ మరియు కామన్వెల్త్ కార్యాలయ సహాయ మంత్రి లార్డ్ మలోచ్ బ్రౌన్ హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్‌లో మాట్లాడుతూ, వాస్తవానికి అధ్యక్షుడికి మా ప్రాథమిక సంప్రదింపుల్లో 26 ఏళ్ల యుద్ధానికి ముగింపుపట్ల శుభాకాంక్షలు తెలియజేశాము, "తమిళ్ టైగర్స్-ఎ టెర్రరిస్ట్ గ్రూప్" అనే అంశాన్ని లార్డ్ నోస్‌బై హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్‌లో ప్రస్తావించిన సందర్భంగా, ఈ బదులు ఇచ్చారు. లార్డ్ నోస్‌బైతో ఏకీభవిస్తూ, లార్డ్ మల్లోచ్ బ్రౌన్ ఈ వివాదానికి రాజకీయ పరిష్కారం శ్రీలంక భూభాగంలో నుంచి రావాలని, అధ్యక్షుడు రాజపక్స ఏర్పాటు చేసిన మరియు ఆయన నేతృత్వంలో జరిగే ప్రక్రియలో ఈ పరిష్కారాన్ని కనుగొనాలని చెప్పారు.

ఈ వర్గ సమస్యలకు రాజకీయ మరియు మానవతా పరిష్కారాన్ని కనుగొనేందుకు శ్రీలంక అధ్యక్షుడు రాజనీతిజ్ఞతను చూపించాలని మరియు తరువాతి దశకు వెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాలని, తద్వారా కొత్త మరియు సంతోషకర అధ్యాయాన్ని శ్రీలంకలో ప్రారంభించాలని తాము ఆయనతో చెప్పినట్లు బ్రౌన్ చెప్పారు.

మే 17న ప్రధాన మంత్రి శ్రీలంకకు œ5 మిలియన్ అదనపు మానవతా సాయాన్ని ప్రకటించినట్లు, దీంతో సెప్టెంబరు 2008 నుంచి ఆ దేశానికి అందించిన మొత్తం సాయం œ12.5 మిలియన్లకు చేరుకుందని ఆయన తెలిపారు. ఆయన ముందు లార్డ్ నేస్‌బై మాట్లాడుతూ, మన ప్రభుత్వం తమిళ టైగర్లపై విజయం సాధించినందుకు మరియు దేశంలో శాంతిని తీసుకొచ్చినందుకు శ్రీలంక ప్రభుత్వానికి అభినందనలు తెలపాలా అని ప్రశ్నించారు? అంతర్జాతీయ కోణంలో, జాఫ్నా నుంచి సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలివెళ్లిన 250,000 తమిళులు మరియు 100,000 ముస్లింలకు పునరావాసం కల్పించడం ఆ ప్రభుత్వ ప్రధాన విధానమన్నారు లేదా శ్రీలంక పార్లమెంట్‌కు సంబంధించి అంశమైన రాజ్యాంగ పరిష్కారం సమస్యకు లభిస్తుందని ప్రసంగం ఇవ్వడం కొనసాగిస్తుందా అని ప్రశ్నించారు[262]

 United States - వాషింగ్టన్ D.Cలో మే 18, 2009న జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఇయాన్ కెల్లీ మాట్లాడుతూ: యుద్ధం ముగిసిన వాస్తవాన్ని విదేశాంగ శాఖ స్వాగతిస్తుందని చెప్పారు, భారీస్థాయిలో జరిగిన ప్రాణనష్టం, అమాయక పౌరుల హత్యలకు కూడా ముగింపు లభించడం తమకు సంతోషదాయకంగా ఉందన్నారు. గత పుటను తిరగవేసేందుకు, ప్రజాస్వామ్యం, సహనం మరియు మానవ హక్కులను గౌరవించేందుకు మార్గాలు నిర్మించడానికి శ్రీలంకకు దీని ద్వారా అవకాశం లభించిందని పేర్కొన్నారు. తమిళులు, సింహళీయులు మరియు ఇతర లంకేయులకు రాజకీయ భాగస్వామ్యాన్ని సృష్టించేందుకు చర్యలు చేపట్టడానికి, అందరూ శ్రీలంక పౌరుల హక్కులను పరిరక్షించడానికి మరియు ప్రోత్సహించడానికి ఇది అనువైన సమయం అని ప్రభుత్వానికి సూచించారు.

శరణార్థ శిబిరాల్లో నివసిస్తున్న 2,80,000 మంది పౌరుల అవసరాలు తీర్చడం కూడా ప్రభుత్వానికి చాలా ముఖ్యమైన విషయమని పేర్కొన్నారు. ఆహారం, నీరు, నివాసం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు పారిశుధ్యం అందజేయడం మరియు వారిని సొంత నివాసాలకు తిరిగి వచ్చేలా చేయడం ప్రభుత్వానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత అంశంగా ఉండాలన్నారు.[263]

శ్రీలంక రక్షణ కార్యదర్శి శ్రీలంకలో US దౌత్యాధికారి రాబర్ట్ ఓ బ్లేక్ జూనియర్‌ దేశ విదేశాంగ మంత్రి రోహితా బోగోల్లగామాకు మే 18, 2009న ఫోన్ చేసి స్థానచలనం పొందిన వ్యక్తులకు మానవతా సాయం మరియు తమిళ పౌరులతో సయోధ్య తదితర అంశాల గురించి మాట్లాడారు.[264]

 Vietnam - మే 21, 2009న, విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి లీ డంగ్ విలేకరుల అడిగిన ప్రశ్నలకు ఈ విధంగా స్పందించారు:

"ప్రభుత్వం మరియు శ్రీలంక పౌరులు ఇటీవల సాధించిన విజయాన్ని వియత్నాం స్వాగతించింది. జాతీయ నిర్మాణం మరియు అభివృద్ధి, శాంతి స్థాపన మరియు స్థిరత్వం మరియు ప్రాంత అభివృద్ధిపై శ్రీలంక ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టేందుకు ఈ విజయం అనుకూల పరిస్థితులను సృష్టిస్తుందని పేర్కొన్నారు.[265][266]

మే 18, 2009 తరువాత పోరు[మార్చు]

  • మే 19, 2009

అంపారాలోని కచికుడిచ్చియారులో శ్రీలంక సైన్యం ముగ్గురు LTTE తీవ్రవాదులను హతమార్చింది.[267]

  • మే 20, 2009

పెరియాపిల్లుమలై ప్రాంత సమీపంలో శ్రీలంక ఆర్మీ 5 LTTE తీవ్రవాదులను హతమార్చింది.[267]

  • మే 21, 2009

కడవానా అటవీ ప్రాంతంలో శ్రీలంక ఆర్మీ 10 మంది LTTE తీవ్రవాదులను హత్య చేసింది.[268]

  • మే 27, 2009

11 మంది LTTE తీవ్రవాదులు బట్టికాలోవా ప్రాంతంలోని కలవాంఛ్చికుడిలో శ్రీలంక సైన్యం జరిపిన దాడిలో మరణించారు

ఐదు T-56 రైఫిళ్లు, ఇరవై క్లైమోర్ మైన్లు (15 కేజీల బరువు), రెండు చేతి గ్రెనెడ్‌లు, మూడు యాంటీ-పర్సనల్ మైన్లు మరియు వైద్యసంబంధ ఔషధాలను సైనికులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[269]

  • జూన్ 5, 2009

అంపారాలోని దరంపాలవా ప్రాంతంలో సోదాలు నిర్వహిస్తుండగా స్పెషల్ టాస్క్ ఫోర్స్ (STF) సిబ్బంది అక్కడ ఎదురుపడిన LTTE తీవ్రవాదులతో పోరాడారు, ఈ పోరు అనంతరం రెండు మృతదేహాలను మరియు అనేక సైనిక వస్తువులను స్వాధీనం చేసుకున్నారు.[270]

  • ఆగస్టు 5, 2009

LTTE కొత్త అధినేత సెల్వరాస పద్మనాథన్‌ను ఒక ఆగ్నేయాసియా దేశ పోలీసులు అరెస్టు చేశారు, అతడిని తరువాత కొలంబో తీసుకొచ్చారు.

