సమాచార వ్యవస్థలు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
CS, SE, IS, IT, & కస్టమర్ వెన్ రేఖాచిత్రం ఇక్కడ కనిపెట్టిన తర్వాత కార్యాచరణ ఎడమవైపు మరియు నిర్మాణం కుడివైపున పేర్కొనబడుతుంది.[1][2][3]

సమాచార వ్యవస్థలు (విభాగం) (Information systems) అనేది ఒక నూతన శాస్త్రీయ విభాగాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి బహువిభాగ వ్యాపార ప్రపంచం మరియు అంతర్విభాగ కంప్యూటర్ సైన్స్ రంగాలను అనుసంధానించే ఒక అధ్యయన విభాగంగా చెప్పవచ్చు.[4][5][6][7] ఒక సమాచార వ్యవస్థల విభాగానికి సమాచారం మరియు గణనలు సైద్ధాంతిక పునాదుల మద్దతు ఉంది, దీని వలన అండర్‌గ్రాడ్యుయేట్ విద్యార్థులు ఒక కంప్యూటర్ సైన్స్ విభాగంలో పలు వ్యాపార నమూనాలు అలాగే సంబంధిత క్రమ సూత్ర పద్ధతులను విశ్లేషించే ప్రత్యేకమైన అవకాశాన్ని పొందుతారు.[8][9][10] సాధారణంగా, సమాచార వ్యవస్థలు లేదా సర్వసాధారణంగా ఉత్తరదాయిత్వ సమాచార వ్యవస్థల్లో డిజిటల్ సమాచారాన్ని సేకరించి, విశ్లేషించడానికి ఉపయోగించే వ్యక్తులు, విధానాలు, డేటా, సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు హార్డ్‌వేర్‌లను (స్థాయి ప్రకారం) కలిగి ఉంటాయి.[11][12] ప్రత్యేకంగా కంప్యూటర్ ఆధారిత సమాచార వ్యవస్థలు అనేవి డేటా (కంప్యూటింగ్)ను సేకరించడానికి, వడపోయడానికి, ప్రాసెస్ చేయడానికి, సృష్టించడానికి & పంపిణీ చేయడానికి వ్యక్తులు మరియు సంస్థలు ఉపయోగించే హార్డ్‌వేర్/సాఫ్ట్‌వేర్ యొక్క పరిపూరకమైన నెట్‌వర్క్‌లుగా చెప్పవచ్చు.[13] నేడు, కంప్యూటర్ సమాచార వ్యవస్థ(లు) (CIS) అనేవి తరచూ కంప్యూటర్స్ మరియు క్రమసూత్ర పద్ధతుల నియమాలు, వాటి సాఫ్ట్‌వేర్ & హార్డ్‌వేర్ నిర్మాణాలు, వాటి అనువర్తనాలు మరియు సమాజంపై వాటి ప్రభావాలతో సహా, వాటిని అధ్యయనం చేసే కంప్యూటర్ సైన్స్ రంగంలో ఒక విభాగంగా చెప్పవచ్చు.[14][15][16] మొత్తంగా, ఒక IS విభాగం సంపూర్ణ నిర్మాణంపై కార్యాచరణను కలిగి ఉంటుంది.[17]

కుడివైపున వెన్ రేఖాచిత్రంలో కనిపిస్తున్న విధంగా, సమాచార వ్యవస్థల చరిత్ర ఇరవై శతాబ్దంలో ఉద్భవించిన కంప్యూటర్ సైన్స్ ఆధునిక విభాగానికి చాలాకాలం ముందు ప్రారంభమైన కంప్యూటర్ సైన్స్ చరిత్రతో సమానంగా ఉంది.[18] సమాచారం మరియు ఆలోచనల ప్రసారం గురించి, ఇప్పటికీ పలు విశ్వసనీయమైన సమాచార వ్యవస్థలు అందుబాటులో ఉన్నాయి, నేడు ఇవి మానవజాతి విధానాలను ప్రోత్సహించడానికి, డేటా సరళతను నిర్ధారించడానికి మరియు మొత్తం విధానంలో సామాజిక ప్రభావం & సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపర్చడానికి నిరంతరంగా నవీకరించబడుతున్నాయి.[11] సాధారణంగా, సమాచార వ్యవస్థలు అనేవి సంస్థల్లో ప్రత్యేకంగా వాణిజ్య సంస్థల్లో సమాచారాన్ని ప్రాసెస్ చేయడానికి మరియు ఆధునిక సమాజంతో ప్రయోజనాలను పంచుకోవడానికి ఉద్దేశించినవి.[19]

పర్యావలోకనం[మార్చు]

సిల్వెర్ మరియు పలువురు (1995) (IS) పై రెండు వీక్షణలను మరియు సాఫ్ట్‌వేర్, హార్డ్‌వేర్, డేటా, వ్యక్తులు మరియు విధానాలతో సహా IS-కేంద్రీకృత వీక్షణను అందించారు. రెండవ నిర్వహణ వీక్షణలో వ్యక్తులు, వ్యాపార విధానాలు మరియు సమాచార వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.

