సాధారణ జలుబు

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
Common cold
Classification and external resources
Rhinovirus.PNG
A representation of the molecular surface of one variant of human rhinovirus.
ICD-10 J00
ICD-9 460
DiseasesDB 31088
MedlinePlus 000678
eMedicine med/2339
MeSH D003139

సాధారణ జలుబు (నాసోఫారింగైటిస్, రైనోఫారింగైటిస్, తీవ్రమైన రొంప, లేదా జలుబుగా కూడా పిలవబడుతుంది) పై శ్వాశకోశ నాళము యొక్క సంక్రమిత వ్యాధి ఇది ప్రధానంగా ముక్కును ప్రభావితం చేస్తుంది. లక్షణాలు దగ్గు, గొంతు రాపు, కారుతున్న ముక్కు, మరియు జ్వరము కలిగి ఉంటాయి ఇవి సాధారణంగా ఏడు నుంచి పది రోజులలో తగ్గిపోతాయి, కొన్ని లక్షణాలు మూడు వారాల వరకు ఉండిపోతాయి. అయితే సాధారణ జలుబు యొక్క కారణములో 200 లకు పైగా వైరస్‌లు సంబంధము కలిగి ఉన్నాయి; రైనోవైరస్‌లు అత్యంత సాధారణమైనవి.

పై శ్వాశకోశ నాళ సంక్రమణంలు అవి ప్రభావితం చేసే ప్రాంతాలచే మామూలుగా విభజించబడినాయి, ప్రధానంగా ముక్కును ప్రభావితం చేసే సాధారణ జలుబుతో, గొంతు (ఫారింగైటిస్), మరియు సైనసస్‌తో (సైనసైటిస్). వైరస్‌లు తమంతటతాముగా కణజాలము నాశనము కంటే కూడా సంక్రమణానికి శరీరము యొక్క రోగనిరోధక ప్రతిస్పందన వల్లనే చాలావరకు లక్షణాలు ఉంటాయి. నివారణ యొక్క ప్రాథమిక పద్ధతి ముఖపు మాస్క్‌లు తొడుక్కోవడం యొక్క ప్రభావకతను మద్దతు ఇచ్చేందుకు కొంత సాక్ష్యముతో చేతులు కడుక్కోవడం.

సాధారణ జలుబుకు చికిత్స లేదు, కాని లక్షణాలు చికిత్స చేయబడతాయి. ఇది సంవత్సరంలో సగటు పెద్ద వారు రెండు నుంచి మూడు జలుబులను మరియు సగటు పిల్లలు ఆరు మరియు పన్నెండు జలబుల మధ్య ఖరారుగా వచ్చే మానవులలో అత్యంత తరుచు సంక్రమిత వ్యాధి. పూర్వకాలము నుంచి మానవజాతితో కలిసి ఉన్నటువంటివి ఈ సంక్రమణాలు.

గుర్తులు మరియు లక్షణాలు[మార్చు]

జలుబు యొక్క విలక్షణమైన లక్షణాలు దగ్గు, కారుతున్న ముక్కు, ముక్కు రొంప మరియు గొంతు రాపు కలిగి ఉంటాయి, కొన్నిసార్లు కండరము నొప్పి, అలసట, తలనొప్పి, మరియు ఆకలి లేమి తో కూడుకొని ఉంటుంది.[1] సుమారు 40% కేసులలో గొంతు రాపు మరియు సుమారు 50% కేసులలో దగ్గు ఉంటుంది,[2] అయితే సుమారు సగం మందిలో కండరము నొప్పి సంభవిస్తుంది.[3] పెద్దలలో, జ్వరము సాధారణంగా ఉండదు కాని శిశువులు మరియు చిన్న పిల్లలలో ఇది సాధారణం.[3]ఫ్లూ తో కూడుకొని ఉన్న దానితో పోలిస్తే జలుబు సాధారణంగా స్వల్పంగా ఉంటుంది.[3] దగ్గు మరియు జ్వరము పెద్దలలో ఫ్లూ యొక్క అవకాశము ఎక్కువగా ఉండేందుకు సూచిస్తుంది, ఈ రెండు పరిస్థితుల మధ్య పోలిక అధికంగా ఉంటుంది.[4] సాధారణ జలుబును కలిగించే చాలా వైరస్‌లు ఎసింప్టోమేటిక్ సంక్రమణాల కు కూడా దారి తీస్తుంది.[5][6] గల్లలేదా ముక్కు విసర్జనము యొక్క రంగు స్పష్టము నుంచి పసుపుపచ్చ లేదా ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండవచ్చు మరియు సంక్రమణమును కలిగించే ఏజెంటు యొక్క తరగతిని ముందుగా చెప్పదు.[7]

పురోగతి[మార్చు]

సాధారణంగా జలుబు అనేది అలసట, వణుకు ఉన్న భావన, తుమ్మడం మరియు తలనొప్పితో ప్రారంభమౌతుంది, తరువాత రెండు రోజులలో కారుతున్న ముక్కు మరియు దగ్గు వస్తుంది.[1] గురి అయిన 16 గంటలలోపు లక్షణాలు ప్రారంభం కావచ్చు[8] మరియు ప్రారంభమైన తరువాత రెండు నుంచి నాలుగు రోజులకు విలక్షణంగా తారాస్థాయికి చేరుకుంటుంది.[3][9] అవి సాధారణంగా ఏడు నుంచి పది రోజులకు పరిష్కారమౌతాయి కాని కొన్ని మూడు వారాలవరకు కొనసాగగలవు.[10] పిల్లలలో, 35–40% కేసులలో పది రోజుల కంటే ఎక్కువ వరకు ఉండిపోతుంది మరియు 10% లో 25 రోజుల కంటే ఎక్కువ వరకు కొనసాగుతుంది.[11]

కారణము[మార్చు]

వైరస్‌లు[మార్చు]