అనంతర పరిస్థితి[మార్చు]

అధ్యక్షుడు రాజపక్స మాట్లాడుతూ సమస్యకు రాజకీయ పరిష్కారం కనుగొనేందుకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని పునరుద్ఘాటించారు, రాజ్యాంగంలో 13వ సవరణ ఆధారంగా దీనికి సంబంధించిన చర్యలు తీసుకుంటామని హామీ ఇచ్చారు.[271]

LTTE యొక్క వరుస పరాజయాలు పెద్దఎత్తున సిబ్బంది ఈ తీవ్రవాద సంస్థను విడిచిపెట్టేందుకు దారితీశాయి. 7237 మంది తీవ్రవాదులు సైన్యానికి లొంగిపోయారు, వీరందరూ ఇప్పుడు వివిధ పునరావాస కేంద్రాల్లో ఉన్నారు. వీరిలో 1601 మంది మహిళలు ఉండటం గమనార్హం.

2,379 మంది LTTE తీవ్రవాదులను సైన్యం గుర్తించిందని అధికారులు తెలిపారు. వీరిలో సైన్యానికి స్వచ్ఛంగా లొంగిపోయినవారు కూడా ఉన్నారు.

2065 మందికిపైగా పురుషులు ఫార్వర్డ్ డిఫెన్స్ లైన్ల వద్ద దళాలకు లొంగిపోయినట్లు తెలుస్తుంది, వారి నాయకత్వంతో సంబంధాలు తెంచుకున్నామని వెల్లడించారు. తమకు చారిత్రాత్మక పరాజయం కళ్లముందు కనిపించిందని, LTTE సిబ్బంది కేవలం దాని అధినేత ప్రాణాలు కాపాడటానికి మాత్రమే పోరాడుతున్నారని, తమ ఈలం కోసం కాదని వారు భావించారు. లొంగిపోయిన తీవ్రవాదుల్లో చాలా మందికి సౌకర్యాలు కల్పించారు, వీరిలో ఎక్కువ మందిని పునరావాస స్థావరాలకు పంపారు.

యుద్ధం ముగిసిన తరువాత నుంచి, సుమారుగా 5000 మంది తమిళ యువకులు ప్రభుత్వం కొత్త ఉద్యోగ నియామకాలకు పిలుపునివ్వడంతో, తూర్పు ప్రావీన్స్‌లో పోలీసు స్టేషన్ల వద్ద రిక్ర్యూట్‌మెంట్‌కు హాజరయ్యారు.

శ్రీలంక ప్రభుత్వం డిపార్ట్‌మెంట్ 2,000 మంది కొత్త పోలీసులను నియమించేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తుంది, ముఖ్యంగా దేశ ఉత్తర ప్రాంతంలో సేవలు అందించేందుకు ఈ నియామకాల ప్రతిపాదనను చేపట్టింది.[272]

మానవతా ప్రభావం[మార్చు]

యుద్ధ ముగిసే సమయానికి, శ్రీలంక ప్రభుత్వ దళాలు తమిళ టైగర్ల నియంత్రణలోని మారుమూల ప్రాంతాల్లోకి అడుగుపెట్టారు, దీంతో ఈ ప్రాంతాల్లో చిక్కుకొని ఉన్న 3,50,000 మంది పౌరుల భద్రతపై అంతర్జాతీయ ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.[273] జనవరి 21, 2009న, శ్రీలంక సైన్యం 32 చదరపు కిలోమీటర్ల (13.4 మైళ్ల) సురక్షిత మండలాన్ని ప్రకటించింది, ఇది A35 రహదారి మరియు చాలై లోగూన్ మధ్య పుతక్కుదివిరుప్పు వాయువ్య ప్రాంతంలో ఉంది. శ్రీలంక వైమానిక దళం విమానం ఒకటి సురక్షిత మండలంలోని పౌరులను ఇతర సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లేందుకు సన్నద్ధమై ఉండాలని కోరుతూ కరపత్రాలు జారవిడిచింది, అయితే ఆర్మీ సురక్షిత ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లేవరకు వేచివుండాలని వీటిలో సూచించింది. శ్రీలంక సైన్యం ఈ ప్రాంతంలో కాల్పులు జరపమని హామీ ఇచ్చింది.[274] అయితే, కేవలం కొద్ది సంఖ్యలో పౌరులు వాస్తవానికి సురక్షిత ప్రాంతాన్ని దాటి బయటకు వచ్చారు, శ్రీలంక ప్రభుత్వం, ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు మానవ హక్కుల సంస్థలు పౌరులను ఈ ప్రాంతం నుంచి బయటకు వెళ్లకుండా LTTE అడ్డుకుంటుందని ఆరోపించాయి. పోరాటం చివరకు పౌరులను సురక్షిత ప్రాంతం నుంచి నాంథీ కాడల్ మరియు హిందూ మహాసముద్రం మధ్య ఉన్న ఇరుకైన భూభాగంలోకి వెళ్లేలా చేసింది. శ్రీలంక మిలిటరీ ఫిబ్రవరి 12న కొత్తగా 10 చదరపు కిలోమీటర్ల (3.9 చదరపు మైళ్ల) భూభాగాన్ని సురక్షిత మండలంగా ప్రకటించింది, ఇది ముల్లాతీవు వాయువ్య ప్రాంతంలో ఉంది. తరువాతి మూడు నెలలపాటు, శ్రీలంక సైన్యం పదేపదే సురక్షిత మండలంపై వైమానిక, ఫిరంగి దాడులు నిర్వహించింది, తమిళ టైగర్ల ఆధీనంలోని చివరి అతికొద్ది ప్రాంతాన్ని స్వాధీనపరుచుకునేందుకు ప్రభుత్వ దళాలు ఈ దాడులు చేశాయి. శ్రీలంక ప్రభుత్వం తమిళ టైగర్ల స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకొని దాడులు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నామని ప్రకటించింది, ఈ దాడులు ఫిబ్రవరి 15న ప్రారంభమై, ఏప్రిల్ 19న ముగిశాయని పేర్కొంది, దాడులు ముగియడానికి ముందు రోజు సైన్యం తమిళ టైగర్ల రక్షణ రేఖలను దాడి లోపలికి అడుగుపెట్టింది, దీంతో పౌరులు ఈ ప్రాంతం నుంచి బయటకు రావడం మొదలుపెట్టారు.[275] అయితే, ఈ దాడులు భారీ నష్టాన్ని సృష్టించాయి.[276]. వేలాది మంది పౌరులు హతమవడం లేదా గాయపడటం జరిగింది, తమిళ టైగర్లు పదేపదే పౌరులను మానవ కవచాలుగా ఉపయోగించుకున్నారు.[277] యుద్ధం యొక్క తుది దశల్లో 300,000 మంది అంతర్గత స్థానచలనం పొందిన వ్యక్తులు (IDPలు) సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లారు, వీరిని వావునియా జిల్లాలోని స్థావరాలకు బదిలీ చేశారు, వారిని వారి కోరికకు విరుద్ధంగా నిర్బంధించారు.[278] శరణార్థ శిబిరాల లోపల పరిస్థితులు మరియు ఈ నిర్బంధాలు కారణంగా శ్రీలంక ప్రభుత్వంపై లోపల మరియు బయట తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఈ శరణార్థ శిబిరాలను ముళ్లుగల తీగలతో ఏర్పాటు చేశారు, వీటి నుంచి తప్పించుకునేందుకు ప్రయత్నించినవారిని కాల్చిచంపేవారు. క్యాంపుల్లోని పౌరుల్లో LTTE తీవ్రవాదులు కూడా తలదాచుకున్నారనే అనుమానంతో ప్రభుత్వం వారిని నిర్బంధించింది, వీరందరినీ పరిశీలించిన తరువాత తాము వారిని విడిచిపెడతామని ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.[279] మే 7, 2009న, శ్రీలంక ప్రభుత్వం 2009 చివరి నాటికి 80% మంది నిరాశ్రయులకు పునరావాసం కల్పిస్తామని ప్రణాళికలు ప్రకటించింది.[280] అంతర్యుద్ధం ముగిసిన తరువాత శ్రీలంక అధ్యక్షుడు రాజపక్స విదేశీ దౌత్యవేత్తలకు 180 రోజుల ప్రణాళికలో భాగంగా ఎక్కువ మంది IDPలకు పునరావాసం కల్పిస్తామని హామీ ఇచ్చారు.[281][282] అక్టోబరు 9, 2009న, సుమారుగా 150 రోజులు గడిచిన తరువాత, కేవలం 10% మంది (27000) మంది IDPలను మాత్రమే ప్రభుత్వం విడిచిపెట్టింది, వారిని స్వస్థలాలకు వెళ్లేందుకు అనుమతించింది, క్యాంపుల్లో మొత్తం 250,000 మంది పౌరులు ఉండటం గమనార్హం.[283]

నిరసనలు[మార్చు]

ప్రపంచవ్యాప్తంగా తమిళ వలస వర్గాలు ఇటీవల శ్రీలంక ఉత్తర ప్రావీన్స్ మరియు సాధారణంగా యుద్ధంలో తమిళ పౌర మరణాలపై క్రియాశీల నిరసనలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. భారతదేశం, బ్రిటన్,[284] కెనడా, [285] ఆస్ట్రేలియా, నార్వే, స్విట్జర్లాండ్, డెన్మార్క్, జర్మనీ మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల ప్రధాన మరియు రాజధాని నగరాల్లో నిరసన ప్రదర్శనలు జరిగాయి. ప్రపంచ దేశాల నేతలు పౌర యుద్ధాన్ని ముగించేలా చేయడం మరియు అంతర్జాతీయ సమన్వయ దౌత్య వ్యూహంతో శాశ్వత కాల్పుల విరమణను తీసుకురావడం ఈ నిరసనల ఉమ్మడి లక్ష్యంగా ఉంది.