పలు రకాల సమాచార వ్యవస్థలు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు, లావాదేవీ ప్రాసెసింగ్ వ్యవస్థలు, కార్యాలయ వ్యవస్థలు, నిర్ణయ సహాయక వ్యవస్థలు, విజ్ఞాన నిర్వహణ వ్యవస్థలు, డేటాబేస్ నిర్వహణ వ్యవస్థలు మరియు కార్యాలయ సమాచార వ్యవస్థలు. సమాచార వ్యవస్థల్లో చాలా క్లిష్టమైన అంశంగా సమాచార సాంకేతికతలను చెప్పవచ్చు, సాధారణంగా వీటిని మానవ మెదడుల నిర్వహించలేని విధులను చేయడానికి మానవులను అనుమతించడానికి రూపొందించారు, వీటిలో: భారీ మొత్తంలో సమాచారం, క్లిష్టమైన గణనలను నిర్వహించడానికి మరియు ఒకేసారి పలు విధానాలను నియంత్రించడం ఉంటాయి.

సమాచార సాంకేతికతలు అనేవి చాలా ముఖ్యమైనవి మరియు కార్యనిర్వాహక వర్గానికి అందుబాటులో ఉన్న సున్నితమైన వనరుగా చెప్పవచ్చు.[20] పలు సంస్థలు చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్ (CEO), చీఫ్ ఫైనాన్షియల్ ఆఫీసర్ (CFO), చీఫ్ ఆపరేటింగ్ ఆఫీసర్(COO) మరియు చీఫ్ టెక్నికల్ ఆఫీసర్(CTO)లతో సహా కార్యనిర్వాహక వర్గంపై చీఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆఫీసర్ (CIO) స్థానాన్ని సృష్టంచాయి. CTO ఒక CIO వలె కూడా వ్యవహరిస్తాడు మరియు CIO, CTOగా కూడా వ్యవహరించవచ్చు. ఒక సంస్థలో సమాచార భద్రతను నిర్వహించే చీఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సెక్యూరిటీ ఆఫీసర్ (CISO) సాధారణంగా CIOకి రిపోర్టు చేస్తాడు.

దీనికి సంబంధించి, సమాచార వ్యవస్థ నిపుణులు మరియు అనుబంధిత వ్యక్తులు ఏదైనా సంస్థలో భారీ-స్థాయి వ్యాపార నమూనాలను అమలు చేయడానికి శక్తివంతమైన విశ్లేషణ మరియు క్లిష్టమైన ఆలోచనా నైపుణ్యాలను కలిగి ఉంటారు. అయితే ఒక సంస్థలోని సమస్యలను పరిష్కరించడం అనేది ఒక సాధారణ పనిగా చెప్పవచ్చు, IS నిపుణులు నైతిక నియమాలను ఉల్లఘించకుండా ప్రోగ్రామ్‌బుల్ సాంకేతికత ప్రక్రియ ద్వారా ఈ పరిష్కారాలను స్వయంచాలకం చేసే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటారు. తుది ఫలితంగా, IS నిపుణులు సంస్థ పనితీరును మెరుగుపరిచే సాంకేతిక పరిష్కారాలను అమలు చేయడానికి ఒక విస్తృత వ్యాపారం మరియు వాస్తవిక ప్రపంచ దృష్టిని కలిగి ఉండాలి.[21]

కంప్యూటర్ భద్రతలో, ఒక సమాచార వ్యవస్థను క్రింది విభాగాలచే వివరిస్తారు:[22]

  • నిక్షేపస్థానాలు, ఇవి డేటాను శాశ్వతంగా లేదా తాత్కాలికంగా కలిగి ఉంటాయి, వీటిలో బఫర్లు, RAM, హార్డ్ డిస్క్‌లు, క్యాచీ మొదలైనవి ఉంటాయి. తరచూ నిక్షేపస్థానాల్లో నిల్వ చేసిన డేటా ఒక డేటాబేస్ నిర్వహణ వ్యవస్థ ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.
  • ఇంటర్‌ఫేసెస్, ఇవి మానవులు మరియు కంప్యూటర్‌ల మధ్య పరస్పర చర్యకు మద్దతు ఇస్తాయి, వీటిలో కీబోర్డులు, స్పీకర్‌లు, స్కానర్‌లు, ప్రింటర్‌లు మొదలైనవి ఉంటాయి.
  • చానెళ్లు, ఇవి నిక్షేపస్థానాలను అనుసంధానిస్తాయి, వీటిలో రూటర్లు, కేబుల్స్ మొదలైనవి ఉంటాయి.

నిర్వచనం[మార్చు]

సిల్వెర్ మొదలైనవారు [23] సమాచార వ్యవస్థలను క్రింది విధంగా నిర్వచించారు:

సమాచార వ్యవస్థలను సంస్థ యొక్క కార్యసాధకత మరియు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచడానికి ఒక సంస్థలో అమలు చేస్తారు. సమాచార వ్యవస్థల సామర్థ్యాలు మరియు సంస్థ, దాని కార్యాలయ వ్యవస్థలు, దానిలో వ్యక్తులు మరియు దాని అభివృద్ధి మరియు అమలు చేసే పద్ధతుల విధానాలు ఫలితం ఎంతవరకు లభిస్తుందనేది నిర్ణయిస్తాయి.