సాధారణ జలుబును కలిగించే వైరస్ సముదాయమే కొరోనావైరస్


పై శ్వాశకోశ నాళము యొక్క వైరల్ సంక్రమణమే సాధారణ జలుబు. అత్యంత సాధారణంగా సంబంధము గల వైరస్ రైనోవైరస్ (30–80%), 99 తెలిసిన సెరోరకాలతో పికోర్నావైరస్ యొక్క రకం.[12][13] ఇతరములు: కొరోనావైరస్ (10–15%), ఫ్లూ (5–15%),[3] మానవ పారాఫ్లూ వైరస్‌లు, మానవ శ్వాశకోశ సిన్‌సిటియల్ వైరస్, అడెనోవైరసెస్, ఎన్‌టెరోవైరసెస్, మరియుమెటాప్‌న్యుమోవైరస్ కలిగి ఉంటాయి.[14] Frequently more than one virus is present.[15] మొత్తం మీద 200 లకు పైగా విభిన్న వైరల్ రకాలు జలుబులతో కూడి ఉన్నాయి.[3]

సంక్రమింపజేయడం[మార్చు]

వాయువాహిత సూక్ష్మబిందువులు (గాలితుంపరలు), సంక్రమిత ముక్కు విసర్జనలు, లేదా రోగి వాడే వస్తువుల (కలుషితమైన వస్తువులు) ను నేరుగా తాకడము ద్వారా సాధారణ జలుబు వైరస్ విలక్షణంగా సంక్రమిస్తుంది.[2][16] ఈ మార్గాలలో ఏది ప్రాథమిక ప్రాముఖ్యము కలదో నిర్ధారించబడలేదు.[17] ఈ వైరస్‌లు వాతావరణంలో చాలా కాలము మనగలుగ వచ్చు మరియు ప్రజల చేతులతో తీసుకొనబడవచ్చు మరియు అటుతరువాత వారి కళ్ళు లేదా ముక్కుకు చేరుతాయి అక్కడ సంక్రమణం సంభవిస్తుంది.[16] కొద్దిపాటి రోగనిరోధకత మరియు తరుచు తక్కువ పరిశుభ్రత గల చాలా పిల్లల యొక్క అతి సామీప్యము వల్ల డేకేర్‌లో మరియు పాఠశాల వద్ద సంక్రమణం సాధారణం.[18] ఈ సంక్రమణాలు అప్పుడు కుటుంబపు ఇతర సభ్యులకు ఇంటికి తీసుకొనిరాబడతాయి.[18]వ్యాపార విమాన ప్రయాణ సమయంలో తిరిగిప్రసారం చేయబడిన గాలి సంక్రమణం యొక్క ఒక పద్ధతిగా ఎటువంటి ఆధారము లేదు.[16]అయినప్పటికి, అతి సామీప్యములో కూర్చునే ప్రజలు ఎక్కువ ప్రమాదంలో ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది.[17] రైనోవైరస్‌చే-కలుగజేయబడిన జలుబులు లక్షణాల యొక్క మొదటి మూడు రోజులలో చాలా సంక్రమితాలు ; తరువాత అవి చాలా తక్కువ సంక్రమితాలు.[19]

వాతావరణము[మార్చు]

సాంప్రదాయ జన వాదము ఏమిటంటే వర్షము లేదా చలి పరిస్థితుల లాంటి చల్లటి వాతావరణానికి దీర్ఘకాలికంగా గురిఅవడం ద్వారా జలుబు "పట్టుకుంటుంది", ఈ విధంగా జబ్బుకు దాని పేరు వచ్చింది.[20] సాధారణ జలుబుకు ప్రమాదావకాశ అంశంగా శరీరాన్ని చల్లబరచడం యొక్క పాత్ర వివాదాస్పదమైనది.[21] సాధారణ జలుబులను కలిగించే కొన్ని వైరస్‌లు ఋతుపరమైనవి, చల్లటి లేదా తేమ వాతావరణము సమయంలో చాలా తరుచుగా సంభవిస్తాయి.[22] అతి సామీప్యములో ఇంటిలోపల గడిపే సమయము పెరగడము ప్రాథమికంగా కారణము అని కొందరు నమ్ముతున్నారు;[23] ప్రత్యేకంగా పాఠశాల నుంచి తిరిగి వచ్చే పిల్లలు.[18]అయినప్పటికి, శ్వాశకోశ వ్యవస్థలో మార్పులకు కూడా అది సంబంధించవచ్చును ఫలితంగా ఎక్కువగా వ్యాధికి లొంగుతారు.[23] చిన్న వైరల్ సూక్ష్మబిందువులను దూరంగా వెదజల్లడం మరియు గాలిలో ఎక్కవకాలం ఉండేలా పొడి గాలి అనుమతించడం వల్ల సంభావ్యంగా వైరల్ సంక్రమణ రేట్లను తక్కువ గాలిలో తేమ పెంచుతుంది.[24]

ఇతరము[మార్చు]

హెర్డ్ రోగనిరోధకత, జలుబు వైరస్‌లకు గతంలో గురికావడం నుంచి ఉత్పత్తి అయినది, వైరల్ వ్యాప్తిని పరిమితం చేయడంలో ప్రముఖ పాత్రను పోషిస్తుంది, ఎక్కువ శ్వాశకోశ సంక్రమణాల రేట్లు గల యువ జనాభాలో చుసినట్లుగా.[25] రోగానికి తక్కువ రోగనిరోధక పనితీరు కూడా ఒక ప్రమాదావకాశ అంశం.[25][26] రైనోవైరస్‌కు గురికావడం తరువాత సంక్రమణంను అభివృద్ధి చేసుకోవడం యొక్క అత్యధిక ప్రమాదావకాశంతో సరిపోని నిద్ర మరియుపోషకాహారలోపము కూడుకొని ఉన్నాయి; రోగనిరోధక పనితీరుపై వాటి ప్రభావాల కారణంగా ఉన్నట్లు ఇది నమ్మబడుతున్నది.[27][28]