మరణాలు[మార్చు]

శ్రీలంక అంతర్యుద్ధంలో భారీస్థాయిలో ప్రాణనష్టం జరిగింది, ఇది 80,000-100,000 మంది వ్యక్తులను బలితీసుకున్నట్లు అంచనాలు వెలువడ్డాయి.[2] మృతుల్లో 27,639 మంది తమిళ టైగర్లు, 23,327 మందికిపైగా శ్రీలంక సైనికులు మరియు పోలీసులు, 1,155 మంది భారతీయ సైనికులు మరియు వేలాది మంది పౌరులు ఉన్నారు.

రక్షణ శాఖ కార్యదర్శి గోటాభాయ రాజపక్స ప్రభుత్వ టెలివిజన్‌లో ప్రసారమైన ఇంటర్వ్యూలో మాట్లాడుతూ, 1981 నుంచి ఈ పోరాటం కారణంగా 23,790 మంది సైనిక సిబ్బంది మరణించారని చెప్పారు (దీనిలో పోలీసులు లేదా ఇతర సైనిక దళేతర భద్రతా సిబ్బందిని చేర్చారో చేర్చలేదో వెల్లడించలేదు).

ఆగస్టు 2006లో, మావిల్ ఆరు జలాశయం స్వాధీనం చేసుకునే వరకు అధికారిక సమాచారం ప్రకారం శ్రీలంక దళాల మరణాలు (మే 18న) చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి, ఇప్పటివరకు జరిగిన పోరాటంలో 6261 మంది శ్రీలంక సైనికులు మరణించగా, 29,551 మంది గాయపడినట్లు అధికారిక గణాంకాలు తెలియజేశాయి.[286]

గత మూడేళ్ల యుద్ధ కాలంలో 22,000 LTTE తీవ్రవాదులు హతమైనట్లు శ్రీలంక సైన్యం అంచనా వేసింది.[287]