సమాచార వ్యవస్థల విభాగం[మార్చు]

పలువురు IS నిపుణులు సమాచార వ్యవస్థల స్వభావం మరియు ఆధారాలను చర్చించారు, ఇది తన మూలాలను కంప్యూటర్ సైన్స్, ఇంజినీరింగ్, గణితశాస్త్రం, నిర్వాహక శాస్త్రం, సైబర్నాటిక్స్ మరియు ఇతరాలు [24][25][26][27] వంటి ఇతర సంబంధిత విభాగాల్లో కలిగి ఉంది.

సంబంధిత విభాగాల నుండి ISని వేరు చేయడం[మార్చు]

కంప్యూటర్ సైన్స్ వలె, ఇతర విభాగాలను కూడా IS యొక్క సంబంధిత విభాగాలు మరియు ఆధార విభాగాలు రెండింటి వలె భావిస్తారు. కాని, ఈ విభాగాలు పాక్షికంగా మాత్రమే దీనితో అనుకూలంగా ఉంటాయి, ఈ విభాగాలు ఇప్పటికీ వారి కార్యాచరణల్లో విధి, అవసరం మరియు పద్ధతులచే వేరుగా ఉంటాయి.[28]

ఒక విస్తృత పరిధిలో, సమాచార వ్యవస్థలు (IS) అనే పదం సమాజం మరియు సంస్థల్లో సమాచారాన్ని మరియు దాని అనుబంధిత సాంకేతికతలను సేకరించడం, ప్రాసెసింగ్, నిల్వ, పంపిణీ మరియు వినియోగంలో ఉపయోగించే ఏదైనా వ్యూహాత్మక, నిర్వాహక మరియు కార్యాచరణ విధులను సూచించే ఒక శాస్త్రీయ అధ్యయన రంగంగా చెప్పవచ్చు.[29] సమాచార వ్యవస్థలు అనే పదం పరిశ్రమలు, ప్రభుత్వ సంస్థలు మరియు స్వచ్చంధ సంస్థల్లో IS విజ్ఞానాన్ని వర్తింపచేసే ఒక సంస్థ విధిని వివరించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు.[28] వ్యవస్థలు తరచూ క్రమసూత్ర పద్ధతులు మరియు సాంకేతికతల మధ్య పరస్పర చర్యను సూచిస్తుంది. ఈ పరిస్పర చర్య సంస్థ పరిధుల్లో లేదా చుట్టూ సంభవించవచ్చు. ఒక సమాచార వ్యవస్థ అనేది సంస్థ ఉపయోగించే సాంకేతికత కాకుండా, సంస్థ ఏ విధంగా సాంకేతికతతో పరస్పర చర్య చేస్తుందో మరియు సాంకేతికత ప్రక్రియ సంస్థ యొక్క వ్యాపార విధానాల్లో ఎలా పనిచేస్తుందో కూడా సూచిస్తుంది. సమాచార వ్యవస్థలు అనేవి ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (IT)కి విరుద్ధంగా ఉంటాయి, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీలో ప్రాసెస్ చేసే విభాగాలతో పరస్పర చర్యలను నిర్వహించే సమాచార సాంకేతిక విభాగాన్ని కలిగి ఉండే సమాచార వ్యవస్థ ఉంటుంది.

సమాచార వ్యవస్థల రకాలు[మార్చు]

1980ల్లో పాఠ్యపుస్తకాల్లో[30] కనిపించే సమాచార వ్యవస్థల 'సాంప్రదాయిక' అభిప్రాయం ప్రకారం, సంస్థల్లో క్రమపద్ధతిని ప్రతిబింబించే వ్యవస్థల పిరమిడ్‌గా చెప్పవచ్చు, సాధారణంగా పిరమిడ్ దిగువ భాగంలో లావాదేవీ ప్రాసెసింగ్ వ్యవస్థలు, దానిపైన నిర్వాహక సమాచార వ్యవస్థలు, నిర్ణయ మద్దతు వ్యవస్థలు మరియు అగ్ర భాగంలో కార్యనిర్వాహక సమాచార వ్యవస్థలుతో ముగుస్తుంది.

అయితే, నూతన సమాచార సాంకేతిక ప్రక్రియలు అభివృద్ధి కావడం వలన, సమాచార వ్యవస్థల నూతన వర్గీకరణలు ఉద్భవించాయి, వాటిలో కొన్ని దీర్ఘకాలం పాటు పిరమిడ్‌లో కొనసాగలేకపోయాయ. ఉదాహరణకు ఇటువంటి వ్యవస్థల్లో కొన్ని క్రింద పేర్కొన్నబడ్డాయి:

సమాచార వ్యవస్థల ఉపాధి అవకాశాలు[మార్చు]

సమాచార వ్యవస్థల్లో పని చేయడానికి పలు రకాలు రంగాలు ఉన్నాయి:

  • సమాచార వ్యవస్థల పథకం
  • సమాచార వ్యవస్థల నిర్వహణ
  • సమాచార వ్యవస్థల అభివృద్ధి
  • సమాచార వ్యవస్థల భద్రత
  • సమాచార వ్యవస్థల ఆవర్తనం