వ్యాధివిజ్ఞానశాస్త్రం[మార్చు]

[[చిత్రము:ఇల్లూ నిర్వహించే మార్గాలు.svg|బొటనవేలు|సాధారణ జలుబు అనేది పై శ్వాశకోశ నాళము యొక్క వ్యాధి.]] సాధారణ జలుబు లక్షణాలు వైరస్ పట్ల రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనకు ప్రాథమికంగా సంబంధం ఉన్నట్లు నమ్ముతారు.[29] ఈ రోగనిరోధక ప్రతిస్పందన యొక్క నిర్మాణ విధానం వైరస్ నిర్దిష్టము. ఉదాహరణకు, నేరుగా తాకడము ద్వారా రైనోవైరస్ విలక్షణంగా పొందబడుతుంది; మండించే మీడియేటర్ల విడుదలను ప్రేరేపణ కలిగించేందుకు తెలియని నిర్మాణ విధానాల ద్వారా మానవ ఐసిఏఎమ్-1 రెసెప్టార్ల కు అది చుట్టుకొని ఉంటుంది.[29] ఈ మండించే మీడియేటర్లు అప్పుడు లక్షణాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.[29] ముక్కు కణముల రక్షణపొర కు ఇది సాధారణంగా నష్టము కలుగజేయదు.[3] వేరొక వైపు శ్వాశకోశ సిన్‌సిటియల్ వైరస్ (ఆర్ఎస్‌వి) నేరుగా తాకడము మరియు వాయువాహిత సూక్ష్మబిందువులు రెండింటి ద్వారా ఖచ్చితంగా వస్తుంది. కింది శ్వాశకోశ నాళము కు తరచుగా వ్యాప్తించే ముందు ముక్కు మరియు గొంతులో అది అప్పుడు ప్రతికృతి చెందుతుంది.[30] ఆర్ఎస్‌వి కణముల రక్షణపొరను నాశనము చేస్తుంది.[30] మానవ పారాఫ్లూ వైరస్ విలక్షణంగా ముక్కు, గొంతు, మరియు బ్రాంకై యొక్క మండేందుకు దారితీస్తుంది.[31] చిన్న పిల్లలలో అది వాయునాళము ను ప్రభావితము చేసినప్పుడు వారి గాలిమార్గము యొక్క చిన్న పరిమాణము కారణంగా పాలఉబ్బసం యొక్క లక్షణాలను అది ఉత్పత్తి చేయగలదు.[31]

రోగనిర్ధారణ[మార్చు]

ప్రాథమికంగా ముక్కు, ఫారింగైటిస్ గొంతు, మరియు బ్రాంకైటిస్ ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితము చేసే సాధారణ జలుబుతో లక్షణాల యొక్క ప్రదేశంపై విభిన్న వైరల్ పై శ్వాశకోశ నాళము సంక్రమణాలు మధ్య వ్యత్యాసము అశ్రద్ధగా ఆధారపడి ఉంటుంది.[2] అక్కడ అయినప్పటికి గుర్తించదగిన అతివ్యాప్తము మరియు బహు ప్రాంతాలు ప్రభావితము కాగలవు.[2] గొంతు మంట యొక్క మారే మొత్తముతో ముక్కు మంట గా సాధారణ జలుబు తరచుగా నిర్వచించబడుతుంది.[32] స్వయం-రోగనిర్ధారణ తరుచు.[3] ప్రమేయమున్న అసలు వైరల్ ఏజెంట్ యొక్క వేర్పాటు అరుదుగా నిర్వహించబడుతుంది,[32] మరియు లక్షణాల ద్వారా వైరస్ రకమును గుర్తించేందుకు సాధారణంగా సాధ్యపడదు.[3]

నివారణ[మార్చు]

జలుబు వైరస్‌ల యొక్క వ్యాప్తిని నివారించేందుకు శారీరక చర్యలు మాత్రమే నివారణ కోసం సాధ్యమయ్యే ప్రభావవంతమైన చర్యలుగా భావించబడినాయి.[33] ఈ చర్యలు ప్రాథమికంగా చేతులు కడుక్కోవడం మరియు ముఖానికి మాస్క్‌లు కలిగి ఉన్నాయి; ఆరోగ్య సంరక్షణ వాతావరణంలో, గౌన్లు మరియు ఉపయోగించిన పిదప పారవేయదగు గ్లోవ్స్ కూడా ఉపయోగించబడతాయి.[33] ఆటంకపరిచే లాంటి ప్రయత్నాలు సాధ్యపడవు ఎందుకంటే వ్యాధి చాలా విస్తృతంగా వ్యాపించింది మరియు లక్షణాలు అ-నిర్దిష్టమైనవి. టీకాలు వేయడం కష్టంగా నిరూపించబడింది ఎందుకంటే ఇందులో చాలా వైరస్‌లు ప్రమేయము కలిగి ఉన్నాయి మరియు వాటి మార్పు వేగము.[33] విస్తృతంగా ప్రభావవంతమైన టీకా యొక్క సృష్టి అందువల్ల చాలా అసంభవము.[34]

క్రమంతప్పక చేతులు కడుక్కోవడం జలుబు వైరస్‌ల యొక్క సంక్రమణమును తగ్గించడంలో ప్రభావవంతమైనదిగా కనిపిస్తుంది.[35] సాధారణ చేతులు కడుక్కోవడంకు యాంటివైరల్స్ లేదా యాంటిబ్యాక్టీరియల్‌స్ యొక్క చేర్పు ఒకవేళ గొప్ప ప్రయోజనము అందిస్తుందో లేదో తెలియదు.[35] సంక్రమణము పొందిన వ్యక్తుల చుట్టూ ఉన్నప్పుడు మాస్క్‌లు తొడుక్కోవడం ప్రయోజనకారిగా ఉండవచ్చు; అయినప్పటికి, గొప్ప సాంఘిక ఎడంను నిర్వహించడానికి తగినంత సాక్ష్యము లేదు.[35] జింక్ అనుబంధంగా చేర్చడం జలుబుల యొక్క రేటును తగ్గించడంలో ప్రభావవంతము కావచ్చును.[36] నిత్యపరిపాటివిటమిన్ సి అనుబంధంగా చేర్చడం సాధారణ జలుబు యొక్క ప్రమాదావకాశమును లేదా తీవ్రతను తగ్గించదు, అయినప్పటికి అది దాని కాల వ్యవధిని తగ్గించగలదు.[37]