చివరి ఐదు నెలల పౌర యుద్ధ కాలంలో, భారీ స్థాయిలో పౌర మరణాలు సంభవించాయి. సురక్షిత మండలం నుంచి సముద్రం ద్వారా పౌరులను ఖాళీ చేయించిన సహాయక సంస్థలు వెల్లడించిన వివరాలతో రూపొందించబడిన UNకు చెందిన విశ్వసనీయ గణాంకాలు 2009 జనవరి మధ్యకాలం నుంచి ఏప్రిల్ 2009 మధ్యకాలం వరకు 6,500 మంది పౌరులు మృతి చెందినట్లు, మరో 14,000 మంది గాయపడినట్లు సూచిస్తున్నాయి, ఏప్రిల్ మధ్యకాలంలో మొట్టమొదటిసారి సురక్షిత మండలం ప్రకటించబడింది.[288][289] ఈ కాలంలో మరణాలను తెలియజేసే అధికారిక గణాంకాలేవీ అందుబాటులో లేవు, అయితే పౌర యుద్ధం చివరి నాలుగు నెలల కాలంలో (జనవరి మధ్యకాలం నుంచి ఏప్రిల్ మధ్యకాలం వరకు) 15,000 నుంచి 20,000 మంది వరకు మరణించి ఉండవచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి.[290][291] అమెరికా విదేశాంగ శాఖ నివేదిక ఒకటి వాస్తవ మరణాల సంఖ్య UN అంచనాల కంటే బాగా ఎక్కువగా ఉండవచ్చని, గణనీయమైన సంఖ్యలో మరణాలు నమోదు చేయలేదని అభిప్రాయపడింది.[149] ఒక మాజీ UN అధికారి పౌర యుద్దం చివరి దశల్లో 40,000 మంది వరకు పౌరుల మరణించి ఉండవచ్చని సూచించారు.[292]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. "LTTE defeated; Sri Lanka liberated from terror". Ministry of Defence. 2009-05-18. Retrieved 2009-05-18. 
  2. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; ABC200509 అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  3. అనుబంధ సూచనలకు ఇక్కడ చూడండి.
  4. "Ceasefire raises Sri Lankan peace hopes". London: Guardian. February 22, 2002. Retrieved April 9, 2010. 
  5. "Monitors Say 4,000 Dead in Sri Lanka". Dillip Ganguly (Fox News). February 23, 2007. 
  6. "Sri Lanka's war seen far from over". Amal Jayasinghe (AGENCE FRANCE-PRESSE). July 14, 2007. 
  7. "Sri Lankan Government Finds Support From Buddhist Monks". Somini Sengupta (The New York Times). February 25, 2007. 
  8. "Government takes policy decision to abrogate failed CFA". Ministry of Defence. 2008-01-02. Retrieved 2008-01-02. 
  9. "Sri Lanka Navy destroys the 10th LTTE arms ship 1700 km off Dondra". Sri Lanka Navy. 2007-10-08. Retrieved 2007-11-19. 
  10. శ్రీలంకన్ ఫోర్సెస్ కాప్చర్ లాస్ట్ మేజర్ రెబెల్ బేస్ ఇన్ నార్త్‌ఈస్ట్, బ్లూమ్‌బెర్గ్ .
  11. 11.0 11.1 From correspondents in Colombo. "Tamil Tigers admit defeat in civil war after 37-year battle". News.com.au. Archived from the original on 2009-05-19. Retrieved 2009-05-17. 
  12. http://defence.lk/new.asp?fname=20100522_09
  13. http://web.archive.org/web/20100113094544/http://www.philly.com/inquirer/currents/81082802.html#axzz0oktSyYYS
  14. "Mr.J.R.Jayawardene on 'Sinhala Only and Tamil Also' in the Ceylon State Council". 
  15. ch. 38
  16. నారాయణ్ స్వామీ, "ఇన్‌సైడ్ ఎన్ ఎల్యూసివ్ మైండ్-ప్రభాకరన్" కోణార్క్ పబ్లిషర్స్, న్యూఢిల్లీ, 2003.
  17. "Timeline - Conflict in Sri Lanka". Radio Australia. 
  18. "Twenty years on - riots that led to war". BBC News. 23 July 2003. Retrieved January 4, 2010. 
  19. జానే ఇన్ఫర్మేషన్ గ్రూప్ , సూయిసైడ్ టెర్రరిజం: ఎ గ్లోబల్ థ్రెట్.
  20. "Speaking truth to power:the human rights situation in Sri Lanka". Paxchristi. Retrieved 2006-03-26. 
  21. ఆసియా టైమ్స్ వు ఈజ్ బిహైండ్ ది ఎల్టీటీఈ స్ప్లిట్?.
  22. Weisman, Steven R. (5 June 1987). "India airlifts aid to tamil rebels". STEVEN R. WEISMAN (New York Times). Retrieved April 9, 2010. 
  23. "Tamil rebels abduct 2 rivals, Sri Lankan military says". Associated Press. 12 December 2006. 
  24. బాలసింగం, అడెలే. (2003) ది విల్ టు ఫ్రీడమ్ - ఎన్ ఇన్‌సైడ్ వ్యూ ఆఫ్ తమిల్ రెసిస్టెన్స్ . ఫెయిర్‌మ్యాక్స్ పబ్లిషింగ్ Ltd. 2nd ed. ISBN 1-903679-03-6.
  25. నార్త్ఈస్ట్ సెక్రటేరియట్ రిపోర్ట్ ఆన్ హ్యూమన్ రైట్స్ 1974 - 2004 (మరింత చదవడానికి విభాగాన్ని చూడండి).
  26. దిశానాయకే, T.D.S.A.: "వార్ ఆర్ పీస్ ఇన్ శ్రీలంక, వాల్యూమ్ II", పేజి. 332. స్వస్తికా (Pvt.) Ltd., 1998.
  27. "Prabhakaran had Rajiv killed for being 'anti-Tamil'". Rediff. 31 August 2006. 
  28. "26 sentenced to death for Rajiv Gandhi's assassination". Rediff. 31 August 2006. 
  29. "LTTE regrets Rajiv assassination: Anton". NDTV.com. 28 June 2006. 
  30. "Tiger Apologizes for Rajiv Gandhi's Death". Associated Press via WTOP. 27 June 2006. 
  31. "Tamil Nadu demands Tiger extradition". BBC. 16 April 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  32. ఇంపోజ్ ఎకనామిక్ సాంక్షన్స్ ఆన్ లంక.
  33. [1].[dead link]
  34. స్పీచ్ బై నీలన్ తిరుసెల్వన్ ఎట్ ది డిబేట్ ఆన్ ది ఎమర్జెన్సీ.
  35. "Sri Lanka". Human Rights Watch. 1990. Retrieved 2006-08-07. 
  36. http://uthayam.net/articles/ oct30_2005html_2.htm Fifteenth Anniversary of Muslim Expulsion From Jaffna, DBS Jeyaraj.
  37. "Sri Lanka". Human Rights Watch. 1992. Retrieved 2006-08-07. 
  38. హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ , శ్రీలంక హ్యూమన్ రైట్స్ డెవెలప్‌మెంట్స్.
  39. 39.0 39.1 "Sri Lanka Says It Has Sealed Rebel Stronghold". New York Times. November 24, 1995. Retrieved 2007-03-09. 
  40. "Sri Lanka: displaced civilians killed in air strike". International Committee of the Red Cross. 11 July 1995. Retrieved 2006-08-07. 
  41. "Sri Lankan army hails capture of Jaffna". CNN. December 5, 1995. Retrieved 2007-03-09. 
  42. 42.0 42.1 "Sri Lanka". Human Rights Watch. 1997. Retrieved 2006-08-07. 
  43. "Sixth anniversary of Unceasing Waves-III commemorated". Tamilnet. November 3, 2005. Retrieved 2009-02-09. 
  44. "Chandrikare-elected President". The Tribune. December 23, 1999. Retrieved 2006-08-07. 
  45. "Military debacle at Elephant Pass set to trigger political crisis in Sri Lanka". World Socialist Web Site. 25 April 2000. Retrieved 2006-08-07. 
  46. "Tigers seize Elephant Pass". Sri Lanka Monitor. Retrieved 2006-08-07. 
  47. "Norway role in Sri Lanka peace plan". Susannah Price (BBC News). February 1, 2000. Retrieved January 4, 2010. 
  48. "Another LTTE offensive". Frontline. April 15–28, 2000. Retrieved 2006-08-07. 
  49. 49.0 49.1 BBC న్యూస్ , టైమ్‌లైన్: శ్రీలంక.
  50. "Sri Lanka rebels announce truce". BBC News. December 19, 2001. Retrieved January 4, 2010. 
  51. "Sri Lanka enters truce with rebels". BBC News. December 21, 2001. Retrieved January 4, 2010. 
  52. "Sri Lanka seals truce deal". BBC News. February 22, 2002]. Retrieved January 4, 2010. 
  53. "Colombo lifts ban on Tamil Tigers". BBC News. August 26, 2002. Retrieved January 4, 2010. 
  54. "Upbeat opening for Sri Lanka talks". BBC News. September 16, 2002. Retrieved January 4, 2010. 
  55. "Tamil Tigers call off peace talks". BBC News. April 21, 2003. Retrieved January 4, 2010. 
  56. "Sri Lanka thrown into political crisis". BBC News. November 4, 2003. Retrieved January 4, 2010. 
  57. "Sri Lanka Says Rebels Took Losses in Raids". New York Times. December 31, 2006. 
  58. శ్రీలంక పీస్ సెక్రటేరియట్ రిపోర్ట్, 2005.
  59. "Senior Sri Lanka minister killed". BBC News. August 13, 2005. Retrieved 2005-08-13. 
  60. "How President decided on retaliation". The Sunday Times. April 30, 2006. 
  61. "Sri Lanka's war turns on civilians". BBC News. 6 June 2008. Retrieved January 4, 2010. 
  62. డెడ్లీ బస్ బాంబింగ్స్ హిట్ శ్రీలంక.
  63. Huggler, Justin (January 13, 2006). "Sri Lanka bomb attack fuels fear of return to civil war". Justin Huggle (London: The Independent). Retrieved April 9, 2010. 
  64. "Is the State complacent?". The Nation. Retrieved 2007-01-30. 
  65. "'Murder of five Tamil youths highlights need to end impunity' – Govt must protect witnesses to Trinco killings – HRW". Human Rights Watch. Retrieved 2007-01-30. 
  66. "Sri Lanka foes to 'curb violence'". BBC News. February 24, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  67. "Sri Lanka violence leaves 16 dead". BBC News. April 12, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  68. "Tamil Tigers harden talks stance". BBC News. April 17, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  69. "EU ban on LTTE urged". BBC News. April 23, 2006. 
  70. [2][dead link]
  71. "'Eight die' in Sri Lanka violence". BBC News. April 24, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  72. Luthra, Dumeetha (May 20, 2006). "Sri Lanka villagers flee massacre". BBC. Retrieved 2007-08-16. 
  73. "Bomb targets Sri Lanka army chief". BBC News. April 25, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  74. "European Union bans LTTE". Amit Baruah (The Hindu). May 31, 2006. 
  75. "Collapse of talks". Saroj Pathirana (BBC News). June 9, 2006. 
  76. "Another family wiped out in Vankalai". 
  77. "Details of few extra judicial claims" (PDF). 
  78. "People terrorized after massacre of Tamil family". 