సమాచార వ్యవస్థల విభాగంలో పలు వైవిధ్యమైన ఉపాధి అవకాశాలు ఉన్నాయి. "ప్రత్యేకమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం మరియు మంచి సంభాషణ నైపుణ్యాలు గల వ్యక్తులు ఉత్తమ అవకాశాలను చేజిక్కించుకుంటారు. నిర్వాహక నైపుణ్యాలు మరియు వ్యాపార పద్ధతులు మరియు నియమాలపై మంచి అవగాహన ఉన్న వ్యక్తులు అద్భుతమైన అవకాశాలను పొందుతారు, ఎందుకంటే సంస్థలు వాటి ఆదాయాలను నిర్వహించడానికి సాంకేతికప్రక్రియ ఉపయోగించాలని భావిస్తున్నాయి."[31]

సమాచార వ్యవస్థల అభివృద్ధి[మార్చు]

భారీ సంస్థల్లో సమాచార సాంకేతిక విభాగాలు ఒక వ్యాపారం లేదా కార్పొరేషన్ సంస్థలోని సమాచార సాంకేతికప్రక్రియ అభివృద్ధి, వినియోగం మరియు అనువర్తనాలపై బలమైన ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి. సమాచార వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేసి ఉపయోగించడానికి పలు పద్ధతులు మరియు విధానాలను ఉపయోగిస్తారు. పలు డెవలపర్లు రంగంలోకి దిగి, సిస్టమ్ డెవలప్‌మెంట్ లైఫ్ సైకిల్ (SDLC) వంటి బాగా అభివృద్ధి చెందిన విధానాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు, ఈ విధానాన్ని వరుసలో సంభవించే దశల ద్వారా ఒక సమాచార వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడానికి క్రమ పద్ధతిగా చెప్పవచ్చు. ఒక సమాచార వ్యవస్థను సంస్థలో అభివృద్ధి చేయవచ్చు లేదా బయట సంస్థకు ఇవ్వవచ్చు. దీనిని నిర్దిష్ట భాగాలు లేదా మొత్తం వ్యవస్థను మరొక సంస్థకు ఇవ్వడం ద్వారా కూడా రూపొందించవచ్చు.[32] నిర్దిష్ట సందర్భంగా అభివృద్ధి జట్టును ప్రపంచవ్యాప్తంగా పంపిణీ చేయడాన్ని (ఆఫ్‌షోరింగ్, గ్లోబల్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్) చెప్పవచ్చు.

ఒక కంప్యూటర్ ఆధారిత సమాచార సిస్టమ్, లాంగెఫోర్స్ యొక్క ఒక నిర్వచనాన్ని అనుసరిస్తుంది,[33] అది:

  • భాషా వ్యక్తీకరణలను రికార్డ్ చేయడానికి, నిల్వ చేయడానికి మరియు ప్రసారం చేయడానికి సాంకేతికప్రక్రియ ద్వారా రూపొందించిన యానకం,
  • అలాగే ఇటువంటి వ్యక్తీకరణలకు నిర్ణయాలను తీసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

ఇది ఒక సాధారణ సమాచార వ్యవస్థల రూపకల్పన గణిత శాస్త్ర కార్యక్రమంగా సూత్రీకరించవచ్చు

భౌగోళిక సమాచార వ్యవస్థలు భూభాగ సమాచార వ్యవస్థలు మరియు విపత్తు సమాచార వ్యవస్థలు అనేవి కూడా అభివృద్ధి చెందుతున్న సమాచార వ్యవస్థలుగా చెప్పవచ్చు, కాని వాటిని ఎక్కువగా ప్రాదేశిక సమాచార వ్యవస్థలుగా సూచిస్తారు. వ్యవస్థ అభివృద్ధి దశలవారీగా జరుగుతుంది, వాటిలో ఇవి ఉంటాయి:

  • సమస్యను గుర్తించడం మరియు వివరణ
  • సమాచార సేకరణ
  • నూతన వ్యవస్థకు అవసరమైన అంశాలు
  • వ్యవస్థ రూపకల్పన
  • వ్యవస్థ నిర్మితీకరణ
  • వ్యవస్థ అమలు
  • సమీక్ష మరియు నిర్వహణ[34]

సమాచార వ్యవస్థల అభివృద్ధి పద్ధతులు[మార్చు]

సమాచార వ్యవస్థల అభివృద్ధి పద్ధతులు లేదా ISDM అనేది వ్యవస్థ విశ్లేషకులు సంస్థ యొక్క అవసరాలను సరైన సమాచార వ్యవస్థలు వలె మార్చడానికి సహాయంగా ఆలోచనలు, విధానాలు, సాంకేతికప్రక్రియలు మరియు ఉపకరణాల ఒక సాధన సామగ్రిగా చెప్పవచ్చు;

ఒక ISDM :-

'....సమాచార వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేసేవారికి సిద్ధాంతాలు, దశలు, పద్ధతులు, నియమాలు, ఉపాయాలు, సాధనాలు, సిద్ధాంతీకరణ, నిర్వహణ మరియు శిక్షణను సిఫార్సు చేస్తుంది". (అవిసన్ మరియు ఫిట్జెరల్డ్, 1988)

సమాచార వ్యవస్థల పరిశోధన[మార్చు]

