సి.వై.చింతామణి

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు
యజ్ఞేశ్వర చింతామణి

చిర్రావూరు యజ్ఞేశ్వర చింతామణి (జ: 1880 - మ: 1941) పోప్ ఆఫ్ ఇండియన్ జర్నలిజంగా పేరుపొందిన ప్రసిద్ధ పాత్రికేయుడు మరియు ఉదారవాద రాజకీయ నాయకుడు. అలహాబాదు నుండి వెలువడిన లీడర్ అనే ఆంగ్ల పత్రికకు 1909 నుండి 1934 వరకు మూడు దశాబ్దాలపాటు సంపాదకత్వం వహించాడు. ఈయన ఇండియన్ హెరాల్డ్ మరియు స్టాండర్డ్ పత్రికలను కూడా వ్యవస్థీకరించాడు.

చింతామణి 1880, ఏప్రిల్ 10న విజయనగరంలో జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి చిర్రావూరు రామసోమయాజులు, వేదపండితుడు, విజయనగర సంస్థానంలో మహారాజా విజయరామ గజపతిరాజుకు రాజగురువు. యజ్ఞేశ్వర చింతామణికి 10 యేటనే వివాహమైనది. చింతామణి అనారోగ్యం వళ్ళ ఎఫ్.ఏ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడూ కాలేకపోవడంతో ఆయన్ను చికిత్సకై విశాఖపట్నానికి పంపించారు. అక్కడైన తన పద్ధతులు మార్చుకుంటాడని బంధువులు ఆశించారు. కానీ, అది జరగలేదు. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ వంటి వారు ఆదర్శప్రాయులైన చింతామణి విశాఖలో స్థానిక రాజకీయ వ్యక్తులతో తిరగటం ప్రారంభించాడు. ఆయన వ్రాసే వ్యాసాలు వైజాగ్ స్పెక్టేటర్ పత్రికలో అచ్చు అవటం ప్రారంభమైంది. ఆ తర్వాత కొంతకాలానికే 18 యేళ్ల వయసులోనే వైజాగ్ స్పేక్టేటర్ పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించే అవకాశం లభించింది. దీనికి గానూ అప్పట్లో పెద్దమొత్తమైన 30 రూపాయలు జీతం ఇచ్చారు. ఆ తరువాత చింతామణి ఆ పత్రికను 300 రూపాయలకు కొని, తనతో పాటు వైజాగ్ స్పెక్టేటర్ పత్రికను విజయనగరానికి తీసుకొనివచ్చాడు. విజయనగరం నుండి వెలువడటం ప్రారంభించిన తర్వాత ఆ వారపత్రికకు ఇండియన్ హెరాల్డ్ అని నామకరణం చేశారు. ఆ తర్వాత ఈ విషయాన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చుకుంటూ చింతామణీ "నేను కేవలం సంపాదకుడినే కాదు, ఫోర్మెన్, ప్రూఫ్ రీడర్, విలేఖరి, ఉపసంపాదకుడు మరియు యజమాని అన్నీ నేనే" అని వివరించాడు. పత్రిక బాగా ప్రాచుర్యం పొందినా ఆర్ధిక ఇబ్బందుల వళ్ళ రెండు సంవత్సరాలలో దాన్ని మూసివేయవలసి వచ్చింది. ఇలాంటి కష్టసమయంలోనే చింతామణి భార్యను కూడా కోల్పోయాడు. తన దురదృష్టాన్ని, అనారోగ్యాన్ని లెక్కచేయకుండా మద్రాసుకు మకాం మార్చి, జి,సుబ్రమణ్యం అయ్యర్ సంపాదకత్వంలో వెలువడుతున్న మద్రాస్ స్టాండర్డ్ లో ఒక సంవత్సరం పాటు పనిచేశాడు.

1916లోనూ తిరిగి 1927లోనూ ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్ర శాసనమండలి సభ్యులుగా ఎన్నికైనాడు. 1921-23 మధ్య అప్పటి యునైటెడ్ ప్రావిన్సెస్ (నేటి ఉత్తర ప్రదేశ్) కు విద్య, పరిశ్రమల శాఖల మంత్రిగా పనిచేశాడు. 1930-31లో జరిగిన మొదటి రౌండ్ టేబుల్ సమావేశంనకు ప్రతినిధిగా హాజరైనాడు. బ్రిటీషు ప్రభుత్వం ఈయనకు సర్ బిరుదునిచ్చి సత్కరించింది. బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేటును ప్రధానం చేసింది. చింతామణి 1941, జూలై 1 న మరణించాడు.

మూలాలు[మార్చు]