  79. "Statement by women for democracy and human rights". 
  80. "Country of origin information report– Sri Lanka". 
  81. "Sri Lankan Combatants Rape Women to Terrorize". 
  82. యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఇంటర్నేషనల్ ఇన్ఫర్మేషన్ ప్రోగ్రామ్స్ ", యునైటెడ్ స్టేట్స్ కండెమ్న్స్ టెర్రెరిస్ట్ అటాక్ ఆన్ శ్రీలంకన్ బస్.
  83. "Press releases". Sri Lanka Monitoring Mission. Retrieved 2006-08-07. 
  84. ఉదహరింపు పొరపాటు: సరైన <ref> కాదు; bbc11 అనే పేరుగల ref లకు పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  85. 85.0 85.1 85.2 "Sri Lanka forces attack reservoir". BBC News. August 6, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  86. 86.0 86.1 "Air Force jets hit LTTE targets". Sunil Jayasiri (The Daily Mirror). July 27, 2006. 
  87. 87.0 87.1 "Water war". B. Muralidhar Reddy (The Hindu). August 12, 2006. 
  88. ది సండే టైమ్స్ సిట్యువేషన్ రిపోర్ట్ , ఈలం వార్ IV రేజెస్ ఆన్ సెవెరల్ ఫ్రంట్స్.
  89. ఇక్బాల్ ఏథాస్, జానే డిఫెన్స్ వీక్లీ, ఫుల్-స్కేల్ ఫైటింగ్ ఫ్లేరెస్ ఇన్ శ్రీలంక.
  90. "Civilians die in Sri Lanka clash". BBC News. August 3, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  91. 91.0 91.1 "152 LTTE rebels killed in Sri Lanka". The Times of India. August 4, 2006. 
  92. "34 killed as LTTE `overruns' Muttur town". B. Muralidhar Reddy (The Hindu). August 4, 2006. 
  93. "15 NGO workers killed". The Hindu. Retrieved 2007-01-30. 
  94. "Military 'killed Lanka aid staff'". BBC. August 30, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  95. "Sri Lanka forces attack reservoir". BBC News. August 6, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  96. ఎమినెంట్ ఆస్ట్రేలియన్ జ్యూరిస్ట్ టు అసిస్ట్ హ్యూమన్ రైట్స్ ఎంక్వైరీ ఇన్ శ్రీలంక.
  97. "At least 127 combatants killed in Lanka fighting: military". The Hindu. August 12, 2006. 
  98. "Lanka rebels destroy northern defenses, advance". One India. August 12, 2006. 
  99. 99.0 99.1 "Lanka's chilling 2006 timeline". PK Balachandran (Hindustan Times). December 30, 2006. Archived from the original on June 13, 2007. 
  100. "Fighting rages in northern Sri Lanka in fourth week of hostilities". USA Today. August 15, 2006. 
  101. "SLMM counted 19 Bodies". monstersandcritics.com. August 13, 2006. 
  102. 102.0 102.1 "Unicef: Bombed orphans were not Tamil Tigers". Mail and Guardian Online. August 15, 2006. 
  103. Rica Roy & Anisa Khan (August 14, 2006). "Lanka blast: Pak envoy safe, 7 killed". NDTV. 
  104. 104.0 104.1 Sudha Ramachandran (September 22, 2006). "The Pakistani muscle behind Colombo". Asia Times. 
  105. "Sri Lanka army battles rebels in northeast". Peter Apps (Reuters). September 12, 2006. 
  106. 106.0 106.1 "Sri Lanka: LTTE's moment of truth at Sampur - Update 101". Col R Hariharan (retd.) (South Asai Analysis Group). September 8, 2006. 
  107. 107.0 107.1 107.2 "Sri Lankan army captures Sampur". B. Muralidhar Reddy (The Hindu). September 5, 2006. 
  108. 108.0 108.1 "Fierce battles continue in Jaffna". B. Muralidhar Reddy (The Hindu). September 12, 2006. 
  109. "Sri Lanka Army captures Sampur". Bloomberg.com. September 4, 2006. 
  110. "LTTE admits defeat in Sampoor". BBC. September 4, 2006. 
  111. "Sri Lankan military captures key rebel territory, Tigers vow to keep fighting". International Herald Tribune. September 3, 2006. Archived from the original on February 5, 2008. 
  112. "No repeat of Muhamalai, President warns; orders full probe into debacle". Poorna Rodrigo and Sunil Jayasiri (The Daily Mirror). October 18, 2006. 
  113. "Bloodbath in Sri Lanka: At Least 100 Unarmed Sailors Dead". Playfuls.com. October 16, 2006. 
  114. "Analysis: Sri Lanka military setbacks". BBC. October 16, 2006. Retrieved January 4, 2010. 
  115. "Bloody Day in Sri Lanka: 103 Dead". Zaman Daily. October 17, 2006. 
  116. "LTTE attack on Galle repulsed". B. Muralidhar Reddy (The Hindu). October 19, 2006. 
  117. "Sri Lanka - Tamil Tigers OK Talks With Sri Lanka: Tamil Tigers Agree to Unconditional Talks With Sri Lankan Government". BHARATHA MALLAWARACHI (Conflict and Religion). October 3, 2006. 
  118. "Sri Lankan peace talks end in deadlock over road blockade". International Herald tribune. October 28, 2006. Archived from the original on November 4, 2006. 
  119. "Fear and loathing in south Sri Lanka after bus bombs". Buddhika Weerasinghe (Reuters). January 8, 2007. 
  120. మీడియా సెంటర్ ఫర్ నేషనల్ సెక్యూరిటీ , ది గవర్నమెంట్ కండెమ్న్స్ LTTE టెర్రర్ అటాక్స్ ఆన్ సివిలియన్స్.
  121. "Suspected suicide bomber attacks S. Lanka bus". Simon Gardner (Reuters). January 6, 2007. 
  122. "Sri Lanka military vows to drive Tigers from east coast". Reuters. December 14, 2006. 
  123. "Fleeing Tamil refugees describe being held by separatists as Sri Lanka shelled camps". International Herald Tribune. December 18, 2006. Archived from the original on February 5, 2008. 
  124. "Heavy fighting in Sri Lanka's restive east, 13 injured". The Hindu. December 9, 2006. 
  125. "3,000 Tamils Flee to Escape Fighting". GEMUNU AMARASINGHE (The Hindu). December 16, 2006. Archived from the original on September 29, 2007. 
  126. "Rebel base hit, says government". Boston.com. Archived from the original on 2007-03-10. Retrieved 2006-01-07. 
  127. "Press release on 29 April 2006 SUBJECT: Air strikes violate the Ceasefire Agreement" (PDF). SLMM. Retrieved 2007-03-02. 
  128. "Tigers admit fall of Vakarai". Asian Tribune. January 20, 2007. 
  129. "Sri Lanka Security forces captured LTTE controlled Vaharai". Asian Tribune. January 19, 2007. 
  130. "Sri Lanka says rebels killed aid workers". Sydney Morning Herald. April 2, 2007. Retrieved 2007-04-22. 
  131. "Tamil Tigers kill 6 civilian workers in Lanka". Times of India. 2007-04-02. Retrieved 2007-04-22. 
  132. "Sri Lanka blast 'kills civilians'". BBC. 2007-04-02. Retrieved 2007-04-22. 
  133. "Seventeen persons killed, over two dozens injured- Ampara [4th Lead]". Ministry of Defence. 2007-04-02. Retrieved 2007-04-22. 
  134. 134.0 134.1 "Sri Lanka captures key highway in rebel territory". Radio Australia. 2007-04-12. Retrieved 2007-04-22. 
  135. "Kokkadicholai LTTE base falls to SL Army". Ministry of Defence. 2007-03-28. Retrieved 2007-04-22. 
  136. "SL Army Troops gain complete control over the A-5 Main Road". Ministry of Defence. 2007-04-12. Retrieved 2007-04-22. 
  137. "Sri Lanka on brink of all-out war". BBC News. October 16, 2007. Retrieved 2007-12-31. 
  138. "LTTE defences in Mannar and Vavuniya fall to army; terrorists on the run with soaring casualties". Ministry of Defence. December 22, 2007. Retrieved 2007-12-31. 
  139. "SLA overruns LTTE stronghold: several LTTE leaders injured- Mannar". Ministry of Defence. 2007-12-29. Retrieved 2007-12-31. 
  140. "33 terrorists killed, 38 wounded: SLA overruns LTTE stronghold- Mannar". Ministry of Defence. 2007-12-30. Retrieved 2007-12-31. 
  141. "Wanni is surrounded on all prongs". Ministry of Defence. December 30, 2007. Retrieved 2007-12-31. 
  142. 142.0 142.1 "Forces' Chiefs predict Tiger extinction in 2008". Ministry of Defence. 2007-12-31. Retrieved 2007-12-31. 
  143. "Prabhakaran injured in air attack". Ministry of Defence. December 19, 2007. Retrieved 2007-12-26. 
  144. "Senior Tamil Tiger leader killed". BBC News. November 2, 2007. Retrieved 2007-12-31. 
  145. "Tamil intelligence chief killed". BBC News. January 6, 2008. Retrieved 2008-01-06. 
  146. "LTTE's Head of Military Intelligence killed in Claymore ambush". TamilNet. January 6, 2008. Retrieved 2008-01-06. 
  147. "Government ends ceasefire with Tamil Tigers". Agence France Presse. January 2, 2008. Archived from the original on December 5, 2008. 
  148. "Ban LTTE, end truce". Daily News. December 29, 2007. 
  149. 149.0 149.1 "Government of Sri Lanka’s Withdrawal from Ceasefire Agreement". U.S. Department of State. January 3, 2008. Archived from the original on January 4, 2008. 
  150. "Statement on the possible escalation of violence in sri lanka". Foreign Affairs and International Trade Canada. January 3, 2008. 
  151. "Norway regrets the Government of Sri Lanka’s decision to terminate the 2002 ceasefire agreement". Ministry of Foreign Affairs. January 2, 2008. 
  152. "In response to questions about Sri Lankan Government’s abrogation of Ceasefire Agreement of 2002, Official Spokesperson said:". Ministry of External Affairs, India. January 4, 2008. 