సమాచార వ్యవస్థల పరిశోధన అనేది సాధారణంగా వ్యక్తులు, సమూహాలు మరియు సంస్థల నడవడికపై సమాచార వ్యవస్థల ప్రభావాలను అధ్యయనంలో అంతర్భాగంగా పేర్కొనవచ్చు.[35][36] . హెవ్నెర్ మొదలైనవారు (2004) [37] ISలోని పరిశోధనను రెండు శాస్త్రీయ విధానాలు వలె వర్గీకరించారు, వీటిలో మానవుని లేదా సంస్థ నడవడికను వివరించే లేదా ఊహించే సిద్ధాంతాలను అభివృద్ధి చేసే మరియు ధ్రువీకరించే ప్రవర్తనా శాస్త్రం మరియు నూతన మరియు సృజనాత్మక నిర్మాణాలను రూపొందించడం ద్వారా మానవ మరియు సంస్థ సామర్థ్యాల పరిధులను విస్తరించే రూపకల్పన శాస్త్రాలు ఉన్నాయి.

స్లావాటోర్ మార్చ్ మరియు గెరాల్డ్ స్మిత్‌లు [38] సమాచార సాంకేతికత యొక్క వేర్వేరు కారకాలను పరిశోధించడానికి ఒక నమూనాను అందించారు, దీనిలో పరిశోధనలోని అవుట్‌పుట్‌లు మరియు ఈ పరిశోధనను నిర్వహించడానికి చర్యలను (పరిశోధన కార్యాచరణలు) కూడా పేర్కొన్నారు. వారు అవుట్‌పుట్‌లను క్రింది విధంగా పేర్కొన్నారు:

  1. నిర్మాణాలు అనేవి ఒక డొమైన్ యొక్క పదజాలాన్ని రూపొందించే అంశాలుగా చెప్పవచ్చు. వీటిలో డొమైన్‌లోని సమస్యలను వివరించడానికి మరియు వాటి పరిష్కారాలను పేర్కొనడానికి ఉపయోగించే ఒక భావగ్రహణాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
  2. నమూనా అనేది నిర్మాణాల్లో సంబంధాలను పేర్కొనే ఒక చర్చాంశాల లేదా ప్రకటనల సమితిగా చెప్పవచ్చు.
  3. పద్ధతి అనేది ఒక విధిని నిర్వహించడానికి ఉపయోగించే దశలుగా (ఒక క్రమసూత్ర పద్ధతి లేదా మార్గదర్శకం) చెప్పవచ్చు పద్ధతులు అనేవి ఆధారిత నిర్మాణాలు మరియు పరిష్కారం యొక్క ఒక సూచనపై (నమూనా) ఆధారపడి ఉంటాయి.
  4. ఒక ప్రాతినిధ్యం అనేది దాని పరిసరాల్లో ఒక నిర్మాణం యొక్క పరిష్కారంగా చెప్పవచ్చు.

అలాగే పరిశోధన కార్యాచరణల్లో క్రింది ఉంటాయి:

  1. బిల్డ్ ఒక నిర్దిష్టమైన విధిని అమలు చేయడానికి ఒక నిర్మాణంగా చెప్పవచ్చు.
  2. విశ్లేషణ ఏదైనా పురోగతి గురించి తెలుసుకోవడానికి ఒక నిర్మాణంగా చెప్పవచ్చు.
  3. ఒక నిర్మాణం యొక్క పనితీరు విశ్లేషించబడిన తర్వాత, దాని పరిసరాల్లో నిర్మాణం ఎలా పనిచేస్తుంది లేదా పని చేయదు అనే విషయాన్ని గుర్తించడం చాలా ముఖ్యమైన అంశంగా చెప్పవచ్చు. కనుక IT నిర్మాణాల గురించి సైద్ధాంతిక మరియు సమర్దన సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి.

సమాచార వ్యవస్థలను ఒక విభాగం వలె 30 సంవత్సరాలుగా పరిశోధించబడతున్నాయి [39], IS పరిశోధన యొక్క ప్రధాన అంశం లేదా గుర్తింపు అనేది ఇప్పటికీ [40][41][42] వంటి నిపుణుల చర్చించడానికి ఒక అంశంగా ఎంచుకున్నారు. ఈ చర్చలో రెండు ప్రధాన అంశాలు ఉన్నాయి: IS పరిశోధనలో ప్రధాన అంశం వలె IT నిర్మాణంలో ఒక నిశిత వీక్షణ మరియు ఒక యాదృచ్ఛిక పరిశోధన అంశంలో పొందుపర్చిన IT యొక్క సామాజిక మరియు సాంకేతిక కారకాల మధ్య పరస్పర చర్యలపై దృష్టి సారించిన ఒక విశాలమైన వీక్షణగా చెప్పవచ్చు[43].[44] చే అందిన ఒక మూడవ వీక్షణ IT నిర్మాణం మరియు దాని అంశాలు రెండింటికి ఒక సంతులిత సావధానత కోసం IS నిపుణులను ఆహ్వానిస్తుంది.