నిర్వహణ[మార్చు]

బొటనవేలు|సాధారణ జలుబు యొక్క చికిత్స కోసం "మీ వైద్యుడిని సంప్రదించండి" పౌరులను ప్రోత్సహిస్తున్నటువంటి పోస్టర్ సంక్రమణము యొక్క కాలవ్యవధిని తగ్గించేందుకు నిష్కర్షగా ప్రదర్శించబడినటువంటి ఎటువంటి ఔషధాలు లేదా మూలికల మందులు ప్రస్తుతము లేవు.[38]ఇట్లా చికిత్స రోగసూచిత లక్షణాలు ఉపశమనమును కలిగి ఉంటుంది.[39] చాలా విశ్రాంతి పొందడం, హైడ్రేషన్‌ను నిర్వహించేందుకు ద్రవాలను త్రాగడం, మరియు ఉలెచ్చని ఉప్పు నీటితో పుక్కిలించడం, సముచిత పరిరక్షణ చర్యలు.[14] చికిత్స నుంచి చాలా వరకు ప్రయోజనం ఏమైనప్పటికి ప్లాసిబో ప్రభావము నకు ఆరోపించబడింది.[40]

రోగసూచిత లక్షణాలుము[మార్చు]

లక్షణాలు ఉపశమించేందుకు సహాయం చేసే చికిత్సలు సరళమైన అనాల్జెసిక్స్ మరియు యాంటిపైరెటిక్‌స్ ఇబూప్రొఫెన్[41] మరియు అసిటమినోఫెన్/పారాసెటమాల్ లాంటివి కలిగి ఉంటాయి.[42] దగ్గు మందులు సరళమైన అనాల్జెసిక్స్ కంటే చాలా ప్రభావవంతమైనవని సాక్ష్యము చూపించదు[43] మరియు హానికి సాధ్యమని మరియు ప్రభావకతకు మద్దతు ఇస్తుందని సాక్ష్యము లేనందున పిల్లలలో ఉపయోగించేందుకు అవి సిఫారసు చేయబడలేదు.[44][45] 2009 లో, ప్రమాదావకాశాలు మరియు నిరూపించబడని ప్రయోజనాలకు సంబంధించి చింతల కారణంగా ఆరు మరియు అంతకంటే తక్కువ సంవత్సరాల పిల్లలలో [[మందుల దుకా ణము ఔషధము|మందుల దుకాణము]]దగ్గు మరియు జలుబు ఔషధము యొక్క ఉపయోగమును కెనడా పరిమితం చేసింది.[44] డెక్స్‌ట్రోమెథోర్ఫాన్ (మందుల దుకాణములోని దగ్గు ఔషధము) యొక్క దుర్వినియోగం చాలా దేశాలలో దాని నిషేధంకు దారి తీసింది.[46]

పెద్దలలో కారుతున్న ముక్కు యొక్క లక్షణాలు మొదటి-తరం యాంటిహిస్టమైన్స్ చే తగ్గించబడుతుంది; అయినప్పటికి, నిద్రమత్తు లాంటి ప్రతికూల ప్రభావాలతో అవి కూడుకొని ఉంటాయి.[39] సూడోఫెడ్రైన్లాంటి ఇతర డికాంజెస్టెంట్‌ లు కూడా ఈ జనాభాలో ప్రభావితం.[47] ఇప్రాట్రోపియం ముక్కు స్ప్రే కారుతున్న ముక్కు యొక్క లక్షణాలను తగ్గించగలదు కాని చిరచిరలాడే తత్వంపై కాస్త ప్రభావం ఉంటుంది.[48] రెండవ-తరం యాంటిహిస్టమైన్లు అయినప్పటకి ప్రభావవంతంగా కనిపించవు.[49]

అధ్యయనాల కొరత వల్ల, ద్రవాలను ఎక్కువగా తీసుకోవడం లక్షణాలను మెరుగుపరుస్తుందా లేదా శ్వాశకోశ అనారోగ్యమును తగ్గిస్తుందా అనేది తెలియదు[50] మరియు వేడి చేయబడిన తడి గాలి యొక్క ఉపయోగం కోసం డేటా ఉండటం యొక్క అదేమాదిరిగా కొరత.[51] రాత్రిపూట దగ్గు, రొంప, మరియు నిద్ర ఇబ్బంది యొక్క కొంత రోగసూచిత లక్షణాలు ఉపశమనం అందించడంలో ఛాతిమీద ఆవిరి మర్దన ప్రభావవంతమైనదని ఒక అధ్యయనం కనుగొనింది.[52]

యాంటిబయోటిక్స్ మరియు యాంటివైరల్స్[మార్చు]

యాంటిబయోటిక్స్ వైరల్ సంక్రమణాలపై ఎటువంటి ప్రభావమును చూపవు మరియు అందువల్ల సాధారణ జలుబును కలిగించే వైరస్‌లకు విరుద్ధంగా ఎటువంటి ప్రభావము ఉండదు.[53] వాటి దుష్ప్రభావాల కారణంగా అవి మొత్తంమీద హానిని కలిగిస్తాయి; అయినప్పటికి, అవి ఇంకనూ తరుచు ప్రిస్క్రైబ్ చేయబడుతున్నాయి.[53][54] యాంటిబయోటిక్స్ చాలా తరుచుగా ప్రిస్క్రైబ్ చేయబడటానికి కొన్ని కారణాలు వీటిని కలిగి ఉంటాయి: వాటి కోసం ప్రజల యొక్క ఆపేక్షలు, ఏదైనా చేయాలనే వైద్యుల కోరిక, మరియు యాంటిబయోటిక్స్‌కు లోబడగల అవలక్షణాలను మినహాయించడంలో ఇబ్బంది.[55] కొన్ని మొదటి పరిశోధనలు ప్రయోజనమును చూపించినను సాధారణ జలుబు కోసం ఎటువంటి ప్రభావవంతమైన యాంటివైరల్ ఔషధములు లేవు.[39][56]

ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సలు[మార్చు]

సాధారణ జలుబు కోసం ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సలు చాలా ఉన్నప్పటికిని, చాలా వాటి ఉపయోగంను మద్దతు ఇచ్చేందుకు సరిపడునంత శాస్త్రీయ సాక్ష్యము లేదు.[39] 2010 నాటికి తేనె గాని లేదా ముక్కు శుభ్రపరచడము కోసం సిఫారసు లేదా విరుద్ధంగా తగినంత సాక్ష్యము లేదు.[57][58] అధ్యయనాలు సూచించినది ఏమిటంటే జింకు, ఒకవేళ లక్షణాలు ప్రారంభమైన; 24 గంటల లోపు తీసుకోబడితే&nbsp, ఆరోగ్యవంతులైన ప్రజలలో సాధారణ జలుబు యొక్క కాల వ్యవధి మరియు తీవ్రతను తగ్గిస్తుంది.[36] అధ్యయనాల మధ్య చాలా తేడాల కారణంగా, జింకు ఎలా మరియు ఎప్పుడు ప్రభావవంతమో నిర్ధారించేందుకు తదుపరి పరిశోధన అవసరం కావచ్చు.[59] పరిమితం చేయబడిన పరిస్థితులలో తప్ప, ముఖ్యముగా, చల్లటి వాతావరణాలలో బలంగా వ్యాయామం చేసే వ్యక్తులలో సాధారణ జలుబుపై విటమిన్ సిల యొక్క ప్రభావము, నిరుత్సాహంగా ఉంది.[37][60] ఎచినేషియా యొక్క సార్థకత గురించి సాక్ష్యము అస్థిరంగా ఉంది.[61][62] ఎచినేషియా అనుబంధాల యొక్క విభిన్న రకాలు వాటి ప్రభావకతలో తేడా ఉండవచ్చు.[61] ఒకవేళ వెల్లుల్లి ప్రభావవంతమైనదని తెలియదు.[63] విటమిన్ డి యొక్క ఒకేఒక ట్రయల్ ప్రయోజనమును కనుగొనలేకపోయింది.[64]

రోగగతి సూచన[మార్చు]

సాధారణ జలుబు స్వల్పం మరియు స్వయం-పరిమితమైనది చాలా వరకు లక్షణాలు సాధారణంగా వారంలో మెరుగైతాయి.[2]తీవ్రమైన అవలక్షణాలు, ఒకవేళ అవి సంభవిస్తే, ఇవి సాధారణంగా చాలా పెద్దవారు, చాలా యుక్త వయస్సు వారు లేదా వ్యాధినిరోధక శక్తి కృత్రిమంగా అణిచివేయబడన వారిలో సంభవిస్తాయి.[65] Secondary సైనసైటిస్,ఫారింగైటిస్, లేదా ఒక చెవి సంక్రమణం కు దారి తీసే మాధ్యమిక బ్యాక్టీరియల్ సంక్రమణాలు సంభవించవచ్చు.[66] 8% మందిలో సైనసైటిస్ మరియు 30% కేసులలో చెవి సంక్రమణం సంభవిస్తుందని ఒక అంచనా వేయబడినది.[67]

సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం[మార్చు]

సాధారణ జలుబు అనేది అత్యంత సాధారణ మానవ వ్యాధి[65] మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజలందరూ ప్రభావితమైతారు.[18] వార్షికంగా పెద్దలకు విలక్షణంగా రెండు నుంచి ఐదు సంక్రమణాలు ఉంటాయి[2][3] మరియు సంవత్సరంలో పిల్లలు ఆరు నుంచి పది జలుబులు కలగి ఉండవచ్చు (మరియు పాఠశాల పిల్లలకు సంవత్సరంలో పన్నెండు జలుబుల వరకు).[39] అధ్వాన్నమౌతున్న రోగనిరోధక వ్యవస్థ కారణంగా పెద్దవారిలో రోగలక్షణాల సూచన సంక్రమణాల రేట్లు పెరుగుతాయి.[25]

చరిత్ర[మార్చు]

సాధారణ జలుబు యొక్క కారణము 1950ల నుంచి మాత్రమే గుర్తించబడినను వ్యాధి పూర్వకాలము నుంచి మానవజాతితో కలిసి ఉన్నది.[68] దాని లక్షణాలు మరియు చికిత్స ఈజిప్టియన్ ఎబర్స్ పాపిరస్‌ లో వివరించబడినది, ఇప్పటికి సజీవంగా ఉన్నటువంటి అతి ప్రాచీనమైన వైద్య పాఠము, 16వ శతాబ్దము బిసిఇకు ముందు వ్రాయబడినది.[69] "సాధారణ జలుబు" అనే పేరు 16వ శతాబ్దములో వాడుకలోకి వచ్చింది, దాని లక్షణాలు మరియు చల్లటి వాతావరణముకు గురి అయిన వాటి యొక్క వాటి మధ్య సారూప్యత కారణంగా.[70]

యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో, మెడికల్ రిసెర్చ్ కౌన్సిల్ వారిచే 1946 లో సాధారణ జలుబు యూనిట్ నెలకొల్పబడినది మరియు ఇక్కడే 1956లో రైనోవైరస్ కనుగొనబడింది.[71] 1970లలో, రైనోవైరస్ సంక్రమణం యొక్క పొదిగే దశ సమయంలో ఇంటర్‌ఫెరాన్‌ తో చికిత్స వ్యాధికి విరుద్ధంగా కొంతవరకు రక్షిస్తుందని సిసియు నిరూపించింది,[72] కాని ఎటువంటి ఆచరణాత్మక చికిత్స అభివృద్ధి చేయబడలేదు. 1989 లో యూనిట్ మూసివేయబడింది, రెండు సంవత్సరాల తరువాత ప్రొఫిలాక్సిస్‌ లో జింక్ గ్లూకోనేట్ లోజెంగెస్ యొక్క పరిశోధన మరియు రైనోవైరస్ జలుబుల యొక్క చికిత్స పూర్తి చేసింది, యూనిట్ యొక్క చరిత్రలో ఒకేఒక విజయవంతమైన చికిత్స.[73]

ఆర్థిక ప్రభావం[మార్చు]

[[చిత్రము:సాధారణ జలుబు & ఫ్లూ యొక్క ధర.jpg|బొటనవేలు|సాధారణ జలుబు యొక్క ధరను వివరించే ఒక బ్రిటిష్ పోస్టర్ ప్రపంచ యుద్ధం II నుంచి[74]]] సాధారణ జలుబు యొక్క ఆర్థిక ప్రభావము ప్రపంచంలో చాలా వరకు అర్థము చేసుకోబడలేదు.[67] యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో, ప్రతి సంవత్సరము 7.7 బిలియన్ డాలర్ల పరిరక్షణ ఖర్చు అంచనా చొప్పున వార్షికంగా 75–100 మిలియన్ వైద్యుల సందర్శనలకు సాధారణ జలుబు దారి తీస్తుంది. రోగసూచిత లక్షణాల ఉపశమనం కోసం మందుల షాపులో దొరికే ఔషధాలపై 2.9 బిలియన్ డాలర్లు మరియు ప్రిస్క్రిప్షన్ ఔషధాలపై మరొక 400 మిలియన్ డాలర్లను అమెరికన్లు ఖర్చుపెడతారు.[75] వైద్యుడిని సంప్రదించే ప్రజలలో మూడిట్లో-ఒక వంత కంటే ఎక్కువ యాంటిబయోటిక్ ప్రిస్క్రిప్షన్ అందుకున్నారు, అది యాంటిబయోటిక్ నిరోధకశక్తి కి అవలక్షణాలు ఉన్నాయి.[75] జలుబు కారణంగా వార్షికంగా అంచనా వేయబడిన 22–189 మిలియన్ పాఠశాల రోజులు తప్పిపోయినాయి. ఫలితంగా, వారి పిల్లలను చూసుకోవడానికి ఇంటి దగ్గర ఉండేందుకు తల్లిదండ్రులు 126 మిలియన్ పనిరోజులను తప్పిపోయారు. జలుబు వల్ల బాధపడుతున్న ఉద్యోగులచే తప్పిపోయిన 150 మిలియన్ పనిరోజులకు జోడించబడినప్పుడు, జలుబు-సంబంధిత పని నష్టము యొక్క మొత్తం ఆర్థిక ప్రభావము ప్రతి సంవత్సరము 20 బిలియన్ డాలర్లు మించిపోతుంది.[14][75] యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో పని వల్ల సమయం నష్టం యొక్క 40 శాతానికి ఇది కారణమైంది.[76]

పరిశోధన[మార్చు]

సాధారణ జలుబులో ప్రభావకత కోసం చాలా యాంటివైరల్స్ పరీక్షించబడినాయి; అయినప్పటికి 2009 నాటికి ఏది కూడా ప్రభావవంతముగా కనుగొనబడలేదు మరియు ఉపయోగానికి లైసెన్స్ పొందబడలేదు.[56] యాంటి-వైరల్ ఔషధముప్లెకోనారిల్ యొక్క కొనసాగుతున్న ట్రయల్స్ జరుగుతున్నాయి ఇది పికార్నోవైరస్‌లకు అలాగే బిటిఎ-798 యొక్క ట్రయల్స్‌కు విరుద్ధంగా కూడా వాగ్దానం చేస్తుంది.[77] ప్లెకోనారిల్ యొక్క మౌఖిక రూపంకు భద్రతా సమస్యలు ఉన్నాయి మరియు గాలితుంపర రూపం అధ్యయనం చేయబడుతుంది.[77]

సాధారణ జలుబును కలిగించే అన్ని తెలిసిన వైరస్ రకాల కోసం యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మేరీల్యాండ్, కాలేజీ పార్క్ మరియు యూనివర్సిటీ ఆఫ్ విస్‌కోన్సిన్–మాడిసన్ నుంచి పరిశోధకులుజీనోమ్ ను మ్యాప్ చేశారు.[78]

ఉదాహరణలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 Eccles Pg. 24
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 Arroll B (March 2011). "Common cold". Clinical evidence 2011 (3). PMID 21406124. 
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 Eccles R (November 2005). "Understanding the symptoms of the common cold and influenza". Lancet Infect Dis 5 (11): 718–25. doi:10.1016/S1473-3099(05)70270-X. PMID 16253889. 
  4. Eccles Pg.26
  5. Eccles Pg. 129
  6. Eccles Pg.50
  7. Eccles Pg.30
  8. Textbook of therapeutics : drug and disease management (8. ed.). Philadelphia, Pa. [u.a.]: Lippincott Williams & Wilkins. 2006. p. 1882. ISBN 9780781757348. 
  9. al.], edited by Helga Rübsamen-Waigmann ... [et (2003). Viral Infections and Treatment.. Hoboken: Informa Healthcare. p. 111. ISBN 9780824756413. 
  10. Heikkinen T, Järvinen A (January 2003). "The common cold". Lancet 361 (9351): 51–9. doi:10.1016/S0140-6736(03)12162-9. PMID 12517470. 
  11. Goldsobel AB, Chipps BE (March 2010). "Cough in the pediatric population". J. Pediatr. 156 (3): 352–358.e1. doi:10.1016/j.jpeds.2009.12.004. PMID 20176183. 
  12. Palmenberg AC, Spiro D, Kuzmickas R, Wang S, Djikeng A, Rathe JA, Fraser-Liggett CM, Liggett SB (2009). "Sequencing and Analyses of All Known Human Rhinovirus Genomes Reveals Structure and Evolution". Science 324 (5923): 55–9. doi:10.1126/science.1165557. PMID 19213880. 
  13. Eccles Pg.77
  14. 14.0 14.1 14.2 "Common Cold". National Institute of Allergy and Infectious Diseases. 27 November 2006. Retrieved 11 June 2007. 
  15. Eccles Pg.107
  16. 16.0 16.1 16.2 editors, Ronald Eccles, Olaf Weber, (2009). Common cold (Online-Ausg. ed.). Basel: Birkhäuser. p. 197. ISBN 978-3-7643-9894-1. 
  17. 17.0 17.1 Eccles Pg.211
  18. 18.0 18.1 18.2 18.3 al.], edited by Arie J. Zuckerman ... [et (2007). Principles and practice of clinical virology (6th ed.). Hoboken, N.J.: Wiley. p. 496. ISBN 978-0-470-51799-4. 
  19. Gwaltney JM Jr, Halstead SB (July 1997). "Contagiousness of the common cold". Journal of the American Medical Association 278 (3): 256. doi:10.1001/jama.1997.03550030096050. 
  20. Zuger, Abigail (4 March 2003). "'You'll Catch Your Death!' An Old Wives' Tale? Well..". The New York Times. 
  21. Mourtzoukou EG, Falagas ME (September 2007). "Exposure to cold and respiratory tract infections". The international journal of tuberculosis and lung disease : the official journal of the International Union against Tuberculosis and Lung Disease 11 (9): 938–43. PMID 17705968. 
  22. Eccles Pg.79
  23. 23.0 23.1 Eccles Pg.80
  24. Eccles Pg. 157
  25. 25.0 25.1 25.2 Eccles Pg. 78
  26. Eccles Pg.166
  27. Cohen S, Doyle WJ, Alper CM, Janicki-Deverts D, Turner RB (January 2009). "Sleep habits and susceptibility to the common cold". Arch. Intern. Med. 169 (1): 62–7. doi:10.1001/archinternmed.2008.505. PMC 2629403. PMID 19139325. 
  28. Eccles Pg.160–165
  29. 29.0 29.1 29.2 Eccles Pg. 112
  30. 30.0 30.1 Eccles Pg.116
  31. 31.0 31.1 Eccles Pg.122
  32. 32.0 32.1 Eccles Pg. 51–52
  33. 33.0 33.1 33.2 Eccles Pg.209
  34. Lawrence DM (May 2009). "Gene studies shed light on rhinovirus diversity". Lancet Infect Dis 9 (5): 278. doi:10.1016/S1473-3099(09)70123-9. 
  35. 35.0 35.1 35.2 Jefferson T, Del Mar CB, Dooley L, Ferroni E, Al-Ansary LA, Bawazeer GA, van Driel ML, Nair S, Jones MA, Thorning S, Conly JM (July 2011). "Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses". In Jefferson, Tom. Cochrane Database of Systematic Reviews (7): CD006207. doi:10.1002/14651858.CD006207.pub4. PMID 21735402. 
  36. 36.0 36.1 Singh M, Das RR (February 2011). "Zinc for the common cold". In Singh, Meenu. Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD001364. doi:10.1002/14651858.CD001364.pub3. PMID 21328251. 
  37. 37.0 37.1 Hemilä H, Chalker E, Douglas B, Hemilä H (2007). "Vitamin C for preventing and treating the common cold". In Hemilä, Harri. Cochrane Database of Systematic Reviews (3): CD000980. doi:10.1002/14651858.CD000980.pub3. PMID 17636648. 
  38. "Common Cold: Treatments and Drugs". Mayo Clinic. Retrieved 9 January 2010. 
  39. 39.0 39.1 39.2 39.3 39.4 Simasek M, Blandino DA (2007). "Treatment of the common cold". American Family Physician 75 (4): 515–20. PMID 17323712. 
  40. Eccles Pg.261
  41. Kim SY, Chang YJ, Cho HM, Hwang YW, Moon YS (2009). "Non-steroidal anti-inflammatory drugs for the common cold". In Kim, Soo Young. Cochrane Database Syst Rev (3): CD006362. doi:10.1002/14651858.CD006362.pub2. PMID 19588387. 
  42. Eccles R (2006). "Efficacy and safety of over-the-counter analgesics in the treatment of common cold and flu". Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics 31 (4): 309–319. doi:10.1111/j.1365-2710.2006.00754.x. PMID 16882099. 
  43. Smith SM, Schroeder K, Fahey T (2008). "Over-the-counter (OTC) medications for acute cough in children and adults in ambulatory settings". In Smith, Susan M. Cochrane Database Syst Rev (1): CD001831. doi:10.1002/14651858.CD001831.pub3. PMID 18253996. 
  44. 44.0 44.1 Shefrin AE, Goldman RD (November 2009). "Use of over-the-counter cough and cold medications in children". Can Fam Physician 55 (11): 1081–3. PMC 2776795. PMID 19910592. 
  45. Vassilev ZP, Kabadi S, Villa R (Mar 2010). "Safety and efficacy of over-the-counter cough and cold medicines for use in children". Expert opinion on drug safety 9 (2): 233–42. doi:10.1517/14740330903496410. PMID 20001764. 