  153. "Tamil Tigers in ceasefire appeal". BBC. January 10, 2008. Retrieved January 4, 2010. 
  154. "LTTE requests Norway to continue facilitation, urges IC's support for Tamil rights". TamilNet. January 10, 2008. 
  155. "Sources: Tigers' feint kills 100 Sri Lanka troops". CNN. April 23, 2008. 
  156. "Army captures Adampan Town - Mannar front". Ministry of Defence. May 19, 2008. Retrieved 2008-05-11. 
  157. "Wanni liberation enters decisive phase; Two warfronts linked up". Ministry of Defence. July 1, 2008. Retrieved 2008-07-01. 
  158. "Vidattaltivu Liberated; terrorists suffer fatal blow". Ministry of Defence. July 16, 2008. Retrieved 2008-07-16. 
  159. "Troops Liberate Illuppaikkadavai". Ministry of Defence. July 20, 2008. Retrieved 2008-07-20. 
  160. Najmuddin, Jamila (July 22, 2008). "LTTE set to declare unilateral ceasefire". Daily Mirror. Retrieved 2008-07-22. 
  161. "LTTE's ceasefire: Public relations or more?". Rediff News. July 25, 2008. Retrieved 2008-08-04. 
  162. "Troops capture LTTE's last stronghold in Mannar District". Ministry of Defence. August 2, 2008. Retrieved 2008-08-02. 
  163. "Sri Lanka Army captured Vellankulam – last bastion of Tigers in Mannar district". Asian Tribune. August 3, 2008. Retrieved 2008-08-04. 
  164. Gamini Gunaratna, Sri Lanka News Paper by LankaPage.com (LLC)- Latest Hot News from Sri Lanka (2008-08-01). "Sri Lankan troops enter Tigers’ final frontier". Colombopage.com. Retrieved 2009-05-17. 
  165. "Sri Lanka Breaking News-Daily Mirror Online". Dailymirror.lk. Retrieved 2009-05-17. 
  166. "LTTE's strategic bastion Mallavi falls to security forces". Ministry of Defence. September 2, 2008. Retrieved 2008-09-02. 
  167. "Security Forces crush major terror attack at Vavuniya". Ministry of Defence. September 9, 2008. Retrieved 2008-09-09. 
  168. "Mission on Vanni SF HQ successful, Tiger aircrafts safe - LTTE". TamilNet. September 9, 2008. Retrieved 2008-09-10. 
  169. "Sri Lanka jets attack rebel base". BBC News. September 10, 2008. Retrieved 2008-09-10. 
  170. "Fierce gun battle in Akkarayankulam, 18 terrorists killed, many injured". Ministry of Defence. September 15, 2008. Retrieved 2008-09-15. 
  171. "Civilians flee Tamil Tiger centre". BBC News. October 10, 2008. Retrieved 2008-10-03. 
  172. "Suicide blast hits Sri Lanka town". BBC News. October 6, 2008. Retrieved 2008-10-06. 
  173. "Troops encircle Nachchikudha; LTTE on the verge of losing Sea Tiger stronghold". Ministry of Defence. October 17, 2008. Retrieved 2008-10-17. 
  174. "West urged not to ignore Sri Lanka". BBC News. October 17, 2008. Retrieved 2008-10-18. 
  175. "SLA crush LTTE defences: fall of Nachchikuda imminent". Ministry of Defence. October 28, 2008. Retrieved 2008-10-28. 
  176. "Nachchikuda falls to troops - Kilinochchi". Ministry of Defence. October 29, 2008. Retrieved 2008-10-29. 
  177. "Heavy fighting at Wanni fronts; Troops recover 9 LTTE bodies". Ministry of Defence. November 11, 2008. Retrieved 2008-11-11. 
  178. "Tamil Tiger 'strong point taken'". BBC News. November 11, 2008. Retrieved 2008-11-12. 
  179. "Sri Lanka army 'takes Tiger base'". BBC News. 2008-11-15. Retrieved 2008-11-15. 
  180. "Mop up operations in progress in Pooneryn salient; Air Force comes to troops assistance". Ministry of Defence. November 15, 2008. Retrieved 2008-11-16. 
  181. "Army Task Force 3 comes into action; pounds LTTE positions in Mankulam". Ministry of Defence. November 3, 2008. Retrieved 2008-11-03. 
  182. "Troops overrun Mankulama: LTTE flee amidst heavy casualties- Mullaittivu". Ministry of Defence. November 17, 2008. Retrieved 2008-11-22. 
  183. "S Lanka army 'enters rebel town'". BBC News. December 5, 2008. Retrieved 2008-12-06. 
  184. "59 Div troops enter Alampil sea tiger bastion". Ministry of Defence. December 4, 2008. Retrieved 2008-12-06. 
  185. "S Lanka attack on rebel 'capital'". BBC News. November 24, 2008. Retrieved 2008-11-24. 
  186. "'Many dead' in Sri Lanka battles". BBC News. December 17, 2008. Retrieved 2008-12-26. 
  187. "Paranthan LTTE garrison captured: Troops make headway at Wanni battles". Ministry of Defence. January 1, 2009. Retrieved 2009-01-06. 
  188. "Kilinochchi captured in devastating blow to LTTE". Hindu.com. Retrieved 2009-05-17. 
  189. "The fall of rebel headquarters: what does it hold for Sri Lanka?". News.xinhuanet.com. 2009-01-03. Retrieved 2009-05-17. 
  190. ఎ బ్లో టు గ్లోబల్ టెర్రర్.
  191. "Army 'takes more Tiger territory'". BBC News. January 8, 2009. Retrieved 2009-01-08. 
  192. "Sri Lankan Military Seizes Last Rebel Base on Jaffna Peninsula". Bloomberg.com. 2009-01-14. Retrieved 2009-05-17. 
  193. "Last Tamil Tiger bastion 'taken'". BBC News. January 25, 2009. Retrieved 2009-01-25. 
  194. Somini Sepgupta (January 26, 2009). "Sri Lankan Troops Take Last Rebel Stronghold". New York Times. Retrieved 2009-01-26. 
  195. శ్రీలంక టైగర్స్ అర్జ్‌డ్ టు ఎండ్ వార్, BBC న్యూస్ .
  196. "Army captures last sea tiger base & clears entire Visuamadu area". Ministry of Defence. February 5, 2009. Retrieved 2009-02-05. 
  197. "LTTE air power has collapsed: officials". Hindustantimes.com. 2009-02-23. Retrieved 2009-05-17. 
  198. "Tamil Tiger planes raid Colombo". BBC. February 20, 2009. Retrieved 2009-02-20. 
  199. వార్ ఆన్ ది డిస్‌ప్లేస్డ్: శ్రీలంకన్ ఆర్మీ అండ్ LTTE అబ్యూజెస్ ఎగైనెస్ట్ సివిలియన్స్ ఇన్ ది వన్నీ, హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్ . ఫిబ్రవరి 19, 2009.
  200. వార్ UN రిలీఫ్ చీఫ్ కాన్సర్న్‌డ్ ఓవర్ ఫిజికల్ కండీషన్ ఆఫ్ శ్రీలంకన్స్ ట్రాప్డ్ బై క్లాషెష్, యునైటెడ్ నేషన్స్ . ఫిబ్రవరి 27, 2009
  201. శ్రీలంక సేస్ పైనల్ స్టాండాఫ్ విత్ టైగర్స్ అప్రోచెస్.
  202. "Troops unshackle LTTE grip on Puthukkudiyirippu: Over 250 terrorists killed". Ministry of Defence. April 5, 2009. Retrieved 2009-04-05. 
  203. "Army 'routs Tigers in north-east'". BBC. April 5, 2009. Retrieved 2009-04-05. 
  204. "World's largest hostage rescue mission becomes success; over 30,000 rescued". Ministry of Defence. April 20, 2009. Retrieved 2009-04-20. 
  205. "Thousands flee Sri Lanka combat". BBC. April 20, 2009. Retrieved 2009-04-20. 
  206. "Sri Lanka army 'killed civilians'". BBC. April 21, 2009. Retrieved 2009-04-21. 
  207. "Final assault begins as LTTE vows to fight on". The Times of India. April 22, 2009. Retrieved 2009-04-22. 
  208. "Mass Tamil exodus from rebel area". BBC. April 21, 2009. Retrieved 2009-04-22. 
  209. దయా మాస్టర్ అండ్ జార్జి సీక్ రెఫ్యూజ్ విత్ ఆర్మీ.
  210. "Two key Tamil Tigers 'surrender'". BBC news. April 22, 2009. Retrieved 2009-04-24. 
  211. "Prabhakaran trapped in 10sqkm area:Lanka army". Times Of India. April 24, 2009. Retrieved 2009-04-24. 
  212. "Sri Lanka rejects rebel ceasefire". BBC news. April 27, 2009. Retrieved 2009-05-12. 
  213. "Journey to Sri Lanka's frontline". BBC news. April 25, 2009. Retrieved 2009-05-11. 
  214. Natarajan, Swaminathan (2009-04-06). "World | South Asia | Sri Lanka civilians tell of war ordeal". BBC News. Retrieved 2009-05-17. 
  215. "Urgent international scrutiny needed in Sri Lanka, say UN rights experts". UN. May 8, 2009. Retrieved 2009-05-11. 
  216. "'Steep rise' in Sri Lanka deaths". BBC news. May 10, 2009. Retrieved 2009-05-10. 
  217. "BBC - What they do not wish to see". Ministry of Defence. May 12, 2009. Retrieved 2009-05-12. 
  218. "UN mourns Sri Lanka 'bloodbath'". BBC news. May 11, 2009. Retrieved 2009-05-11. 
  219. "UN chief ‘appalled’ by weekend death toll in Sri Lankan conflict". UN. May 11, 2009. Retrieved 2009-05-12. 
  220. "Tamil war zone hospital hit again". BBC news. May 13, 2009. Retrieved 2009-05-13. 
  221. "SLA shells hospital again, several killed including doctor, ICRC worker". Lankasrinews.com. Retrieved 2009-05-17. 
  222. "Security Council voices ‘grave’ concern over Sri Lanka humanitarian crisis". UN. May 13, 2009. Retrieved 2009-05-14. 
  223. "Sri Lanka army 'controls coast'". BBC news. May 16, 2009. Retrieved 2009-05-16. 
  224. "Sri Lanka's coast free of terror; Army 58 Div links up with the 59 Div". Ministry of Defence. May 16, 2009. Retrieved 2009-05-16. 
  225. "LTTE prepares for mass suicide; key terror leaders trapped". Ministry of Defence. May 16, 2009. Retrieved 2009-05-16. 