సమాచార వ్యవస్థలు ఒక అనువర్తిత రంగం కాబట్టి పారిశ్రామిక అభ్యాసకులు తక్షణమే ఆచరణలో తీసుకునిరాగల్గిన పరిష్కారాలను రూపొందించడానికి సమాచార వ్యవస్థల పరిశోధనను ప్రోత్సహిస్తారు. అయితే, ఎల్లప్పుడూ ఆ విధంగా ఉండదు. తరచూ సమాచార వ్యవస్థల పరిశోధకులు, అభ్యాసకులు ఊహించిన దాని కంటే మరింత విపులంగా ప్రవర్తనా సమస్యలను విశ్లేషిస్తారు. దీని వలన సమాచార వ్యవస్థల పరిశోధన ఫలితాలు అర్ధం చేసుకోవడానికి క్లిష్టంగా మారతాయి మరియు విమర్శలకు గురవుతాయి.[45]

ఒక సమాచార వ్యవస్థను దాని ప్రభావాలు గురించి కాకుండా, దానినే అర్థం చేసుకోవడానికి, EATPUT వంటి సమాచార వ్యవస్థల నమూనాలను ఉపయోగిస్తారు.

సమాచార వ్యవస్థల పరిశోధనలో ముఖ్యమైన ప్రచురిత కథనాలుగా మేనేజ్‌మెంట్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ క్వార్టర్లీ, ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్, జర్నల్ ఆఫ్ అసోసియేషన్ ఫర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ మరియు కమ్యూనికేషన్స్ ఆఫ్ ది అసోసియేషన్ ఫర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ జర్నల్‌లను చెప్పవచ్చు