  46. Eccles Pg. 246
  47. Taverner D, Latte GJ (2007). "Nasal decongestants for the common cold". In Latte, G. Jenny. Cochrane Database Syst Rev (1): CD001953. doi:10.1002/14651858.CD001953.pub3. PMID 17253470. 
  48. Albalawi ZH, Othman SS, Alfaleh K (July 2011). "Intranasal ipratropium bromide for the common cold". In Albalawi, Zaina H. Cochrane Database of Systematic Reviews (7): CD008231. doi:10.1002/14651858.CD008231.pub2. PMID 21735425. 
  49. Pratter MR (Jan 2006). "Cough and the common cold: ACCP evidence-based clinical practice guidelines". Chest 129 (1 Suppl): 72S–74S. doi:10.1378/chest.129.1_suppl.72S. PMID 16428695. 
  50. Guppy MP, Mickan SM, Del Mar CB, Thorning S, Rack A (February 2011). "Advising patients to increase fluid intake for treating acute respiratory infections". In Guppy, Michelle PB. Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD004419. doi:10.1002/14651858.CD004419.pub3. PMID 21328268. 
  51. Singh M, Singh M (May 2011). "Heated, humidified air for the common cold". In Singh, Meenu. Cochrane Database of Systematic Reviews (5): CD001728. doi:10.1002/14651858.CD001728.pub4. PMID 21563130. 
  52. Paul IM, Beiler JS, King TS, Clapp ER, Vallati J, Berlin CM (December 2010). "Vapor rub, petrolatum, and no treatment for children with nocturnal cough and cold symptoms". Pediatrics 126 (6): 1092–9. doi:10.1542/peds.2010-1601. PMID 21059712. 
  53. 53.0 53.1 Arroll B, Kenealy T (2005). "Antibiotics for the common cold and acute purulent rhinitis". In Arroll, Bruce. Cochrane Database Syst Rev (3): CD000247. doi:10.1002/14651858.CD000247.pub2. PMID 16034850. 
  54. Eccles Pg.238
  55. Eccles Pg.234
  56. 56.0 56.1 Eccles Pg.218
  57. Oduwole O, Meremikwu MM, Oyo-Ita A, Udoh EE (January 2010). "Honey for acute cough in children". In Oduwole, Olabisi. Cochrane Database of Systematic Reviews (1): CD007094. doi:10.1002/14651858.CD007094.pub2. PMID 20091616. 
  58. Kassel JC, King D, Spurling GK (March 2010). "Saline nasal irrigation for acute upper respiratory tract infections". In King, David. Cochrane Database of Systematic Reviews (3): CD006821. doi:10.1002/14651858.CD006821.pub2. PMID 20238351. 
  59. "Zinc for the common cold —Health News — NHS Choices". nhs.uk. 2012 [last update]. Retrieved 24 February 2012. "In this review, there was a high level of heterogeneity between the studies that were pooled to determine the effect of zinc on the duration of cold symptoms. This may suggest that it was inappropriate to pool them. It certainly makes this particular finding less conclusive." 
  60. Heiner KA, Hart AM, Martin LG, Rubio-Wallace S (2009). "Examining the evidence for the use of vitamin C in the prophylaxis and treatment of the common cold". Journal of the American Academy of Nurse Practitioners 21 (5): 295–300. doi:10.1111/j.1745-7599.2009.00409.x. PMID 19432914. 
  61. 61.0 61.1 Linde K, Barrett B, Wölkart K, Bauer R, Melchart D (2006). "Echinacea for preventing and treating the common cold". In Linde, Klaus. Cochrane Database Syst Rev (1): CD000530. doi:10.1002/14651858.CD000530.pub2. PMID 16437427. 
  62. Sachin A Shah, Stephen Sander, C Michael White, Mike Rinaldi, Craig I Coleman (2007). "Evaluation of echinacea for the prevention and treatment of the common cold: a meta-analysis". The Lancet Infectious Diseases 7 (7): 473–480. doi:10.1016/S1473-3099(07)70160-3. PMID 17597571. 
  63. Lissiman E, Bhasale AL, Cohen M (2012). "Garlic for the common cold". In Lissiman, Elizabeth. Cochrane Database Syst Rev 3: CD006206. doi:10.1002/14651858.CD006206.pub3. PMID 22419312. 
  64. Murdoch, David R. (3 October 2012). "Effect of Vitamin D3 Supplementation on Upper Respiratory Tract Infections in Healthy Adults<subtitle>The VIDARIS Randomized Controlled Trial</subtitle><alt-title>Vitamin D3 and Upper Respiratory Tract Infections</alt-title>". JAMA: the Journal of the American Medical Association 308 (13): 1333. doi:10.1001/jama.2012.12505. 
  65. 65.0 65.1 Eccles Pg. 1
  66. Eccles Pg.76
  67. 67.0 67.1 Eccles Pg.90
  68. Eccles Pg. 3
  69. Eccles Pg.6
  70. "Cold". Online Etymology Dictionary. Retrieved 12 January 2008. 
  71. Eccles Pg.20
  72. Tyrrell DA (1987). "Interferons and their clinical value". Rev. Infect. Dis. 9 (2): 243–9. doi:10.1093/clinids/9.2.243. PMID 2438740. 
  73. Al-Nakib W; Higgins, P.G.; Barrow, I.; Batstone, G.; Tyrrell, D.A.J. (December 1987). "Prophylaxis and treatment of rhinovirus colds with zinc gluconate lozenges". J Antimicrob Chemother. 20 (6): 893–901. doi:10.1093/jac/20.6.893. PMID 3440773. 
  74. "The Cost of the Common Cold and Influenza". Imperial War Museum: Posters of Conflict. vads. 
  75. 75.0 75.1 75.2 Fendrick AM, Monto AS, Nightengale B, Sarnes M (2003). "The economic burden of non-influenza-related viral respiratory tract infection in the United States". Arch. Intern. Med. 163 (4): 487–94. doi:10.1001/archinte.163.4.487. PMID 12588210. 
  76. Kirkpatrick GL (December 1996). "The common cold". Prim. Care 23 (4): 657–75. doi:10.1016/S0095-4543(05)70355-9. PMID 8890137. 
  77. 77.0 77.1 Eccles Pg.226
  78. Val Willingham (February 12, 2009). "Genetic map of cold virus a step toward cure, scientists say". CNN. Retrieved 28 April 2009. 

తదుపరి చదువు[మార్చు]

బహిరంగ లింకులు[మార్చు]