  226. Chamberlain, Gethin; David Batthy (17 May 2009). "Tamil Tigers announce plan to surrender". The Observer (London). Retrieved 2009-05-17. 
  227. "Slaughter in Sri Lanka". London: The Times. 29 May 2009. Retrieved 29 May 2009. 
  228. "Sri Lanka fighting 'killed 20,000'". Al Jazeera. 29 May 2009. Retrieved 29 May 2009. 
  229. "Sri Lanka rejects deaths report". BBC News. 29 May 2009. Retrieved 29 May 2009. 
  230. "Sri Lanka death toll 'unacceptably high', says UN | World news | guardian.co.uk". London: Guardian. May 29, 2009. Retrieved 2009-05-30. 
  231. 231.0 231.1 231.2 Charles Haviland (8 July 2009). "S Lanka medics recant on deaths". BBC News. Retrieved 12 July 2009. 
  232. "ASA 37/015/2009 Sri Lanka: Statements by detained doctors underline need for independent inquiry". Amnesty International. 9 July 2009. Retrieved 12 July 2009. 
  233. "Is LTTE chief Prabhakaran dead? Yes, says Lanka govt". Retrieved 2009-05-17. 
  234. "Sri Lanka rebels concede defeat in civil war". News.yahoo.com. Archived from the original on 2009-05-21. Retrieved 2009-05-17. 
  235. శ్రీలంకన్స్ సేస్ రెబల్స్ క్రష్డ్ అండ్ లీడర్ కిల్డ్ న్యూయార్క్ టైమ్స్, మే 18, 2009.
  236. Nelson, Dean (2009-05-18). "Sri Lanka: Tamil Tiger leader Velupillai Prabhakaran and his lieutenants 'eliminated'". London: Telegraph. Retrieved 2009-05-30. 
  237. "South Asia | Sri Lanka's rebel leader 'killed'". BBC News. 2009-05-19. Retrieved 2009-05-30. 
  238. "Security News | Sundayobserver.lk - Sri Lanka". Sundayobserver.lk. 2009-05-17. Retrieved 2009-05-30. 
  239. "Prabhakaran's body found". Defence.lk. Retrieved 2009-05-30. 
  240. Gamini Gunaratna, Sri Lanka News Paper by LankaPage.com (LLC)- Latest Hot News from Sri Lanka (2009-05-18). "Sri Lanka: Opposition Leader congratulates Sri Lanka President". Colombopage.com. Retrieved 2009-05-30. 
  241. "Archbishop congratulates Armed forces on the conclusion of war". Defence.lk. 2009-05-18. Retrieved 2009-05-30. 
  242. "Sri Lankan stocks shoot up on war victory". Times Online. 2009-05-18. Retrieved 2009-05-18. 
  243. "Geneva, 19 May 2009 - Joint Press Conference held by UN Secretary-General and World Health Organization Director-General, Margaret Chan". United Nations. 19 May 2009. Retrieved 19 May 2009. 
  244. "Summary: 18 May 2009, Brussels - Council of the European Union, 2942nd GENERAL AFFAIRS Council meeting, Conclusions on Sri Lanka". European Union. 18 May 2009. Retrieved 19 May 2009. 
  245. బ్రిటన్ సోల్డ్ ఆర్మ్స్ టు శ్రీలంక వైల్ సివిల్ వార్ రేజ్డ్
  246. "Department of Foreign Affairs and International Trade - Media Room - News Releases". W01.international.gc.ca. 2009-03-25. Retrieved 2009-05-30. 
  247. "Statement by the Official Spokesperson on Sri Lanka". Ministry of External Affairs (India). 18 May 2009. Retrieved 19 May 2009. 
  248. "Iran congratulates Sri Lanka on defeating terrorism". Defence.lk. 2009-05-19. Retrieved 2009-05-30. 
  249. "Japan PM welcomes end of Sri Lanka war". Lanka Business Online. 2009-05-19. Retrieved 2009-05-30. 
  250. Miadhu News (2009-05-19). "President congratulates Sri Lankan President on ending civil war". Miadhu.com.mv. Retrieved 2009-05-30. 
  251. "Maldives News". Minivan News. 2009-05-19. Retrieved 2009-05-30. 
  252. James Wray and Ulf Stabe (2009-05-19). "Norway urges Sri Lanka to aid refugees". Monsters and Critics. Archived from the original on 2012-09-06. Retrieved 2009-05-30. 
  253. "Pakistan felicitates Sri Lanka on 'great victory over terrorism'". Defence.lk. Retrieved 2009-05-30. 
  254. "On the End of Sri Lankan Civil War: Department of Foreign Affairs". Dfa.gov.ph. 2009-05-22. Retrieved 2009-05-30. 
  255. "Russia, Iran congratulate Sri Lanka on ending civil war_English_Xinhua". News.xinhuanet.com. 2009-05-21. Retrieved 2009-05-30. 
  256. http://www.dfa.gov.za/docs/2009/sri0521.html
  257. "MFA Press Statement: The Situation in Sri Lanka - Sri Lankan Minister of Foreign Affairs Rohitha Bogollagama calls on Minister for Foreign Affairs George Yeo". Ministry of Foreign Affairs, Singapore. 29 May 2009. Retrieved 5 June 2009. 
  258. http://defence.lk/new.asp?fname=20090604_09
  259. "Media Release". Eda.admin.ch. Retrieved 2009-05-30. 
  260. "Sri Lanka'dan Gül'e Son Durum Bilgisi". TRT World. 19 May 2009. Retrieved 7 September 2009. 
  261. "Written ministerial statement on Sri Lanka (19/05/2009)". Foreign and Commonwealth Office. 19 May 2009. Archived from the original on 28 Dec 2012. Retrieved 22 May 2009. 
  262. ""British government congratulated President Rajapaksa for finishing off terrorists" - Lord Malloch Brown". Defence.lk. 2009-05-22. Retrieved 2009-05-30. 
  263. "Daily Press Briefing May 18, 2009". United States Department of State. 18 May 2009. Retrieved 19 May 2009. 
  264. "'US will continue to support Sri Lanka's humanitarian relief efforts' says US Ambassador". Defence.lk. Retrieved 2009-05-30. 
  265. http://www.mofa.gov.vn/en/tt_baochi/pbnfn/ns090522095256
  266. "Vietnam welcomes the victory of the Government and people of Sri Lanka". Defence.lk. Retrieved 2009-05-30. 
  267. 267.0 267.1 "Sri Lanka Army - Defenders of the Nation". Army.lk. 2009-05-20. Retrieved 2009-05-30. 
  268. "Sri Lanka Army - Defenders of the Nation". Army.lk. 2009-05-21. Retrieved 2009-05-30. 
  269. "Commandos kill 11 LTTE infiltrators - Kalavanchchikudi". Defence.lk. Retrieved 2009-05-30. 
  270. "Troops recover more military equipments in search and clear operations". defence.lk. 2009-06-08. Retrieved 2009-06-13. 
  271. "IDPs: Govt. already acting on agreed areas of priority - President to Ban Ki-moon". Defence.lk. 2009-05-23. Retrieved 2009-05-30. 
  272. http://www.colombopage.com/archive_091/May1242917634RA.html
  273. Gentleman, Amelia (January 18, 2009). "Fears grow for trapped civilians as army advances on Tamil Tigers". The Guardian (London). Retrieved May 23, 2010. 
  274. "Military declares civilian safety zone in rebel area". The Guardian (London). January 22, 2009. Retrieved May 23, 2010. 
  275. http://english.aljazeera.net/news/asia/2009/05/20095141557222873.html
  276. Page, Jeremy (May 1, 2009). "Leaked UN satellite images show haven for Sri Lanka refugees was bombed". The Times (London). Retrieved May 23, 2010. 
  277. Pallister, David (April 24, 2009). "Sri Lanka war toll near 6,500, UN report says". The Guardian (London). Retrieved May 23, 2010. 
  278. "ASA 37/016/2009 Unlock the Camps in Sri Lanka: Safety and Dignity for the Displaced Now". Amnesty International. 10 August 2009. Retrieved 22 October 2009. 
  279. http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?id=6335&I=3
  280. "Sri Lanka: Government Breaks Promises That Displaced Can Go Home". Human Rights Watch. 19 October 2009. Retrieved 22 October 2009. 
  281. "Sri Lanka vows to resettle Tamils". BBC News. 21 May 2009. Retrieved 22 October 2009. 
  282. "India and Sri Lanka agree on IDP timetable, political solution". The Official Government News Portal of Sri Lanka. 22 May 2009. Retrieved 22 October 2009. 
  283. "Report # 10: 26 September – 9 October 2009". Joint Humanitarian Update: North East Sri Lanka. UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. 9 October 2009. Retrieved 22 October 2009. 
  284. తమిళ్ ప్రొటెస్టర్స్ టేక్ టు స్ట్రీట్స్ BBC 11 మే 2009.
  285. "Misguided Tamil protesters". Martin Collacott (The National Post). 2009-05-13. Retrieved 2009-05-13. 
  286. "Victory's price: 6,200 Sri Lankan troops". News.smh.com.au. 2009-05-22. Retrieved 2009-05-30. 
  287. "/ UK - Sri Lankan army and Tamil Tiger death tolls reveal grim cost of years of civil war". Ft.com. 2009-05-23. Retrieved 2009-05-30. 
  288. David Pallister & Gethin Chamberlain (24 April 2009). "Sri Lanka war toll near 6,500, UN report says". London: The Guardian, UK. 
  289. "Sri Lanka rejects rebel ceasefire". BBC News. 27 April 2009. 
  290. Chamberlain, Gethin (29 May 2009). "Sri Lanka death toll 'unacceptably high', says UN". London: The Guardian, UK. Retrieved 26 October 2009. 
  291. "Slaughter in Sri Lanka". London: The Times, UK. 29 May 2009. Retrieved 26 October 2009. 
  292. Buncombe, Andrew (12 February 2010). "Up to 40,000 civilians 'died in Sri Lanka offensive'". The Independent (London). Retrieved 23 May 2010. 