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. Archibald, J.A. (May 1975). "Computer Science education for majors of other disciplines". AFIPS Joint Computer Conferences: 903–906. "Computer science spreads out over several related disciplines, and shares with these disciplines certain sub-disciplines that traditionally have been located exclusively in the more conventional disciplines" 
  2. Denning, Peter (July 1999). "COMPUTER SCIENCE: THE DISCIPLINE". Encyclopedia of Computer Science (2000 Edition). "The Domain of Computer Science: Even though computer science addresses both human-made and natural information processes, the main effort in the discipline has been directed toward human-made processes, especially information processing systems and machines" 
  3. Coy, Wolfgang (June 2004). "Between the disciplines". ACM SIGCSE Bulletin 36 (2): 7–10. ISSN 0097-8418. "Computer science may be in the core of these processes. The actual question is not to ignore disciplinary boundaries with its methodological differences but to open the disciplines for collaborative work. We must learn to build bridges, not to start in the gap between disciplines" 
  4. Hoganson, Ken (December 2001). "Alternative curriculum models for integrating computer science and information systems analysis, recommendations, pitfalls, opportunities, accreditations, and trends". Journal of Computing Sciences in Colleges 17 (2): 313–325. ISSN 1937-4771. "... Information Systems grew out of the need to bridge the gap between business management and computer science ..." 
  5. Davis, Timothy; Geist, Robert; Matzko, Sarah; Westall, James (March 2004). "τ´εχνη: A First Step". Technical Symposium on Computer Science Education: 125–129. ISBN 1-58113-798-2. "In 1999, Clemson University established a (graduate) degree program that bridges the arts and the sciences... All students in the program are required to complete graduate level work in both the arts and computer science" 
  6. Hoganson, Ken (December 2001). "Alternative curriculum models for integrating computer science and information systems analysis, recommendations, pitfalls, opportunities, accreditations, and trends". Journal of Computing Sciences in Colleges 17 (2): 313–325. ISSN 1937-4771. "The field of information systems as a separate discipline is relatively new and is undergoing continuous change as technology evolves and the field matures" 
  7. Khazanchi, Deepak; Bjorn Erik Munkvold (Summer 2000). "Is information system a science? an inquiry into the nature of the information systems discipline". ACM SIGMIS Database 31 (3): 24–42. doi:10.1145/381823.381834. ISSN 0095-0033. "From this we have concluded that IS is a science, i.e., a scientific discipline in contrast to purportedly non-scientific fields" 
  8. Denning, Peter (June 2007). Ubiquity a new interview with Peter Denning on the great principles of computing 2007 (June). pp. 1–1. "People from other fields are saying they have discovered information processes in their deepest structures and that collaboration with computing is essential to them." 
  9. "కంప్యూటర్ సైన్స్ ఈజ్ ఏ స్టడీ ఆఫ్ కంప్యూటేషన్. " కంప్యూటర్ సైన్స్ డిపార్ట్‌మెంట్, కాలేజ్ ఆఫ్ సెయింట్ బెనెడిక్ట్, సెయింట్ జాన్స్ యూనివర్శిటీ
  10. "కంప్యూటర్ సైన్స్ అనేది సైద్ధాంతిక ఆధారాలు నుండి భారీ సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రాజెక్ట్‌లను నిర్వహించడానికి పలు ఆచరణీయ కారకాలు వరకు కంప్యూటర్ వ్యవస్థల యొక్క అన్ని కారకాల అధ్యయనం. " మాసే యూనివర్శిటీ
  11. 11.0 11.1 Kelly, Sue; Gibson, Nicola; Holland, Christopher; Light, Ben (July 1999). "Focus Issue on Legacy Information Systems and Business Process Engineering: a Business Perspective of Legacy Information Systems". Communications of the AIS 2 (7): 1–27. 
  12. పియర్సెన్ కస్టమ్ పబ్లిషింగ్ & వెస్ట్ చెస్టర్ యూనివర్శిటీ, కస్టమ్ ప్రోగ్రామ్ ఫర్ కంప్యూటర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ (CSC 110), (పీయర్సెన్ కస్టమ్ పబ్లిషింగ్, 2009) గ్లాసరీ p. 694
  13. జెసప్, లియోనార్డ్ M.; జోసెఫ్ S. వాలాసిక్ (2008). ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ టుడే (3వ ఎడి.). పీయర్సెన్ పబ్లిషింగ్. పేజీలు ??? & గ్లాసరీ p. 416
  14. Polack, Jennifer (December 2009). "Planning a CIS Education Within a CS Framework". Journal of Computing Sciences in Colleges 25 (2): 100–106. ISSN 1937-4771. 
  15. Hayes, Helen; Onkar Sharma (February 2003). "A decade of experience with a common first year program for computer science, information systems and information technology majors". Journal of Computing Sciences in Colleges 18 (3): 217–227. ISSN 1937-4771. "In 1988, a degree program in Computer Information Systems (CIS) was launched with the objective of providing an option for students who were less inclined to become programmers and were more interested in learning to design, develop, and implement Information Systems, and solve business problems using the systems approach" 
  16. CSTA కమిటీ, అలెన్ టక్కెర్, మొదలైన వారు, ఏ మోడెల్ కరిక్యూలమ్ ఫర్ K-12 కంప్యూటర్ సైన్స్ (ఫైనల్ రిపోర్ట్), (అసోసియేషన్ ఫర్ కంప్యూటింగ్ మెషనరీ, Inc., 2006) అబ్స్‌ట్రాక్షన్ & p. 2
  17. Freeman, Peter; Hart, David (August 2004). "A Science of Design for Software-Intensive Systems Computer science and engineering needs an intellectually rigorous, analytical, teachable design process to ensure development of systems we all can live with.". Communications of the ACM 47 (8): 19–21. ISSN 0001-0782. "Though the other components' connections to the software and their role in the overall design of the system are critical, the core consideration for a software-intensive system is the software itself, and other approaches to systematizing design have yet to solve the "software problem"—which won't be solved until software design is understood scientifically" 
  18. హిస్టరీ ఆఫ్ కంప్యూటర్ సైన్స్
  19. "స్కోపింగ్ ది డిసిప్లేన్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్"[javascript:void(0); ]
  20. రాకార్ట్ మొదలైనవారు (1996) ఎయిట్ ఇంపెరాటివ్స్ ఫర్ ది న్యూ IT ఆర్గనైజేషన్ స్లోయాన్ మేనేజ్‌మెంట్ రివ్యూ.
  21. ACM, AIS, AITP, జాన్ T. గోర్గాన్, మొదలైనవారు "మోడల్ కరిక్యూలమ్ అండ్ గైడ్‌లైన్స్ ఫర్ అండర్‌గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ ప్రోగ్రామ్స్ ఇన్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్", అసోసియేషన్ ఫర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్, 2002. అబ్స్‌ట్రాక్షన్ పుటలు 6 & 7
  22. ట్రెసెక్, D., ట్రోబెక్, R., పావెసిక్, N., & టాసిక్, J.F. (2007). ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ సెక్యూరిటీ అండ్ హ్యూమన్ బిహేవర్. బిహేవియర్ & ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ , 26(2), 113-118.
  23. మార్క్ S. సిల్వెర్, M. లైనే మార్కస్, సైంథియా మాథిస్ బియాత్ (1995) ది ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ ఇంట్రాక్షన్ మోడల్: ఏ ఫౌండేషన్ ఫర్ ది MBA కోర్ కోర్స్, MIS క్వార్టర్లీ , వాల్యూ. 19, నం. 3, స్పెషల్ ఇష్యూ ఆన్ IS కురికులా అండ్ పెడాగోగీ (సెప్టె., 1995), pp. 361-390
  24. కుల్నాన్, M. J. మ్యాపింగ్ ది ఇంటలెక్చువల్ స్ట్రక్చర్ ఆఫ్ MIS, 1980-1985: ఏ కో-సైటేషన్ అనాలసిస్, MIS క్వార్టర్లీ , 1987, pp. 341-353.
  25. కీన్, P. G. W. MIS రీసెర్చ్: రెఫిరెన్స్ డిసిప్లెన్స్ అండ్ ఏ కుములేటివ్ ట్రెడిషన్, ప్రోసీడింగ్స్ ఆఫ్ ది ఫ్రస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ ఇన్పర్మేషన్ సిస్టమ్స్ , E. మెక్‌లెయాన్ (ed.), ఫిలాడెల్ఫియా, PA, 1980, pp. 9-18.
  26. లీ, A. S. ఆర్కిటెక్చర్ యాజ్ ఏ రెఫిరెన్స్ డిసిప్లేన్ ఫర్ MIS, ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్: కాంటెంపరరీ అప్రోచెస్ మరియు ఎమెర్జెంట్ ట్రేడిషన్స్ , H.-E. నిస్సెన్, H. K. క్లెయిన్ మరియు R. A. హిర్స్చెమ్ (eds.), నార్త్-హోలాండ్, అమెస్టర్‌డ్యామ్, 1991, pp. 573-592.
  27. మింగెర్స్, J. మరియు స్టావెల్, F. (eds.). ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్: యాన్ ఎమెర్జింగ్ డిసిప్లేన్?, మెక్‌గ్రా- హిల్, లండన్, 1997.
  28. 28.0 28.1 "స్కోపింగ్ ది డిసిప్లేన్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్"
  29. "స్కోపింగ్ ది డిసిప్లెన్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్"
  30. లౌడన్, K.C. మరియు లౌడన్, J.P. మేనేజ్‌మెంట్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్, (2వ ఎడిషన్), మాక్‌మిలాన్, 1988.
  31. సోలాన్ కెరీర్ కార్నర్‌స్టోన్ సెంటర్ (2008). ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ . ఆల్ఫ్రెడ్ P. సోలాన్ ఫౌండేషన్. జూన్ 2, 2008న పునరుద్ధరించబడింది.
  32. Using MIS. Kroenke. 2009. ISBN 0-13-713029-5. 
  33. Börje Langefors (1973). Theoretical Analysis of Information Systems. Auerbach. ISBN 0-87769-151-7. 
  34. Computer Studies. Frederick Nyawaya. 2008. ISBN 9966-781-24-2. 
  35. గాలియెర్స్, R.D., మార్కస్, M.L., & నెవెల్, S. (Eds) (2006). ఎక్స్‌ప్లోరింగ్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్ అప్రోచెస్. న్యూయార్క్, NY: రూట్‌లెడ్జ్.
  36. సిబోరా, C. (2002). ది ల్యాబ్రింథెస్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్: చాలెంజింగ్ ది విజ్‌డమ్ ఆఫ్ సిస్టమ్స్. ఆక్స్‌ఫోర్డ్, UK: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్
  37. హెవ్నెర్, మార్చి, పార్క్ & రామ్ (2004): డిజైన్ సైన్స్ ఇన్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్. MIS క్వార్టర్లీ, 28(1), 75-105.
  38. మార్చి S., స్మిత్ G. (1995) డిజైన్ అండ్ నేచురల్ సైన్స్ ఇన్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (IT), డిసెసిన్ సపోర్ట్ సిస్టమ్స్ , వాల్యూ. 15, pp. 251- 266.
  39. అవ్గ్రెయు, C. (2000): ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్: వాట్ సార్ట్ ఆఫ్ సైన్స్ ఈజ్ ఇట్? ఓమెగా, 28, 567-579.
  40. బెన్బాసాట్, I., జ్ముడ్, R. (2003): ది ఐడెంటిటీ క్రిసెస్ వితిన్ ది IS డిసిప్లేన్: డిఫైనింగ్ అండ్ కమ్యూనికేటింగ్ ది డిసిప్లేన్స్ కోర్ ప్రోపర్టీస్, MIS క్వార్టర్లీ , 27(2), 183-194.
  41. అగర్వాల్, R., లూకస్, H. (2005): ది ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ ఐడెంటిటీ క్రిసెస్: ఫోకసింగ్ ఇన్ హై-విజిబులిటీ అండ్ హై-ఇంపాక్ట్ రీసెర్చ్, MIS క్వార్టర్లీ , 29(3), 381-398.
  42. ఎలా సావే, O. (2003): ది IS కోర్ –IX: ది 3 పేసెస్ ఆఫ్ IS ఐడెంటిటీ: కనెక్షన్, ఇమెర్సిన్ మరియు ప్యూసన్. కమ్యూనికేషన్స్ ఆఫ్ AIS , 12, 588-598.
  43. మాన్సౌర్, O., గాజావ్నెహ్, A. (2009) రీసెర్చ్ ఇన్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్: ఇంప్లికేషన్స్ ఆఫ్ ది కానిస్టెంట్ చాజింగ్ నేచుర్ IT క్యాపబులిటీస్ ఇన్ ది సోషల్ కంప్యూటింగ్ ఇరా, ఇన్ మోల్కా-డానియిల్సెన్, J. ( Ed.): ప్రోసెడింగ్స్ ఆఫ్ ది 32వ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్ సెమీనార్ ఇన్ స్కాండినావియా , IRIS 32, ఇన్‌క్లుసివ్ డిజైన్, మోల్డే యూనివర్శిటీ కాలేజ్, మోల్డే, నార్వే, ఆగస్టు 9-12, 2009. ISBN 978-82-7962-120-1.
  44. ఓర్లికోవ్స్కీ, W., ఇవాకోనో, C. (2001): రీసెర్చ్ కామెంటరీ: డెస్పీరేట్లీ సీకింగ్ ది “IT” ఇన్ IT రీసెర్చ్—ఏ కాల్ టూ థీరిజైంగ్ ఏబౌట్ ది IT ఆర్టిఫ్యాక్ట్. ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్ , 12(2), 121-134.
  45. కాక్, N., గ్రే, P., హోవింగ్, R., క్లెయిన్, H., మేయిర్స్, M., & రాకార్ట్, J. (2002). ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ రీసెర్చ్ రీలెవన్స్ రివిజిటె: సబ్‌ట్లే యాకాంప్లిష్మెంట్, అన్‌ఫుల్‌ఫిల్డ్ ప్రోమైస్ లేదా సీరియల్ హెపోక్రసీ? కమ్యూనికేషన్స్ ఆఫ్ ది అసోసియేషన్ ఫర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ , 8(23), 330-346.

మరింత చదవడానికి[మార్చు]

బాహ్య లింక్‌లు[మార్చు]

మూస:Systems