గ్రంథ పట్టిక[మార్చు]

  • బాలసింగం, అడెలె: ది విల్ టు ఫ్రీడమ్ - ఎన్ ఇన్‌సైడ్ వ్యూ ఆఫ్ తమిళ్ రెసిస్టెన్స్ . ఫెయిర్‌మాక్స్ పబ్లిషింగ్ Ltd. 2వ ఎడిషన్. 2003, ISBN 1-903679-03-6.
  • డిశానాయక, T.D.S.A.: వార్ టు పీస్ ఇన్ శ్రీలంక, వాల్యూమ్ II . స్వస్తికా (Pvt.) Ltd., కొలంబో 1998.
  • దీక్షిత్, J.N.: అసైన్‌మెంట్ కొలంబో , ISBN 81-220-0499-7. (IPKF శ్రీలంక వచ్చేందుకు దారితీసిన 1980వ దశకపు చర్చల సందర్భంగా దీక్షిత్ భారత హై కమిషనర్‌గా ఉన్నారు.)
  • గామేజ్, S. మరియు వాట్సన్, I.B.: కాన్‌ఫ్లిక్ట్ అండ్ కమ్యూనిటీ ఇన్ కాంటెపరరీ శ్రీలంక . సాజ్, న్యూఢిల్లీ 1999.
  • గామేజ్, S.: ఎత్నిక్ కాన్‌ఫ్లిక్ట్, స్టేట్ రీఫార్మ్ అండ్ నేషన్ బిల్డింగ్ ఇన్ శ్రీలంక: ఎనాలసిస్ ఆఫ్ ది కంటెక్ట్స్ అండ్ సజిషన్స్ ఫర్ ఎ సెటిల్‌మెంట్ , ఇన్: నెల్సన్, జాన్ P. మరియు మాలిక్, దీపక్: "క్రీసిస్ ఆఫ్ స్టేట్ అండ్ నేషన్: సౌత్ ఏషియన్ స్టేట్స్ బిట్వీన్ అండ్ ప్రాగ్మెంటేషన్", మనోహర్, న్యూఢిల్లీ (forthcoming).
  • హూలే, R., సోమాసుదరం, D., శ్రీథరన్ K., మరియు తీరనగామా, R. ది బ్రోకెన్ పల్మైరా - ది తమిళ్ క్రీసిస్ ఇన్ శ్రీలంక: ఎన్ ఇన్‌సైడ్ అకౌంట్ . ది శ్రీలంక స్టడీస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, క్లారెమోంట్ 1990. (ఆల్సో ఎవైలబుల్ ఆన్‌లైన్.)ది బ్రోకెన్ పాల్మైరా - ది తమిళ్ క్రీసిస్ ఇన్ శ్రీలంక: ఎన్ ఇన్‌సైడ్ అకౌంట్.
  • జాన్సన్, రాబర్ట్: ఎ రీజియన్ ఇన్ టర్న్‌మోయిల్ . రెక్తియాన్, న్యూయార్క్ అండ్ లండన్ 2005. (కవర్స్ శ్రీలంక అండ్ ఇట్స్ రీజినల్ కంటెక్ట్స్.)
  • నారాయన్ స్వామీ, M. R.: టైగర్స్ ఆఫ్ లంక: ఫ్రమ్ బాయ్స్ టు గెరిల్లాస్ . కోణార్క్ పబ్లిషర్స్; 3వ ఎడిషన్ 2002, ISBN 81-220-0631-0.
  • రాజసింగం, K.T.: శ్రీలంక: ది అన్‌టోల్డ్ స్టోరీ . 2001-2002. (సెరియలైజ్డ్ ఇన్ ఆసియా టైమ్స్ ఆన్‌లైన్ ).శ్రీలంక: ది అన్‌టోల్డ్ స్టోరీ.
  • వార్ అండ్ పీస్ ఇన్ శ్రీలంక: విత్ ఎ పోస్ట్-అకార్డ్ రిపోర్ట్ ఫ్రమ్ జాఫ్నా . ISBN 955-26-0001-4 /ISBN 978-955-26-0001-2, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ స్టడీస్, శ్రీలంక; 1 ఎడిషన్ (అక్టోబరు 1, 1987), బై రోహాన్ గుణరత్న.
  • ఇండియన్ ఇంట్రవెన్షన్ ఇన్ శ్రీలంక: ది రోల్ ఆఫ్ ఇండియాస్ ఇంటెలిజెన్స్ ఏజెన్సీస్ . ISBN 955-95199-0-5/ ISBN 978-955-95199-0-4, సౌత్ ఏషియన్ నెట్‌వర్క్ ఆన్ కాన్‌ఫ్లిక్ట్ రీసెర్చ్ (1993), బై రోహాన్ గుణరత్నా.

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

అధికార వెబ్‌సైట్‌లు

పటాలు

స్వతంత్ర నివేదికలు మరియు గ్రంథాలు

విశ్లేషణ

మూస:Sri Lankan Civil War మూస:Armed Conflicts Involving Sri Lanka మూస:Sri Lanka topics